Jaarverslag 2004 van de stichting werkgroep antibioticabeleid objectnummer: 1072981 bestuurssamenstelling



Dovnload 69.27 Kb.
Datum20.08.2016
Grootte69.27 Kb.
JAARVERSLAG 2004 van de STICHTING WERKGROEP ANTIBIOTICABELEID
Objectnummer: 1072981
BESTUURSSAMENSTELLING


Vanuit de Vereniging voor Infectieziekten (VIZ):

Mw. dr. I.C. Gyssens, secretaris tot sept. 2004, prof. dr. B.J. Kullberg, penningmeester, prof. dr. J.W.M. van der Meer, dr. J.M. Prins, secretaris vanaf sept. 2004.


Vanuit de Nederlandse Vereniging voor Medische Microbiologie (NVMM):
Prof. dr. H.A. Verbrugh, voorzitter, prof. dr. J.E. Degener, dr. A.J. de Neeling , Mw. dr. E. Stobberingh.
Vanuit de Vereniging van Ziekenhuisapothekers (NVZA):
Drs. J. Hollander, dr. R Janknegt, drs. A.W. Lenderink, prof. dr. A.G. Vulto.
Vanuit de Veterinaire Werkgroep Surveillance VANTURES:
Dr. D.J. Mevius
Bestuursvergaderingen vonden plaats op 13 februari, 2 april, 9 juni, 17 september en

18 november.

Secretariële ondersteuning Mw. P.C. van Amerongen (tot sept. 2004, secretariaat gevestigd in het Erasmus MC Rotterdam). Mw. M.M. Kemper-Waalwijk (vanaf sept. 2004, secretariaat gevestigd in het AMC, Amsterdam)

NethMap 2004
De tweede jaarlijkse rapportage over tot nu toe beschikbare resultaten van surveillance van Antibioticagebruik en Antibioticaresistentie is verschenen in 2004. Het rapport concludeert dat het niveau van resistentie in Nederland laag is te noemen in vergelijking met andere Europese landen.

Om deze gunstige situatie zo te behouden, is het belangrijk om vroegtijdig verschuivingen in het niveau van resistentie en de omvang van het antibioticagebruik te signaleren. Een rapportage als Nethmap biedt hiertoe de mogelijkheid.



vervolg op pagina 8



ACTIVITEITEN
Algemeen

In 2004 werden door de SWAB de volgende activiteiten ontplooid:





  • Ontwikkelen van Richtlijnen Antibioticabeleid


SWAB richtlijnen
De SWAB stelt landelijke richtlijnen voor antibioticagebruik op om voorschrijvers een raamwerk te bieden voor een verantwoorde keuze van antibiotica.
Het standaardprotocol voor de ontwikkeling van richtlijnen van de SWAB is sinds 2002 conform de recente inzichten over evidence-based richtlijnontwikkeling. Het standaardformat voor het ontwikkelen van concept-richtlijnen is gericht op een transparante wijze van opstellen, een maximaal draagvlak vanuit het veld, en richtlijnontwikkeling volgens evidence-based criteria. De concept-richtlijntekst kan via een online module becommentarieerd worden door de leden van de relevante beroepsverenigingen (o.a. VIZ, NVMM, NVZA), waarna de definitieve tekst wordt vastgesteld. Door deze wijze van werken is de benodigde tijd om een richtlijn tot stand te brengen duidelijk langer geworden, en deze tijd bedraagt nu ongeveer 1 jaar.
Om de richtlijnen internationaal bekendheid te geven worden richtlijnen vanaf 2003 door een professionele vertaler in het Engels vertaald. De SWAB richtlijnen worden in het Nederlands en het Engels gepubliceerd op www.swab.nl. Een samenvatting wordt gepubliceerd in het Ned. Tijdschrift voor Geneeskunde. Een Engelse versie van de richtlijnen wordt gepubliceerd in het Netherlands Journal of Medicine.
In 2004 is via dit format de herziening van de SWAB-richtlijn community-acquired pneumonie tot stand gekomen. Vertegenwoordigd in de voorbereidingscommissie waren leden van de VIZ, NVMM, NVZA, de NVALT (Ned. Ver. Van Artsen voor Longziekten en Tuberculose), en het NHG (Ned. Huisartsengenootschap). De definitieve tekst is in december 2004 vastgesteld, en zal begin 2005 gepubliceerd worden.
De concept-richtlijntekst voor de SWAB richtlijn Acute Infectieuze Diarree is eind 2004 vastgesteld, en deze conceptrichtlijn zal begin 2005 aan de leden van de beroepsverenigingen worden voorgelegd ter becommentariëring.
In voorbereiding is de richtlijn Gecompliceerde urineweginfecties. Vertegenwoordigd in de voorbereidingscommissie zijn naast leden van VIZ, NVMM en NVZA ook afgevaardigden van NHG, de Ned. Ver.voor Nefrologie, en de Ned. Ver. voor Urologie.
In samenspraak met de Werkgroep Infectie Preventie (WIP) is eind 2004 begonnen met een richtlijn Behandeling MRSA dragers/patiënten.
Samenvatting stand richtlijnontwikkeling: zie bijlage 1.
Samenwerking Nederlands Huisartsengenootschap (NHG)

In 2003 werd een convenant gesloten met het Nederlands Huisartsengenootschap (NHG), om te zorgen dat richtlijnen voor antibiotische behandeling in de eerste en in de tweede lijn op elkaar afgestemd zijn. Daartoe draagt de SWAB waar nodig bij aan (herziening van) NHG standaarden. De bijdrage van de SWAB bestaat daarbij uit het verschaffen van antibioticagebruikscijfers, en het verschaffen van relevante microbiële resistentiegegevens. Ook wordt vanuit de SWAB, mede op grond van deze gegevens, een bijdrage geleverd aan een antibiotisch behandeladvies in een gegeven situatie. Anderzijds wordt het NHG uitgenodigd een lid af te vaardigen naar de commissies die de SWAB richtlijnen voorbereiden.


Als invulling van dit convenant zat een SWAB-medewerker in de werkgroep die de NHG standaard Urineweginfecties heeft herzien, en heeft de SWAB commentaar gegeven op de herziene NHG standaard Pelvic Inflammatory Disease (PID).

In de voorbereidingscommissies voor de SWAB-richtlijnen Community-Acquired Pneumonie en Gecompliceerde urineweginfecties zaten afgevaardigden van het NHG.



Ontwikkeling nationaal antibioticaboekje

De SWAB besteedt sinds 2003 aandacht aan de implementatie van de SWAB-richtlijnen en de effecten hiervan in de klinische praktijk (zie jaarverslag 2003). Uit gestructureerde interviews met de voorzitters van antibioticacommissies in academische en perifere ziekenhuizen is geconcludeerd dat het wenselijk is om naar analogie van de pediatrische blauwdruk een volledig antibioticabeleid aan te bieden in de vorm van een landelijk antibioticaboekje met goede toegankelijkheid via een webversie en een versie voor PDA/pocket-PC’s.


De belangrijkste inhoudelijke elementen voor dit nationale boekje zijn in 2004 geïdentificeerd, en voor een belangrijk deel ingevuld. Verantwoordelijk hiervoor waren mw. M.G.A. van Vonderen, internist-infectioloog, VUMC, S. van Assen, internist-infectioloog Acad. Ziekenhuis Groningen, prof. dr. B.J. Kullberg, internist-infectioloog, Universitair Centrum St. Radboud, Nijmegen, en dr. J.M. Prins, internist-infectioloog, AMC, Amsterdam (beide laatsten namens het SWAB bestuur).
Op 23 november 2004 is een landelijke SWAB workshop voor antibioticacommissieleden gehouden, om de voorlopige plannen te presenteren. Aanwezig waren vertegenwoordigers van de meerderheid van de antibioticacommissies van de Nederlandse ziekenhuizen. Het programma is bijgevoegd (bijlage 2). Cruciaal bij deze workshop was dat de aanwezige vertegenwoordigers van antibioticacommissies gelegenheid hadden om de plannen te becommentariëren en aanvullende suggesties te doen aangaande inhoud en vormgeving.
De conclusie van deze workshop was dat de reacties van de aanwezige antibiotica-commissieleden voldoende reden geven om verder te gaan met de ontwikkeling van een nationaal boekje. Er zijn een aantal aanvullende suggesties gedaan m.b.t. de inhoud van het boekje, en de samenstelling van de voorbereidingscommissie. Zo werd uitdrukkelijk gevraagd om ook de kinderartsen bij de samenstelling te betrekken.
De commissie werd na de workshop uitgebreid met Dr. M Leverstein-Van Hall, arts-microbioloog en Dr. N. Hartwig, kinderarts-infectioloog. Wanneer de inhoud en de elektronische vormgeving volgens bovenstaande lijnen uitgewerkt zijn, zullen de aanwezigen en alle overige antibioticacommissies in Nederland opnieuw uitgenodigd worden hun oordeel en input te geven. Op grond daarvan kan dan een definitieve versie vastgesteld worden.
Evidence-based richtlijnontwikkeling

De SWAB nam ook in 2004 deel aan de bijeenkomsten van het EBRO-platform, ten kantore van het CBO, Utrecht. SWAB participeert in het kader van



  • Uitwisselen van informatie en delen van kennis en methoden

- Verhogen van kwaliteit van richtlijnontwikkeling en -implementatie

- Afstemmen van onderwerpkeuze en multi- versus monodisciplinaire ontwikkeling van de richtlijnen


Personele invulling

In 2004 was een internist-infectioloog in opleiding als SWAB beleidsmedewerker aangesteld (0,3 fte) in het Academisch Medisch Centrum Amsterdam ten behoeve van de richtlijnontwikkeling. Twee internisten-infectiologen waren aangesteld t.b.v. de ontwikkeling van het nationale boekje: tot 1 april drs. S. van Assen, Universitair Centrum St. Radboud, Nijmegen, daarna mw.drs. M.G.A. van Vonderen, VU Medisch Centrum, Amsterdam.





  • Deskundigheidsbevordering Medische Specialisten (Moet nog geupdated worden – jp)

In het kader van een meerjarenplan is door de SWAB een professioneel auteurssysteem ontwikkeld voor het beschikbaar stellen van onderwijs- en toetsprogramma's voor specialisten. In 2003 zijn de modules die bestemd zijn voor nascholing van de orthopedische beroepsgroep gereedgekomen en in een kleine kring van deskundigen getest.


Het programma stelt specialisten in staat om vanuit hun werkplek of thuis op ieder gewenst moment via internet een geïndividualiseerd nascholingsprogramma te volgen. Het principe van de nascholing bestaat uit een z.g. intreetoets ter vaststelling van de scholingsbehoefte, een nascholing, en een post-toets.
De intreetoets omvat algemene casuïstiek op gebied van het betreffende specialisme, waarin de vaardigheid in verschillende aspecten van de infectieziekten (ziektebeelden, microbiologische diagnostiek, antibioticabeleid, management van infecties etc.) in het betreffende vakgebied wordt geanalyseerd. Op basis van de respons van de cursist worden de individuele leerdoelen vastgesteld, en wordt een lespakket aangeboden, bestaande uit meerdere lessen op basis van casuïstiek. Dit individuele lespakket is specifiek gericht op de bij de cursist gesignaleerde deficiënties en leerbehoeften op gebied van antibioticabeleid.

De lessen kunnen via internet op ieder gewenst moment worden gevolgd, en desgewenst worden onderbroken, hervat en herhaald. Binnen de lessen vindt interactief geïndividualiseerde bijscholing plaats op basis van de door de cursist gegeven antwoorden en eventuele aan het licht komende hiaten in de kennis.


Hierdoor volgt iedere cursist zijn eigen pad door de leerstof, met zonodig herhaling en meer toelichting op gebieden waar extra scholingsbehoefte wordt gesignaleerd. De nascholingscyclus wordt afgesloten met een meting van de verworven vaardigheden, een centrale registratie, en accreditatie door de betreffende beroepsvereniging.
In 2003 is de bouw van het gehele lespakket gericht op de orthopedische beroepsgroep afgerond, en werd het cursusmateriaal door een klein aantal deskundigen getest. Na definitieve vaststelling zal dit pakket in het voorjaar van 2004 worden opengesteld voor de beroepsgroep, alsmede voor andere geïnteresseerde specialisten (bv chirurgen in opleiding, internisten, reumatologen, arts-microbiologen).

Tevens is begonnen met de ontwikkeling van een tweede module, gericht op antibioticabeleid bij community-acquired pneumonie. Ook dit lespakket zal medio 2004 operationeel zijn voor internisten en longartsen. Voorts wordt gewerkt aan cursussen voor cardiologen, chirurgen en dermatologen.





  • SWAB website

Het doel van de SWAB webpagina is het bevorderen van kennis over resistentievorming en antibioticabeleid in Nederland.


De website is gericht op de invalshoek van de gebruiker. De vijf verschillende tabbladen zijn: “Consument/ patiënt”, “Kinderen (Junior)”, “Professional”, “Onderzoeker” en voor de buitenlandse bezoekers van de website is er het tabblad “Foreign Visitor”. Zodra de gebruiker een keuze heeft gemaakt afhankelijk van zijn interesse en referentiekader, volgt toegespitste informatie. Zo biedt het tabblad “Consument/ patiënt” leesbare feiten over het Nederlandse antibioticabeleid en resistentie, toepasbaar voor de Nederlandse bevolking. Het tabblad “Professional” leidt onder meer tot de gepubliceerde SWAB richtlijnen. Deze zijn ter beschikking gesteld als pdf file door het NTVG. De criteria voor SWAB geaffilieerde projecten zijn vermeld onder het tabblad “Onderzoeker”. Doel hiervan is onderzoek op het gebied van resistentie en antibioticabeleid te stimuleren door werving van SWAB geaffilieerde projecten.

Er is in 2004 een nieuw content management ingevoerd. De website is in handen van het secretariaat, onder leiding van Dr. A.J. de Neeling, waardoor wijzigingen snel kunnen worden doorgevoerd.



  • Werkgroep Surveillance antibioticaresistentie 2004

De SWAB Werkgroep Surveillance Antibioticaresistentie heeft tot doel het stimuleren en coördineren van resistentiesurveillance programma’s en het bijdragen aan de informatievoorziening over resistentieontwikkeling.


De werkgroep bestond uit de volgende leden: prof. dr. J.E. Degener, mw. prof.dr. J.A.A. Hoogkamp-Korstanje (voorzitter werkgroep en coördinator van het project Surveillance van Antimicrobiële Resistentie in Nederland (SARIN)), dr. D.J. Mevius, dr. A.J. de Neeling, mw. dr. E. Stobberingh, mw. dr. E. Tiemersma, mw. dr. M. Leverstein-van Hall, prof. dr. H.A. Verbrugh.

De coördinator, mw. prof.dr. J.A.A. Hoogkamp-Korstanje woont ook SWAB bestuursvergaderingen bij.


1. SARIN-Humaan


SARIN Humaan bevat de volgende deelprojecten:
a) Surveillance van Extramurale Resistentie in Nederland (SERIN) AZM Maastricht
b) Surveillance van Intramurale Resistentie in Nederland (SIRIN) AZM Maastricht
c) RIVM Projecten
                -Streeklaboratorium project, geïntegreerd in ISIS sinds 2001 (RIVM)
                -Surveillance van antibioticaresistentie van Mycobacterium tuberculosis (RIVM)

De resultaten van SARIN-humaan worden jaarlijks in Nethmap gepubliceerd.


SERIN
Voor de uitvoering van SERIN wordt samengewerkt met het NIVEL. In 2004 is de surveillance van de uropathogenen afgerond. In totaal werden ruim 1700 stammen E. coli verzameld, waarvan de gevoeligheid bepaald is voor de indicator antibiotica. De resultaten worden gerapporteerd naar de huisartsen en naar de coördinator.

SIRIN
Het aantal deelnemende ziekenhuizen is nu 13, één centrum heeft afgehaakt; hiervoor wordt een vergelijkbaar ander centrum gezocht. In totaal werden bijna 3000 stammen verzameld, waarvan de gevoeligheid is bepaald in het centrale Medisch Microbiologisch Laboratorium, AZM te Maastricht De resultaten zullen worden gerapporteerd naar de deelnemende laboratoria en naar de coördinator. Tevens heeft de projectleider de resultaten op diverse locaties in Nederland gerapporteerd en bediscussieerd met de deelnemende centra. Hierbij waren arts-microbiologen, internisten, intensivisten, apothekers, analisten en infectiologen aanwezig. Deze presentaties werden zeer gewaardeerd.


RIVM
Het streeklaboratoriumproject is gecontinueerd en samengevoegd met het ISIS project. De isolaten (ongeveer 100.000) zijn afkomstig van geselecteerde extramurale en intramurale patiënten.
2. Koppeling resistentiegegevens met gebruiksgegevens

In 2005 zal een koppeling van de twee surveillanceprogramma’s van de SWAB worden uitgewerkt. De apothekers van betrokken ziekenhuizen zijn inmiddels benaderd, arts-microbiologen hebben in principe hun medewerking toegezegd.


3. Uitbreiding van surveillance
M. tuberculosis resistentie
Vanaf 1993 wordt in het RIVM de resistentiebepaling uitgevoerd van isolaten die uit heel Nederland afkomstig zijn. Per jaar worden 1100 isolaten getest afkomstig van ongeveer 1400 patiënten. De gegevens zijn bewerkt t.b.v. NethMAP 2005.
N.meningitidis resistentie

De gegevens van de resistentiesurveillance van meningokokken, die verzameld worden door het Referentielaboratorium van het AMC te Amsterdam, zijn besproken in de werkgroep en geïncorporeerd in NethMAP 2005.


Gonokokken resistentie

In de werkgroep werd een toenemende resistentie onder gonokokken gesignaleerd. In 2005 zal in samenwerking met het RIVM een landelijk project naar resistentie onder deze pathogenen worden gestart.


4. Onderzoek
De werkgroep heeft een prioriteitenlijst voor onderzoek naar resistentie in Nederland samengesteld ten behoeve van het Platform ABRES van het ministerie van VWS. Hierin is ook de noodzaak voor samenwerking met de veterinaire werkgroepen, w.o. VANTURES benadrukt.


  • Werkgroep Surveillance Antibioticagebruik 2004

De SWAB werkgroep surveillance antibioticagebruik heeft tot doel een structurele surveillance van antibioticagebruik in Nederland te organiseren. Voor de onderlinge afstemming van de verschillende deelprojecten en de coördinatie van alle activiteiten is een coördinator, mw. drs. P.M.G. Filius aangesteld. De coördinator woont eveneens de bestuursvergaderingen en vergaderingen van de werkgroep surveillance antibioticaresistentie bij en rapporteert hierin over de activiteiten van de werkgroep surveillance antibioticagebruik.


De werkgroep bestaat uit de volgende leden: mw. drs. P.M.G. Filius, dr. R. Janknegt, drs. T.B.Y. Liem, dr. P.D. van der Linden, mw. dr. S. Natsch en prof. dr. A.G. Vulto.

In 2004 is mw. A.D. Lindemans (ziekenhuisapotheker in opleiding) lid geworden van de werkgroep. De werkgroep vergaderde in 2004 op 13 februari, 10 juni en 29 november.

De projectgroep surveillance extramuraal antibioticagebruik bestaat uit bovengenoemde werkgroepleden, dr. A.J. de Neeling (Rijks Instituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)), drs. F. Baart (Stichting Farmaceutische Kengetallen (SFK)) en mw. A. Freitag (openbaar apotheker en bestuurslid SFK). De projectgroep surveillance extramuraal antibioticagebruik vergaderde in 2004 op 12 maart en 8 oktober.

De projectgroep intramuraal antibioticagebruik bestaat uit bovengenoemde werkgroepleden, drs. F. Baart (SFK), drs. J.D.L. Kroon (SFK) en dr. H.S. Lau (Special Interest Group Doelmatige Farmacie van de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuisapothekers (NVZA)).


De activiteiten van de werk-/projectgroep(en) waren:

Surveillance extramuraal antibioticagebruik


  1. Surveillance van extramuraal antibioticagebruik 2004

De gebruiksgegevens van 2004 zijn geanalyseerd en van een interpretatie voorzien. De data worden in NethMap 2005 gepubliceerd.


  1. SWAB-SFK website

De SFK heeft in samenwerking met de SWAB een webapplicatie ontwikkeld waarin gegevens over het extramurale antibioticagebruik op landelijk niveau en op kwartaalbasis, ter beschikking worden gesteld. Deze gebruiksgegevens zijn met behulp van een link vanuit de SWAB-website te bezichtigen of direct via http://www2.sfk.nl/swab/antibiotica_rapport.


  1. Ontwikkelen techniek om transities in antibioticagebruik te analyseren.

In 2004 is een techniek ontwikkeld waarmee inzicht verkregen kan worden in eerste en tweede keus van antibiotica en verschuivingen hierin over de jaren. Deze techniek kan in de toekomst behulpzaam zijn bij het interpreteren van de verzamelde gebruiksgegevens.

Een beschrijving zal in NethMap 2005 worden opgenomen.




  1. Analyse gebruiksgegevens 1994-2002 van het Genees- en hulpmiddelen Informatieproject (GIP) van het College voor zorgverzekeringen (CVZ).

Met behulp van deze database is onder meer inzicht verkregen in de verstrekking van antibiotica via apotheekhoudende huisartsen en openbare apotheken. De resultaten van dit onderzoek zijn gepubliceerd in NethMap 2004.

Surveillance intramuraal antibioticagebruik





  1. Afronden analyse intramurale gebruikscijfers 2002

De verzamelde gebruiksgegevens zijn geanalyseerd. 57 Ziekenhuizen hebben de gebruiksgegevens aangeleverd. De gebruiksgegevens zijn door de werkgroep van een interpretatie voorzien en worden in NethMap 2005 gerapporteerd.


  1. Verzamelen en analyseren intramurale gebruikscijfers 2003

De werkgroep heeft een brief gestuurd naar alle gevestigde ziekenhuisapothekers in Nederland met het verzoek de antibioticagebruiksgegevens van hun ziekenhuis(en) over het jaar 2003 toe te zenden. De non-responders zijn zowel schriftelijk, telefonisch als per email benaderd. 64 Ziekenhuizen hebben tot dusver de gebruiksgegevens aangeleverd. Aan het eind van het verslagjaar was de analyse nog niet afgerond.


  1. Project Farmaceutische Kengetallen Ziekenhuizen

Het streven van de werkgroep is om in de toekomst de surveillance van intramuraal antibioticagebruik in samenwerking met het project Farmaceutische Kengetallen Ziekenhuizen (FKZ) uit te voeren. Dit project is een samenwerkingsverband van de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuisapothekers (NVZA) en de SFK, en wordt uitgevoerd door de SIG Doelmatige Farmacie (special interest group van de NVZA) en de SFK. Het project heeft tot doel een datawarehouse voor ziekenhuisapotheken te ontwikkelen. De SWAB werkgroep surveillance antibioticagebruik, de SIG-doelmatige Farmacie en de SFK hebben eind 2002 de projectgroep surveillance intramuraal antibioticagebruik opgericht om daarmee het gezamenlijk belang van een dergelijk datawarehouse te onderstrepen en gezamenlijk de softwareleveranciers, de beroepsvereniging en de overheid te stimuleren prioriteit te geven aan het project.

Het FKZ-project heeft in 2004 vertraging opgelopen door enerzijds problemen met de softwareleveranciers van de ziekenhuisapotheken en anderzijds met de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ). Dit laatste betrof problemen met betrekking tot de eigendomsrechten van de geneesmiddelgebruiksgegevens (apotheek of ziekenhuis). In afwachting van een definitieve ontwikkeling van een datawarehouse met een representatieve sample van Nederlandse ziekenhuizen zet de SWAB werkgroep surveillance antibioticagebruik de handmatige verzameling van intramurale gebruiksgegevens voort. Wanneer meer zicht is op de daadwerkelijke implementatie van het elektronisch verzamelen van de intramurale gebruiksdata met behulp van het FKZ-project zal de projectgroep hiervoor een projectplan schrijven.



European Surveillance of Antibiotic Consumption (ESAC)


  1. ESAC (subsidie DG/SANCO projectnummer 2001/SID/136) is een project dat tot doel heeft een Europees netwerk van surveillance systemen voor antibioticagebruik op te zetten. Janknegt en Filius vertegenwoordigen Nederland namens de SWAB in het ESAC-project. De werkgroep heeft in 2004 deelgenomen aan de retrospectieve dataverzameling en daartoe de extramurale en intramurale gebruikscijfers toegezonden aan ESAC. Janknegt en Filius hebben Nederland vertegenwoordigd op de jaarlijkse EARSS/ESAC meeting in Madrid.



Voordrachten

- 9th Congress of the European Association of Hospital Pharmacists (EAHP), Sevilla, 2004. TBY Liem. Surveillance of antibiotic use in Dutch hospitals 1997-2000.

- SWAB Symposium, Utrecht 2004. PMG Filius. Online beschikbaarheid van extramuraal antibioticagebruik in Nederland.


  • NethMap


NethMap 2004 bevat gegevens over het gebruik van antibiotica door de bevolking en het vóórkomen van antibioticaresistenties over de jaren 1995-2003. Nederland handelt hiermee in lijn met de Europese aanbevelingen op het terrein van beperking van resistentieontwikkeling.

In de toekomst zullen met regelmaat vervolgrapportages verschijnen.



Publicaties in 2004.



  • SWAB. NethMap2004: Consumption of antimicrobials agents and antimicrobial resistance among medically important bacteria in The Netherlands. Downloadbaar op www.swab.nl



  • Samenwerking met de Veterinaire surveillance in 2004


In mei 2003 is de organisatiestructuur van de humane en veterinaire resistentie-, en gebruikssurveillance tot stand gekomen. Er is een Interdepartementaal Platform Antibioticumresistentie (ABRES) opgericht waarin beleidsmedewerkers van zowel VWS als LNV zitting hebben. De voorzitter van het platform is dr. ir. R. Dortland, Directeur Voeding en Gezondheidsbescherming en Preventie van VWS.

Terwijl de SWAB verantwoordelijk is voor de humane surveillance, is eveneens in mei 2003 een werkgroep geïnstalleerd die verantwoordelijke is voor de veterinaire surveillance activiteiten. Deze werkgroep heeft het acroniem VANTURES (Veterinary Antibiotic Usage and Resistance Surveillance) en wordt voorgezeten door dr. D.J. Mevius van het CIDC. VANTURES heeft als taak de surveillance van resistentie en gebruik in dieren te coördineren, uit te voeren en jaarlijks te rapporteren, een vergelijkbaar takenpakket als de SWAB voor het humane domein. In VANTURES zijn de uitvoerende instituten vertegenwoordigd, t.w.: CIDC-Lelystad, RIVM, VWA, Apotheek Diergeneeskunde van de Universiteit Utrecht en het Landbouw Economisch Instituut. SWAB en VANTURES zijn verantwoording verschuldigd aan het Platform, hetgeen geborgd wordt door de participatie in het platform door de voorzitters van de beide werkgroepen, Dr. DJ Mevius en Prof. dr HA Verbrugh. Omdat een goede communicatie zeer belangrijk is bevatten beide werkgroepen als lid een afgevaardigde van de andere werkgroep (In 2004 Dr. D.J. Mevius en Dr. E. Stobberingh).

MARAN

Op 16 januari 2003 is het eerste rapport getiteld ‘Monitoring of Antimicrobial Resistance and Antibiotic Usage in Animals in The Netherlands in 2002’ (MARAN-2002) op een minisymposium op VWA aangeboden aan J. de Leeuw, Directeur Generaal VWA, R. Dortland, Directeur Voeding en Gezondheidsbescherming, VWS en H. Paul, Directeur Voeding en Veterinaire Aangelegenheden, LNV. MARAN-2003, waarin zowel de resistentie als de gebruiksgegevens tot en met het jaar 2003 zijn opgenomen, werd in november 2004 uitgebracht.





  • SWAB geaffilieerde projecten

Er bestaan criteria voor SWAB geaffilieerde projecten. Een van de principes is dat het project in een vroeg stadium aan het SWAB bestuur voorgelegd moet worden om te beoordelen of het in de doelstellingen van de Werkgroep past en voor expert advies. Het toekennen van de SWAB affiliatie wordt met een brief bevestigd die de onderzoekers bij het indienen van hun voorstel kunnen voegen. In de toekomst is het de bedoeling dat alleen projecten die een officiële SWAB affiliatie krijgen de SWAB bij hun aanvraag kunnen vermelden. De SWAB heeft met dit doel VWS en de subsidiegevers (ZonMw etc.) met een brief op de hoogte gebracht.





  • Project AGAR: Adherence to Guidelines on use of Antibiotics in Respiratory infections (voorheen: Preventie van antibioticaresistentie in ziekenhuizen: verantwoord gebruik van antimicrobiële middelen binnen interne afdelingen)

Dit project onderzoekt welke factoren een rol spelen bij het rationeel en zuinig gebruik van antimicrobiële middelen in het ziekenhuis. Deze informatie wordt gebruikt om een potentieel effectieve strategie -voor het implementeren van bestaande, nationale richtlijnen voor pneumonie en bronchitis- te ontwikkelen. De implementatiestrategie wordt vervolgens in een gerandomiseerde gecontroleerde studie getest op effectiviteit en haalbaarheid.

Dr. M. Hulscher (WOK) is projectleider. De KUN is de organisatie. Het project is een multicentrische samenwerking van de KUN (Prof. dr. JWM van der Meer) en de Universiteit van Maastricht (dr. E Stobberingh) en is in 2001 van start gegaan. Het project is door ZonMw gehonoreerd in 2000.
Publicaties in 2004:

Schouten JA, Hulscher M, Wollersheim H, Braspenning J, Kullberg B, van der Meer J, Grol R. Quality of antibiotic use for Lower Respiratory Tract Infections at hospitals: (how) can we measure it? Clinical Infectious Diseases; in press


Schouten JA, Hulscher ME, Natsch S et al. Antibiotic control measures in Dutch secondary care hospitals. Neth J Med. 2005;63(1):24-30.
Schouten JA, Hulscher M, Kullberg B, Cox A, Gyssens I, van der Meer J, Grol R.

Understanding variation in quality of antibiotic use for CAP: effect of patient, professional and hospital factors. submitted


Schouten JA, Hulscher ME, Natsch S, Kullberg B, van der Meer J, Grol R. Barriers to adherence to key indicators of antibiotic use for community-acquired pneumonia: a qualitative study. Abstract NIV dagen 2005
Schouten JA, Hulscher ME, Kullberg B, Cox A, Gyssens I, van der Meer J, Grol R. Determinants of performance on quality indicators for antibiotic use in Community-Acquired Pneumonia. Abstract NIV dagen 2005
Schouten JA. Adherence to key indicators for antibiotic use in lower respiratory tract infections (LRTI): a multicentre trial in Dutch hospitals. Abstract and oral presentation ISQUA conference 2004



  • Evaluatie en implementatie van antibioticarichtlijnen in het AZG (EGA)

Dit project betreft een interventiestudie waarbij na dataverzameling over antimicrobieel voorschrijven en een kwalitatieve studie naar bestaande knelpunten met betrekking tot het antimicrobiële beleid, nieuwe richtlijnen worden geïmplementeerd in een afdeling interne geneeskunde. Prof. dr. R.O.B. Gans is projectleider. Het Academisch Ziekenhuis Groningen is de organisatie. Het project kent een multidisciplinaire aanpak vanuit de afdeling Medische Microbiologie (Prof. dr. J.E. Degener), ziekenhuisapotheek (M. Laseur), de (doel) afdeling Algemene Interne Geneeskunde en de afdeling klinische farmacologie van de RUG (Prof. FM Haaijer-Ruskamp). Het EGA project is gefinancierd door het College voor Zorgverzekeringen. Het project is in 2003 afgesloten.


Publicaties in 2004:
Mol PG, Rutten WJ, Gans RO, Degener JE, Haaijer-Ruskamp FM. Adherence barriers to antimicrobial treatment guidelines in teaching hospital, the Netherlands. Emerg Infect Dis. 2004 Mar;10(3):522-5.


  • De invloed van opname in het ziekenhuis op de epidemiologie van resistentie tegen antimicrobiële middelen. (RADAR)

In het RADAR-onderzoek wordt gekeken naar antibioticaresistentie van een aantal micro-organismen in de faeces en in de oropharynx op verschillende tijdstippen tijdens opname in en na ontslag uit het ziekenhuis. Dr. HPh Endtz is projectleider. Het Erasmus MC Rotterdam is de organisatie van het project. Het project is een multidisciplinair initiatief van de afdeling Medische Microbiologie en Infectieziekten (Dr IC Gyssens, internist infectioloog & Prof dr HA. Verbrugh, arts-microbioloog) en de Apotheek (Dr AG Vulto, ziekenhuisapotheker) van het Erasmus MC. Subsidie is ontvangen van het Revolving Fund van het Erasmus MC. Het project liep van 2000 tot april 2004.



  • Self Medication with Antibiotics and Resistance (SAR)

Het project SAR heeft tot doel de prevalentie van zelfmedicatie in kaart te brengen in 12 deelnemende Europese landen, die in ESAC en EARSS participeren. Zowel het gebruik zonder voorschrift (over de counter) als resten van voorgeschreven antibiotica wordt bestudeerd. Tevens onderzoekt het project de determinanten van zelfmedicatie. Mw Prof. dr. F.M. Haaijer-Ruskamp, Afdeling Klinische Farmacologie, Universiteit Groningen is projectleider. Subsidie is verleend door de EC: Agreement SPC2002333. Het project loopt vanaf oktober 2002.
Publicaties in 2004:
Svensson E, Haaijer-Ruskamp FM, Lundborg CS. Self-medication with antibiotics in a Swedish general population. Scand J Infect Dis. 2004;36(6-7):450-2.


  • Effectiviteit en veiligheid van het gebruik van antibiotica in de dagelijkse praktijk (EVAP)

In maart 2003 heeft het bestuur affiliatie toegekend aan het Pharmo projectplan “Ontwikkeling van een elektronische database voor onderzoek naar de effectiviteit en veiligheid van het gebruik van antibiotica in de dagelijkse praktijk (EVAP)”. Met de ontwikkeling van deze methodologie kunnen relaties worden onderzocht tussen de individuele patiëntenvariabelen, antibioticagebruik, antibioticaresistentie en klinische gegevens. Dr. W. Goettsch is projectleider. Het PHARMO instituut is de organisatie van het project. Mede onderzoeker is Dr R.M.C. Herings, farmacoepidemioloog. Het project loopt van 2002 tot 2004.


Publicaties in 2004:
Goettsch WG, Janknegt R and Herings RMC. Increased treatment failure after 3-days’ courses of nitrofurantoin and trimethoprim for urinary tract infections in women: a population-based retrospective cohort study using the PHARMO database. Br J Clin Pharmacol 2004: 58:2 184–189

 


  • The use of selective antibiotic decontamination of the digestive tract compared to the use of live lactobacilli to prevent hospital acquired infections in Intensive Care patients.

ZonMW Innovatief preventieonderzoek. Projectnummer 50-50105-98-080
In dit project wordt het gebruik van Selectieve Darmdecontaminatie vergeleken met het toedienen van een probioticum ter preventie van ziekenhuisinfecties bij Intensive Care patiënten. Tevens zullen mortaliteit, selectie van antibiotica resistente micro-organismen en kosten in beide patiëntengroepen worden vergeleken. Het project zal begin 2005 van start gaan.
Projectleider is dr. A. Verbon, internist-infectioloog in het Academisch Ziekenhuis Maastricht (azM). Het project wordt uitgevoerd in samenwerking met dr. S van der Geest, intensivist en Dr. E. Stobberingh, microbioloog in het azM.


  • Europese Activiteiten (NB moet deels nog geupdated worden - jp)


European Study Group on Antibiotic Policies (ESGAP).

Gyssens is executive member voor Nederland. JWM van der Meer, BJ Kullberg, R Janknegt en HA Verbrugh zijn leden.

Gyssens was co-organisator van de pre-ECCMID cursus “Monitoring and Evaluating Antimicrobial Use in Health Care Facilities” in Troon, Schotland op 9-10 mei 2003.

JWM van der Meer, BJ Kullberg en ME van Kasteren waren docenten.

Gyssens was co-organisator en docent in de pre-43rd ICAAC Workshop “Monitoring and Evaluating Antimicrobial Use in Health Care Facilities” in Chicago op 13 september 2003.
ARPAC (Antibiotic Resistance: Prevention And Control), is een door de EU DG R&D gesubsidieerd “Concerted action” project (www.abdn.ac.uk/arpac/). Prof. dr. JWM van der Meer is vertegenwoordiger voor Nederland. Het project heeft tot doel om strategieën voor de controle en preventie van antimicrobiële resistentie in Europese ziekenhuizen te ontwikkelen. ESGAP is verantwoordelijk voor het deel van het project dat antibioticabeleid en voorschrijfgedrag wil identificeren dat geassocieerd is met lage incidentie van resistente stammen.

ESAC

Zie werkgroep Surveillance Antibioticagebruik.

Gyssens was voorzitter tijdens de ESGAP-ESAC meeting in Warschau op 9 november 2003.
AMR Working Group – EU

In 2002 is een EU werkgroep opgericht die de uitwerking van de EU aanbevelingen inzake antibioticabeleid moet waarmaken (Council recommendation 2002/77/EC on the prudent use of antimicrobial agents in human medicine). Deze Europese werkgroep bestaat uit inhoudsdeskundigen (working group) en de intersectoriële coördinatie commissie (beleidsmakers).

In 2003 heeft de EU werkgroep vooral gewerkt aan het verzamelen van gegevens wat betreft de stand van zaken in de Europese landen ten aanzien van de implementatie van de aanbevelingen van de EU raad uit 2001. Aan alle lidstaten is een door de werkgroep ontwikkelde enquête verzonden. De SWAB heeft in 2003 de Nederlandse gegevens hiervoor verzameld, in samenspraak met alle relevante partijen. Eind 2004 zijn deze gegevens geupdated.

Over de uitkomsten van deze enquête zal begin 2005 gerapporteerd worden (17/18 januari 2005, Luxemburg). De SWAB zal hierbij Nederland vertegenwoordigen.





  • Wetenschappelijke vergaderingen


SWAB symposium vrijdag 2 april 2004.

Het SWAB symposium is nu een jaarlijkse terugkomende bijeenkomst waarbij promovendi de gegevens van hun met SWAB geaffilieerd onderzoek in een vroeg stadium kunnen presenteren. De SWAB lecture werd gegeven door prof. J. Lexchin, Toronto, Canada, en had als titel Promoting antibiotics, promoting resistance: the consequences of drug company marketing.


Accreditatie was toegekend door de NIV, de NVMM, de NVZA en de NVK.

(Programmaboekje en Evaluatie in bijlage 3)


Voor een verslag van de financiële aangelegenheden wordt verwezen naar het verslag van de penningmeester in bijlage 4.

D
e voorzitter De secretaris

Prof dr Henri A. Verbrugh Dr Jan M. Prins

Bijlagen bij het Jaarverslag 2004 van de SWAB


  1. Overzicht stand van zaken Richtlijnen SWAB 2004
    auteur: Commissie Richtlijnen SWAB



  2. Programma landelijke SWAB workshop voor antibioticacommissieleden, 23 november 2004, Amsterdam




  1. Programma en evaluatie SWAB symposium van 2 april 2004



  2. Financieel verslag 2004 van de SWAB
    auteur: prof. dr. B.J. Kullberg, penningmeester


Jaarverslag 2004 van de Stichting Werkgroep Antibioticabeleid




De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2016
stuur bericht

    Hoofdpagina