Internationaal publiekrecht Mariene rechtsgebieden



Dovnload 39.58 Kb.
Datum24.08.2016
Grootte39.58 Kb.
I. Inleiding


  • Concept

      • Internationaal publiekrecht

      • Mariene rechtsgebieden

  • Evolutie

  • Genève 1958-1960

  • Nieuw internationaal Zeerecht

  • UNCLOS III

  • Zeerechtverdrag 1982 (LOSC 1982)

Mariene rechtsgebieden:



  • Interne wateren

  • Archipelwateren

  • Territoriale zee

  • Aansluitende zone

  • Continentaal plateau

  • Diepzeebodem

  • Volle zee

  • (Zeestraten)

--> Kaartje: zie slide

1. Concept



  • Internationaal publiekrecht:

      • Verdragen en internationaal gewoonterecht

            • Internationaal gewoonterecht: criteria: zie Volkenrecht

                • usus (gebruik in groot deel van internationale gemeenschap)

                • idee dat het gaat om een juridische verplichting

      • Subjecten:

          • Staten

          • Internationale organisaties

          • Individuen, bvb. individu als subject van mensenrechtenverdragen

      • Regelt de verhoudingen tussen staten, internationale organisaties en tot op zekere hoogte individuen, en dat als bron heeft het verdragenrecht en het internationaal gewoonterecht

          • Andere bronnen: art. 37 Statuut IGH




  • Internationaal zeerecht:

      • Deel van het internationaal publiekrecht

          • Aanvankelijk de kern ervan (zie H. De Groot (Grotius))

      • Geheel van rechtsregels die tussen de subjecten van het internationaal publiekrecht gelden met betrekking tot het gebruik van de zee en zijn rijkdommen






    • Kenmerk:

      • Dynamisch recht (past zich aan aan de ontwikkelingen binnen de internationale gemeenschap)

        • Ontwikkelt zich door tegenstellingen die bestaan omtrent het gebruik van de zee

        • Grote parallellen met de technologische evolutie m.b.t. het gebruik van de zee



  • Niet assimileren met het zeerecht (maritime law, admiralty law, droit maritime)

      • Internationaal zeerecht (law of the sea, droit de la mer)

          • Vooral publiekrecht

      • Gewoon zeerecht:

          • vooral privaatrecht

          • procedure is bvb redelijk verschillend, doordat common law-traditie belangrijk is

          • specifieke rechtsconstructies (bvb. averijgrosse, zeeverzekering, personificatie van het schip)



2. Evolutie van het Internationaal Zeerecht

A. Tegenstelling
Terugkerend thema: tegenstelling tussen enerzijds uitoefenen van nationale bevoegdheid van landen over de zee, anderzijds de roep naar vrijheid van de zee

  • Sommige staten willen soevereiniteit zo ver mogelijk (op zee) uitbreiden

  • Andere staten willen zoveel mogelijk vrijheid

→ Reflectie van politieke/economische omstandigheden in bep. tijdvak



Bvb.

  • Groot-Brittanië in de 19de eeuw: wilde vrijheid van de zee poneren

      • Grote vloot, door vrijheid mogelijkheid om handel te ontplooien en koloniseringsaspecten uit te werken

      • Dus: imperialisme uit de 19de eeuw komt voor groot stuk voort uit het concept “vrijheid van de zee”



B. Drie stadia
a. “Absolute vrijheid”


  • ° Grotius, begin 17de eeuw, “De Mare Libero”

  • Tussen aanhalingstekens: zelfs Grotius wist ook dat die vrijheid niet absoluut kon zijn






  • Gebaseerd op twee premissen:

      • Zee is niet vatbaar voor occupatio

          • De zee kan niet bezet worden, dus moet vrij zijn

          • occupatio: voor terra nullius, kan in bezit genomen worden, title of territory

              • Voorwaarden: effectief bevoegdheid uitoefenen, rechtsorde creëren, bewoners moeten relatie ontplooien met het land



      • Onuitputtelijkheid van de rijkdommen van de zee

  • Premissen blijven zolang geldig als ze kunnen toegepast worden

      • Occupatio: 17de-18de eeuw: voorbijgestreefd: op grond van cartografische aspecten kan je moeiteloos bepaalde stukken van de zee opeisen

      • Vermeende onuitputtelijkheid: natuurlijk een desillusie, voornamelijk aangetoond in 20ste eeuw

          • Ten andere reeds het geval ten tijde van Grotius, m.b.t. bepaalde soorten walvis

          • Ook: verontreiniging als gevolg van exploitatie en vastelandsverontreiniging, dumping




  • Grote hoogtepunt: 19de eeuw

      • Zoals gezegd met GB op kop

      • Omdat het hun belangen het beste kon dienen



b. Voorwaardelijke of gekwalificeerde vrijheid


  • Door falen van premissen

  • Men mag gebruik maken van de vrijheid van de zee, voor zover rekening gehouden wordt met de belangen van anderen

      • Bvb. niet in midden van visgrond bodemrijkdommen gaan exploiteren

      • Bvb. geen booreilanden midden op belangrijke visgrond




  • → Verdragen van Genève 1958



c. Gereglementeerd gebruik



  • van de zee en haar natuurlijke rijkdommen

  • Periode waarin hoofdzakelijk de stap gezet zal worden naar een geschreven recht, weg van het gewoonterecht dat bestaat sinds de 17de eeuw

  • Meer reglementering (scheepvaart, mariene milieu, exploitatie bodem)



  • → Zeerechtverdrag 1982

      • “Bijbel” m;b.t. Gebruik van de zee


3. Bronnen van het internationaal zeerecht

A. Zeerechtconventies van Genève
a. Zeerechtconventie van 1958



  • Zeerechtconventie 1958

      • Gevolg van WO II: Handvest van VN 1945

          • met de hele geschillenprocecdure van dien, zie bvb. resoluties VN-Veiligheidsraad over de piraterij aan de Somalische kusten

          • Eén van de doelen van Handvest: codificatie van het internationaal recht tot dan toe, en op basis daarvan vreedzame geschillenregeling



      • Binnen VN: expertengroep van juristen bijeengebracht (ILC: International Law Commission)

      • Werken voorstellen uit

      • Op basis hiervan: Zeerechtconferentie




  • Resultaat: 4 verdragen

      • Op basis van teksten van comités

      • Opsplitsen: maakt ratificatie ook makkelijker




  • Verdrag over territoriale zee en aansluitende zone

  • Verdrag over het continentaal plateau

      • Daarvoor bestond er hier niets over

      • Progressief

  • Verdrag over de volle zee

  • Verdrag over de visserij

      • Niet zo belangrijk; toen werd visserij amper internationaal geregeld

      • Pas later, nu bvb. Europese initiatieven




  • Probleem anno 1958: hoe ver geldt de breedte van de territoriale zee

      • Dus: hoe ver reikt de soevereiniteit van staten

      • Gewoonterechtelijk: 3 zeemijl

      • In Verdrag over de territoriale zee en de aansluitende zone wordt dit niet opgelost



      • Nochtans belangrijk, zelfs cruciaal

          • Bvb. schip: op bevoegdheidsdomein van een staat? Exploitatie?



b. Zeerechtconventie van 1960



  • Gepoogd: 6 mijl brede territoriale zee en 6 mijl brede visserijzone

      • Niet aanvaard: gestrand op één stem

      • Veel staten hielden zich aan de driemijlsregel, die het statuut van gewoonterecht hadden; andere staten: wél gekozen voor 12 mijl


B. Op zoek naar een nieuw zeerecht
Klassieke zeerecht voldoet niet meer!


  • Breedte van territoriale zee: onenigheid

  • Aantal problemen, die ervoor zorgen dat zeerecht geen antwoorden meer biedt



      • Technologische redenen:

          • Situeren zich voor een groot deel binnen internationale scheepvaart

              • Nieuwe types van schepen, meer schepen, tonnage zeer sterk gestegen

                  • Nieuwe product carriers, containerschepen...

              • Daardoor nieuwe risico's: bvb. verontreiniging van de zee door grotere olietankers



          • Maritieme visvangst

              • Heeft sinds jaren '50 een explosie gekend



          • Exploitatie van bodemrijkdommen

              • Verontreinigingsgevaar voortkomend uit bvb. booreilanden




  • Politieke redenen:

      • Klassieke zeerecht: Eurocentrisch geïnspireerd, want voor groot deel tot stand gebracht door Europese staten die hun eigen belangen zoveel mogelijk wensten te beschermen

          • Vanaf jaren '60: dekolonisatie; kolonies ontdekken dat regels vooral in voordeel zijn van kolonisatoren

      • Internationale organisaties worden medespelers op wereldvlak

          • Geïnstitutionaliseerd beleid van staten via deze organisaties




  • Ecologisch- economische redenen:

      • Onuitputtelijkheid is volledig voorbijgestreefd

      • Nu systeem nodig dat de schaarste tracht te beperken, rationele benadering van het (o.a.) visserijbeleid nodig



C. UNCLOS III

a. Conferentie



  • = Derde Zeerechtconferentie

  • Is tot nu toe belangrijkste stap, is eigenlijk een vertaling van bovenstaande problemen

  • Om diverse redenen vrij merkwaardig:

      • Groot basisverdrag eruit voortgevloeid

      • Megalomaan groot

      • Lang geduurd, had o.a. te maken met systeem van besluitvorming



  • Gevolg van specifieke ontwikkelingen, te maken hebbend met exploitatie van zeerijkdommen

      • “Mangaanknollen”: bevinden zich op de DIEPzeebodem: andere geologische structuur dan de gewone zeebodem

          • Ontdekt in jaren '70, leken economisch interessant



          • Aantal mogendheden: niet de technologie, niet de mogelijkheden om (deze) te exploiteren

              • → Opnieuw een politiek probleem




  • Diepzeebodem: “common heritage of mankind”

      • ° door een vertegenwoordiger van Malta

      • Seabed Committee: moest een rechtsregime uitwerken zodat de “manganese nodules” zouden worden uitgebaat ten gunste van de gehele mensheid




  • Lang geduurd:

      • Door complexiteit van de materie

          • Nieuwe gegevens zoals diepzeemijnbouw

      • Tegenstelling tussen landen

      • Besluitvormingsprocedure: bij UNCLOS III wilde men enkel beslissen op grond van consensus, omdat de materie zo belangrijk was

          • Dus onder 150 leden moest men consensus bereiken

      • Parallelle uitwerkingssystemen



b. Zeerechtverdrag 1982


  • Aantal teksten: Negotiating text, ... uiteindelijk in 1977: ontwerpverdrag (Composite Negotiating Text)

      • Uiteindelijk Vedrag 1982: moest nog gestemd worden

          • Maar meeste staten waren er wel voor te vinden, door compromisvereiste en doordat de meeste regels nog behouden bleven

          • VS: kon zich niet akkoord verklaren met regime voor de diepzeemijnbouw, zij waren er ook ideologisch tegen gekant door visie op mijnbouw

              • Tot op vandaag nog niet ondertekend

          • Griekenland, Venezuela: niet getekend, door problematiek met eilanden

          • Israel: omdat PLO waarnemersstatuut had bij de UNCLOS



          • Meeste geïndustrialiseerde landen: in eerste instantie onthouden




  • Pas van kracht geworden in 1994

      • Omdat eerst 60 ratificaties nodig waren




  • September 2009: 159 ratificaties, nog steeds met uitzondering van de VS



  • Implementation Convention 1994:

      • Om VS te overhalen om het toch te doen ondertekenen

      • Deel XI (over zeebodemexploitatie) is daarin aangepast

      • Momenteel ook door 135 staten geratificeerd; nog steeds niet door VS




  • Tweede Implementatieverdrag: Straddling stocks convention 1995

      • Over visserij en vrijheid van visserij

      • Terugkeren van visreserves uit bepaalde gebieden etc.

      • Van kracht 2002



  • Vrij lang Verdrag: over de 300 artikelen

      • Vaak vrij ingewikkeld en gedetailleerd



  • Deel XV: Geschillenbeslechting

      • Internationaal Tribunaal voor toepassing van dit Verdrag opgericht

          • Niet onbelangrijk: probeert eenheid te krijgen in toepassen van de regels

          • Bvb. Zaak Saiga I

              • Schip onder vlag van St-Vincent and the Grenadines, in beslag genomen in China in Chinese weteren, en over “reasonable bond” voor vrijlating

      • Ook nog mogelijk: IGH en arbitrage



c. Kenmerken van het nieuw internationaal zeerecht
1) Pluridimensioneel gebruik


  • Dus niet meer enkel (privaatrechtelijke) scheepvaart

  • Nu ook: exploitatie van de natuurlijke rijkdommen van de zee

      • Visserij, bodemrijkdommen, rijkdommen van de ondergrond



2) Territoriale dominantie


  • Meer en meer staten zullen bevoegdheid opeisen en uitoefenen over een steeds groter deel van de zee

  • Territoriale wateren en “exclusief economische zone”

      • Uitgebreid (TW 12 mijl, EEZ 200 mijl !)

  • Ook exploitatie: meer en meer onder bevoegdheid

      • Bvb. normen inzake constructie schepen, standards voor de bemanning, uitfaseren voor single hull tankers, uitvoeren van MARPOLL-Verdragen om verontreiniging tegen te gaan



3) Regionalisme


  • Aantal aspecten: meer en meer regionaal behandeld

  • Kan een voordeel zijn: specifieke problemen uit bepaalde regio zullen op een specifieke manier kunnen worden aangepast

  • Wereldomvattende aanpak is niet noodzakelijk overal even efficiënt

→ Schaalverkleining als oorzaak van betere efficiëntie



4. Mariene rechtsgebieden

Zie les 2.



A. Interne wateren


  • Concept: soevereiniteit

  • Landzijde van de basislijn



  • Basislijn:

      • lijn van waaraf alle andere gebieden zullen worden bepaald

      • bepaald door een aantal regels




  • Soorten:

      • Normale basislijn

      • Rechte




De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina