Inhoudstafel



Dovnload 176 Kb.
Pagina6/8
Datum22.07.2016
Grootte176 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8

c. De apostrof of het weglatingsteken



De apostrof in de meervoudsvorming
* Zelfstandige naamwoorden die eindigen op de enkel geschreven letter
a uitgesproken als /aa/ worden in het meervoud geschreven met -’s

e uitgesproken als /ee/ worden in het meervoud geschreven met -’s

i uitgesproken als /ie/ worden in het meervoud geschreven met -’s

o uitgesproken als /oo/ worden in het meervoud geschreven met -’s

u uitgesproken als /uu/ worden in het meervoud geschreven met -’s

u uitgesproken als /oe/ worden in het meervoud geschreven met -’s

y uitgesproken als /ie/ worden in het meervoud geschreven met -’s
agenda, azalea, razzia agenda’s, azalea’s, razzia’s

ave ave’s

ski , taxi ski’s, taxi’s

foto, rodeo, radio foto’s, rodeo’s, radio’s

reçu, paraplu reçu’s, paraplu’s

tiramisu, haiku tiramisu’s, haiku’s

hobby, pony hobby’s, pony’s
De bovenstaande regel wordt dus niet toegepast:
- als de enkel geschreven e niet uitgesproken wordt als /ee/: lentes, zones, vitamines ...

- als de enkel geschreven e een accent heeft: cafés, patés, canapés ...

- als het woord eindigt op een klinker of tweeklank die weergegeven wordt door meer dan één klinkerletter: tralies, bureaus, etuis, jockeys, cowboys, displays, dominees, prostituees, shampoos ...

- als het woord niet op een klinkerletter eindigt: bordeauxs, de Anciauxs, pince nezs, diners, depots ...


* Letters.
a’s, b’s, c’s, d’s, e’s ..., s’en, t’s ..., x’en, y’s, z’s
* Afkortingen, cijfers, initiaalwoorden.
abc’s, a.u.b.’s, cd’s, lp’s, pv’s, tv’s, WK’s, 9’s ...
De apostrof in verkleinwoorden
* Zelfstandige naamwoorden die eindigen op de enkel geschreven letter
u uitgesproken als /oe/ worden geschreven met -u’tje

y uitgesproken als /ie/ worden geschreven met -y’tje


tiramisu, haiku tiramisu’tje, haiku’tje

hobby, pony hobby’tje, pony’tje
De bovenstaande regel wordt niet toegepast:
- als het woord eindigt op een klinker of tweeklank die weergegeven wordt door meer dan één klinkerletter: jockeytje, cowboytje, displaytje ...
* Letters.
a’tje, b’tje, c’tje …, s’je, t’tje, x’je, y’tje, z’je
* Afkortingen, cijfers, initiaalwoorden.
abc’tje, a.u.b.’tje, A4’tje, cd’tje, lp’tje, tv’tje, cv’tje, wc’tje, 9’tje, 6’je ...
* Als het verkleinwoord aan het einde van de regel afgebroken wordt, dan wordt de apostrof vervangen door het afbreekteken.
tiramisu’tje tiramisu-tje

hobby’tje hobby-tje

A4’tje A4-tje

wc’tje wc-tje
De apostrof in bezitsvormen (genitiefvormen)
* Zelfstandige naamwoorden die eindigen op de enkel geschreven letter
a uitgesproken als /aa/ worden geschreven met -’s

e uitgesproken als /ee/ worden geschreven met -’s

i uitgesproken als /ie/ worden geschreven met -’s

o uitgesproken als /oo/ worden geschreven met -’s

u uitgesproken als /uu/ worden geschreven met -’s

u uitgesproken als /oe/ worden geschreven met -’s

y uitgesproken als /ie/ worden geschreven met -’s

opa, Ria, Bea opa’s boek, Ria’s auto, Bea’s rok

Antigone Antigone’s broer

Fifi Fifi’s hok

Otto, Leo Otto’s fiets, Leo’s tafel

Manu Manu’s schoen

Peru Peru’s inwoners

baby, Eddy baby’s kleertjes, Eddy’s kleren
* Zelfstandige naamwoorden die eindigen op een sisklank, krijgen alleen maar een apostrof achter de naam.
Alex Alex’ buren

Bush Bush’ presidentschap

Inez Inez’ fiets

Maurice Maurice’ broer

Mulisch Mulisch’ boek

Smits Smits’ gelijk

Strausz Strausz’ voorouders

Strijbosch Strijbosch’ huis


* Zelfstandige naamwoorden die eindigen op een s die niet gehoord wordt in de grondvorm, maar wel in de bezitsvorm, krijgen alleen maar een apostrof achter de naam.
Alexandre Dumas Alesandre Dumas’ meesterwerk

Carpentras Carpentras’ bevolking


De bovenstaande regels worden niet toegepast:
- als er een accent of een trema staat op de e: Aimés antwoord, Belgiës standpunt ...

- als de e dubbel geschreven is: Guinees havensteden ...

- als de e niet als /ee/ uitgesproken wordt: Annettes vraag, Hannelores fiets ...

- als het woord eindigt op een klinker of tweeklank die weergegeven wordt door meer dan één klinkerletter: Kinseys onderzoek, Eric Suys werk ...

- als het woord niet op een klinkerletter en ook niet op een sisklank eindigt: Rogers bezoek, Jans stoel, Deprezs voorstel, Anciauxs plan, Dutrouxs misdaad, Malrauxs werk, Bordeauxs inwoners ...
De apostrof in afleidingen
* Afleidingen van initiaalwoorden, in cijfers geschreven getallen, cijfer- en lettercombinaties, cijfer- en tekencombinaties krijgen een apostrof.
- VRT’er, N-VA’er, 65+’er, hij sms’t, we sms’en, we sms’ten, tv’loos, A4’tje, een 68’er ...

- maar: (een koppelteken in afleidingen met -achtig, -dom, -heid en -schap) cao-achtig, CD&V-achtig ...

- maar: (een koppelteken in afleidingen met voorvoegsels) al dat ge-sms, ze hebben ge-sms’t, ze hebben ge-e-maild ...
De apostrof in weglatingen

* De plaats waar een letter of verschillende letters in een woord weggelaten worden, wordt opgevuld met een apostrof.


- (om plaatsnamen verkort weer te geven) A’dam, A’foort, A’pen ...

- (in plaatsnamen met oorspronkelijk des) ’s-Gravenhage, ’s-Herenelderen, ’s Hertogenbosch, ’s-Gravenvoeren, ’s-Gravenbrakel ...

- (in tijdsbepalingen met oorspronkelijk des) ’s nachts, ’s ochtends, ’s middags, ’s avonds, ’s morgens ...

- (in weergave van spreektaal) d’r, ’m, m’n, z’n, ’n, ’t ...

- zo’n

- (in poëtische taal, ter wille van het metrum) onnavolgb’re, wegnev’len ...


Oefening 3.9 Vul in met het weglatingsteken, indien nodig.

  1. Je kent toch Danny...... weerzin tegen verre reizen!

  2. Hebben abonnee..... nu iets aan een z… vernieuwde uitgave? (zo een: verkort)

  3. Je lijmt ze beter met een cd....tje.

  4. Heeft ze wel ooit op ski… gestaan? Neem Hilde… verhalen toch maar met een korreltje zout.

  5. Aimé..... antwoord had niets te maken met Marnix..... vraag!

  6. Wat hebben Dali...... etsen nu te maken met Watteau...... schilderijen?

  7. Jan Wolkers… roman “Turks Fruit” werd jaren geleden reeds verfilmd.

  8. Zelfs in zijn nieuwe bundel essay..... gebruikt hij verschillende literaire bronnen.

  9. Karel komt het best in stemming voor Gezelle..... poëzie als hij op de achtergrond een van Beethoven..... latere strijkkwartetten hoort.

  10. In die familie zijn er drie Sofie….

  11. Zij wist nog niet wat ze voor papa… verjaardag zou kopen.

  12. Eskimo… hebben verschillende procedé… om hun iglo…. te bouwen.

  13. Stijn Streuvels… werken worden in alle milieu… gelezen.

  14. Mijn jongste zus moest vandaag baby… papje klaarmaken.

  15. Tijdens die safari zagen we veel kangoeroe... en hyena... .





1   2   3   4   5   6   7   8


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina