Inhoudsopgave 1



Dovnload 0.52 Mb.
Pagina1/6
Datum24.08.2016
Grootte0.52 Mb.
  1   2   3   4   5   6



INHOUDSOPGAVE

INHOUDSOPGAVE 1

VOORWOORD 3

TAALREGLEMENT 5

HOOFDSTUK 1 – ALGEMEEN 7

1.1 INLEIDING 7

1.2 NASLAGWERKEN 7

HOOFDSTUK 2 – LEMMA'S 9

2.1 WAT ZIJN LEMMA'S? 9

2.2 TOEGELATEN LEMMA'S 9

2.2.a Samenstellingen met vormvarianten 9

2.2.b Telwoorden en hun samenstellingen 10

2.2.c Lemma's uit de twaalfde en dertiende uitgaven van Van Dale 10

2.3 NIET-TOEGELATEN LEMMA'S 12

2.3.a Lemma's met vormafwijkingen 12

2.3.b Afkortingen en initiaalwoorden 13

2.3.c Samenstellingen en afleidingen 14

2.3.d Niet op zichzelf staande lemma's 14

2.3.e Niet als lemma in het EGWN14 vermeld 15

HOOFDSTUK 3 – DE FLEXIES 16

3.1 WAT ZIJN FLEXIES 16

3.2 ZELFSTANDIGE NAAMWOORDEN (zn) 16

3.2.a Het meervoud 16

3.2.b Het verkleinwoord 19

3.2.c Persoonsnamen 21

3.2.d GE+stam van het werkwoord 22

3.2.e Oude buigingsvormen 23

3.3 BIJVOEGLIJKE NAAMWOORDEN (bn) 23

3.3.a De gelede of verbogen vorm –e 23

3.3.b De uitgang -n 26

3.3.c De genitief-s 27

3.3.d De trappen van vergelijking 28

3.3.e Oude buigingsvormen 29

3.4 WERKWOORDEN (ww) 30

3.4.a Vervoegde vormen 30

3.4.b Vormbeperkingen 32

3.4.c De deelwoorden 34

3.4.d Infinitiefconstructies 35

3.4.e Oude werkwoordelijke vormen 35

3.5 TELWOORDEN 36

3.5.a Hoofdtelwoorden 36

3.5.b Rangtelwoorden 36

3.6 OVERIGE WOORDSOORTEN 36

BIJLAGE 1

DE TOEGELATEN VORMVARIANTEN 38

BIJLAGE 2

ZN MET MEERVOUD


(hoewel niet vermeld in het EGWN14) 41

BIJLAGE 3

SAMENGESTELDE ZN ZONDER MEERVOUD 43

BIJLAGE 4

HET VERKLEINWOORD 45

A. Niet toegelaten 45

B. De regels voor de vorming 45

BIJLAGE 5

TRAPPEN VAN VERGELIJKING BIJ SAMENGESTELDE BN (sgbn) 47

A. Inleiding 47

B. De algemene regel 47

B.1 Geen trappen toegelaten 47

B.2 Wel trappen toegelaten: 49

BIJLAGE 6

WW DIE ZOWEL ZWAK ALS STERK WORDEN VERVOEGD 51

1.A Ww zonder betekenisverandering, met samenstellingen 51

1.B De volgende samenstellingen zijn niet uitwisselbaar: 53

2. Ww zonder betekenisverandering, zonder samenstellingen 54

3. Ww met betekenisverandering 54

BIJLAGE 7

DE GIJ-VORM 56

A. Tegenwoordige tijd 56

B. Verleden tijd bij sterke werkwoorden 56

BIJLAGE 8

DE SCHEIDBARE WW IN SAMENSTELLINGEN 58

WOORDENLIJST 60

FREQUENTIELIJST 61

INFORMATIE OVER HET NEDERLANDSTALIG SCRABBLEVERBOND 633

INFORMATIE OVER DE SCRABBLE BOND NEDERLAND 634

INFORMATIE OVER DE MALINO FEDERATIE 635

VOORWOORD

Het Van Dale woordenboek van de Nederlandse taal is voor woordpuzzelaars de vanzelfsprekende scheidsrechter. Woorden die in het woordenboek voorkomen, zijn toegestaan, andere woorden niet. Er is echter een uitgestrekt grijs gebied tussen de vetgedrukte trefwoorden in de Grote Van Dale en de daarvan afgeleide woordvormen, bijvoorbeeld aaien (aaide, geaaid), arm (-er, -st) en gedachte (-n, -s), maar veel afgeleide vormen ontbreken, zoals aaiden, aaiende; armeren, vetarmer; gedachtetje.


De Vlaamse en Nederlandse scrabblebonden en de Malino Federatie hebben voor hun leden opnieuw een woordenlijst samengesteld waarin ook alle afgeleide vormen zijn opgenomen. Deze Officiële Scrabblewoordenlijst 2007 fungeert vanaf 1 januari 2007 bij scrabble- en malinowedstrijden in clubverband of thuis als onmisbare scheidsrechter. In 1997 is een scrabblewoordenlijst uitgebracht op basis van de 12e editie van de Grote Van Dale, in 2002 verscheen een herziene versie op basis van de 13e editie. Bij het verschijnen van de 14e editie van de Grote Van Dale is de Officiële Scrabblewoordenlijst 2007 opnieuw volledig herzien en aangepast. Het uitgangspunt is telkens de elektronische versie van de 14e editie (op cd), omdat daarin meer woorden zijn opgenomen dan in het boek.
Alle in deze lijst opgenomen woorden (van twee tot en met acht letters) zijn nauwgezet beoordeeld door de overkoepelende taalcommissie van de bonden. De Officiële Scrabblewoordenlijst 2007 is gebaseerd op de Grote Van Dale (14e editie, elektronische versie) en het taalreglement van de bonden. In deze uitgave vindt u eerst het taalreglement en daarna de complete woordenlijst van 136.237 woorden van twee tot en met acht letters. Voor afgeleide woordvormen van meer dan acht letters kunt u te rade gaan in het genoemde taalreglement.
Achter in het boek vindt u informatie over de twee scrabblebonden en de Malino Federatie. De Officiële Scrabblewoordenlijst 2007 is een project van het Nederlandstalig Scrabbleverbond (NTSV) in Vlaanderen, de Scrabble Bond Nederland (SBNL) en de Malino Federatie, in samenwerking met Van Dale Lexicografie.
Deze actuele uitgave past uitstekend in de nieuwe reeks puzzelwoordenboeken van Dr. Verschuyl, die sinds kort bij Van Dale is verschenen. Het spreekt vanzelf dat de nieuwe officiële spelling nauwgezet wordt toegepast in deze Officiële Scrabblewoordenlijst 2007.

De uitgever


TAALREGLEMENT


HOOFDSTUK 1 – ALGEMEEN

1.1 INLEIDING

Om te bepalen of een woord(vorm) al dan niet goedgekeurd kan worden, heeft de Overkoepelende Taalcommissie (OTC) van de scrabblebonden en de Malino Federatie dit Taalreglement opgesteld.
Als basisnaslagwerk wordt de elektronische versie van de 14e uitgave van het Van Dale Groot woordenboek van de Nederlandse Taal (afgekort als: het EGWN 14) gebruikt. Voor alle lettercombinaties van twee tot en met acht letters is de Scrabblewoordenlijst (SWL) opgesteld die bindend is. Voor de langere woorden dient het Taalreglement als leidraad.
Bij het opstellen van het Taalreglement wordt uitgegaan van twee hoofdbegrippen: het woord zoals het als lemma (trefwoord) terug te vinden is in de naslagwerken, en de flexies (woordvormen) zoals die vanuit de taalregels kunnen gevormd worden door middel van verbuigingen, vervoegingen of afleidingen.
Aangezien de letterverzamelingen voor Scrabble® en Malino niets voorzien voor uitspraaktekens als accent, trema, umlaut, cedille, tilde en ook niets voor spellingtekens als samentrekkings-, koppel- of weglatingstekens (apostrof), worden zij verwaarloosd. Zo worden woorden als café, mee-eten, auto's en reünie aanvaard als respectievelijk cafe, meeeten, autos en reunie.
In het Taalreglement (vanaf hoofdstuk 2) en de bijlagen worden de goedgekeurde voorbeeldwoorden in romein (vet) weergegeven. De afgekeurde voorbeeldwoorden zijn altijd cursief (vet-cursief) vermeld.

1.2 NASLAGWERKEN

Bij het Nederlandstalig Scrabbleverbond, de Scrabble Bond Nederland en de Malino Federatie worden de volgende naslagwerken gebruikt:


  • De Officiële scrabblewoordenlijst 2007, met alle toegelaten woorden van twee tot en met acht letters;

  • Aanvullende, door de OTC opgemaakte officiële woordenlijsten, met woorden van meer dan acht letters;

  • De beslissingen van de OTC, vastgelegd in taaldossiers en in het Elektronisch Woordbestand (EWB);

  • Het officiële Taalreglement voor Scrabble® en Malino;

  • De 14e uitgave van het Van Dale Groot woordenboek van de Nederlandse taal, in het bijzonder de elektronische uitgave op cd-rom (het EGWN 14);

  • De meest recente editie van de Algemene Nederlandse Spraakkunst (ANS), enkel bij grammaticale problemen.


HOOFDSTUK 2 – LEMMA'S

2.1 WAT ZIJN LEMMA'S?

Onder een lemma verstaan we de basisvorm van een woord, ook wel tref­woord genoemd. Als lemma's worden aangemerkt:
1. De lemma's die in het EGWN 14 staan. Het betreft de vormen die in het rechterblok bovenaan op het computerscherm donkerblauw vermeld worden.

2. De lemma's die door de OTC zijn bijgemaakt op basis van drie criteria: zie hoofdstuk 2.2 hierna.

2.2 TOEGELATEN LEMMA'S

Naast de lemma's die vetgedrukt in het EGWN 14 voorkomen en niet vallen onder de 'niet-toegelaten lemma's' (zie hoofdstuk 2.3) worden ook lemma's bijgemaakt op basis van de volgende drie criteria:

2.2.a Samenstellingen met vormvarianten

Vormvarianten zijn kleine varianten van een lemma, hierna genoemd: hoofdlemma. De vormvarianten hebben dezelfde betekenis als het hoofdlemma, maar worden anders geschreven en uitgesproken. Ze zijn te vinden in het EGWN 14 bij iedere betekenis van een hoofdlemma, onder aan de verklaring, met de vermelding 'vormvariant: …'. Bij het opzoeken van die vormvariant staat in het algemeen 'zie …', waarbij wordt verwezen naar het hoofdlemma.

eg/egge, -gewijs/-gewijze, kade/ka/kaai, worm/wurm

Bij samenstellingen wordt de vormvariant niet vermeld, maar als het hoofdlemma voorkomt in een samenstelling dan mag dit worden vervangen door zijn vormvariant, mits het woord zijn oorspronkelijke betekenis niet verliest. Deze vervanging is ook andersom toegestaan, dus een vormvariant mag worden vervangen door het hoofdlemma op voorwaarde dat het dezelfde betekenis heeft.

'leer' is een vormvariant van 'leder'; lederbok mag niet vervangen worden door leerbok (wegens betekenisverandering)

Vormvarianten kunnen niet altijd in elke mogelijke positie van de samenstelling (eerste of tweede deel) worden vervangen. In bijlage 1 is hiervan de volledige opsomming opgenomen.

2.2.b Telwoorden en hun samenstellingen

De hoofdtelwoorden en de overeenkomstige rangtelwoorden die aaneengeschreven worden, zijn toegelaten, ook wanneer ze niet in het EGWN 14 zijn vermeld:



honderdzestig, zesenveertigste

Ook zijn toegelaten: alle samengestelde woorden bestaande uit een hoofdtelwoord (behalve nul) met een achtervoegsel, waarbij het EGWN 14 uitdrukkelijk vermeldt dat het met een hoofdtelwoord kan worden verbonden. Vaak komt dan bij het achtervoegsel de volgende omschrijving voor: 'zoveel … tellend als door het telw. wordt aangegeven' of : '… zo veel … als in het tweede lid wordt aangegeven'. Om praktische redenen worden de hoofdtelwoorden in samengestelde woorden beperkt tot de getallen:


1 tot en met 20, alsmede 30, 40, 50, 60, 70, 80, 90, 100 en 1000.

achttienzijdig, driebladig, elfjarig, vijfkleurig, zesurig

Ook zijn toegelaten: alle samengestelde woorden bestaande uit een rangtelwoord met een achtervoegsel, waarbij het EGWN 14 uitdrukkelijk vermeldt dat het met een rangelwoord kan worden verbonden. Meestal komt dan bij het achtervoegsel de volgende omschrijving voor: 'in samenstellende afleiding met een rangtelwoord' of 'als tweede lid in samenst. als de volgende, met als eerste lid een rangtelwoord'.



elfdejaars (zie bij jaar1 : 4), vierde-eeuws, zesdehands

2.2.c Lemma's uit de twaalfde en dertiende uitgaven van Van Dale

Uit de twee vorige edities van Van Dale (12e en 13e) werd een aantal lemma's behouden, hoewel ze in het EGWN 14 niet zijn vermeld. Daarbij gaat het uitsluitend om persoonsnamen op -er en samenstellingen van zelfstandige naamwoorden die behoren tot het algemene taalgebruik. Bijvoorbeeld:

bowler, breiwol, eendenei, eivorm, schermer, trouwjas

2.3 NIET-TOEGELATEN LEMMA'S

2.3.a Lemma's met vormafwijkingen

2.3.a.1 Lemma's die één of meer punten bevatten:

a.e., afk., bevr., bde.-gen., c.o.d., f.o.b., fr., mevr.,
n.o.-akte


2.3.a.2 Lemma's waarin een hoofdletter voorkomt:

Ada, ARALL, Duits, Emmy, Mig, OZO, pH-meter, SIMM

Hierbij geldt dat deze lemma's volledig uitgesloten worden, ook indien zou blijken uit hun verklaring, dat ze op één of andere manier tot een aanvaardbaar woord kunnen leiden:



gijs (bij Gijs, in vaste verbindingen als: een hongerige gijs)
roelen (bij Roel: zij zijn bereisde roelen)

2.3.a.3 Lemma's met een Arabisch of Romeins cijfer of met een letter die op afwijkende hoogte staat:

1984-scenario, 3VO, 4wd, b2a, ao , fo, km2, kwik-II-chloride, mp3

Regel 2.3.a.3 is niet van toepassing op het superscripte betekenisnummer dat achteraan sommige trefwoorden staat. Dit betekenisnummer mag weggedacht worden, dus wel:



elf (in het EGWN 14 vermeld als elf1, elf2, elf3 en elf4)

Regel 2.3.a.3 is niet van toepassing op ®. Dit merknaamteken mag weggedacht worden, dus wel:



jetski, lego, scrabble, umer

2.3.a.4 Lemma's die bestaan uit één letter, alsmede lemma's waarin een letter voorkomt die onmiddellijk wordt voorafgegaan door een liggend streepje, een apostrof, of niets en onmiddellijk wordt gevolgd door een liggend streepje, een apostrof of niets:

à, bric-à-brac, coq-à-l'âne, door-x'en, e-mailen, huig-r, j'accuse, j-zak, koh-i-noor, m'n, o, O-benen, rock-'n-roll, u, u-weet-wel, z'n

Behalve bij de gevallen bedoeld onder 2.3.b.2 is deze regel niet van toepassing op woorden met de tekenreeks 's die een meervoud of een genitief aanduidt, dus wel:



ambigu's, delta's, porto's, zloty's

2.3.b Afkortingen en initiaalwoorden



2.3.b.1 Afkortingen, zoals de verkorte notaties van wetenschappelijke begrippen en eenheden, de afkortingen van weekdagen en maanden, en de afkortingen van landen voor internetadressen. Deze lemma's zijn in het EGWN14 herkenbaar omdat ze geen woordsoortinformatie bevatten (d.i. vermelding van geslacht, getal en/of woordsoort) én elke genummerde definitie, na een eventuele tekst tussen haakjes en/of grammaticale informatie, begint met cursief gedrukte tekst.

ame, ata, atm, ato, by, cuft, di, fur, gcal, ipk, kcal, okt, oz, qa, sep, syn, tan, woe

2.3.b.2 Initiaalwoorden: dit zijn lemma's die bestaan uit de beginletter van bij elkaar horende woorden, woorddelen of woordgroepen, waarvan we kunnen aannemen dat ze letter per letter worden gelezen en uitgesproken. Deze lemma's hebben in het EGWN14 geen afbrekingsinformatie. Deze info is te herkennen aan de herhaling van het lemma met toevoeging van één of meer halfhoge afbrekingspuntjes (bijv.: tref.woor.den.ca.ta.lo.gus) of aan de vermelding "(geen afbreking)" (bijv.: boek (geen afbreking)), zoals:

adi, adv, btk, cifc, flo, gvd, kno, ots, pps, www

1. Voor de toepassing van regel 2.3.b.2 gelden bovendien de volgende vier voorwaarden die altijd vervuld moeten zijn:


a. indien het lemma een meervoudsvorm of een verkleinvorm heeft, zal die steeds gevormd zijn met toevoeging van een apostrof:

bvba, cifc, cob, ecg, emp, goc, has, ic, pdf, so, sob, vog

maar wel:



bov, cai, gaaz, imp, mic, soa, vic

b. indien het lemma voorkomt in samenstellingen dan zal het lemma in alle samenstellingen met de rest van het woord verbonden zijn door een liggend streepje:



btw (btw-fraude), cao (mantel-cao), hiv (hiv-virus), leao (leao-school), pc (pocket-pc)

maar wel:



cif (cifbeding), epo (epogebruik), havo (havoklas), mulo (muloschool), nimby (nimbysyndroom), scuba (scubaduiken)

c. indien het lemma informatie geeft over beklemtoning (herkenbaar aan een onderstreepte letter in het lemma) dan zal die klemtoon steeds liggen op een medeklinker of een eindklinker:



anw

maar wel:



aio, cara, ebit, haio, oio, raio, ufo

d. uit de cursieve tekst van de verklaring, waaruit het lemma geconstrueerd is, zal van het begin van de woord(del)en maximaal één letter gebruikt worden. Er zullen ook geen letters gebruikt worden die niet in de cursieve tekst voorkomen:



btk, bu, bvba, eeg, hava, kmo, oetc

maar wel:



alu, aso, buso, dobil, hafa, lic, sicav, zamak

2. Hoewel niet direct door deze taalregel afgekeurd, worden ook volgende lemma's beschouwd als initiaalwoorden die (soms gedeeltelijk) letter voor letter worden uitgesproken, en dus afgekeurd:



ab3, abc, bao, bubao, cai, ij, jpeg, lltus, ltus, mpeg, mtus, sbao, xtc

3. Uitzonderingen: de volgende 14 lemma's worden beschouwd als letterwoorden die als één vloeiend woord worden uitgesproken. Zij worden daarom toegelaten:



agnio, ahboris, aki, avas, fifo, lifo, lio, nesp, pabo, scart, ulo, wika, wysiwyg, zoab

2.3.c Samenstellingen en afleidingen



2.3.c.1 Samenstellingen waarbij minstens één woorddeel niet is toegelaten volgens de in 2.3.a en 2.3.b vermelde regels:

abc-boek, cao-loon, hbo-diploma, hiv-test, newage-cd, pay-tv, wc-rol

2.3.c.2 Samenstellingen waarbij minstens één woorddeel geen klinker bevat:

achter-pv, bpt-uren, debuut-lp, dt-fout, dl-melkzuur

2.3.c.3 Afleidingen, verbuigingen of vervoegingen van lemma's die niet toegelaten zijn volgens de in 2.3.a en 2.3.b vermelde regels, ook al staan ze als lemma vermeld in het EGWN14:

abc'tje, ge-e-maild, g'tje, hbs'er

Deze regel is niet van toepassing op afleidingen waarvan het grondwoord uit de afleiding minstens één klinker bevat en veranderd is in een aanvaardbare schrijfwijze (zonder hoofdletters en zonder puntjes) of waarbij de afleiding gevormd wordt zonder toevoeging van een apostrof:



nagger (van 'nag'), nahosser (van HOS), oweeër (van OW), vutten (van VUT)

2.3.d Niet op zichzelf staande lemma's



2.3.d.1 Voor- en achtervoegsels die als lemma zijn opgenomen, maar op zichzelf niet bestaan. Ze zijn te herkennen aan een koppelteken:

azo-, -ist, mega-, -noom, -teit

2.3.d.2 Delen van een meervoudig lemma, voor zover ze niet op zichzelf alfabetisch worden vermeld:

droit de suite, foie gras, hoc anno, per se, hasta la vista, natte his, pol en soc, spic en span, vox populi

wel toegestaan:



fine, nutshell, picture, rato, vues e.d. (omdat ze als een op zichzelf staand lemma in het EGWN14 vermeld worden)

2.3.d.3 De vreemdtalige voorzetsels en voegwoorden die niet met Nederlandse woorden gecombineerd worden, ook al staan ze als lemma in het EGWN14:

con, coram, infra, sine, sive, seu

2.3.e Niet als lemma in het EGWN14 vermeld



2.3.e.1 Spellingvormen van het lemma, zoals die alleen in citaten voorkomen:

krinklen (bij krinkelen: "o krinklende winklende waterding" (G. Gezelle))

2.3.e.2 Woorden die niet als lemma worden vermeld in het EGWN 14, maar enkel zijn terug te vinden als synoniem bij een ander lemma:

décafé (bij decaf)

2.3.e.3 Woorden die niet als lemma worden vermeld in het EGWN 14, maar enkel zijn terug te vinden als opnoemer bij een ander lemma:

vistapas, kaastapas (bij tapa)

2.3.e.4 Woorden die niet als lemma worden vermeld in het EGWN 14, maar enkel zijn terug te vinden in de verklarende tekst van een ander lemma:

codering (bij cryptografie, secam, UAC), leu (bij ROL), naks (bij niks)

HOOFDSTUK 3 – DE FLEXIES

3.1 WAT ZIJN FLEXIES

Flexies (of: woordvormen) zijn veranderingen aan lemma's ter aanduiding van de grammaticale betrekkingen waarin ze voorkomen, te weten verbui­gingen, vervoegingen en afleidingen. De volgende woordvormen kunnen voorkomen:


Bij de zelfstandige naamwoorden (zie hoofdstuk 3.2)


  1   2   3   4   5   6


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina