Industriële Computertechnieken derde graad tso derde leerjaar



Dovnload 169.2 Kb.
Pagina1/4
Datum20.08.2016
Grootte169.2 Kb.
  1   2   3   4



Industriële
Computertechnieken


derde graad TSO - derde leerjaar




LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS

september 2006

LICAP – BRUSSEL D/2006/0279/067





Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs

Guimardstraat 1, 1040 Brussel






Industriële
computerTECHNIEKEN


DERDE GRAAD TSO - DERDE LEERJAAR




LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS

LICAP – BRUSSEL D/2006/0279/067

(vervangt het leerplan D/1995/0279/023A met ingang van september 2006)

ISBN 90-6858-706-4




Inhoud

Lessentabel 5

www.vvkso.be 5

1 Studierichtingprofiel 6

1.1 Instroom en beginsituatie 6

1.1 Instroom en beginsituatie 6

1.2 Algemene doelstellingen 6

1.2 Algemene doelstellingen 6

1.3 Na te streven attitudes 7

1.3 Na te streven attitudes 7

1.4 Uitstroom 7

1.4 Uitstroom 7

2 Algemene didactische wenken 7

2.1 Stage 7

2.1 Stage 7

2.2 Projectmatig werken 8

2.2 Projectmatig werken 8

2.3 Het gebruik van informatie- en communicatie technologie (ict) 11

2.3 Het gebruik van informatie- en communicatie technologie (ict) 11

3 De geïntegreerde proef 11

3.1 Opvatting van de geïntegreerde proef 11

3.1 Opvatting van de geïntegreerde proef 11

3.2 Opdracht 11

3.2 Opdracht 11

3.3 Inhoud 12

3.3 Inhoud 12

3.4 Evaluatie van de geïntegreerde proef 12

3.4 Evaluatie van de geïntegreerde proef 12

4 Evaluatie 12

4.1 Procesevaluatie 13

4.1 Procesevaluatie 13

4.2 Productevaluatie 13

4.2 Productevaluatie 13

5 Leerplandoelstellingen, leerinhouden en didactische wenken 15

5.1 Realisaties industriële computertechnieken 15

5.1 Realisaties industriële computertechnieken 15

5.2 Industriële sturingen en procescontrole 16

5.2 Industriële sturingen en procescontrole 16

5.3 Microcontrollers, computer- en communicatie technieken 24

5.3 Microcontrollers, computer- en communicatie technieken 24

5.4 Softwareontwikkeling 31

5.4 Softwareontwikkeling 31

6 Minimale materiële vereisten 33

6.1 Algemeen 33

6.1 Algemeen 33

6.2 Klassikaal 33

6.2 Klassikaal 33

6.3 Per leerling of per meetgroep 33

6.3 Per leerling of per meetgroep 33

6.4 Projectgebonden 33

6.4 Projectgebonden 33

7 Bibliografie 35




    Lessentabel

    www.vvkso.be



  1. Studierichtingprofiel

    1. Instroom en beginsituatie

Het derde leerjaar van de derde graad industriële computertechnieken bouwt verder op de TSO opleiding elektrische installatietechnieken. Leerlingen met deze vooropleiding hebben dan ook alle troeven in handen om met succes dit studiejaar te voltooien.

Instromen vanuit de studierichting elektriciteit - elektronica en industriële ict technieken en elektromechanica 3de graad TSO levert weinig of geen noemenswaardige problemen op.

Instromen vanuit de studierichting industriële wetenschappen 3de graad TSO is mogelijk, maar deze leerlingen hebben niet zoveel praktische vaardigheden verworven en hun ervaring met de technologie van dit vakgebied is beperkt.

Tijdens de 3de graad elektrische installaties en het specialisatiejaar industriële elektriciteit werd voldoende basis gelegd om aan gemotiveerde leerlingen toe te laten dit specialisatiejaar met succes te volgen.



Hierna volgt een opsomming van de vormingscomponenten die als voorkennis beschouwd worden;

  • Combinatorische logische schakelingen met relais herkennen, ontwerpen, aansluiten en testen;

  • Sequentiële logica met tijdrelais herkennen, ontwerpen, aansluiten en testen;

  • Diverse digitale ingangen van PLC herkennen, aansluiten en testen;

  • Diverse digitale uitgangen van een PLC herkennen, aansluiten en testen;

  • Een PLC duidelijk kunnen situeren ten overstaan van bedrade logische schakelingen met elektromagnetische schakelaars;

  • Conventionele voedingsschakelingen (trafo’s, gelijkrichters, afvlakking) opbouwen en testen.

    1. Algemene doelstellingen

Dit specialisatiejaar beoogt de leerlingen extra vaardigheden en attitudes bij te brengen die hen in staat zullen stellen zelfstandig volgende systemen te installeren, in bedrijf te stellen, te onderhouden en te herstellen:

  • Schakel- en automatiseringssystemen, vermogensturingen en aandrijfsystemen;

  • Procescontrolesystemen;

  • Industriële computersystemen;

  • Robotsystemen.

De globale competenties die de leerlingen na het met vrucht beëindigen van hun studies verworven hebben zijn:

  • De gevaren verbonden aan het installeren, in bedrijfstellen, onderhouden en herstellen van automatiseringsystemen inschatten en zo mogelijk gepaste maatregelen nemen.

  • De regelgeving in verband met het welzijn op het werk (veiligheid, persoonlijke beschermingsmiddelen, ergonomie, hygiëne, milieu, …) toepassen in de context van de uit te voeren opdrachten.

  • Correct en doelgericht gebruik maken van nieuwe en oude media zoals catalogi, handleidingen en het internet.

  • Tot een praktische realisatie komen die aan de gestelde eisen voldoet, waarbij de veiligheid voor zowel personen als omgeving een belangrijke bekommernis moet zijn.

    1. Na te streven attitudes

De leerlingen zijn na het voltooien van dit specialisatiejaar:

  • Communicatief in beide landstalen.

  • Empatisch.

  • In staat om conflicten te beheersen.

  • Klantgericht, nauwgezet en van onberispelijk gedrag.

  • Vriendelijk, beleefd en voorkomend.

  • Leergierig en nieuwsgierig in verband met nieuwe technologieën en alternatieve methoden.

  • Volhardend, analytisch en kritisch.

  • Probleemoplossers.

    1. Uitstroom

Na het beëindigen van dit specialisatiejaar kan men o.a. de volgende beroepsactiviteiten uitoefenen:

  • Technicus automatiseringssystemen en procescontrole.

  • Installateur algemene elektriciteit (energieverdeling en -sturing).

  • Installateur elektrotechnische uitrustingen (schakelborden, controlekamers ...).

  • Uitzonderlijk stappen leerlingen na het behalen van hun studiegetuigschrift naar het hoger onderwijs van niveau Bachelor in hetzelfde of aanverwant studiegebied.

  1. Algemene didactische wenken

    1. Stage

We willen hier het belang van de bedrijfsstages voor de leerlingen benadrukken. Het geeft hen de kans om in gespecialiseerde domeinen de "werkrealiteit" te beleven, niet alleen op technologisch maar ook op administratief en sociaal vlak. Om het bedrijfs- en realiteitsgerichte karakter van de opleiding te ondersteunen is dergelijke stage onontbeerlijk.

De leraren moeten de leerlingen op de stageplaatsen opvolgen. Deze regelmatige contacten bevorderen de samenwerking tussen scholen en bedrijven en zal er toe bijdragen dat de stage voor de leerling zinvol verloopt.



    1. Projectmatig werken

      1. Projectmatig werken volgens het technologisch proces

Tijdens de lessen streeft men vooral naar projectwerking, waarbij de leerlingen individueel aan het werk gesteld worden. Dit laat de leerkracht toe de moeilijkheidsgraad aan te passen naar de leerling toe (binnenklasdifferentiatie).

Binnen de context van dit leerplan wordt onder een project verstaan, een praktische realisatie waarin zowel cognitieve als meer uitvoeringsgerichte doelstellingen inspelend op elkaar aan bod komen. Elk project verloopt volgens het technologisch proces waardoor de leerlingen regelmatig zichzelf en hun realisaties dienen te evalueren.





      1. De keuze van projecten

De grootste uitdaging is het kiezen van geschikte projecten in een logisch en pedagogisch verantwoord continuüm, die ook nog binnen de gestelde tijd- en plaatsruimte en met de ter beschikking gestelde middelen kunnen worden gerealiseerd. Belangrijke richtlijnen hierbij zijn:

  • De projecten dienen om de leerplandoelstellingen te realiseren.

  • De projecten zijn zinvol, vermijd in ieder geval opdrachten waar enkel de “vaardigheid op zich” centraal staat.

  • Elk project schenkt aandacht aan het technologisch proces.

  • Elk project vertrekt steeds vanuit een voorbereiding en planning.

  • De moeilijkheidsgraad van de projecten neemt geleidelijk toe.

  • Elk nieuw project refereert enerzijds naar kennis en vaardigheden uit vorige projecten maar biedt anderzijds ook telkens iets nieuws aan.

  • Breng voldoende verscheidenheid in.

  • Beperk de projecten in de tijd.

      1. Een dossier van projecten

Omwille van de pedagogisch-didactische aanpak kan de leerling, volgens het profiel van de studierichting, een “dossier van (deel)projecten” opstellen of aanvullen en bijhouden. Dit biedt heel wat voordelen: gans de leerstof kan erin worden gebundeld, het kan het persoonlijk werk van de leerling bevatten en het kan aangeven hoe de leerling heeft gepresteerd er werd geëvalueerd.

Mogelijke dossierinhouden:



  • Een omschrijving van de opdrachten en de gestelde kwaliteitseisen.

  • Verwijzingen naar informatiebronnen zoals brochures, handboeken, technische fiches, cd-rom’s en websites

  • Verwerkingsdocumenten in verband met de voorkennis zoals samenvattingen, geformuleerde oplossingen, verantwoording van gemaakte keuzen.

  • Tussentijdse opdrachten en toetsen.

  • Documenten in verband met de voorbereiding.

  • Documenten in verband met evaluatie en rapportering.

  • Foto’s van de realisatie.

      1. Hoe vertalen in een jaarplan?

Wanneer alle projecten afgewerkt zijn dienen alle leerplandoelstellingen één of meerdere malen aan bod te zijn gekomen. Om het overzicht te behouden worden de leerplandoelstellingen best opgelijst. Zo wordt bijgehouden in welke projecten ze aan bod komen, welke diepgang er wordt gevraagd en bereikt, welke evaluatiemethoden er worden gehanteerd, welke elementen van belang zijn voor bijsturing, welke punten in een volgend project extra aandacht vragen. Dit overzicht kan desgewenst de rol van jaarplan vervullen.

      1. Randvoorwaarden

Hieronder worden enkele essentiële voorwaarden die deze leerplanvisie ondersteunen opgesomd:

  • Deze visie vraagt een zorgvuldige keuze en opbouw van de diverse (deel)projecten.

  • De meest geschikte concentrische opbouw van de leerstofonderdelen wordt bestudeerd en door het lerarenteam gedragen. Alle actoren dienen deze vormingsvisie te steunen en blijvend te stimuleren.

  • Een krachtige leeromgeving met aangepaste infrastructuur en voldoende ruimte om aan projecten te werken. Een werkplaatsklas is hiervoor zeer geschikt. Een werkplaats met in de nabijheid een klas – waar regelmatig ondersteunende theorie kan worden gegeven – uiteraard ook.

  • De leerkrachten coachen en inspireren hun leerlingen om eigenhandig hun opleiding te sturen op inhoudelijk vlak.

  • Polyvalente en gedreven leerkrachten die niet de inhoud maar de leerling centraal plaatst.

  • Aangepaste leermiddelen en evaluatie-instrumenten moeten worden ontwikkeld.

  • Beperkte klasgroepen om via differentiatie recht te doen aan elke individuele leerling.

    1. Het gebruik van informatie- en communicatie technologie (ict)

Het is evident dat van de mogelijkheden die de computer, op het didactisch vlak, biedt, optimaal gebruik moet worden gemaakt.

Er dient opgemerkt dat de programma’s die men gebruikt dermate gebruiksvriendelijk moeten zijn dat de klemtoon ligt op de te verwerven leerplandoelstellingen en niet op de beheersing van één of ander softwarepakket.



  1. De geïntegreerde proef

Voor de concretisering van de geïntegreerde proef verwijzen we naar:

  • De omzendbrief SO 64 van 25 juni 1999 punt 8 “Evaluatie en bekrachtiging van de studies”.

  • Het algemeen kader in verband met de geïntegreerde proef van het VVKSO, te raadplegen via de website http://www.vsko.be/vvkso/.

  • Een algemeen model voor de geïntegreerde proef voor deze en andere studierichtingen, te downloaden (in PDF-formaat) via de website http://www.vsko.be/vvkso/.

    1. Opvatting van de geïntegreerde proef

De geïntegreerde proef wordt opgevat als één (of meerdere) realiteitsgebonden project(en) rond de realisatie van een geautomatiseerde installatie.

Bij kleine, relatief eenvoudige projecten kan de proef als een individuele opdracht worden opgevat. Bij grotere, meer complexe projecten kan de proef een groepsopdracht zijn.

De belangrijkste theoretisch - technische en praktische vormingscomponenten uit het studierichtingprofiel komen aan bod. Waar mogelijk worden ook componenten uit de algemene vorming bij de proef betrokken. Opdracht(en) die tijdens de stage worden gerealiseerd vormen uiteraard een meerwaarde.


    1. Opdracht

De opdracht moet alle aspecten bevatten die in de visie op de studierichting werden opgenomen: conceptuele aspecten, voorbereidende en uitvoeringsgerichte aspecten en aspecten in verband met de kwaliteit.

De concrete opdracht dient in hoofdzaak uit de volgende componenten te bestaan:



  • Het samenstellen en bijhouden van een dossier.

  • De praktische realisatie van een installatie of een gedeelte daarvan.

  • De mondelinge toelichting van de realisatie, in een kort tijdsbestek, via een presentatie.

    1. Inhoud

      1. Inhoud van de realisatie

Zowel een nieuwe geautomatiseerde installatie, een variante op een bestaande installatie als een nieuwe implementatie van een oude geautomatiseerde installatie kan het onderwerp van de geïntegreerde proef zijn. Het kan gaan om een eenvoudige machine, een proces of een systeem.

      1. Inhoud van het dossier

Een dossier kan de volgende elementen bevatten:

  • Een omschrijving van de opdracht met de vooropgestelde kwaliteitseisen.

  • Tekeningen en schema’s van het voorontwerp.

  • Uitgewerkte uitvoeringsschema’s, dimensionering van de installatie, materiaallijst, prijsaanvragen, berekening van de kostprijs, gereedschappen, uitvoeringstechnieken …

  • Naslagdocumenten van de planning en organisatie, de werkvolgorde, de veiligheidsaspecten …

  • Documenten rond de opvolging: logboek, tussentijdse evaluaties, adviezen, bijsturingen, kwaliteitscontrole.

  • Stagedocumenten indien er een verband bestaat tussen de geïntegreerde proef en een
    eventuele stage.

  • Elementen ter ondersteuning van de toelichting: foto’s, dia’s, pc-presentaties.

    1. Evaluatie van de geïntegreerde proef

In de loop van het schooljaar gebeuren tussentijdse evaluaties waarvan minstens één met de jury. Dergelijke evaluaties kunnen leiden tot adviezen en bijsturing.

De eindevaluatie op het einde van het schooljaar mag niet beperkt worden tot een productevaluatie van het dossier, de praktische realisatie en de presentatie. Zij moet gebaseerd zijn op het volledige proces en rekening houden met de hoofddoelstellingen van de studierichting. Daarbij zullen de volgende hoofdaspecten aan bod komen:



  • Het concept.

  • De voorbereiding van de uitvoering, het inzichtelijk handelen bij de uitvoering zelf.

  • De kwaliteitscontrole.

  1. Evaluatie

De evaluatie is geen doel op zich en maar dient om leerlingen te oriënteren, hen vooruit te helpen en het leerproces te sturen, niet om hen terecht te wijzen. Evaluatiemomenten zijn meer leermomenten dan beoordelingsmomenten.

Evalueren is meestal geen afzonderlijke activiteit meer maar wordt sterk geïntegreerd in het leerproces. De geloofwaardigheid en het succes van onderwijsvernieuwingen zoals “geïntegreerd” en “projectmatig” werken neemt toe indien leerlingen ervaren dat de evaluatie op een “aangepaste wijze” verloopt, zij passen hun leergedrag aan.

In de eerste plaats stellen we dat permanente- en zelfevaluatie sterk aangewezen zijn bij de geïntegreerde en projectmatige aanpak bij de realisatie van dit leerplan. Om de leerlingen toe te laten zichzelf en hun leerproces te evalueren is het uiteraard belangrijk dat de evaluatiecriteria goed begrepen en bekend zijn.

Evaluatiemomenten waarbij men gebruik maakt van meer “klassieke” evaluatiemiddelen zijn echter nog steeds verantwoord binnen deze benadering, maar ook dan dienen de evaluatiecriteria en –elementen op voorhand bij de leerlingen gekend te zijn.

De prestaties van de leerlingen dienen globaal gewaardeerd te worden en vanuit de meest diverse standpunten benaderd. Er dient op een evenwichtige wijze rekening gehouden te worden met zowel het proces als het product.

Bij de evaluatie worden de volgende aspecten in een verantwoord evenwicht in rekening gebracht, in overeenstemming met het profiel van de studierichting:



  • Cognitieve aspecten: kennen, begrijpen, inzien, toepassen …

  • Psychomotorische aspecten (vaardigheden): nadoen, beheersen, oog-hand-coördinatie, ritme, snelheid nauwkeurigheid

  • Attitudes: doorzetting, efficiëntie, sociale gerichtheid, …

    1. Procesevaluatie

De procesevaluatie kan gebeuren:

  • Aan de hand van een opvolging van de door de leerling geleverde prestaties waarin de neerslag (verwerking, reflectie en kritiek) ligt van het verwerkingsproces.

  • Door een regelmatige individuele begeleiding van de leerling die moet leiden naar zelfevaluatie waardoor de leerling zijn eigen handelen kan bijsturen om tot kwaliteitsverbetering te komen.

  • Langsheen de verschillende opeenvolgende oefeningen en opdrachten waaraan het inzicht en de persoonlijke vorming van de leerling kan getoetst worden.

Enkele indicaties in verband met procesevaluatie:

  • Gaat de leerling logische, gestructureerd en zorgvuldig te werk?

  • Ontwikkelt de leerling zelfredzaamheid en groeit hij/zij naar meer zelfstandigheid?

  • Maakt de leerling efficiënt gebruik van de ter beschikking gestelde gereedschappen en leermiddelen?

  • Voert de leerling een opdracht volgens voorschrift uit?

  • Voert de leerling spontaan controleberekeningen uit?

  • Reflecteert de leerling na het uitvoeren van opdracht?

    1. Productevaluatie

De productevaluatie kan gebeuren:

  • In de vorm van rechtstreekse communicatie: individuele gesprekken, groepsbesprekingen en overleg.

  • Als onrechtstreekse communicatie: bespreking van het werk van de leerling, onderlinge vergelijkingen en tegenstellingen.

Enkele indicaties in verband met productevaluatie:

  • Is een tekening conform de normen?

  • Is het resultaat van een berekening correct?

  • Voldoet de uitvoering van een installatie aan de vooropgestelde eisen?


Leerplannen van het VVKSO zijn het werk van leerplancommissies, waarin begeleiders, leraren en eventueel externe deskundigen samenwerken.


Op het voorliggende leerplan kunt u als leraar ook reageren en uw opmerkingen, zowel positief als negatief, aan de leerplancommissie meedelen via e-mail (leerplannen@vvkso.vsko.be) of per brief (Dienst Leerplannen VVKSO, Guimardstraat 1, 1040 Brussel).



Vergeet niet te vermelden over welk leerplan u schrijft: vak, studierichting, graad, licapnummer.
Langs dezelfde weg kunt u zich ook aanmelden om lid te worden van een leerplancommissie.
In beide gevallen zal de Dienst Leerplannen zo snel mogelijk op uw schrijven reageren.


  1. Leerplandoelstellingen, leerinhouden en didactische wenken

    1. Realisaties industriële computertechnieken

Tijdens de lessen realisaties industriële computertechnieken worden de projecten die tijdens de andere lessen op een meer technisch - theoretische basis behandeld praktisch uitgewerkt. Bovendien wordt er specifiek aandacht besteed aan onderstaande doelstellingen.

Mogelijke projecten zijn;



  • Automatische poort met alle veiligheden

  • Aandrijvingen met industriële regelaars

  • Alarmsysteem met PLC

  • Visualisatiesystemen

  • Sturen van frequentieregelaar m.b.v. PLC via profibus

  • Communicatie over ethernet

  • Diverse transportsystemen

  • Diverse positiesystemen

  • Toepassingen met éénvoudige robots

  • Diverse manipulatoren

      1. Doelstellingen in verband met veiligheid, gezondheid en milieu

LEERPLANDOELSTELLINGEN

LEERINHOUDEN

  1. Tijdens ontwerp en realisatie van projecten rekening houden met ter zake geldende wetgevingen en reglementeringen.

  • Houtbewerkingsmachines (KB 1976)

  • Guillotinescharen (KB 1975)

  • Veilige stuurkringen, lage spanning, ongewild aanzetten, IT-netten ... (AREI)

  • Werken onder spanning

  • Voorkomingprincipes

  • Tweehandbedieningen

  • Afschermingen

  1. Elektrische machine-uitrusting ontwerpen en toetsen aan de huidige normen en veiligheidseisen.

  • Risicoanalyse bespreken (één methode)

  • Risicograad

  • Veiligheids- en noodstopmodules

  • EN60204

  • Machinerichtlijn

  1. In functie van de uit te voeren werkzaamheden de nodige veiligheidsmaatregels nemen.

  • Collectieve beschermingsmiddelen

  • Persoonlijke beschermingsmiddelen

  1. Afvalstoffen met aandacht voor het milieu sorteren en deponeren.

  • Sorteren


  1   2   3   4


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina