J. R. R. Tolkien, Biografie & Bibliografie J. R. R. Tolkien: schepper van Midden-aarde



Dovnload 9.76 Kb.
Datum24.08.2016
Grootte9.76 Kb.
J.R.R. Tolkien, Biografie & Bibliografie

J.R.R. Tolkien: schepper van Midden-aarde

1. Het begin

John Ronald Reuel Tolkien werd op 3 januari 1892 te Bloemfontein, Zuid Afrika, geboren uit Engelse ouders. Zijn vader, die een bankmanager was, overleed vier jaar later, een vrouw en twee zoontjes achterlatend. Dezen waren inmiddels naar Engeland teruggekeerd en hadden zich op het platteland nabij Birmingham gevestigd.

Hier ontwikkelde de jonge Ronald zijn passie voor het pretentieloze plattelandsleven, voor de natuur - en met name voor bomen - en voor talen. Voor dit laatste was zijn energieke en dominante moeder Mabel verantwoordelijk. Zij leerde haar zonen Ronald en Hilary o.a. Latijn, Frans en Engels, en zij vond vooral in de oudste een ijverige student. In 1910 won Ronald dan ook een beurs voor Exeter College, Oxford, waar hij Engelse taal- en letterkunde ging studeren.

Hij had een bijzondere belangstelling voor Middeleeuwse literatuur en taalgeschiedenis. Veel tijd spendeerde hij aan zijn favoriete hobby: het ontwerpen van fantasie-talen.


In 1915 studeerde hij af en een jaar later vertrok hij als luitenant van de Lancashire Fusiliers naar de Somme en de loopgraven van de Eerste Wereldoorlog.

Na de oorlog werd Tolkien docent aan de universiteit van Leeds. In 1924 volgde zijn benoeming tot professor in de Engelse taal- en letterkunde, eerst in Leeds en een jaar later in Oxford.

In 1916 was hij getrouwd met Edith Bratt, en zij kregen vier kinderen: John, Michael, Christopher en Priscilla. Voor hen verzon Tolkien verhaaltjes welke hij voor het slapengaan vertelde; een daarvan was getiteld The Hobbit.

2. De Hobbit: het sprookje

De kinderen waren direct verliefd geworden op de hobbits, een volkje van kleine lieden met grote behaarde voeten en een passie voor lekker eten, pijproken en gezelligheid. De hoofdpersoon van het verhaal is de hobbit Bilbo Balings, een gezapig, burgerlijk persoontje dat niets liever doet dan een pijpje roken in het zonnetje voor zijn woning in de Gouw, en het niet in zijn hoofd zou halen om op avontuur te gaan. Echter, de tovenaar Gandalf weet hem onder zachte dwang over te halen op reis te gaan met dertien dwergen naar de Eenzame Berg, om daar een omvangrijke schat te bemachtigen. Wat Bilbo niet verteld werd was, dat de schat bewaakt werd door de onheilspellende draak Smaug.

Door toeval kwam het uitgetypte verhaal onder de aandacht van de Londense uitgeverij George Allen & Unwin. Alhoewel Tolkien niet veel waarde hechtte aan het sprookje gaf hij toestemming voor publicatie. Op 21 september 1937 verscheen The Hobbit in druk, en al snel bleek dat er een groot publiek was voor dit sprookjesverhaal, omdat ook veel volwassenen, die zich niet te oud voelden om van een sprookje te genieten, geboeid werden door de hobbits en Tolkiens prachtige verteltrant. Ook de kritieken waren uitstekend. Een recensent schreef: “De achtergrond van het verhaal bevat vele stukjes authentieke mythologie en magie, en het boek heeft een uitzonderlijke kwaliteit van stijl.”

Nog hetzelfde jaar verscheen een tweede druk. Geen wonder dat de uitgever aan Tolkien liet weten: “geef ons meer hobbits!” Op 16 december 1938 schreef Tolkien aan Allen & Unwin dat hij het schrijven van een vervolg van The Hobbit in overweging zou nemen. Drie dagen later liet hij weten: “Ik heb het eerste hoofdstuk van een nieuw verhaal over hobbits geschreven - Een lang verwacht feest. Een vrolijk Kerstmis. Hoogachtend, J.R.R. Tolkien.”
Een lang verwacht feest is het eerste hoofdstuk van Tolkiens bekendste werk: The Lord of the Rings, of In de Ban van de Ring zoals het boek in de bekroonde Nederlandse vertaling van Max Schuchart heet.

3. In de Ban van de Ring: het epos

Het duurde echter tot 1954 voordat de eerste twee delen van het vervolg op The Hobbit, The Fellowship of the Ring (De Reisgenoten) en The Two Towers (De Twee Torens), gepubliceerd werden, met het jaar daarop het completerende deel The Return of the King (De Terugkeer van de Koning); tezamen getiteld The Lord of the Rings.
J.R.R. Tolkien heeft zestien jaar over het schrijven gedaan omdat In de Ban van de Ring uitgroeide van een tweede hobbitverhaal tot een machtig epos van ruim 1400 pagina's over de aloude strijd tussen licht en duisternis, tussen goed en kwaad.

Bij het schrijven besteedde Tolkien veel aandacht aan zaken als flora en fauna, geografie (hij tekende zelf kaarten van Midden-aarde), cultuur en vooral aan de talen die door de hobbits, elfen, dwergen orks en mensen in Midden-aarde gesproken werden; tenslotte was professor Tolkien een bekwaam filoloog. Het is deze veelzijdigheid, in combinatie met een spannend en complex verhaal en een uiterst beeldende stijl, welke ervoor zorgde dat miljoenen exemplaren van The Lord of the Rings wereldwijd verkocht zijn en het werk verheven is tot een klassieker in de wereldliteratuur. Het boek is in meer dan 20 talen uitgegeven (waaronder IJslands, Japans en Hebreeuws), en Tolkien verkreeg een ongekende populariteit welke zich tot op de dag van vandaag gehandhaafd heeft. Dit had ook tot gevolg dat in veel landen verenigingen van liefhebbers van het werk van Tolkien opgericht werden.

Alhoewel Tolkien zeer vereerd was met het succes van In de Ban van de Ring was dit toch niet het werk dat het naast aan zijn hart lag. Dat was het boek waar hij sinds 1917 aan werkte: The Silmarillion.

4. De Silmarillion: de mythologie

Tolkien had zich zeer ambitieus voorgenomen een mythologie voor Engeland te schrijven. Hij was jaloers op landen als IJsland, Finland en Duitsland met een eigen mythologie, terwijl Engeland het moest doen met de Arthurlegende, en die was van Franse origine (en dus voor de chauvinistische Tolkien niet acceptabel). Dus begon hij zelf een mythologie te creëren, te beginnen met het scheppingsverhaal van Midden-aarde (de Ainulindalë) en verder de geschiedenis van de eerste drie era's (met de vernietiging van de Ring werd de Derde Era afgesloten). Een extra reden waarom Tolkien zestien jaar deed over het schrijven van In de Ban van de Ring was dat hij dit verhaal in wilde passen in het Silmarillion-project. Toen Tolkien echter op 2 september 1973 overleed was zijn mythologie nog steeds niet publiciteitsklaar. Zijn jongste zoon Christopher zette zich aan de taak de aantekeningen te ordenen, en in 1977 verscheen postuum The Silmarillion.

5. Tolkien in het Nederlands

Vele Tolkienboeken zijn in het Nederlands verschenen:

· De Hobbit


· In de Ban van de Ring
· Brieven van de Kerstman
· Boer Gilles van Ham
· De smid van Groot-Wolding
· De avonturen van Tom Bombadil
· Sprookjes (bevattende de drie hierboven plus de lezing Over sprookjesverhalen)
· De Silmarillion
· Nagelaten Vertellingen
· Meneer Blijlevens
· Roverandom

6. Boeken over Tolkien en zijn werk

Van grote waarde zijn de boeken Brieven van Tolkien en Het leven van J.R.R. Tolkien - verreweg de beste biografie van Tolkien - door Humphrey Carpenter.

Wat betreft studies over het werk van Tolkien is de lijst bijna eindeloos, maar aanbevelenswaardige Nederlandstalige boeken zijn:



· Paul Kocher - Meester van Midden-aarde
· Max Schuchart - In de ban van zijn werk
· J.E.A. Tyler - Tolkien Lexicon
· David Day - Het Tolkien Bestiarium
· Hexa: beschouwingen over Tolkien en In de Ban van de Ring
· Herdenkingsnummer van Lembas, orgaan van het Tolkien Genootschap Unquendor
· De door Unquendor uitgegeven artikelenbundels Lembas Extra.

Vermeld moet ook worden de uitstekende Atlas of Middle-earth door Karen Wynn Fonstad; de Grote Bosatlas van Midden-aarde! Zij die meer over Elfse en andere Tolkien-talen willen weten kunnen niet zonder Jim Allans Introduction to Elvish. De beste wetenschappelijke studie naar Tolkien is van professor T.A. Shippey en is getiteld The Road to Middle-earth.



De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina