In het amphiareion wil je mijn as uitstrooien



Dovnload 8.27 Kb.
Datum23.08.2016
Grootte8.27 Kb.


IN HET AMPHIAREION
Wil je mijn as uitstrooien

in het Amphiareion in de lente

op de plek die ik het meest heb liefgehad?

Tussen de anemonen, de euphorbia

en langs de beek waar smaragdhagedissen

wegschieten in het kruid? En in de klepsydra?

Zit even in die gebeeldhouwde zetel

waar ik zo graag zat, voel de zon,

denk aan mijn oppervlakkigheid, mijn liefde,

vergeef me wat ik naliet en misdeed

in het Amphiareion, óok in

het Amphiareion.


HANS WARREN (1921-2001)
---

DE DICHTER
Opperhuidmens

Hans Warren

Tachtig jaren heeft Hans Warren geleefd, tachtig dagen heeft hij in Griekenland doorgebracht. Hij was er voor het eerst in het voorjaar van 1976. Over deze reis en zijn andere Griekse reizen bericht hij in het Geheim dagboek. In zijn gedichten schreef hij al járen over Hellas, bijvoorbeeld in de reeks De Olympos, waarin hij tot de twaalf grote goden bidt. Uitgerekend het eerste wat hij, vanuit het vliegtuig, van het land te zien kreeg was deze berg: “Van zo hoog blikte ik omlaag op de woonst der goden, wat een omgekeerde wereld!”

Waar de goden wonen is duidelijk. Maar waar wonen onze doden? Hans Warren en ik deelden drieëntwintig jaar het bestaan en reisden samen vier keer naar Griekenland. Waar vind ik hem nog? Ik bracht zijn as niet naar het Amphiareion, maar liet hem begraven in zijn Zeeuwse geboortegrond. Er is een beetje contact aan dat graf in Borssele, bij het boerenhuisje waar we woonden, op de Westerscheldedijk waar hij werd geboren. Maar de meeste tekens, uitsluitend door mij te duiden, geeft hij in Griekenland. Ooit waren we in Rodopoli, op vogeljacht. Het was geen toeval dat ik daar een kwarteeuw later de eerste zwaluwen van het jaar zag, zijn zwaluwen.

De plek waar hij het meest nabij schijnt, is de plek van het gedicht, het Amphiareion. Drie maal is hij er geweest, in dit prachtige hoekje van Attika. Meteen, zo blijkt uit zijn dagboek, voelde hij zich er gezond “worden door de zuivere lucht, de zalige geuren van kruiden en dennen, de stilte, het murmelen van een beekje”. Gezond worden: dat was precies de bedoeling van het Amphiareion, een kuuroord uit de Oudheid vernoemd naar de ziener Amphiaraos. Bemind door de goden, minder bemind door zijn echtgenote. Volgens Homerus was ze verantwoordelijk voor zijn dood: “Maar voor hij de leeftijd der sterken bereikte,/ stierf hij in Thebe, vanwege zijn vrouw met haar hebzucht.” Dokters heb je in zo’n heiligdom niet nodig, wel priesters die zich uiteraard door de patiënten gráág lieten betalen.

Vóór ik ermee spot: we zijn allemaal ontvankelijk voor zulke vriendelijke oplichting. Nog maar net kocht ik een flesje Audispray dat me een nuttige uitvinding leek voor mijn oren. Bij thuiskomst ontdekte ik acht euro te hebben betaald voor een beetje zeewater. Microbiologisch gecontroleerd, dat wel. De heilzaamheid van de natuur, Hans Warren stond er als geen ander voor open. Griekenland zonder vogels was voor hem geen Griekenland. Een opgraving zonder bloemen, ondenkbaar.

In een ongepubliceerd, misschien zelfs onvoltooid gedicht zegt hij: “Hoewel ik opperhuidmens ben/ maakt Griekenland mij ingekeerd./ Toch: spuit de anemone dood/ tussen de voegen van de zuilentrommel en ik pas.” Opperhuidmens! Natuurlijk verwijst hij met het woord vooral naar een geestelijk tekort. Hij noemt zijn oppervlakkigheid eveneens in het gedicht over het Amphiareion. Maar hoe oppervlakkig is wie zichzelf van oppervlakkigheid beticht? Je kunt de term opperhuidmens ook lijfelijk opvatten. Waarnemen en worden waargenomen. Wat je huid voelt, voel jij. Wie je huid ziet, ziet jou. Hij, de aanbidder van volmaakte huiden, had zelf een onvolmaakte huid. Van baby tot bejaarde leed hij aan huidziekten. Dermatologie als biografie.

Zijn huid vond geen heil in het Amphiareion. Maar het was voor hem de opgraving der opgravingen, vanwege de bloemen, vanwege de vogels. Hij hoorde er het grootste talent onder de nachtegalen. Ga naar het heerlijke oord, liefst op een mooie morgen in het voorjaar, en wie weet krijgt u een nazaat te horen. Vogelzang en bladergeruis als tolk van de ziener. De tachtig dagen, de tachtig jaren van Hans Warren, op deze plaats, alleen op deze plaats gaan ze nooit voorbij.

MARIO MOLEGRAAF








De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina