Inhoudsopgave Derde Leeftijd Inleiding Derde Leeftijd Deel 1 Informatief



Dovnload 92.91 Kb.
Datum26.08.2016
Grootte92.91 Kb.
Catechesehuis (Brussel) en Jebron (Aalst)



Inhoudsopgave Derde Leeftijd
Inleiding Derde Leeftijd

Deel 1 Informatief

Spiritualiteit van de ouder wordende mens

Ouderdom komt met gebreken

Verlies van geliefden

Nieuwe kansen

Spirituele weerbaarheid

Andere informatieve teksten, samengevat maar integraal te lezen in onze bibliotheek

2003


2002

2001


2000

Vorige jaargangen



Deel 2 Pastoraal

Tien geboden voor een geslaagde oude dag

Andere informatieve teksten, samengevat maar integraal te lezen in onze bibliotheek

2003


2002

2001


2000

Vorige jaargangen


Deel 3 Liturgie

De Boom


Andere informatieve teksten, samengevat maar integraal te lezen in onze bibliotheek

2003


2002

2001


2000

Vorige jaargangen



Derde leeftijd

Ter gelegenheid van de ‘Week van de derde leeftijd’ hebben Catechesehuis in Brussel en Jebron uit Aalst de handen in elkaar geslagen om dit thema uit te diepen op hun websites (homepage klikken op ‘Derde leeftijd’).

De inhoud van dit thema is onderverdeeld in 3 rubrieken: informatief, pastoraal en liturgisch. Voor elk onderdeel vind je één volledig artikel, gevolgd door een aantal titels - met een woordje uitleg - maar integraal te lezen in de twee bibliotheken. De volgorde loopt vanaf 2003 tot 1990. Bij elk artikel wordt de volledige colofon van het tijdschrift gegeven, gemakkelijk om het terug te vinden en je eventueel te abonneren.

Deze informatie kan verstrekt worden dankzij de tijdschriftenbibliotheken van Jebron en Catechesehuis en kan bij hen aangevraagd worden.


Voor meer info kan je terecht bij:

Catechesehuis, Monplaisirlaan 51, 1030 Brussel-Schaarbeek

tel. 02/242.79.51, fax 02/215.96.85, catechesehuis@kerknet.be en www.catechesehuis.be

of

Jebron, Begijnhof 1, 9300 Aalst

tel. 053/77.51.16, jebron@pandora.be en www.jebron.be




Informatief

SPIRITUALITEIT VAN DE OUDER WORDENDE MENS

Alle dingen onder de hemel

hebben hun tijd

Alles heeft zijn uur

Er is een tijd om te planten

Een tijd om te oogsten

Een tijd om te breken

Een tijd om te bouwen

Een tijd om te huilen

Een tijd om te lachen

Een tijd om te rouwen

Een tijd om te dansen

(Fragment uit Prediker, hoofdstuk 3)
We wensen elkaar bij feestelijke gelegenheden een lang leven toe. Dat hoort bij de goede dingen van het leven. Die wens lijkt thans meer dan ooit in vervulling te gaan. We worden massaal oud. Wie zich in de derde levensfase bevindt (van 60 jaar tot 75 jaar) of de vierde levensfase is ingegaan, heeft grote kans na het jaar 2000 deel uit te maken van de groep ouderen in onze westerse samenleving, die relatief gezien nog nooit in de geschiedenis zo talrijk was. Zo’n groot aantal mensen kan niet meer genegeerd worden. Daarom wordt er veel nagedacht en geschreven over deze ontwikkeling en de problemen die er mee gepaard gaan. In dit kader werd ook 1999 door de Verenigde Naties uitgeroepen tot Internationaal Jaar van de Ouderen. We wensen elkaar een lang leven toe, maar staan tegelijk ambivalent tegenover de ouderdom.

Jeugdigheid is favoriet. Er worden miljarden aan gespendeerd. Toch worden we onherroepelijk ouder. We hopen dat we die fitte, oude mens mogen zijn die tot het laatst toe, helder van geest en vitaal, actief aan het leven deelneemt. Maar heimelijk vrezen we de kwalen en het verlies van autonomie. Ouderdom komt met gebreken. Als lichamelijk en/of geestelijk zich allerlei problemen voordoen, kunnen we het zwaar te verduren krijgen. Het is goed als we daar enigszins op voorbereid zijn. Ouder worden, vraagt niet alleen de lichamelijke en geestelijke, maar eveneens de spirituele conditie en de weerstand op peil te houden.

We zijn er ons van bewust dat we geen algemene uitspraken kunnen doen over ouderen, noch over de spiritualiteit van deze levensfase. Deze wordt, net als iedere andere levensfase, individueel zeer verschillend beleefd, maar beslaat, in tegenstelling tot andere levensfasen, ook een zeer variabele tijdsruimte.
Ouderdom komt met gebreken

De oudere mens die de reclame ons toont, is aantrekkelijk en heeft financieel gezien zijn/haar leven zo goed op orde, dat hij/zij genieten kan in overvloed van alles wat onze westerse consumptiemaatschappij te bieden heeft. Een geslaagd leven is synoniem met een actief en onbekommerd leven in weelde. Als we de reclamebeelden moeten geloven, een rimpelloos leven. Oudere mensen, die gemarginaliseerd worden vanuit economisch oogpunt, want ze zijn niet meer productief en dus niet of minder waardevol, of vanuit sociaal-politiek oogpunt, want ze staan niet meer in het centrum van de macht, zijn nog wel interessant voor de maatschappij, wanneer zij volop consumeren. Wie echter niet deelneemt aan de consumptiedrift, is nauwelijks meer in tel. De beelden van die paradijselijk levende ouderen, die het aan niets ontbreekt, maskeren de werkelijke gebrekkigheden die de ouderdom begeleiden. Wanneer we daarvoor de kop in het zand steken, ontnemen we onszelf de mogelijkheid tijdens deze finale fasen van het leven in wijsheid te groeien en het spirituele leven te verdiepen. Die beelden geven vele mensen immers alleen maar het idee dat ze het verkeerd hebben aangepakt, dat ze tekortschieten, dat ze falen, dat ze slachtoffer zijn, dat het leven hun tekort doet.

Méér dan in iedere andere levensfase daarvóór is het leven in de laatste fasen ongewis. Mensen die uit een baan komen of een flink gezin groot hebben gebracht, raken soms van streek, omdat er vrij abrupt een einde komt aan hun levenstaak, aan de verantwoordelijkheid die zij droegen in de maatschappij en de daarmee gepaard gaande sociale contacten en status. Voor sommigen is het zeer bitter te ervaren dat de maatschappij hen vanwege hun leeftijd niet meer kan gebruiken en ze met al hun capaciteiten opzij worden gezet. Het vraagt tijd om van ritme te veranderen.

Tot het ongewisse behoort ook dat op een onbekend doch zeker moment de krachten gaan afnemen. Je kunt bepaalde dingen niet meer zo goed als voorheen. Als je enkele van de meest voorkomende biologische neergangsverschijnselen van het ouder worden op een rijtje zet: broze botten, slijtage van gewrichten, achteruitgang van het gehoor- en gezichtsvermogen, hart- en vaatziekten, kanker, vermindering van het intellectuele vermogen, dementie, dan slaat de schrik je om het hart en zou je jezelf alles wensen, behalve de ouderdom. Het meeste komt echter geleidelijk en op alle mogelijke manieren worden mensen (in de westerse wereld) bij klachten geholpen door middel van bijvoorbeeld fysiotherapie, voedingssupplementen, medicijnen, gehoorapparaat, nieuwe heup, hartoperatie, rollator.

De schrik en de angst is echter wel degelijk reëel als je denkt aan een volledige hulpeloosheid, waarbij van een eigen initiatief tot vormgeving aan het leven niets, maar dan ook totaal niets overblijft.
Verlies van geliefden

Hou ouder we worden, hoe meer verlies we lijden in de persoonlijke leefsfeer. We verliezen familieleden, vrienden, huisgenoten, buren, bekenden. We verliezen onze generatie, die uit een tijd stamt die de huidige generatie niet of maar ten dele begrijpt en die al behoort tot de vorige eeuw. Hoe inniger de band was met degene die we moeten afstaan, hoe meer ook we van ons eigen levensverhaal inleveren. De kennis die de geliefde persoon van jou meeneemt in het graf of in de vergetelheid van een ernstige dementie, is op een bepaalde gevorderde leeftijd niet gemakkelijk mee te delen aan een andere persoon. Het vanzelfsprekende, haast woordeloze verstaan van mensen die elkaar beminnen, sterft met het sterven van de beminde persoon. Als we iemand verliezen die deel uitmaakte van ons leven, worden we steeds op een of andere manier ook eenzamer. We moeten niet alleen de teleurstelling verdragen die gepaard gaat met het verlies van onze vermogens, niet alleen ons verweren tegen de uren van pijn, maar ook het verdriet verwerken om het heengaan van die ons lief zijn en die we met geen enkel teder gebaar meer kunnen bereiken.

Ouder worden betekent dat je er uiteindelijk alleen voor staat, alleen voor de ultieme vragen van het leven, voor het hoe en waarom, voor het lijden en de pijn, voor de eenzaamheid en het gemis. Geen mens, hoe lief ook, kan die moeilijke kant van het leven voor je wegnemen. Wel draaglijker maken, maar niet ongedaan.

Er komt een moment in het leven, vroeg of laat, dat je ontdekt dat er een leegte is die door niets of niemand kan worden gevuld, een pijn die niet overgaat. Zoals er ook een vreugde is die met geen woord kan worden gezegd en een verlangen dat nooit wordt gestild.


Nieuwe kansen

De ouderdom is in onze cultuur niet zo gewenst. Nu echter rond het tweede millennium de zogenaamde vergrijzinggolf zich aandient, wordt het hoog tijd dat ouderdom in een ander licht wordt gezet. Er wordt niet gezien wat het belang van ouderen is in een wereld waarin iemands waarde enkel wordt afgemeten aan zijn/haar economisch nut. Oudere mensen zouden meer zelfbewust in het leven moeten staan. Bewust van de schat aan ervaringen die zij bij zich dragen. Bewust van de collectieve kracht die zij bezitten om, in solidariteit en engagement, de wereld het beste te schenken van wat het leven hun heeft geleerd aan menselijkheid.

Ouderdom betekent niet enkel de manifestatie van gebreken en het afscheid van mensen die ons dierbaar zijn. Er ontstaan in deze leeffasen ook nieuwe kansen.

Ik herinner me, tijdens een verblijf in Midden-Amerika, de ontmoeting met een religieuze uit Canada, die in opdracht van de congregatie lerares was tot haar vijfenzestigste jaar. Pas daarna bracht ze haar diepste wens in vervulling en ging werken in Honduras met meisjes die in de problemen zaten. Door middel van creatieve therapie, balletdansen, muziek maken, schilderen, gaf ze aan die meisjes hun verloren zelfvertrouwen terug.

De Vlaamse zuster Marietje Verschuere liep tegen de zeventig toen ze in El Salvador weeskinderen ging opvangen die slachtoffer waren van de burgeroorlog. Ze heeft tientallen jaren aan soms wel veertig kinderen tegelijk onderdak verleend. Ze hielp arme mensen in haar buurt, zo goed en zo kwaad als het ging, ook in tijden waarin omgang met de armen in een subversief daglicht stond. Van haar ouderdom ging een kracht uit die zelfs militairen op afstand hield.

In de plaats waar ik woon, zijn twee mensen van in de zeventig vele uren per week bezig met werk te verzetten voor Amnesty International. Ze zijn bekommerd om onschuldige mensen die gevangen zitten, die gemarteld worden, vervolgd, vermoord zijn of zomaar zijn ‘verdwenen’.

Er zijn mensen die zich tot op zeer hoge leeftijd inzetten voor een parochie als priester, religieuze of leek.

Oude mensen kunnen soms met verbazend veel begrip en relativeringsvermogen naar jongeren luisteren. Het leven heeft hun het nodige geleerd. Die levenservaring houdt hen gevoelig voor de tijdgeest, waardoor ze nieuwe, alternatieve leefwijzen niet onmiddellijk veroordelen.

Als wij, mensen, ouder worden, zijn we dus nog niet uitgepraat. We hebben een verantwoordelijkheid, ieder op eigen gebied en naar eigen mogelijkheden, voor de wereld waarin wij leven, zo lang we daartoe bekwaam zijn. We hebben tijd en aandacht om aanwezig te zijn. We hebben een stem. We hebben nog steeds oren om te horen, ogen om te zien en handen om te zorgen.

Als de tijd daar is dat we hulp nodig hebben bij onze dagelijkse handelingen, dan nog blijven we gevend als we ons kunnen geven aan degenen die ons willen ontvangen met hun zorg, zoals we zelf ontvankelijkheid verwachtten in tijden dat wij zorgvol waren ten opzichte van anderen, in welke vorm dan ook.


Spirituele weerbaarheid

De weerbaarheid in de laatste levensfase, wanneer we onherroepelijk stuiten op de grenzen van onze mogelijkheden, en verdriet, pijn en gemis ons niet bespaard blijven, vraagt een diepe spiritualiteit die niet uit de lucht komt vallen. Niet enkel actieve inzet, maar ook contemplatie is van belang als voorbereiding op de ouderdom. William McNamara beschreef contemplatie op aansprekende wijze als ‘een lange liefhebbende blik op het werkelijke’ (over deze en volgende passage zie: Walter J. Burghardt, Oud worden, lijden en sterven: een christelijk perspectief, in Concilium, 1991/3, p. 65). Hierbij is elk woord cruciaal.



Werkelijk is al wat is: een lentelandschap, de zee, een glas wijn, een lekkere maaltijd, een mooie boom, een roos, een grassprietje, een vogel, oorlog, vrede, armoede, rijkdom, een baby, een vriend, een aids-slachtoffer, de meelijdende Christus.

Ik kijk naar dit werkelijke. Niet analyserend, argumenterend, beschrijvend, nee, ‘ik ben één ermee, ik loop er niet omheen, ik ga erin binnen (…). Ik ben het meest mezelf, het meest menselijk, het meest contemplatief als mijn hele persoon antwoordt op het werkelijke: ogen en oren, reuk, gevoel en smaak. Ogen ontmoeten elkaar, het gefluit van een vogel begroet de dageraad, een briesje streelt mijn wang, de adem van kanker doet een aanval op mijn neusgaten, God spreekt – en de gehele man, de gehele vrouw komt tot leven’.

Het gaat om een lange blik, dat is ‘zonder haast gericht blijvend op het werkelijke (…) als tijd onbelangrijk wordt, als het helemaal alleen nog maar gaat om dit landschap van Matisse, dit woord van de Heer, dit aroma van spaghetti Bolognese, deze aanraking van een hulpeloze hand, deze smaak van honing’.

De blik op het werkelijke moet een liefhebbende blik zijn, want het werkelijke omvat niet alleen de schoonheid van een mooie dans, maar ook ‘aids en abortus, (…) ademhalingsapparaten en laatste snikken’.

Wanneer wij als ouder wordende mensen zo lang als mogelijk met hart en ziel op de werkelijkheid in en om ons heen betrokken zijn, zullen we ook steeds gevoeliger worden voor de liefhebbende aandacht van God.

In New York sprak een vrouwelijke rabbijn als volgt over God: ‘Wij worden ouder zoals God ouder wordt. Hoe beginnen God en wij op elkaar te gelijken … God neemt ons gezicht in haar beide handen en fluistert ons toe: … ‘nog in je hoge leeftijd zal ik bij je zijn en ik zal je bewaren, wanneer je grijs geworden bent. Ik heb je gebaard, ik droeg je, ik hou je vast. Word oud met mij … ’Onze angst voor de toekomst wordt dan gedempt door nieuwsgierigheid. Het heelal is oneindig en nog steeds vol onbegrensde mogelijkheden … en iedere nieuwe dag mogen wij vol nieuwsgierige verwachting begroeten: wat zal ik vandaag leren, wat ervaren? Wat zal ik vandaag waarnemen dat ik nooit tevoren heb gezien?’

‘… Haar gezicht, door de tijd getekend, verschijnt ons nu niet meer gebrekkig, maar wijs. Want wij begrijpen dat God om deze dingen geeft, die slechts de tijd kan leren: dat het mogelijk is het verlies van een liefde te overleven, zich zeker te voelen in een voortdurend zich veranderende wereld, in waardigheid te kunnen leven, ook wanneer iedere knook pijn doet. Nu verstaan wij waarom wij geschapen werden om ouder te worden: iedere dag aan ons leven toegevoegd, ieder nieuw jaar laat ons aan God gelijker worden, zij die eeuwig oud wordt.’ (Aangehaald door Elisabeth Moltmann-Wendel, Oud worden en hopen, in G. De Schrijver, R. Michiels en L. Boeve (red.) Hoop en opstanding, Leuven, 1993, p. 86).

Jannie Van Lotringen

Uit Aggiornamento, 2000, nr. 1, blz. 62-68.

Aggiornamento (driemaandelijks), Interdiocesaan tijdschrift voor vrouwelijke religieuzen, Stationsstraat 2, 2570 Duffel, tel. 015/30.39.39, abonnement België: € 16, Nederland: € 18, nel.bloemen@emmaus.be
Andere informatieve teksten, kort samengevat, maar integraal te lezen in onze bibliotheek
2003
Madder Th. C., Wijs mij niet af op mijn oude dag (Ps. 71), Pastoralia, 2003 (9), blz. 16-17.

De psalmist vertolkt het gevoel van eenzaamheid en niet meer mee te tellen in een samenleving waar iedereen jong en weerkrachtig moet zijn. Toch verzinkt hij niet in wanhoop en weet hij dat God hem steeds weer doet herleven.

Uit Pastoralia (maandblad), Informatieblad van het Aartsbisdom Mechelen/Brussel,

Persdienst Aartsbisdom, Wollemarkt 15, 2800 Mechelen, tel. 015/21.65.01,

abonnement: € 18
Ketelaar Saskia, Laat mij niet alleen nu ik oud ben, De Open Poort, 2003 (1), blz. 8-10.

Oproep vanuit de bijbel (Psalmen en Exodusverhaal) om respect te hebben voor ouders en ouderen en hen zo goed mogelijk te verzorgen.

Uit De Open Poort (9 maal per jaar), Protestants tijdschrift rond geloof en samenleving,

voor België: Stichting De Open Poort, Postbus 41, 2650 Edegem, tel. 03/457.83.32, abonnement: € 19, deopenpoort@vpkb.be, www.vpkb.be/DeOpenPoort


Verwey A., De kunst en de last van het ouder worden, Herademing, 2003 (4), blz.15-18.

Op grote levens- en geloofsvragen wordt een antwoord gezocht. Komen aan bod: leven na de dood, verantwoording, de Kerk, verdriet, bidden, zin van het bestaan.

Uit Herademing (driemaandelijks), Tijdschrift voor spiritualiteit en mystiek, Uitgeverij Kok, Postbus 5018, 8260 GA Kampen, tel. 0031/38.339.25.78, abonnement: € 28,75, abonnementen@kok.nl

2002

Van Deenen J., God in de mist, De Heraut, 2002 (7), blz. 210-213.


Welke godservaring hebben ouder wordende mensen? Er zijn zoveel godsbeelden als er mensen zijn. Jan Van Deenen noteerde enige vage, soms verwrongen, dikwijls verrassende, soms heldere godsbeelden. Ieder heeft een unieke weg. Na ieder verhaal geeft hij ook een korte reflectie.

Uit De Heraut (tijdschrift bestaat niet meer)

Vorstenbosch José, De grijze golf: weg met geraniums, De Bazuin, 2002 (14), blz. 10-13.


De Nederlandse bevolking vergrijst. Niet alleen stijgt het aantal ouderen, mensen leven ook steeds langer. Vroeger was je op je 65ste oud en gedroeg je je als zodanig. Die tijd lijkt voorgoed voorbij, mensen hebben eindelijk tijd voor dingen waar ze eerder niet aan toekwamen.

Uit De Bazuin(nu Volzin) (tweewekelijks), Opinieblad voor geloof en samenleving, Postbus 9435, 3506 GK Utrecht, tel. 0031/30.263.10.90, abonnement: € 75, redactie@opiniebladvolzin.nl



Wust G., Gevorderde leeftijd, De Heraut, 2002 (10) blz. 309-313.


De leeftijd boven de vijfenzestig wordt ook wel de derde leeftijd genoemd. Het is alsof het leven dan een nieuwe start maakt. Voor de werkende mens is het de leeftijd van het pensioen. Aan het vrijkomen van zoveel vrije tijd is niet zo makkelijk een zinvolle invulling te geven, tenminste wanneer je daar niet op voorbereid bent.

Uit De Heraut (tijdschrift bestaat niet meer)

2001
Deckers W., Vergrijzing van de samenleving, Mensen onderweg, 2001 (5), blz. 1-8.

In 2025 zal ongeveer een kwart van de Belgische bevolking 65 jaar of ouder zijn met de helft meer 80-plussers dan vandaag. Drievierden van die grijze bevolking zal nog gezond en actief zijn. Dat zal leiden naar nieuwe verhoudingen tussen de jongere en de oudere generaties.

Uit Mensen Onderweg (10 maal per jaar), Uitgave van de paters HH. Harten (Picpus),

St.-Antoniusberg 11, 3000 Leuven, tel. 016/31.63.65, abonnement: € 20, buitenland: € 25, mensen.onderweg@skynet.be, http://users.skynet.be/mensenonderweg


Gilissen M., Zinvol ouder worden, Mensen onderweg, 2001 (9), blz. 8-13.

Oud worden behoort bij het leven zoals de avond behoort bij de dag. Het ene vloeit over in het andere en samen vormen ze een geheel. Voor- en nadelen van het ouder worden.

Uit Mensen Onderweg (10 maal per jaar), Uitgave van de paters HH. Harten (Picpus),

St.-Antoniusberg 11, 3000 Leuven, tel. 016/31.63.65, abonnement: € 20, buitenland: € 25, mensen.onderweg@skynet.be, http://users.skynet.be/mensenonderweg


Steemers van Winkoop Myriam, Oud worden is een kunst, Jota, 2001 (1), blz. 18-19.

In de bijbel staan passages die duister ogen, achterhaald lijken of bizar klinken. We weten er niet goed raad mee en slaan ze bij voorbaat liever over. Toch kunnen ze bij nader inzien een verrassend licht werpen op een actueel thema. Dit artikel gaat over hoogbejaarde nakomelingen van Adam en Eva en het hedendaagse probleem van de vergrijzing.

Uit Jota (tijdschrift bestaat niet meer)
Van Halst Ilse, Oud is niet versleten, verzorgen en waarden overdragen, Kerk en Leven, 2001 (47), blz. 14.

Ouderen zijn vandaag veeleer zorgverleners dan zorgontvangers. Hun engagement situeert zich in mantelzorg, vrijwilligerswerk, sociale inzet, maar ook kinderopvang. Zulke engagementen zijn minder openlijk en ruchtbaar, vaak onbekend en zelfs onzichtbaar, maar sociaal minstens even belangrijk als deelname aan de politiek en aan de betaalde arbeid.

Uit Kerk en Leven (weekblad), Halewijnlaan 92, 2050 Antwerpen, tel. 03/210.08.40,

abonnement: € 16, kerkenleven@kerknet.be




Vanhercke G., Ouder worden,Tertio, 2001 (53), blz. 6.

Column over de gevoelens van het ouder worden.

Uit Tertio, Christelijk opinieweekblad, Maarschalk Gérardstraat 2, 2000 Antwerpen,

tel. 03/205.94.24, abonnement: € 81,50, tertio@tertio.be, www.tertio.be



2000
Dehaene Trees, Als partners samen oud worden, Mensen Onderweg, 2000 (9) blz. 24-29.

De aandacht gaat via concrete voorbeelden naar oudere koppels die door hun betrokkenheid op elkaar vertedering oproepen. Er is een onzichtbare communicatie en een vanzelfsprekend aanvoelen.

Uit Mensen Onderweg (10 maal per jaar), Uitgave van de paters HH. Harten (Picpus),

St.-Antoniusberg 11, 3000 Leuven, tel. 016/31.63.65, abonnement: € 20, buitenland: € 25, mensen.onderweg@skynet.be, http://users.skynet.be/mensenonderweg


Van Crombruggen H., Grootouders: eerst en vooral mensen en daarom zo belangrijk, Mensen Onderweg, 2000 (5), blz. 28-32.

Voor jonge gezinnen hebben grootouders een functie van ondersteuning en opvoeding. Opvallend is de rol als opvang van de kleinkinderen. Grootouders zijn vooral aanwezig als concrete, levende mensen.

Uit Mensen Onderweg (10 maal per jaar), Uitgave van de paters HH. Harten (Picpus),

St.-Antoniusberg 11, 3000 Leuven, tel. 016/31.63.65, abonnement: € 20, buitenland: € 25, mensen.onderweg@skynet.be, http://users.skynet.be/mensenonderweg


Van Den Boomen G., Ouder worden is een kunst, De Heraut, 2000 (1), blz. 15-20. Een getuigenis van een tachtiger over het ouder worden. Nog jaren wil hij leven alsof zijn leven ervan afhangt.

Uit De Heraut (tijdschrift bestaat niet meer)
Van Iersel B., De ouderen in de spiegel van het Oude Testament, Schrift, 2000 (189), blz. 89-93.

De visie op de ouderen in het O.T. wordt vergeleken met de huidige manier van denken over de ouderen in onze samenleving.

Uit Schrift, Tweemaandelijks tijdschrift over de Bijbel, Gooi en Sticht, postbus 5018,

8260 GA Kampen, abonnement België: € 29,75, Nederland: € 28,75, abonnementen@kok.nl




Vorige jaargangen



Blanckaert C., Liturgie met bejaarden, Tijdschrift voor Liturgie, 1999 (1-2), blz. 73-81.

Uit Tijdschrift voor Liturgie (tweemaandelijks), Abdij Affligem, Abdijstraat 6,

1790 Affligem, tel. O53/66.70.25, abonnement België: € 32, Nederland: € 36, abdij.affligem@skynet.be
Debroey Lut., Ik wil geen verloren voorwerp worden! Angstgevoelens bij ouderen, Mensen onderweg, 1999 (6), blz. 24-28.

Uit Mensen Onderweg (10 maal per jaar), Uitgave van de paters HH. Harten (Picpus),

St.-Antoniusberg 11, 3000 Leuven, tel. 016/31.63.65, abonnement: € 20, buitenland:

€ 25, mensen.onderweg@skynet.be, http://users.skynet.be/mensenonderweg


Kinget Chris & Vanden Berghe B., Waardigheid en zending van de ouderen. Internationaal jaar van de ouderen, Pastoralia, 1999 (6),

blz.18-20.

Uit Pastoralia (maandblad), Informatieblad van het Aartsbisdom Mechelen/Brussel,

Persdienst Aartsbisdom, Wollemarkt 15, 2800 Mechelen, tel. 015/21.65.01,

abonnement: € 18
Oudshoorn H., Oud worden is fijn, oud zijn doet pijn, De Heraut, 1998 (11), blz.315-318.

Uit De Heraut (tijdschrift bestaat niet meer)
Debroey Lut., Creatief, deskundig en warmhartelijk: senioren, Mensen Onderweg, 1997(10), blz.12-16.

Uit Mensen Onderweg (10 maal per jaar), Uitgave van de paters HH. Harten ((Picpus),

St.-Antoniusberg 11, 3000 Leuven, tel. 016/31.63.65, abonnement: € 20, buitenland:

€ 25, mensen.onderweg@skynet.be, http://users.skynet.be/mensenonderweg


Supeley Françoise, Grijs en wijs, Nieuwe Stad, 1997 (9), blz. 4-6.

Uit Nieuwe Stad, Maandblad van de focolare, Jan Moorkensstraat 46, 2600 Berchem,

tel. 0475/80.75.00, startabonnement: € 20, nieuwe.stad@pi.be
Debroey Lut., Senioren: onmisbare gesprekspartners in onze samenleving, Mensen Onderweg, 1996(3), blz. 4-6.

Uit Mensen Onderweg (10 maal per jaar), Uitgave van de paters HH. Harten (Picpus),

St.-Antoniusberg 11, 3000 Leuven, tel. 016/31.63.65, abonnement: € 20, buitenland:

€ 25, mensen.onderweg@skynet.be, http://users.skynet.be/mensenonderweg


XXX, Zin in ouder worden (themanummer), De Open Poort, 1995 (9),

blz. 2-19.

Uit De Open Poort (9 maal per jaar), Protestants tijdschrift rond geloof en samenleving,

voor België: Stichting De Open Poort, Postbus 41, 2650 Edegem, tel. 03/457.83.32, abonnement: € 19, deopenpoort@vpkb.be, www.vpkb.be/DeOpenPoort


Dehaene Trees, Dichter bij de dood, Mensen Onderweg, 1992 (9), blz. 4-8.

Uit Mensen Onderweg (10 maal per jaar), Uitgave van de paters HH. Harten (Picpus),

St.-Antoniusberg 11, 3000 Leuven, tel. 016/31.63.65, abonnement: € 20, buitenland:

€ 25, mensen.onderweg@skynet.be, http://users.skynet.be/mensenonderweg



Pastoraal




TIEN GEBODEN VOOR EEN GESLAAGDE OUDE DAG





  1. Spreek niet te veel over uw gezondheid en ongemakken. Meestal is alleen uw dokter daarin geïnteresseerd.

  2. Denk goed na alvorens iets te doen. Anders zou uw onderbewuste u wel eens vreemde dingen laten uitvoeren, zoals uw bril in de koelkast leggen of een lepel halen om de deur te sluiten.

  3. Vertel niet te vaak over uw prestaties in het verleden. Mensen zijn geïnteresseerd in de toekomst.

  4. Verzorg uw uiterlijk. Fris gewassen en keurig gekleed voelt de mens zich zelfzekerder en dwingt hij respect af.

  5. Onthecht u geleidelijk van mensen en dingen. Dat is het geheim om een wijs mens te worden en om goed te sterven.

  6. Leer alleen te zijn en uw tijd niet te verliezen aan wat waardeloos is. Stilte en eenzaamheid zetten aan tot nadenken en zijn ook de voedingsbodem voor gebed, meditatie en ontwikkeling op allerlei gebied.

  7. Houd een dagboek bij met belangrijke gebeurtenissen en treffende gedachten. Dit zal u helpen uzelf en de anderen beter te kennen en te begrijpen.

  8. Wees matig in eten en drinken en blijf in beweging. Uw lichaam zal er wel bij varen en het zal ook uw geest wakker houden.

  9. Betoon belangstelling voor de mensen die u ontmoet. Help hen zoveel mogelijk zonder veel dankbaarheid te verwachten.

10.Denk aan de dood in alle rust en sereniteit en durf er ook over te

spreken met al wie u nabij is.


Leo Messine

Leven toevoegen aan de jaren. Over ouder worden

Davidsfonds, Leuven

Andere pastorale teksten, kort samengevat, maar integraal te lezen in onze bibliotheek
2003
Debroey Lut, Gerust in het rusthuis, Mensen onderweg, 2003 (8),

blz. 19-22.

Het verhaal van tevreden bejaarden die zelf gekozen hebben voor het rusthuis waar ze verblijven. Verschillende bejaarden (85 – 91 – 87 – 92 jaar) vertellen hun levensverhaal.

Uit Mensen Onderweg (10 maal per jaar), Uitgave van de paters HH. Harten (Picpus),

St.-Antoniusberg 11, 3000 Leuven, tel. 016/31.63.65, abonnement: € 20, buitenland:

€ 25, mensen.onderweg@skynet.be, http://users.skynet.be/mensenonderweg



Durant G., Nooit te oud om te verkondigen, Pastoralia, 2003 (10),

blz. 22-23.

In het jaar van de Verkondiging (2003) vertelt de verbondsvoorzitter van KBG wat er binnen de vereniging concreet gebeurt om het geloof door te geven.

Uit Pastoralia (maandblad), Informatieblad van het Aartsbisdom Mechelen/Brussel,

Persdienst Aartsbisdom, Wollemarkt 15, 2800 Mechelen, tel. 015/21.65.01,

abonnement: € 18



Roscam Mia, Ik werd 65, Vrouw en Geloof, 2003 (lente), blz. 37-40.

Enkele mijmeringen van een krachtige vrouw ter gelegenheid van haar 65ste verjaardag (lid van Vrouw en Geloof).

Uit Vrouw en Geloof (driemaandelijks), vzw Werkgroep Vrouw en Geloof, Jan Stasstraat 2, 3000 Leuven, abonnement: € 12
Verreyken Katrien, Mijn website brengt senioren bij elkaar, Tertio, 2003 (165), blz. 16.

Via de website www.seniorennet.be worden maandelijks duizenden senioren uit hun isolement gehaald en in contact gebracht met leeftijds- en lotgenoten, verspreid over het hele land.

Uit Tertio, Christelijk opinieweekblad, Maarschalk Gérardstraat 2, 2000 Antwerpen,

tel. 03/205.94.24, abonnement: € 81,50, tertio@tertio.be, www.tertio.be




2002

Kinget Chris, Uit het leven gegrepen, Pastoralia, 2002 (9), blz. 23-24.


Het verdriet van oudere mensen, die hun partner hebben verloren, wordt vaak niet serieus genomen. Men geeft valse troost en zegt: “Wees blij, je bent al zo lang samen geweest”. Maar in de seniorenpastoraal merken we dat een verlieservaring op oudere leeftijd soms nog pijnlijker is, omdat daar het gevoel bijkomt nutteloos te zijn en doelloos rond te lopen.

Uit Pastoralia (maandblad), Informatieblad van het Aartsbisdom Mechelen/Brussel,

Persdienst Aartsbisdom, Wollemarkt 15, 2800 Mechelen, tel. 015/21.65.01,

abonnement: € 18




2001



Koot Anne-Marieke, Missen ze me niet? Zeven, 2001 (1), blz. 8-12.

Als een verzorgingstehuis gesloten wordt, moeten de bewoners verhuizen en dat is vaak moeilijk te verwerken voor hen: alles is vreemd, situaties onbekend, het vertrouwde is verdwenen. Anne-Marieke, een pastor, luistert naar hun problemen.

Uit Zeven (5 maal per jaar), Blad voor mensen die actief zijn in de Kerk, Aartsbisdom Utrecht, Amersfoortseweg 10, 3705 GJ Zeist, tel. 0031/30.693.14.34, abonnement: € 20, dpd@aartsbisdom.nl
Lansbergen G., Vieren met ouderen, Tot uw Dienst, 2001 (6), blz. 28-29.

Een parochie in Delft organiseert specifieke bijeenkomsten voor ouderen. Er is aandacht voor ontspanning, maar evenzeer voor spiritualiteit en het uitwisselen van levenservaring. Thema’s zijn: hoe ga je om met (on)afhankelijkheid? Hoe ga je om met de scheiding van één van je kinderen? Hoe ga je om met de grens van het leven, de dood, het sterven? Twee leden van de werkgroep vertellen hun verhaal.

Uit Tot uw Dienst (tweemaandelijks), Liturgiekatern uitgegeven door ‘Midden onder U’, Postbus 1235, 6201 BE Maastricht, tel. 0031/43.364.86.48, abonnement: € 85 verzending@middenonderu.nl, www.middenonderu.nl
Mestdach D., Lieven Debrauwer over ‘Pauline en Paulette’: ik maak graag films die het taboe rond ouderdom doorbreken, Tertio, 2001 (72), blz. 11.

Film over een klein meisje van zesenzestig, Pauline, (een bejaarde met een mentale handicap), die bij haar zus inwoont. Als die zus plotseling sterft, hebben haar twee andere zussen de nodige excuses om niet voor Pauline te moeten zorgen. Deze film is een tragikomedie met schitterende vertolkingen van Dora Van der Groen en Ann Petersen.


Uit Tertio, Christelijk opinieweekblad, Maarschalk Gérardstraat 2, 2000 Antwerpen,

tel. 03/205.94.24, abonnement: € 81,50, tertio@tertio.be, www.tertio.be



2000



Boonen J., Pastorale aandacht voor senioren, Samen, 2000 (1),

blz. 226-227.

De taak van de pastoraal bij senioren kan er o.a. in bestaan om enkele zingevende mogelijkheden aan te bieden.

Uit Samen (10 maal per jaar), Maandblad Bisdom Hasselt, Vrijwilligersplein 14, 3500 Hasselt, tel. 011/28.84.64, abonnement: € 18,60, persdienst.bisdom.hasselt@kerknet.be


Claerhout B., Oud is niet out, Tertio, 2000 (40), blz. 16.

Kris Kinget vertelt over de werking van de seniorenpastoraal in Brussel. Senioren zijn helemaal niet out, zegt ze.

Uit Tertio, Christelijk opinieweekblad, Maarschalk Gérardstraat 2, 2000 Antwerpen

tel. 03/205.94.24, abonnement: € 81,50 , tertio@tertio.be, www.tertio.be




Vorige jaargangen



Lameire Agnes, Ik zie gelukkige senioren om me heen (bezinning), Levende Kerk, 1997 (november), blz. 24.

Uit Levende Kerk, Maandblad voor mensen en groepen die zich pastoraal inzetten, Kerk en Wereld, Korte Schipstraat 16, 2800 Mechelen, tel. 015/28.07.00, abonnement: € 10,50, abonnementen@kerkenwereld.be, www.kerkenwereld.be


Van den berg M., Ouder worden is onthechten, Mensen Onderweg,

1996 (7) blz. 23.

Uit Mensen Onderweg (10 maal per jaar), Uitgave van de paters HH. Harten (Picpus),

St.-Antoniusberg 11, 3000 Leuven, tel. 016/31.63.65, abonnement: € 20, buitenland:

€ 25, mensen.onderweg@skynet.be, http://users.skynet.be/mensenonderweg
Lamberigts S., De kunst van het ouder worden, Lezing uit het evangelie volgens Johannes 12, 23-26, Bijbel en Bezinning, 1995 (3), blz. 817-820.

Uit Bijbel en Bezinning, Driemaandelijks tijdschrift voor Arbeiderspastoraal, Leo De Cruyenaere, Haachtsesteenweg 579, 1030 Brussel


Keirse M., Zij hebben geluisterd naar de stemmen van het leven: over omgaan met bejaarden, Het Teken, 1989-90 (3), blz. 91-94.

Uit Het Teken, Maandblad uitgegeven door de Passionisten, Mechelsesteenweg 82,

1970 Wezembeek-Oppem, tel. 02/731.77.30, abonnement: € 13,50, buitenland: € 21, passionisten@online.be



Liturgie




DE BOOM

Een oude, wijze man zat in zijn tuin tegen een appelboom te slapen, of te denken - ik weet het niet - en toen kwam daar een klein meisje voorbij. Het zag die man, ging naar hem toe en vroeg: opa, wat is het voornaamste bij een boom? De oude man dacht heel diep na en zei: dat weet ik niet, wat denk jij?

Nou, zei het kleine meisje, ik denk: de stam, want anders viel ie om! De oude man lachte en zei: dat heb je aardig bedacht, maar toch heb je niet helemaal gelijk, want die boom staat er niet voor mij alleen. En terwijl hij dat zei, vielen er twee appels naar beneden. Hij raapte ze op en gaf er één aan het meisje. Zelf pakte hij de andere en zei: smakelijk eten. O ja, natuurlijk, zei toen het meisje, de appels zijn het voornaamste. Dat was ik vergeten.

Toen begon het te regenen, heel erg hard te regenen. Het meisje lachte en zei: nu zitten we midden in de regen en toch blijven we droog! O ja, natuurlijk, nu weet ik het: bij een boom zijn de takken en de bladeren het voornaamste.

Nou ik weer, zei de oude man. Wat zou er gebeuren als het nu eens heel lang niet zou regenen? En met een stok stak hij diep in de grond, zodat je de wortels van de boom kon zien. O ja, zei het meisje, dat was ik vergeten: van de wortels krijgt de boom te eten en te drinken.

Kijk, zei de oude man en daarom weet ik nog steeds niet wat het voornaamste is bij een boom. Ik denk dat niets het voornaamste is, want het gaat om de hele boom. Net als bij de mensen: die kunnen elkaar ook niet missen.


Jan Van Opbergen
Andere liturgische teksten, kort samengevat, maar integraal te lezen in onze bibliotheek
2003
De Vries Sytre, Gebed, De Open Poort, 2003 (1), blz. 15.

Geschikte voorbede voor een gebedsmoment of eucharistie, liefst uitgesproken door ouderen.

Uit De Open Poort (9 maal per jaar), Protestants tijdschrift rond geloof en samenleving,

voor België: Stichting De Open Poort, Postbus 41, 2650 Edegem, tel. 03/457.83.32, abonnement: € 19, deopenpoort@vpkb.be, www.vpkb.be/DeOpenPoort


Palmer Nancy, Oud worden, Middelares en Koningin, 2002-2003 (6), blz. 23.

Gedicht over de verschillende aspecten van oud worden en jong blijven.

Uit Middelares en Koningin (10 maal per jaar), Mariaal tijdschrift van de Monfortanen, Diestsevest 25, 3000 Leuven, tel. 016/30.82.12, abonnement België: € 15, Nederland: € 20

2002
De Coninck H., Voor mekaar, Christelijk Leven, 2002 (6), blz. 28.

Gedicht


Uit Christelijk Leven, Maandblad voor Godzoekers in deze wereld, Koninginnelaan 141, 1030 Brussel, tel. 02/205.01.40, abonnement: € 15, christelijk.leven@advalvas.be

Devos A., Gebed bij de levensavond, Middelares en Koningin, 2002 (6),

blz. 25.


Gebed

Uit Middelares en Koningin (10 maal per jaar), Mariaal tijdschrift van de Monfortanen, Diestsevest 25, 3000 Leuven, tel. 016/30.82.12, abonnement België: € 15, Nederland: € 20


Olivier Reina, Grootouderweek, derde week van november, Samuel,

2002 (2), blz. 11.

Gedicht

Uit Samuel, ( 9 maal per jaar) Uitgeverij Averbode, Postbus 54, 3271 Averbode,



tel. 013/78.01.11, abonnement: € 10,50, info@averbode.nl, www.averbode.com

Staes K., Ouder worden, Tijdschrift voor geestelijk leven, 2002 (4), blz. 374.


Gedicht

Uit Tijdschrift voor Geestelijk Leven (tweemaandelijks), Tijdschrift over spiritualiteit, Ravenstraat 98, 3000 Leuven, tel. 016/24.01.94, abonnement: € 17,30 info@tgl.be, http://www.tgl.be



Walter H., Oud en nieuw, Roodkoper, 2002 (1), blz. 37.


Gedicht

Uit Roodkoper (7 maal per jaar), Tijdschrift voor cultuur, religie en politiek, Stichting Roodkoper, Keizersgracht 96-98, 1015 CV Amsterdam, tel. 0031/20.625.69.40, abonnement: € 45,05 roodkoper@euronet.nl




XXX, Waarom zo somber grijze man, Don Bosco, 2002 (5), blz.. 24.

Gedicht


Uit Don Bosco Vlaanderen (tweemaandelijks), Tijdschrift voor de beweging rond Don Bosco, Fr. Gaystraat 129, 1150 Brussel, tel. 02/771.21.00, abonnement: vrije bijdrage, dboscom@donbosco.be, www.donbosco.be

2001
Verhulst M., Gepensioneerd, niet afgeschreven, Kerkplein, 2001 (7), blz. 14-15.

Gedicht


Uit Kerkplein (11 maal per jaar), Berichten uit het bisdom Gent, Bisdomplein 1, 9000 Gent, tel. 09/225.16.26, abonnement: € 14, Geert.Dekerpel@kerknet.be
Van Wilderode A., Oud zijn, Mensen Onderweg, 2001 (9), blz. 13.

Gedicht


Uit Mensen Onderweg (10 maal per jaar), Uitgave van de paters HH. Harten (Picpus),

St.-Antoniusberg 11, 3000 Leuven, tel. 016/31.63.65, abonnement: € 20, buitenland:

€ 25, mensen.onderweg@skynet.be, http://users.skynet.be/mensenonderweg

2000
Hermans T., Oude mensen, Mensen 0nderweg, 2000 (9), blz. 29.

Kort, maar sprekend gedicht.

Uit Mensen Onderweg (10 maal per jaar), Uitgave van de paters HH. Harten (Picpus),

St.-Antoniusberg 11, 3000 Leuven, tel. 016/31.63.65, abonnement: € 20, buitenland:

€ 25, mensen.onderweg@skynet.be, http://users.skynet.be/mensenonderweg
De Vos A., Ik word een dagje ouder, Heer, Middelares en Koningin,

1999-2000 (5), blz. 19.

Nederig gebed van een bejaarde.

Uit Middelares en Koningin (10 maal per jaar), Mariaal tijdschrift van de Monfortanen, Diestsevest 25, 3000 Leuven, tel. 016/30.82.12, abonnement België: € 15, Nederland: € 20


Eykman K., Opa is nieuwsgierig, De Kandelaar, 1999-2000 (5), blz. 212.

Een gedicht voor kinderen.

Uit De Kandelaar (tijdschrift bestaat niet meer)
Vandervennet K., Gebed van een grootmoeder, Vertrouwen, 2000 (3),

blz. 6.


Een grootmoeder bidt voor haar kleindochter die alle wegen kan opgaan.

Uit Vertrouwen (nu Bijeen) (viermaandelijks), Vlaamse Karmel in Beweging, Carmelitana, Burgstraat 46, 9000 Gent, tel. 09/225.48.36, abonnement: € 12,50, franslodewijckx@carmelitana.be



Vorige jaargangen



Blanckaert C., Liturgie met bejaarden, Tijdschrift voor Liturgie, 1999 (1-2), blz. 73-81.

Uit Tijdschrift voor Liturgie (tweemaandelijks), Abdij Affligem, Abdijstraat 6,

1790 Affligem, tel. O53:66.70.25, abonnement België: € 32, Nederland: € 36, abdij.affligem@skynet.be
Dejonghe Hilde, Jong en oud op elkaar aangewezen (gebedsmoment), Levende Kerk, 1999 (november), blz. 14.

Uit Levende Kerk, Maandblad voor mensen en groepen die zich pastoraal inzetten, Kerk en Wereld, Korte Schipstraat 16, 2800 Mechelen, tel. 015/28.07.00, abonnement: € 10,50, abonnementen@kerkenwereld.be, www.kerkenwereld.be


Johannes XXXIII, Gebed bij het ouder worden, Broeder Franciscus,

1999 (3), blz. 83.

Uit Broeder Franciscus, Tweemaandelijks tijdschrift voor de Franciscaanse Familie, Franciscaanse Lekenorde, Brusselsesteenweg 130, 1500 Halle, tel. 02/356.89.60, abonnement: € 9
XXX, Bejaarden (suggesties voor viering), Levensecht, 1998 (121), blz. 5-18.

Uit Levensecht (driemaandelijks), Brussels Liturgisch Informatieblad voor en door pastores en liturgische werkgroepen, Dolf Van Tongerloo, Wilde Woudstraat 14, 1000 Brussel,

tel. 02/218.69.32, abonnement: € 15, levensecht.vzw@pi.be
Kompas & Opperzaal, Bedaagd en bevlogen, Over het nieuwe van ouder worden (themaviering), Ter Inspiratie, 1994 (32), blz. 547-569.

Uit Ter Inspiratie (tijdschrift bestaat niet meer)


XXX, Mevrouw Bladertje (verhaal), Levensecht, 1994 (2), blz. 85-86.

Uit Levensecht (driemaandelijks), Brussels Liturgisch Informatieblad voor en door pastores en liturgische werkgroepen, Dolf Van Tongerloo, Wilde Woudstraat 14, 1000 Brussel,



tel. 02/218.69.32, abonnement: € 15, levensecht.vzw@pi.be









De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina