Is dit druppels uit dieselfde kraan?’



Dovnload 0.68 Mb.
Pagina1/28
Datum25.08.2016
Grootte0.68 Mb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   28

Is dit druppels uit dieselfde kraan?’


Community radio in Zuid-Afrika, wat houdt dat in?
Een onderzoek naar twee radiozenders:

Radio KC en MFM 92.6

Augustus 2008

Erasmus Universiteit Rotterdam

Faculteit der Historische en Kunstwetenschappen

Master Media&Journalistiek


Tessa A. Hoogvliet Eerste lezer: Prof. Dr. H.J.G.Beunders

Laan van Nieuw-Oost Indië 15a Tweede lezer: Drs. Louis Zweers

2593 BJ Den Haag
tahoogvliet@hotmail.com

Studentnummer: 307571

Omslagfoto: I listen to the radio. Corbata1982, gedownload op: http://www.flickr.com/photos/corbata1982/288006814/.

©2008, Tessa A. Hoogvliet, ’s Gravenhage.

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën, opnamen of op enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de auteur.

Inhoudsopgave


Voorwoord 5

1. Inleiding 9

1.1 Introductie 9

1.2 Belang onderzoek 9

1.3Hoofdvraag 10

1.4Hoofdstukindeling 10

2. De context 12

2.1 De macht en kracht van de radio 12

2.2 Radio in Zuid-Afrika 14

3. Theoretisch kader 17

3.1 Begrippen 17

3.2 Participerend onderzoek en enquête 27

4.Probleemstelling en deelvragen 30

5. Onderzoeksopzet 34

5.1 Participerend onderzoek 34

5.2 Enquête 37

6.Resultaten onderzoek MFM 92.6 42

6.1 Continuity/stability 43

6.2 Structures 43

6.3 Financial management 45

6.4 Staff and volunteers 46

6.5 Programming 47

6.6 News 48

6.7 Community 50

6.8 Audience research 51

6.9 Training 51

6.10 Voorbeelden van uitzendingen 52

6.11 Persoonlijke bevindingen 54

7. Resultaten enquête MFM 92.6 55

7.1 Geslacht, leeftijd en opleidingsniveau 55

7.2 Nieuwsgebruik 56

7.3 MFM luistergedrag en mening 60

7.4 Open vragen 64

8. Resultaten onderzoek Radio KC 67

8.1 Continuity/stability 67

8.2 Structures 68

8.3 Financial management 70

8.4 Staff and volunteers 71

8.5 Programming 72

8.6 News 73

8.7 Community 75

8.8 Audience research 76

8.9 Training 76

8.10 Voorbeeld uitzendingen 77

8.11 Persoonlijke bevindingen 80

9. Resultaten enquête Radio KC 81

9.1 Geslacht, leeftijd en opleidingsniveau 81

9.2 Nieuwsgebruik 82

9.3 Radio KC luistergedrag en mening 87

9.4 Open vragen 92

Conclusie en discussie 95

Bronnen 99

Boeken 99

Artikelen 100

Rapporten 101

Proefschrift 101

Websites 101

Afbeeldingen 102

Tabellen en figuren 103

Overige 104

Bijlage 1 105

Luistercijfers community radio 105

Bijlage 2 106

Uitzendschema MFM 106

Bijlage 3 110

Uitzendschema Radio KC 110

Bijlage 4 113

Figuren enquête MFM 92.6 113

Bijlage 5 120

Figuren enquête Radio KC 120



Voorwoord


Voor u ligt het resultaat van zes jaar studeren. Wat begon met een rechtenstudie in Leiden, eindigde via HBO communicatie tot slot in de master Media en Journalistiek aan de Erasmus Universiteit. Via drie studies en drie continenten ben ik er achter gekomen wat ik wilde, waar mijn hart ligt en waar ik goed in ben.

Deze scriptie betekent niet alleen het einde van mijn master, maar ook van mijn studententijd én van mijn verblijf in Zuid-Afrika. Een half jaar lang heb ik onderzoek gedaan in het land dat verscheurd werd door apartheid, maar nu eens te meer samenwerkt voor two-thousand-and-ten.

Toen ik in januari naar Stellenbosch vertrok had ik geen idee of het te bolwerken was, participerende observatie bij twee radiozenders. Ik had nog geen contacten gelegd en was vertrokken met een vaag plan. Na de eerste indrukken verwerkt te hebben begon ik met literatuuronderzoek voor mijn scriptie. Een lastig karwei, opeens had ik geen toegang meer tot het EUR-netwerk en moest ik het doen met de bronnen daar. Toen ik de radiozenders belde om te vragen of ik er onderzoek mocht doen reageerden beide positief. Een opluchting. Had ik bijna mijn onderzoeksvoorstel voor niets geschreven.

De participerende onderzoeken waren spannend. ’s Morgens van huis wegrijden en geen idee hebben wat voor radiozender aan te treffen. ,Zouden ze me brutaal vinden, dat ik zomaar kom meekijken?’, vroeg ik mij af. Niemand liet dit merken. In een land waarin vragen stellen niet zo vanzelfsprekend is vuurde ik honderden vragen op de radiomedewerkers af. Ik moest en zou alles te weten komen. Het was interessant om rond te kijken, mee te lopen, off the record met mensen te praten en ze stiekem in het Afrikaans over je kleren te horen roddelen.

De enquêtes waren een beleving op zich. Konden de luisteraars van MFM 92.6 hiermee goed uit de voeten, de luisteraars van Radio KC hadden vaak wat hulp nodig. Lange dagen heb ik in Paarl en omstreken gestaan om de volledige enquêtes aan mensen voor te lezen, hun antwoorden te noteren of om ze erop te wijzen dat ze een pagina hadden overgeslagen. Ik realiseerde me dat ik er teveel vanuit was gegaan dat iedereen kan lezen en schrijven. En bovenal, dat iedereen zijn of haar mening toont. Dat bleek lang niet altijd zo te zijn.

Het is onmogelijk op deze plaats iedereen persoonlijk te bedanken die heeft bijgedragen bij dit eindresultaat en bij mijn fantastische tijd in Zuid-Afrika. Toch wil ik hier graag een aantal mensen speciaal bedanken.

In de eerste plaats de honderd mensen die de tijd en moeite hebben genomen om de enquêtes in te vullen. Zonder hun eerlijkheid had ik nooit kunnen weten in hoeverre de radiozenders voor hen belangrijk zijn en welke rol zij vervullen.

Meer specifiek wil ik de medewerkers van Radio KC en MFM 92.6 bedanken. Zij lieten mij meelopen, meekijken en duizend-en-één vragen stellen. Of ik ze nou vermoeide of niet, ze lieten het nooit merken.

Tevens gaat mijn grote dank uit naar het Journalistiek Departement van de Universiteit Stellenbosch. Ik kreeg, omdat ik geen laptop had, een eigen computer door Prof. L. Rabe aangewezen. Ik mocht gebruik maken van alle apparatuur daar aanwezig. Digitale spiegelreflexcamera´s, omdat ik wat wilde oefenen, opnameapparatuur om radioreportages te maken en de stereotoren, omdat ik thuis geen radio had en niet naar de zenders kon luisteren. Niets was te gek.

Onvergetelijk zijn alle Afrikaanse, Internationale en Nederlandse vrienden die ik in Zuid-Afrika heb gemaakt. Vreemd vonden sommigen het, dat ik een halfjaar abroad gebruikte om mijn masterthesis te schrijven. Voor hen was het vaak een sabbatical. Dat had zo zijn voordelen. Als ik aan het einde van de middag thuis kwam, was er al gekookt of stond de auto met draaiende motor al op me te wachten met de surfboards op het dak. En als ik zin had in een drankje kon ik altijd bij de Bohemian naar binnen lopen. Er zat altijd wel iemand die nog wilde blijven.

In Nederland gaat mijn dank uit naar Dr. Ineke van Kessel. In de aanloop naar mijn vertrek toe heeft zij mij een middag lang alles over de Zuid-Afrikaanse media verteld. Zij schatte in dat dit onderwerp het meest interessant zou zijn om te onderzoeken. Tevens zou de haalbaarheid groot zijn. ,,Mensen in Zuid-Afrika zijn altijd bereid je te helpen met je onderzoek’’, zei zij. Ik vond het aanvankelijk positief klinken, maar niets was minder waar. Haar introductie op Zuid-Afrika en het medialandschap waren onmisbaar voor het uitzetten van mijn onderzoek.

Tevens gaat mijn dank uit naar Frank Driessen van de Wereldomroep. Ik wilde niet dat mijn onderzoek op een plank zou gaan verstoffen. Daarom belde ik de Wereldomroep in Hilversum om te vragen of zij interesse zouden hebben in mijn onderzoek. Ik mocht langskomen en heb met hem gepraat over de onderzoeksopzet en de belangstelling van de Wereldomroep voor community radiozenders op het Afrikaanse continent. Ik ben hem dankbaar voor zijn interesse en aanmoediging, dit zorgde ervoor dat ik met nog meer toewijding te werk ben gegaan.

Binnen de Erasmus Universiteit gaat mijn dank uit naar Martijn Kleppe. In de afgelopen twee jaar ben ik regelmatig bij hem langs geweest om te praten over de inhoud van mijn studie, werken en zijn onderzoek. Ik wil hem bedanken voor al zijn adviezen, interesse en tijd om koffie te drinken. Betrokken docenten zijn in mijn ogen een bron van inspiratie voor studenten. Martijn is daar één van.

Mijn begeleider Prof.dr. Beunders ben ik voor altijd dankbaar voor zijn vertrouwen in mij en al zijn adviezen. Toen ik voorstelde om als onderzoeksmethode participerende observatie uit te gaan voeren, was hij het die als enige enthousiast reageerde. Het was de nieuwe uitdaging die ik nodig had en hij zag dat in. Had Beunders voor mijn vertrek aanvankelijk een sceptische houding over ‘een scriptie schrijven in Stellenbosch’, nadat ik mijn eerste opzet had ingeleverd en mijn enthousiasme voor het onderwerp toonde, boog dit om tot enorme betrokkenheid. Op een afstand van bijna tienduizend kilometer kreeg ik nog sneller reactie op mijn e-mails dan ik in Nederland ooit had gehad. Daarnaast kon ik hem te allen tijde bellen, of het nou ging over mijn scriptie, solliciteren of een artikel, hij was altijd bereid tot het geven van advies of leveren van commentaar.

Ook wil ik Drs. Zweers bedanken als tweede lezer. Hij voorzag mij op het allerlaatste moment van commentaar. Hij zag de dingen die ik na zes maanden niet meer zag.

Tot slot wil ik mijn familie en vrienden bedanken. Zij zijn het die mij regelmatig een spiegel voorhouden, mij inspireren, maar tegelijkertijd ook kritische vragen stellen. En zij zijn het die ik het meest gemist heb in het halfjaar Zuid-Afrika. Zonder hen zou ik niet zijn wie ik nu ben.



Lijst met afkortingen

ABC African Broadcasting Company

AP Afrikaner Party

CASET Cassette Education Trust

NCRF National Community Radio Forum

NGO Non-gouvermentele Organisatie

NP National Party

IBA Independent Broadcasting Authority

ICASA Independent Communication Authority of South Africa

OSF-SA Open Society Foundation for South Africa

SAARF South African Advertising Research Foundation

SABC South African Broadcasting Corporation

RMVP Reichsministerium für Volksaufklärung und Propaganda

RTLM RadioTélévision Libre des Milles Collines





  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   28


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina