Humane Toxicologie



Dovnload 33.85 Kb.
Datum27.08.2016
Grootte33.85 Kb.
Humane Toxicologie

Begrippen:

Gezondheid:



  • toestand van optimaal welzijn in geestelijk, lichamelijk, maatschappelijk opzicht

  • een complete toestand van fysisch, mentaal en sociaal welzijn, en niet enkel de afwezigheid van ziekte of ongemak

Centraal: WELZIJN
Humane toxicologie:

= studie van schadelijke invloed van scheikundige stoffen op het menselijke organisme



  • experimenten (dierproeven, invitro)

  • epidemielogisch onderzoek (verbanden tussen bepaalde zaken)

  • vastleggen van normen voor kwaliteit, lucht, water, bodem, voeding




  1. Van emissie tot immissie

Emissie : uitstoot

  • werkplaats:

    • arbeidstoxicologie: bescherming gezondheid van arbeider op het werk

    • ARAB: Algemeen Reglement voor de bescherming van de arbeid en CODEX

  • outdoor-milieu:

    • natuurverschijnsels: vulkaanuitbarstingen, bosbranden, zandstormen

    • menselijke activiteiten: verbranding fossiele brandstoffen, industriële activiteit, landbouw, ongevallen

  • indoor-milieu: gesloten gebouwen

verbranding (CO), tabakszaak, bouwmaterialen (asbest), sick-buildingsyndroom (legionella-bacterie)
immissie : opname

  • oraal

    • contaminanten in voeding of drinkwater

    • pica bij kinderen

  • inhalatie

    • dampen, gassen, kleine deeltjes (asbestvezels), roetdeeltjes , …

  • dermaal

    • wonde

graad van blootstelling : dosis en tijdsduur



  • acute toxiciteit : hoge dosis, korte tijd (calamiteiten)

LD50 : dosis waarbij na eenmalige toediening de helft van de proefdieren binnen 48 uur overlijdt.

  • chronische toxiciteit: kleine dosis, gedurende jaren

TLV of MAC in ppm : toelaatbare concentratie van gas of damp in de lucht van een leef of werk ruimte

bio-accumulatie : opstapelen van giftige stoffen in weefsels

biodegradatie : afbraak van een stof in het milieu:

persistente stoffen : moeilijk afbreekbaar

geurdrempel : reukzintuig heeft darmfunctie

=> laagte concentratie die door de mens waarneembaar is vb aardgas


2. Gebeurtenissen na contact met chemische stoffen

2.1 toxicokinetische fase : reactie op het xenobioticum

a) absorptie = opname in het bloed

hoe?


  • Via huid: weinig toegankelijkheid

    • Hoornlaag met keratine

    • Opperhuid is niet doorbloed

  • Via luchtwegen : makkelijker

    • Totale alveolaire oppervlakte is groot ( aantal longblaasjes is ongeveer 300 miljoen per long)

    • Longen sterk doorbloed

    • Verdediging: defensieve respiratieve reflex, mucolaire evacuatie (sturen van slijmen), alveolaire macrofagen (witten bloedcellen)

  • Via spijsvertering : voedsel, drinkwater

    • Maagzuur

    • Enzymen

    • Bio-transformatie in lever

b) distributie : verdeling over het lichaam



  • In bloed : binding met plasma-eiwitten

X XP

vrije fractie complex

  • Enkel vrije fractie is beschikbaar voor opname in weefsel

  • Accumulatie : stapeling

c) eliminatie : onschadelijk maken van het xenobioticum



  • Briotransformatie : lever

    • Omzetten van lipofiel tot hydrofiel (tolueen)

    • Soms : toxificatie (benzeen => leukemie)

      • Excretie

    • Wateroplosbaar : urine

    • Biotranformatieproducten en stoffen die niet worden geabsorbeerd : faeces

    • Vluchtige verbindingen : adem

    • Vetoplosbare verbindingen : moedermelk

      • Toxicologische beschikbare fractie : de fractie die de plaats van toxische werking bereikt. Vb lood: 10% (de rest stapelt zich op in de beenderen)


2.1 toxicadynamische fase : werking toxische stof op het target

  • toxiciteit wordt bepaald door

    • concentratie, verblijftijd

    • ernst van de interactie, omkeerbaarheid

    • functie van het target in het organisme

    • efficiëntie van de cellulaire verdediging

  • gecombineerde werking van factoren

    • synergisme : gecombineerd effect is groter dan van de individuele effecten

    • antagonisme : ze blokkeren elkaar




  • targets

    • neurotoxische stof : tast zenuwstelsel aan vb keel

    • immunotoxisch stof : tast immuunsysteem aan

    • hepatotoxische stof : tast de lever aan vb alcohol

    • nefrotoxische stof : tast de nieren aan

    • ademhalingstelsel : dichloor, …


Chemie en schoonmaak

Werking van een reinigingsmiddel : cirkel van Simmer





  • temperatuur : warm water bevochtigt beter dan koud

  • chemie : dosis

      • voorschriften van fabrikant

      • te hoge dosering bemoeilijkt afspoelen

          • tijd : producten moeten tijd krijgen om te kunnen inwerken

          • mechanica

      • druk op de vloer

      • schurende werking

basisregels voor schoonmaak :



  • keuze en dosering reinigingsmiddel

  • keuze reinigingsmethode

  • inwerktijd

  • voorspoelprogramma

  • temperatuur bij gebruik

vormen van vervuiling



  • straatvuil (inkomhal)

  • kalkaanslag (toiletten, douches, warmwaterkranen)

  • kalkreep (douchewanden)

  • roestaanslag

  • huidvetten (douches, glijbanen, zwembadranden

  • micro-organismen


zepen en detergenten

  • reinigingsmiddel bevat oppervlakte actieve stoffen of detergenten

    • water is een slechte bevochtiger (grote oppervlaktespanning)

werking :

    1. bevochtigen van het oppervlak: detergent doet oppervlaktespanning dalen

      1. water spreidt zich uit over het oppervlak

    2. losmaken van vuil : vet, olie, eiwit

    3. vuil in water vasthouden zodat het wordt weggespoeld:




  • schuimen is niet essentieel, is een probleem bij afspoelen

  • gezondheidsrisico

    • huidirritatie : vetmantel van huid wordt aangetast

      • droog, schilferige huid

      • kloofjes

  • zepen : toiletzepen

  • synthetische detergenten : beheersen van schuimvorming


hulpstoffen

        • waterontharders

hard leidingwater bevat Calcium en Magnesium- ionen (uitgedrukt in franse hardheidsgraden)

                • belet werking van een detergent : vorming van kalkzeep

                • bij stijgende temperatuur ontstaat ketelsteen

                • ketelsteen is te verwijderen met zuren

aan reinigingsmiddelen worden waterontharders toegevoegd

    • fosfaten (verboden, schadelijk voor milieu)

    • citroenzuur

    • zeolieten : aluminium-natrium-silicaat

        • enzymen : bloed en voedselvlekken

  • proteasen werken optimaal bij 50°

nu : bleekmiddelen op basis van chloor en zuurstof

        • witmakers

        • kleurstoffen

        • parfums


desinfecteren

= vernietigen van micro-organismen



  • eerst grondig reinigen, hoe properder, hoe beter desinfectie

  • gebruiksaanwijzing van groot belang

      • verdunning

      • werktijd

      • temperatuur

          • criteria waaraan desinfecterende middelen aan moeten voldoen :

      • snelle afdoding van MO

      • vernietiging van bacteriële sporen

      • stabiel in aanwezigheid van organische residu’s en hard water

      • niet-corrosief en niet verkleurend voor verschillende oppervlakken

      • reukloos

      • gemakkelijk oplosbaar in water en gemakkelijk afspoelbaar

      • niet schadelijk voor het milieu

          • quaternaire ammoniumverbindingen : voor oppervlakten

          • chloor : zwemwater

          • aldehyden : endoscopen

          • jood : joodtinotuur, betadine


base en zuren

  • zuurtegraad aangegeven door pH




0




14

7

zuur

neutraal

basisch of
alkalisch

ontkalker

detergent

ontvetter/
ontstopper

citroenzuur




ammoniak

Veilig omgaan met schoonmaakproducten

  • gevaarlijke stoffen :

    • bedrijven, laboratoria,…

    • huishoudelijke bezigheden : schoonmaak

      • reinigingsmiddelen

      • ontstoppingsproducten

      • verven

      • houtbeschermingsmiddelen

      • indeling gevaarlijke stoffen : aard van de gevaren

door middel van gevaarsymbolen of pictogrammen


  1. brandgevaar

oorzaken : open vuur, vonk, wrijvingswarmte

factoren :



    • vlampunt : temperatuur waarbij de damp van het product tot ontsteking kan worden gebracht

    • ontstekingstemperatuur : temperatuur waarbij een product spontaan ontbrandt

    • omgevingsfactoren

indeling :

  • ontvlambaar (F)

    • zeer licht ontvlambaar (F+)

      • vlampunt : kleiner dan 0°C

      • ontstekingstemperatuur : kleiner dan 35°C

vb: ether, aceton, benzine, methanol

          • lichtontvlambaar (F)

      • vlampunt : kleiner 21°C of spontane ontbranding bij blootstelling aan lucht

vb: allesreinigers op basis van alcohol, drijfgassen in spuitbussen (pentaan, ethers)

                • ontvlambaar (F)

      • vlampunt : tussen 21° en 55°

brandonderhoudend, vb organische solventen, wasbenzine, white spirit

  • oxiderend (O)

    • geen rechtstreeks brandgevaar

    • kunnen ontvlambare producten doen ontbranden

    • bevorderen een uitgebroken brand

  • ontplofbaar (E) : schokken, wrijven , warmte

    • explosiegrenzen = de concentratie waartussen een oplossing explosief is

weergegeven in een tabel met :

LEL : lower explosion limit



UEL : upper explosion limit


  1. gezondheidsrisico’s

  • giftig (T), schadelijk (Xn)

    • kunnen leiden tot klachten na contact via inademing, oraal , huid

    • kunnen dodelijk zijn

    • indeling volgens de LD50- regel

vb: T+ : zeer giftig, niet in professionele reiniging, oplosmiddelen, alcoholen, waterstoffluoride

    • preventie : bescherming

      • niet roken, noch eten tijdens het werk

      • irriterend (Xi)

    • prikkelen huid, ogen en ademhaling

    • kunnen ontstekingen veroorzaken

vb: zuren en alkalische producten (bakovenreinigers, ontstoppers, sanitairreinigers), alkalische strippers (verwijderen van oude lagen), machinale vaatwasmiddelen

  • preventie :

    • handschoenen , speciale kledij, ogen en huid beschermen




  1. milieugevaarlijk (N) VLAREM

  • maatregelen volgens het ARAB (algemeen reglement voor de arbeidsbescherming)

welke maatregelen ?

      • een duidelijke identificatie van de producten

      • een doeltreffende informatie over gevaren en eventueel te nemen maatregelen

      • verpakkingsvoorwaarden

      • te nemen veiligheidsmaatregelen bij transport en gebruik

          • etikettering

      • juiste naam van de (gevaarlijke) stof

      • het gevarensymbool en de aanduiding van de gevaren

      • R- zinnen (Risk, risico-zinnen)

      • S- zinnen (veiligheidzinnen )

      • Naam van de fabrikant of van de persoon die de betrokken stof ter beschikking stelt van de gebruiker










De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2019
stuur bericht

    Hoofdpagina