Hoorcollege I: Introductie



Dovnload 166.3 Kb.
Pagina1/10
Datum25.07.2016
Grootte166.3 Kb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   10

Het andere Europa



Hoorcollege I: Introductie


Dit college is een introductie, de aantekeningen van komende hoorcolleges zijn meer in verhaalvorm.
Waar ligt Oost-Europa?
Rond 1900 is West-Europa stabiel tegen een instabiel Oost-Europa.

Oost-Europa is een eigen gebied door o.a. de taalgroep (Slavische talen).


Een shift van het concept Oost-Europa vindt plaats na 1945, de DDR hoort dan ook bij Oost-Europa. In 1989 verdwijnt het ijzeren gordijn en verandert de scheiding opnieuw. Dan krijgen we EU-expansie naar het oosten, dit ging behalve om vergroting van de EU ook om het verkrijgen van een ander karakter van de EU. Men wilde een meer geïntegreerd Europa maar daar zitten bepaalde limieten aan.
1989
In 1989 gebeurde er veel in Polen, Hongarije, Berlijn en Tsjecho-Slowakije.

  • Polen: In juni – Augustus waren er in Polen verkiezingen en kwam de eerste niet communistische regering. slechts 30 stoelen waren open voor de verkiezingen, De rest (70 plekken) was gereserveerd voor de communistische partij.

  • Hongarije, September: Hongarije was economisch succesvol binnen Oost-Europa. De reactie van de regering op de oppositie had dus als doel om de stabiliteit te bewaren en daarom gingen ze in gesprek met de oppositie, de zogenaamde ronde tafel onderhandelingen. Toen zijn de grenzen tussen Hongarije en Oostenrijk opengesteld en veel Oost-Duitse 'toeristen' gingen naar Hongarije om vervolgens naar Oostenrijk te vluchten en zo naar het westen te gaan. Er was dus een gat in het ijzeren gordijn. De DDR riep Tsjecho-Slowakije op om de grenzen dicht te trekken. Dit is een goed voorbeeld van internationalisering van de crisis. Dat Hongarije de DDR afviel was voor veel mensen een teken dat het regime van de DDR aan het verzwakken was. Er kwamen dan ook steeds meer demonstraties tegen het regime daar (die dat niet leuk vonden want het was net de 40e verjaardag DDR).

  • Berlijn, November: Doorlaat in de Berlijnse muur

  • Praag, November – december: Ook in Praag waren er demonstraties, Government of 'national understanding'

  • Bulgarije, November: Zhivkov treedt af.

  • Roemenië, December: opstanden en straatgeweld, communistische leider Ceausescu wordt gedood. Het leger koos de kant van de oppositie waardoor de revolutie kon slagen. Ze wilden Ceausescu per se dood omdat er een grote geheime dienst was die voor hem zou blijven strijden ook als hij zou blijven leven.

Het gevolg van 1989 wordt wel omschreven als het einde van het communisme (of het einde van het communisme zoals wij het kennen). Een paar voorbeelden:



  • De communistische ideologie en communistische partijen raakten ontkracht in Europa, ze verloren aanzien etc. dit is een zogenaamd knock-on effect, een secundair/indirect effect.

  • Centraal geleide staats-economieën werden vervangen door vrije markt economieën.

  • Het einde van de Koude oorlog en de bipolaire wereld. 1989 veroorzaakte veel veranderingen in internationale relaties. Er was meer globalisatie en de wereld veranderde in een multipolaire wereld.

Francis Fukuyama stelt dat 1989 niet alleen het einde van de koude oorlog is maar ook het einde van de geschiedenis, waarin de westerse liberale democratie als de laatste vorm van menselijke regering over blijft.


Samenvatting van 1989:


  • Twee bewegingen: aan de ene kant waren er clear cut frontlines, andere communisten kozen voor reformatie en veranderden in sociaaldemocratische partijen of socialistische partijen.


Drie belangrijke knock-on of secundaire effecten na 1989:


  • De hereniging van Duitsland in 1990. (> machtsbalans binnen de EU-integratie).

Heel veel Oost-Duitsers gingen naar West-Duitsland om rond te kijken of om zich daar te vestigen, een soort exodus. De West-Duitse regering moest met een oplossing komen en intern was er een enorme druk om de hereniging te versnellen zodat de emigratie naar West-Duitsland snel zou stoppen. De Sovjet-Unie was uit principe tegen de hereniging van Duitsland omdat Polen dan aan de grens zou komen te liggen met een machtig Duitsland en dat Duitsland misschien Poolse gebieden zou gaan opeisen. De Fransen en Britten waren ook tegen omdat de E.G. een West-Europese club was met de Fransen en Britten als grootste machten. Zij waren bang dat een herenigd Duitsland te sterk zou zijn binnen Europa. Gorbatsjov ging echter na onderhandelingen akkoord en de positie van de Fransen en Britten werd moeilijker. Zij kwamen daarom met een plan B om Duitsland te verenigen maar vervolgens wel diep te integreren binnen Europa. In de zomer van 1990 ging Duitsland in onderhandeling met de andere machten (en ze beloofde de Poolse grenzen niet te wijzigen). In september werd de 2+4 treaty getekend waarbij Duitsland volledig soeverein werd. Het gevolg was wel dat de NATO zich naar het oosten uitbreidde, iets waar Gorbatsjov niet blij mee was.


Joegoslavië had geen sterke economie en vormde een brug tussen Oost en West-Europa. Als het communisme in de problemen komt en er overal democratisering plaatsvindt heeft dat ook een weerslag op Joegoslavië. Een aantal communisten wordt nationalistisch en velen streefden ook naar vrije verkiezingen. Het probleem was echter dat Joegoslavië geen natiestaat was maar een federatie van verschillende volkeren. Een ander probleem was dat als nationalisten de verkiezingen zouden winnen sommige van die volken hun eigen onafhankelijkheid zouden willen (wat ook is gebeurd).

In Servië was Milosevic de leider van de Servische Partij in Oktober 1987. Kosovo werd geclaimd door de Serviërs op basis van de geschiedenis, maar in dat gebied woonde een Albanese meerderheid. Milosevic beweerde dat de Albanezen de Serviërs uit Kosovo verdreven en als maatregel lijfde hij het hele gebied weer in.

Het probleem van de onafhankelijkheidsverklaringen van de verschillende naties was dat er in die gebieden vaak grote groepen minderheden leefden. De federale regering was echter al zo verzwakt dat er geen vaste leiders meer waren. De kleine regeringen binnen de naties zelf hadden meer macht omdat ze dankzij de democratisering door het volk zelf gekozen waren.

Wat zou er met de Atoomwapens gebeuren als de Sovjet-Unie of Joegoslavië uit elkaar zou vallen. Mens was bang dat terroristen dan toegang tot die wapens zouden kunnen krijgen. De Engelsen hadden banden met Servië en wilden het land ook bij elkaar houden.

Begin jaren negentig ontstonden er uiteindelijk gewapende conflicten en Slovenië en Kroatië werden snel onafhankelijk. In Bosnië-Herzegovina was dit een stuk lastiger en ontwikkelde zich een lange burgeroorlog omdat er hier meer bevolkingsgroepen waren.


  • Uiteenvallen van de Sovjet-Unie.

Er waren verschillende volkeren binnen de Sovjet-Unie, bijvoorbeeld de Oekraïners. Die vormden een Union-Republic (de 15 Union-Republics vormden samen de USSR). Ook binnen die Union-Republics leefden weer minderheden die dus geen eigen vertegenwoordiging hadden. Toen de pers vrijer werd kregen deze groepen steeds meer aandacht en ontstonden er conflicten.

Moskou had een probleem met die etnische clashes en ondanks dat Gorbatsjov meer concessies deed namen die volken het recht steeds meer in eigen hand. Andere Union-Republics in de SU werden voor 1989 nog niet gekenmerkt door dit soort conflicten. 1989 was voor velen echter een aansporing om in opstand te komen.

In 1939 was Oost-Europa verdeeld tussen de Russen en Duitsers. De Baltische staten waren hier in de jaren negentig boos over en er vonden demonstraties plaats. Ze streefden naar onafhankelijkheid. Gorbatsjov had echter nog meer problemen. Zijn eigen ministers keerden zich tegen hem in augustus 1991 en arresteerden hem. Tegen die tijd gingen de leiders van andere Union-Republics al hun eigen politieke weg (in navolging van Oekraïne). Dit was ook binnen de Union-Republic Rusland het geval waar Yeltsin steeds machtiger werd. Uiteindelijk ontstond er een machtsstrijd tussen Gorbatsjov en Yeltsin en de leiders van de Union-Republics wachtten af wie er als winnaar uit de strijd zou komen. Bij die winnaar, Yeltsin, sloten ze zich uiteindelijk aan. Hij gaf vervolgens Oekraïne en Wit-Rusland hun onafhankelijkheid terug.

Voor de rest zie powerpoint.





  1   2   3   4   5   6   7   8   9   10


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina