Inhoudsopgave voorwoord 1 Samenvatting 2



Dovnload 159.07 Kb.
Pagina5/9
Datum22.07.2016
Grootte159.07 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9

3.3. De Leidraad Operationele Prestaties


Met behulp van de Leidraad Operationele Prestaties14 kan de Veiligheidsregio de hulpbehoefte vertalen in de hulpverleningscapaciteit en kwaliteit die nodig is binnen een bepaald tijdsbestek. Deze inzetbehoefte wordt uitgedrukt in aantallen en soorten hulpverleners en hulpverleningseenheden van de brandweer, de geneeskundige hulpverlening en de politie, gemeenteambtenaren, leden van multidisciplinaire teams en leidinggevenden/coördinatoren op operationeel en bestuurlijk niveau. Door de gevonden inzetbehoefte (maatramp) te confronteren met de feitelijke operationele capaciteit die de regio kan realiseren eventueel met behulp van externe bijstand (operationele prestaties), wordt zichtbaar of er knelpunten zijn. Deze knelpunten worden opgelost door meer mensen en materieel operationeel te hebben of door tijdens een ramp naar een lager kwaliteitsniveau te schakelen.
Deze hulpbehoefte wordt weergegeven in een ‘maatrampdiamant’. Als voorbeeld in deze scriptie is gekozen voor de ‘maatrampdiamant’ van de Veiligheidsregio Utrecht: ongeval met een giftige stof.



Figuur 2: maatrampdiamant ongeval met giftige stof 15
De toepassing van beide leidraden geeft inzicht in hetgeen nodig is en wat daadwerkelijk beschikbaar is waardoor het mogelijk wordt beide beter op elkaar af te stemmen. De mate waarin de afstemming tussen capaciteitsvraag en capaciteitsaanbod plaatsvindt, is een bestuurlijke afweging. Over- en ondercapaciteit van de hulpverlening kan worden beïnvloed door ramptypen te voorkomen (bronaanpak) of hulpverleningsmogelijkheden aan te passen (effectaanpak).

4.Terrorisme




4.1. Wat is terrorisme?


Er zijn veel definities in omloop die terrorisme vanuit verschillende perspectieven belichten.
Van Dale XIV definieert terrorisme als: (het plegen van) gewelddaden (individuele of collectieve aanslagen, gijzelingen, verwoestingen) ter demoralisering van de bevolking om een politiek doel te bereiken.
Het Nederlandse Wetboek van Strafrecht beschouwt terrorisme als een misdrijf met een terroristisch oogmerk. Artikel 83a geeft de definitie van een terroristisch oogmerk: “Onder terroristisch oogmerk wordt verstaan het oogmerk om de bevolking of een deel der bevolking van een land ernstige vrees aan te jagen, dan wel een overheid of internationale organisatie wederrechtelijk te dwingen iets te doen, niet te doen of te dulden, dan wel de fundamentele politieke, constitutionele, economische of sociale structuren van een land of een internationale organisatie ernstig te ontwrichten of te vernietigen.
De Nederlandse Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) omschrijft terrorisme als: “Terrorisme is het plegen van of dreigen met op mensenlevens gericht geweld, met als doel maatschappelijke veranderingen te bewerkstelligen of politieke besluitvorming te beïnvloeden”. In de definitie van de AIVD staat dat het geweld op mensenlevens gericht moet zijn om terrorisme te kunnen onderscheiden van ‘politiek gewelddadig activisme’ waarbij het gebruikte geweld niet doelbewust tegen mensenlevens is gericht of nadrukkelijk incalculeert dat bij acties mensenlevens te betreuren zullen zijn. Dit is een onderscheid dat in veel landen niet wordt gemaakt.
Een commissie van de Verenigde Naties definieert terrorisme als: “iedere actie die erop is gericht de dood of verwonding van burgers of niet-militairen te veroorzaken” Deze definitie werd niet door alle landen geaccepteerd en de onenigheid hierover draagt in hoge mate bij aan het feit dat er tot op heden geen antiterrorismeverdrag is gesloten.
In deze scriptie wordt uit gegaan van de definitie van het Nederlandse Wetboek van Strafrecht omdat naar mening van de auteur deze definitie het meest adequaat het verschijnsel terrorisme beschrijft. Daarnaast worden in de definities van de AIVD en de Verenigde Naties nuances gebruikt waarover internationaal geen consensus bestaat.

4.1.1 Doel van terrorisme


Het doel is in het algemeen door middel van het zaaien van angst – soms met zeer gewelddadige acties – het maatschappelijke leven te ontwrichten en zo de politieke stabiliteit te ondergraven en de gewenste politieke veranderingen af te dwingen. Doelen kunnen onder andere zijn:

  • onafhankelijkheid van een volk op hun grondgebied binnen een staat

  • verzet tegen bestaande maatschappelijke en/of politieke en/of religieuze structuren

  • handhaving van de macht van een bepaalde organisatie of ondergrondse beweging binnen een staat

  • politieke besluitvorming beïnvloeden

  • ontwrichten van de maatschappij



4.1.2 Terroristische incidenten in Nederland


Ook Nederland kent een aantal incidenten die onder de term terrorisme vallen. De terroristische incidenten hadden niet het kenmerk om grote groepen te bedreigen zoals op ‘nine-eleven’ en recentere aanslagen in Londen en Madrid die tot doel hebben het ontwrichten van de (westerse) maatschappij. Vanaf de jaren zeventig van de vorige eeuw tot de moord op Theo van Gogh gaat het hierbij om ca 21 incidenten waarbij de treinkapingen en gijzeling door Molukse jongeren en bomaanslagen door de groep Rara het meest in het oog sprongen.
Ook terrorismedreigingen in Nederland zijn na de aanslag op 11 september in de Verenigde Staten toegenomen. Hier volgt een overzicht van terrorismedreigingen in Nederland na de aanslag van 11 september in de Verenigde Staten16:

  • 27 september 2001: De Coen- en Zeeburgertunnel in Amsterdam en de Botlek- en de Beneluxtunnel in Rotterdam worden volledig afgesloten. De politie en het leger werden bij de tunnels ingezet na gedetailleerde beschrijving van aanslagen in een anonieme brief.

  • 16 juli 2004: Er geldt in Nederland een terreuralarm. Erg spraakzaam is het kabinet er niet over.

  • Juli 2004: De politie pakt een Syriër en een man uit Libanon op voor een mogelijke gewelddadige actie tegen militaire deelnemers aan de Nijmeegse Vierdaagse. Er zou een verband bestaan tussen een telefoonnummer in het mobieltje van de Syriër en terreurnetwerk al Qaida.

  • 10 november 2004: Er vindt een grote antiterreuractie plaats in Den Haag waar een wijk urenlang werd afgesloten en uitgaand verkeer werd gecontroleerd.

  • 23 juli 2005: Onbevestigde bedreigingen dat als Nederland zich niet zal terug trekken uit Irak dat Nederland het volgende doelwit van aanslagen zal zijn.

  • 14 oktober 2005: Het Binnenhof wordt afgesloten en elders in Nederland worden zeven terrorismeverdachten, waaronder Samir Azzouz, aangehouden.

  • 1 november 2005: Twee moslims in djellaba worden in een internationale trein nabij Amsterdam CS gearresteerd. Zij vertoonden volgens omstanders verdacht gedrag, maar naar later bleek bezochten zij het toilet om zich ritueel te kunnen wassen voor het gebed.

  • 3 november 2005: Een 21-jarige verdachte wordt in Rijswijk op gepakt wegens mogelijke betrokkenheid bij terroristische activiteiten.

Ook in Nederland is op basis van het bovenstaande een verschuiving waar te nemen in de doelen van het terrorisme van verzet tegen maatschappelijke, politieke of religieuze structuren en beïnvloeding van de politieke besluitvorming naar het ontwrichten van de maatschappij. Deze verschuiving naar ontwrichting van de maatschappij als zodanig is natuurlijk ook van invloed op het overheidsoptreden en in het bijzonder van de hulpverleningsdiensten.



4.1.3 Nederlands beleid


Naar aanleiding van de aanslagen in de Verenigde Staten en Spanje nam het kabinet verschillende maatregelen om Nederland beter te beveiligen tegen een terroristische aanslag. De maatregelen hebben betrekking op de organisatie van de beveiliging, de bevoegdheden van de opsporingsdiensten en de strafrechtelijke vervolging van mogelijke verdachten.
Met de moord op Theo van Gogh op 2 november 2004 kreeg Nederland voor het eerst zelf te maken met een terroristische aanslag, geïnspireerd door de ‘gewelddadige jihad’. Naast massale blijken van afschuw en verontwaardiging over de moord, leidde deze gebeurtenis ook tot angst voor een verscherping van de binnenlandse verhoudingen. Het kabinet kondigde extra maatregelen aan naar aanleiding van de moord op Van Gogh.

4.1.4 Genomen maatregelen


Een overzicht van de belangrijkste maatregelen die het kabinet sinds november 2004 heeft genomen op het punt van terrorismebestrijding:
Bestuurlijk

  • De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding (NCTb) wordt verantwoordelijk voor de taak een (internationaal) terrorismebeleid te ontwikkelen en dreigingsanalyses te maken. De staf van de NCTb is sinds 1 januari 2005 operationeel.

  • Bij acute dreiging krijgt de minister van Justitie ‘doorzettingsmacht’; dat wil zeggen de wettelijke bevoegdheid om noodzakelijke maatregelen te nemen op terreinen van andere ministeries.

  • Het kabinet stelt een aparte onderraad (van de ministerraad) voor de veiligheid in: de Raad voor de Nationale Veiligheid. Hierin vergaderen ministers die het meest zijn betrokken bij terrorismebestrijding en de inlichtingen- en veiligheidsdiensten.

Opsporing

  • Politie en justitie krijgen meer mogelijkheden en bevoegdheden om concrete en potentiële dreigingen te onderzoeken. Opsporingsmethoden als afluisteren en observeren kunnen sneller worden ingezet.

  • De capaciteit van de inlichtingendiensten (AIVD en MIVD) wordt uitgebreid.

  • Organisaties die voorkomen op terrorismelijsten van de Europese Unie, worden verboden.

  • Het vreemdelingenbeleid wordt nadrukkelijker en systematischer ingezet bij het terrorismebeleid. Daarbij wordt onder meer onderzocht of het mogelijk is vreemdelingen die zijn afgewezen op grond van gevaar voor de openbare orde en nationale veiligheid, tot ‘ongewenste vreemdeling’ te verklaren.

  • Sinds het voorjaar van 2004 is de Contra-terrorisme Infobox (CT-infobox) operationeel. Dit is een samenwerkingsverband van verschillende instanties zoals AIVD en de politie waarin informatie over (potentiële) terroristen wordt gedeeld.


Strafrecht

  • De Wet terroristische misdrijven is ingevoerd. Op basis van deze wet is werving en samenspanning met als doel een terroristisch misdrijf te plegen, strafbaar. Misdrijven met een ‘terroristisch oogmerk’ kunnen op basis van deze wet zwaarder worden gestraft.

  • Informatie van de inlichtingendiensten kan, onder bepaalde voorwaarden, worden gebruikt bij de opsporing en vervolging van terroristen.


Beveiliging

  • De NCTb wordt verantwoordelijk voor de regie van de beveiliging. Het gaat daarbij onder meer om de identificatie van mogelijke doelwitten en de organisatie van oefeningen en evaluaties.

  • Het kabinet heeft een alerteringssysteem ingevoerd waarmee kan worden aangegeven welke mate van alertheid en maatregelen zijn geboden. De minister van Justitie is verantwoordelijk voor het bekendmaken van de alerteringscodes.

  • Het kabinet heeft de beveiliging van vitale infrastructuur in beeld laten brengen. Het gaat daarbij om belangrijke producten of diensten waarvan uitval of verstoring leidt tot grote problemen. Naar aanleiding van de aanslagen in Madrid in maart 2004 heeft het kabinet ook zogeheten “soft targets”, plekken waar veel mensen bijeenkomen, in kaart gebracht.

  • De inlichtingendiensten AIVD en MIVD krijgen de taak om de dreigingen en veiligheidsrisico’s bij bepaalde personen, objecten en diensten in kaart te brengen.

  • De officier van justitie krijgt de mogelijkheid om bij specifieke dreigingen een bepaald gebied te kunnen aanwijzen als gebied voor preventief fouilleren.

Al de opgesomde maatregelen gaan (nog) niet over de aanpak indien er daadwerkelijk een terroristische aanslag heeft plaats gevonden. De hulpverleningsdiensten zijn nog druk bezig om zich hierop voor te bereiden. Scenario’s kunnen hierbij een belangrijke rol spelen. De hulpverleningsdiensten van de G4 (Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht) zijn nu bezig met de preparatie op het gebied van terreurgevolgbestrijding. Uitgangspunt hierbij is dat de G4 er vanuit gaan dat een terroristische aanslag een inleidende gebeurtenis is voor het zich voordoen van een of meerdere ramptypen.





1   2   3   4   5   6   7   8   9


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina