Inhoudsopgave voorwoord 1 Samenvatting 2



Dovnload 159.07 Kb.
Pagina1/9
Datum22.07.2016
Grootte159.07 Kb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9

Terrorisme, meer dan een ramp met daders?


INHOUDSOPGAVE


Voorwoord 1

Samenvatting 2



1. Inleiding 3

1.1 Aanleiding 3

1.2. Centrale vraag 3

1.3. Onderzoeksmethode 4

1.4. Afbakening 5

1.5. Leeswijzer 5



2. Theoretisch kader 6

2.1. Inleiding 6

2.2. Scenariodenken 6

2.3. Veerkracht- en anticipatiestrategie (Wildavsky) 8

2.4. Voorbereidingscriteria (Quarantelli) 9

3. Rampenbestrijding 11

3.1. Inleiding 11

3.2. De Leidraad Maatramp 11

3.3. De Leidraad Operationele Prestaties 13



4. Terrorisme 15

4.1. Wat is terrorisme? 15

4.1.1 Doel van terrorisme 16

4.1.2 Terroristische incidenten in Nederland 16

4.1.3 Nederlands beleid 17

4.1.4 Genomen maatregelen 17

4.2. Scenario’s 19

4.3. Ramptype “terreur” 20



5. Nadere Vergelijking ‘normale’ ramptypen en terroristische aanslagen 22

5.1. Inleiding 22

5.2. Het scenario terroristische aanslag 22

5.3. Operationele invalshoek 23

5.4. Bestuurlijke invalshoek 27

5.5. Maatschappelijke invalshoek 29


30

6. Beantwoording centrale vraag 31

7. “Bijvangst” 34

6. Literatuurlijst 35

Bijlage 1: Lijst geïnterviewde personen 38

Bijlage 2: Processen 39

Bijlage 3: Toelichting ramptypen 40


Voorwoord

Voor u ligt de commandeurscriptie “Terrorisme, meer dan een ramp met dader(s)?” als onderdeel van de tweejarige leergang Master of Crises and Disaster Management (MCDM). Deze leergang is bedoeld om de kennis en vaardigheden van crisismanagers te vergroten.


Het schrijven van een wetenschappelijke scriptie is geen dagelijks werk voor een brandweerman. Vele uren van informatie verzamelen, lezen, schrijven en herschrijven waren nodig om deze scriptie tot een goed einde te brengen. Uren die ten koste gingen van het sociale leven. Dat was voor mij niet zo’n probleem omdat ik graag een droom wilde verwezenlijken namelijk de hoogste opleiding op mijn vakgebied behalen. Ik realiseer mij wel dat het voor anderen soms wel een opoffering betekende. Met name voor mijn vrouw Lia en mijn kinderen Kjeld en Erik. Ik wil hen graag bedanken voor alle begrip en steun in het afgelopen jaar.
Bij aanvang van de leergang had ik niet direct een onderwerp voor een scriptie voor ogen maar toen ik één van de sprekers bij de module “Veiligheidszorg in een veranderde samenleving” de in mijn ogen wat al te gemakkelijke opmerking maakte dat terrorisme niets anders is dan een ramp met daders werd ik geprikkeld om na te gaan of dit werkelijk zo is. Naast een literatuurstudie en het houden van interviews heeft ook mijn binnenlandstage bij het Bureau Calamiteiten en Crisisbeheersing (BCCB) van de politie regio Utrecht bijgedragen tot het verkrijgen van de nodige informatie en inzichten voor het schrijven van deze scriptie.
Een scriptie schrijven doe je niet alleen. Naast het al eerder genoemde ‘thuisfront’ wil ik graag iedereen bedanken die geholpen heeft deze scriptie te realiseren en die ervoor gezorgd hebben dat het maken van deze scriptie niet op een ‘disaster’ is uitgelopen. Een paar van hen wil ik nog even met naam noemen. Op de eerste plaats is dat Hans van de Kar, mijn decaan, die met zijn adviezen en opmerkingen er voor gezorgd heeft dat deze scriptie een verantwoord en leesbaar geheel werd. Daarnaast Nies Brouwer die mij vooral in de beginfase van de scriptie op weg geholpen heeft. Ook ben ik dank verschuldigd aan mijn werkgever, de gemeente Wijk bij Duurstede, die het (financieel) mogelijk heeft gemaakt de MCDM opleiding te kunnen volgen.
Ik wens u veel leesplezier toe.
Rijk van den Dikkenberg, juli 2006.

Samenvatting

De koude oorlog is voorbij en een nieuwe vijand is opgestaan. Aanslagen zoals in New York (Twin Towers), Madrid en Londen maken duidelijk dat de westerse samenleving een doelwit is geworden voor terroristische aanslagen. Ook in Nederland kunnen deze aanslagen plaatsvinden. Vanuit de maatschappij is er een sterke druk om met passende maatregelen te komen om terroristische aanslagen te voorkomen. Veel maatregelen, zowel nationaal als internationaal, zijn reeds genomen om dit te voorkomen. Tevens is duidelijk geworden dat in een open maatschappij het onmogelijk is om alle kansen op een aanslag uit te sluiten. Maar ook bij een aanslag wordt van de overheid verwacht dat er adequaat wordt opgetreden om de gevolgen ervan zoveel mogelijk te beperken. Dit stelt ook nadere eisen aan de hulpverleningsdiensten.


Op dit moment worden er in het kader van rampenbestrijding een achttiental ramptypen onderscheiden. De vraag is nu of de voorbereidingen op deze ramptypen voldoende zijn om ook de gevolgen van een terroristische aanslag effectief te kunnen bestrijden. De centrale vraag in deze scriptie luidt dan ook:
In hoeverre is het noodzakelijk dat een apart ramptype wordt vastgesteld voor het bestrijden van de gevolgen van terrorisme?
Aan de hand van een vijftal deelvragen en met gebruikmaking van de grondslagen van het scenariodenken, de anticipatie- en veerkrachttheorie van Wildavsky en de criteria van Quarantelli om te bepalen in hoeverre een samenleving is voorbereid op het bestrijden van rampen wordt een antwoord gegeven op deze centrale vraag. Omdat de brandweer volgens de WRZO een spilfunctie heeft in de rampenbestrijding wordt de centrale vraag toegespitst op de brandweerorganisatie.
Om de centrale vraag te kunnen beantwoorden is een vergelijking gemaakt tussen de ‘normale’ ramptypen en terrorisme. Hiertoe is met behulp van de maatscenario’s uit de Leidraad Maatramp een maatscenario terrorisme gevolgbestrijding opgesteld. De vergelijking tussen de ‘normale’ ramptypen en terrorisme gebeurt vanuit drie invalshoeken: een operationele, een bestuurlijke en een maatschappelijke invalshoek.
Uit de vergelijking komen een aantal overeenkomsten met de ‘normale’ ramptypen maar er zijn ook een aantal verschillen. Als men uitsluitend kijkt naar de effecten dan komen die voor een belangrijk deel overeen met andere ramptypen zoals rampen met betrekking tot verkeer en vervoer, rampen met gevaarlijke stoffen en rampen met betrekking tot de infrastructuur. De verschillen zijn onder andere een doelbewuste ontwrichting van de maatschappij, effecten die ver buiten het rampgebied kunnen optreden zoals maatschappelijke onrust tussen verschillende bevolkingsgroepen en de behoefte om al heel vroeg aan opsporing te doen.De afweging is derhalve of deze verschillen een apart ramptype terrorisme rechtvaardigen. De weging van deze factoren heeft een subjectief karakter. Wat voor de één zwaarwegend is zal voor de ander van gering belang zijn. Op basis van een dergelijke afweging wordt in de scriptie geconcludeerd dat het noodzakelijk is om voor terrorisme gevolgbestrijding een apart ramptype vast te stellen.



  1   2   3   4   5   6   7   8   9


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina