Katholieke universiteit leuven onderwijscommissie geschiedenis



Dovnload 247.17 Kb.
Pagina1/3
Datum25.08.2016
Grootte247.17 Kb.
  1   2   3
DOSSIER VERHANDELING

2005-2006


KATHOLIEKE UNIVERSITEIT LEUVEN

ONDERWIJSCOMMISSIE GESCHIEDENIS

(MIDDELEEUWEN, NIEUWE EN NIEUWSTE TIJD)



Wat vind je in dit dossier?
De bedoeling van dit dossier is de studenten die de licenties Geschiedenis aanvatten te informeren over de mogelijke onderwerpen voor hun eindverhandeling en alle andere afspraken in verband met de eindverhandeling.
De toekomstige licentiestudenten wordt aangeraden reeds in juli-september een onderwerp voor een verhandeling te zoeken en eventueel contact op te nemen met een promotor (via e-mail). Bij het begin van de eerste licentie legt de student de keuze vast van een promotor onder wiens leiding hij of zij een verhandeling wenst te maken.
In dit dossier vind je achtereenvolgens:

-mogelijke promotoren en verhandelingsonderwerpen

-uitleg over de vormende waarde van de verhandeling

-praktische info in verband met de verhandeling

-tijdschema van de verhandeling

-informatie over het voortgangsrapport



  1. Mogelijke promotoren en verhandelingsonderwerpen



Wie kan promotor zijn?
- als promotor van een eindverhandeling Geschiedenis van de Middeleeuwen, de Nieuwe Tijd en de Nieuwste Tijd kunnen optreden: alle doctores-historici, verbonden aan deze universiteit en die 1) doceren binnen het programma Geschiedenis, of 2) in een postdoctoraal statuut aan het Departement verbonden zijn; voor deze laatste categorie geldt dat zij maximaal 3 studenten per academiejaar mogen begeleiden en dat een ZAP-lid toezicht houdt.

- als co-promotor kunnen functioneren alle doctores-historici van andere Belgische universiteiten, bv. KUBrussel, UFSIA, UCL e.a.; eveneens kunnen als co-promotor optreden alle niet-historici-ZAP van de KULeuven. De studenten die een copromotor nemen, kiezen steeds een promotor uit het Departement. De promotoren dragen altijd de eindverantwoordelijkheid.  



Lijst van de promotoren


Departement Geschiedenis

Afdeling Middeleeuwen


Prof. dr. J. Goossens, Dr. B. Meijns, Prof. dr. P. Trio, Prof. dr. E. Van Ermen

Afdeling Nieuwe Tijd


Prof. dr. E. Aerts, Prof. dr. G. Janssens, Prof. dr. E. Put, Prof. dr. J. Roegiers, Prof. dr. H. Roodenburg, Prof. dr. W. Thomas, Prof. dr. F. Vanhemelryck, Dr. D. Vanysacker, Prof. dr. J. Verberckmoes

Afdeling Nieuwste Tijd


Dr. L. Beyers, Prof. dr. J. de Maeyer, Dr. I. Goddeeris, Prof. dr. P. Pasture, Prof. dr. J. Tollebeek, Prof. dr. L. Van Molle, Prof. dr. G. Verbeeck, Prof. dr. T. Verschaffel, Prof. dr. V. Viaene, Prof. dr. L. Vos, Prof. dr. K. Wils
Faculteit Economie

Prof. dr. E. Buyst


Faculteit Godgeleerdheid

Prof. dr. L. Gevers


Faculteit Rechtsgeleerdheid

Prof. dr. R. Lesaffer, Prof. dr. D. Van den Auweele


Facultiet Politieke en sociale wetenschappen

Prof. dr. E. Gerard, Prof. dr. L. De Vos


Prof. Dr. Jan Goossens, jean.goossens@arts.be, lokaal 05.39, Tel. 016/ 32 50 16 (kantoor), 016/89.40.08 (thuis)
1. Geschiedenis van cultuur en mentaliteit in de Middeleeuwen

1. Geestesleven en cultuur in de middeleeuwse kloosters (bv. van de Moderne Devotie) op basis van hun scriptoria en bibliotheken

2. Intellectuele vorming en denkwereld van bepaalde middeleeuwse auteurs

3. Middeleeuwse briefliteratuur als spiegel van een tijd

4. Hagiografie: methodes, ‘imago’ en werkelijkheid, leven en ‘naleven’

5. ‘Ketterij’ en ‘andersdenkendheid’ in de Middeleeuwen

6. Geloof en bijgeloof, magie en duivelswaan

7. Het ‘imago’ van de middeleeuwse vrouw in vrouwenbiografieën, literatuur, opvoedingstractaten, correspondenties, enz.

8. Kinderen en jongeren in de middeleeuwse maatschappij

9. Middeleeuwse opvattingen over liefde en huwelijk

10. Houding tegenover sociale groepen en thema’s

2. Geschiedenis van Kerk en godsdienst in de Middeleeuwen

1. Mentaliteitsgeschiedenis en religieuze aspecten aan de hand van homilieën- en sermoenenverzamelingen

2. Jeugd en christendom in de Middeleeuwen

3. Analyse van narratieve bronnen in functie van een onderzoek naar geschiedenisopvattingen en geschiedschrijving in de Middeleeuwen

4. Kerkkritiek in de Middeleeuwen



Dr. B. Meijns, Brigitte.meijns@arts.kuleuven.be, lokaal 05.37, Tel: 016/32 49 98 (kantoor) of 0476/47.07.39

Algemene richtlijn: vroege en volle Middeleeuwen

1. Geschiedenis van de kanonikale orde

geschiedenis van de kathedrale en niet-kathedrale kapittels (gemeenschappen van kanunniken), zowel seculiere collegiale kerken als gemeenschappen van reguliere kanunniken (bijv. norbertijnen) in het graafschap Vlaanderen, het hertogdom Brabant, het graafschap Loon, het prinsbisdom Luik…

1. ontstaan van een welbepaalde kanonikale instelling: stichter(s), rol van de landsheer, van de plaatselijke bisschop, voorgeschiedenis van de kerk, inplanting in agglomeratie…

2. interne aspecten: uitbouw, organisatie, dotatie,inkomsten, identiteit kanunniken…

3. externe aspecten: relaties met de kerkelijke en wereldlijke overheden

4. functies op liturgisch (heiligenverering, memoria), pastoraal, caritatief (opvang pelgrims, zieken), educatief, economisch (domeinbeheer) of administratief vlak (redactie oorkonden).

2. Geschiedenis van de monastieke orde

geschiedenis van abdijen van benedictijnen of cisterciënzers binnen onderzoeksgebied van punt 1 en zelfde mogelijkheden als hierboven

3. Geschiedenis van de kerstening en van het ontstaan van het parochiewezen

1. geloofsverspreiding in bepaalde regio (missionarissen, rol abdijen, bisschoppen en lekenheren)

2. vorming van het parochiaal landschap binnen een bepaalde regio of stad (vb. de stadsparochies in Brugge) of van een welbepaalde parochie (grenzen, patrocinia, patroons...)

3. verdeling van de tienden, territoriale afbakening, conflicten

4. vorming van dekenijen (groepering van aantal parochies) binnen bepaald bisdom

4. Onderzoek naar de verhoudingen tussen wereldlijke en geestelijke machthebbers binnen een bepaald graafschap of bisdom (bijv. ten tijde van de Gregoriaanse hervorming of naar aanleiding van de oprichting en/of hervorming van kapittels en abdijen)

5. Rol van heiligen en relieken in de uitbouw van kerkelijke instellingen of in de religieuze politiek van bepaalde vorsten en landsheren en de daarmee samenhangende problemen (bijv. de onderlinge wedijver tussen religieuze instellingen om bezit van bepaalde relieken, verplaatsingen van relieken in de context van de invallen van de vikingen...)
6. Biografische studie van markante graven, gravinnen, hertogen, bischoppen op basis van uiteenlopende bronnen (oorkonden, kronieken, genealogieën, heiligenlevens, inscripties, afbeeldingen…)

7. Studie van hagiografische (bijv. de vitae van Rictrudis, Bertinus...) en narratieve bronnen uit de vroege en volle Middeleeuwen (bijv. de kroniek van Lambertus van Ardres, de Historiae Tornacenses, de kroniek van Willem van Andres, de Gesta abbatum van de Sint-Bertijnsabdij van Sint-Omaars, de Flandria Generosa...)

8. Eigen keuze m.b.t. deelaspecten van de geschiedenis van het graafschap Vlaanderen tot ca. 1200 (bij voorkeur politiek, religieus of cultureel) na afspraak

9. Eigen keuze m.b.t. deelaspecten van de algemene geschiedenis van de Middeleeuwen in West-Europa tot ca. 1200 (bij voorkeur politiek, religieus of cultureel) na afspraak


Prof. Dr. Paul Trio, Paul.Trio@kulak.be , lokaal 05.36 (KULeuven), Tel. 016/32 4997 (KULeuven), 056/246144 (KULAK), 056/64.92.79 (thuis)

Algemene richtlijn: (late) middeleeuwen tot 1580

a) Projectonderwerpen (met oog op publicatie in boekvorm)

- abdijgeschiedenis van Zonnebeke

- het religieus en devotioneel leven in en rond de kathedraal van Sint-Omaars

- de geschiedenis van de norbertijnen van Drongen

- verhouding stad(sbestuur) versus kerkelijke instellingen en devotie in de Nederlanden

b) Corporaties (gilden, broederschappen, ambachten), b.v. schuttersgilden, confrerieën in een bepaalde plaats in Vlaanderen: organisatie, werking, leden, verhouding met de wereldlijke en kerkelijke overheden

c) Klooster- en abdijgeschiedenis (ook semi-religieuzen zoals begijnen en begarden) in de Nederlanden b.v. de abdij van Vormezele, Lo, Mesen, Merken, Veurne, etc.

d) Armen- en ziekenzorg: hospitalen, dissen, beeld van en visie op de arme

e) Devoties: pelgrimage, processies, stichtingen, schenkingen, heiligen- en reliekenverering

f) Onderwijs: b.v. universiteitsbezoek vanuit een bepaalde stad

g) Stadsbestuur in het graafschap Vlaanderen op basis van prosopografie (biografische collectieve aanpak)

h) Brugge, Gent, Ieper en de kleine steden in het graafschap Vlaanderen vanuit divers oogpunt

i) Stadskronieken: b.v. Brugge

j) Stadsgeschiedenissen van steden uit Frans-Vlaanderen: Bailleul (Belle), Hondschote, Kassel, etc

k) Doodscultuur (gebruiken, mentaliteit): uitvaartgebruiken, b.v. de memoriediensten voor vorsten in de steden

l) Onderzoek van grafinscripties: Brugge, Gent, etc.

m) Studie van het parochiale leven aan de hand van de parochierekeningen

n) Studie van jaargetijdenboeken en dodenlijsten

o) Stedelijk leven aan de hand van stedelijke reglementen en verbodsbepalingen

p) Sexueel deviant gedrag aan de hand van gerechtelijke documenten

q) Ieperse stadsarchivarissen uit de 19de eeuw: Lambin, Diegerick

r) Ruimtelijke groei van een middeleeuwse stad; functionaliteit van de infrastructuur

s) Eigen keuzes na afspraak

Prof. Dr. Eduard Van Ermen, Lokaal 05.41 Tel. 016/32 50 18 (kantoor) of 016/29 17 66 (thuis)
A. PROJECTONDERWERPEN
1. Familiegeschiedenis: adellijke, ridderlijke en patricische families uit de Nederlanden (genealogisch en familiaal, heraldisch, epigrafisch en sigillografisch, institutioneel, sociaal, economisch, militair en religieus benaderd)

2. Heerlijke territoria en hun bestuur: groei en samenstelling van de heerlijkheid, het statuut van de gronden, heerlijke rechten, het strafrecht, de schepenbanken, het ambtenarenkorps en de feodaal-heerlijke opbouw van de territoria


B. OVERIGE STUDIES

  1. Vorming, evolutie en beheer van het domaniaal bezit van kerkelijke instellingen, weldadigheidsinstellingen en universitaire colleges van de 11de tot de 18de eeuw (bv. Maagdendaal te Oplinter, Heilige Geesttafels van Leuven en Tienen)

  2. Topografische ontwikkeling van steden en dorpen op basis van cijnsboeken, oorkonden en schepenakten

  3. De cartografische weergave van laat-middeleeuwse bezits- en machtsverhoudingen op basis van bestaande cartografische en archivalische dossiers

  4. De verkoop van de Nationale Goederen in een bepaalde plaats of regio tijdens de Franse Periode en de overgang naar de hedendaagse bezitsverhoudingen

  5. Lokale geschiedenis: het ontstaan en de ontwikkeling van afzonderlijke leefgemeenschappen (parochies, dorpen, gehuchten) tot in de 16de eeuw, uit landschappelijk, sociaal-economisch, kerkelijk en/of bestuurlijk oogpunt

  6. Studies op basis van schepenregisters uit de 14de-16de eeuw (met de nadruk op Leuven en de Brabantse steden)

  7. Verhandelingen i.v.m. geschiedeniscartografie: de wijze, waarop men toestanden en ontwikkelingen uit het verleden ging afbeelden op kaarten (internationaal)

  8. Studies i.v.m. historische of oude cartografie: de cartografische weergave van de 16de tot 18de-eeuwse geografische realiteit op atlaskaarten en een grondige studie over de historische waarde van deze kaarten (internationaal)

  9. Studies i.v.m. de Duitse Orde in de Nederlanden; bijdragen tot de geschiedenis van de landcommanderij Alden Biesen en haar onderhorige commanderijen

  10. Pachtcontracten uit de 14de en 15de eeuw

  11. Onderwerpen uit de militaire geschiedenis (alle perioden)

Professor dr. Erik Aerts, erik.aerts@arts.kuleuven.be, lokaal 05.21, Tel 016/32 49 84
A. Economische geschiedenis
- aspecten van de sociale en economische geschiedenis van dorpen uit de Antwerpse Kempen (14de-18de eeuw) (b.v. demografie, fiscaliteit, grondgebruik- en eigendom, landbouw, veestapel, nijverheden)

- monetaire geschiedenis (14de-18de eeuw) in de meest ruime zin van het woord: monetaire politiek, muntproductie, geldcirculatie, valsmunterij

- bank- en kredietgeschiedenis (b.v. wisselaars in de Nieuwe Tijd, functie van de wisselbrief op de Antwerpse geldmarkt)

- stadsfinanciën in Brabant, Vlaanderen en Land van Loon (analyse van inkomsten en uitgaven, boekhouding, leningen, openbare schuld, directe en indirecte fiscaliteit) en de link met de stedelijke economie

- financiële en economische doorlichting van een klooster of abdij op basis van rapporten van de Rekenkamer en het Comité van de Religiekas

- prijzen (van producten, maar ook van diensten) en lonen, koopkracht en levensstandaard in Brabantse steden en op het Brabantse platteland (b.v. de reconstructie van een samengestelde prijsindex voor een bepaald centrum of bepaalde regio)

- voeding en consumptie in kloosters en abdijen, in Brabantse steden en op het Brabantse platteland (o.a. het verbruik van graan en brood, bier, wijn, jenever, tabak, koffie, thee...)

- de bouwgeschiedenis van overheidsgebouwen (o.a. het hof op de Koudenberg) en kerkelijke gebouwen in Brabant en Vlaanderen (o.a. kloosters, kerken), op basis van de bouwrekeningen in de Rekenkamer

- de bier- en jeneverindustrie in een stad of streek (14de-18de eeuw)

- tolrekeningen en binnenscheepvaart in het hertogdom Brabant (late Middeleeuwen en Nieuwe Tijd)

- diverse thema's uit de stedelijke economie tijdens de Middeleeuwen (b.v. bouwbedrijf, markten)

- onderwerpen uit de epistemologie en methodologie van de economische geschiedenis (b.v. de relatie tussen economische geschiedenis en economische theorie, het gebruik van counterfactual deduction)

- analyse van een bepaalde economische sector (b.v. hopindustrie)
B. Sociale geschiedenis
- invloed van pest, tyfus, dysenterie, griep en andere epidemieën (15de-18de eeuw)

- collaboratie en repressie in overheidsinstellingen tijdens de Tachtigjarige Oorlog

- geschiedenis van de materiële cultuur (meubilair, huisraad, schilderijen, tapijten, goud-en zilverwerk...) en de mode (b.v. Franse invloed) op basis van boedelbeschrijvingen of staten van goed

- milieu en ecologie in steden van het hertogdom Brabant

- herbergwezen in bepaalde stad

- historische sociografie van een bepaald beroep (b.v. metselaar, schrijnwerker, steenhouwer, bakker, beenhouwer...)

- spektakel in de stad (b.v. processies, kermissen, volksfeesten, begrafenissen, terechtstellingen, blijde intredes...)
C. Institutionele geschiedenis
- monetaire instellingen (o.a. de werking en organisatie van middeleeuwse en vroegmoderne muntateliers of van de Jointe voor het Muntwezen)

- financiële instellingen in het hertogdom Brabant (b.v. de Rekenkamer, de Ontvangerij-generaal, de werking van bijzondere financiële commissies in de hertogelijke Raad, domeinontvangerijen, de épargne, de argentier, de Staten van Brabant)

- aspecten van de hoforganisatie in Brabant na 1430 (studie van het 'hotel' te Brussel, maar ook andere residenties)

- studies van een stedelijk ambacht (niet enkel werking en bestuur, maar ook erfelijkheid en nepotisme, sociale verhoudingen binnen het ambacht)

- ambtenarij in de periode 1400-1800
D. Concrete onderwerpen
- economische geschiedenis van de Lierse bierindustrie in de 19de eeuw

- publieke financiën van Brabant onder de hertogen van Bourgondië

- de bouwgeschiedenis van het Lierse begijnhof in de Nieuwe Tijd

- monetaire metrologie: muntgewichten in Vlaanderen en Brabant

- de conjunctuurevolutie in een bepaalde regio (kasselrij, meierij, fiscaal district…) tijdens de "ongelukseeuw" (ca. 1650-1720)

- politieke biografie van Robrecht van Bethune, graaf van Vlaanderen


Prof. dr. Gustaaf Janssens, gustaaf.janssens@arts.kuleuven.be

Werkadres: Archief van het Koninklijk Paleis, Hertogsstraat 2, 1000 Brussel. Tel.: 02-551.20.20; fax: 02-512.56.85; e-mail: cap@kppr.be


 Eigen voorstellen zijn zijn welkom.
 Studenten die een Erasmusverblijf aan een Spaanse universiteit overwegen kunnen een onderwerp voorstellen waarvoor zij gedurende hun verblijf in Spanje bibliotheek- en archiefwerk kunnen verrichten.

1. Onderwerpen betreffende de Nieuwe Tijd:


1.1. Onderwerpen betreffende de studie van verzet en opstand in de Nederlanden in de 16de eeuw (regering van Filips II). Bij voorbeeld:

Onderzoek naar de politieke spanning in Vlaanderen aan de vooravond van de Beeldenstorm (1564-1566); De Staten van Doornik en het Doornikse en de beginnende Opstand in de Nederlanden (1559-1566); Reconstructie van de handelingen van de Staten van Brabant 1564-1578; De oorlogssituatie in stad en platteland in 1572 in een bepaald gewest (Vlaanderen, Henegouwen, ... ) N.B. Brabant is reeds bestudeerd; Pierre Ernest graaf van Mansfeld en de beginnende Opstand in de Nederlanden (1564-1576); Aartshertog Ernst van Oostenrijk, landvoogd van de Nederlanden (1593-1595).

1.2. Detailstudies over het resolutieboek als historische bron voor de kennis van de werking van lokale besturen in Vlaanderen (bv. van Kasselrijen) of in Brabant in de 17de en de 18de eeuw. Er zijn voorbeeldstudies.
2. Onderwerpen betreffende de Nieuwste Tijd:
2.1. Politieke of culturele onderwerpen betreffende de relatie Spanje/België in de 19de-20ste eeuw:
(Belgische/Vlaamse) reizigers in Spanje (19de – 20ste eeuw) - studie van hun reisverhaal of reportage; de Belgische dipomatieke betrekkingen met Spanje in de periode 1898-1914; Idem in de periode 1918-1936; de diplomatieke en culturele betrekkingen met Spanje na de Tweede Wereldoorlog (1945-1958); politieke, culturele en cultureel-religieuze studies betreffende de Spaanse Burgeroorlog in relatie met België/Vlaanderen (1936-1939); Spanje's aanwezigheid op de Wereldtentoonstellingen in België (19de eeuw - 1958).
2.2. Onderwerpen betreffende de monarchie en betreffende monarchie en politiek in België (1831-1951). Bij voorbeeld:

- De reis van prins Albert naar de USA (1898): studie van de context van de reis, met tekstuitgave van het reisdagboek.

- De activiteit van het Secretariaat van koning Leopold III gedurende de Tweede Wereldoorlog (1940-1944): studie van de activiteit van Robert Capelle als Secretaris van de Koning.

- De activiteit van het Secretariaat van Koning Leopold III tussen 1945 en 1950: studie van de activteit van Jacques Pirenne als Secretaris van de Koning.


2.3. Onderwerpen betreffende de geschiedenis van archiefbeheer en archiefzorg (16de-20ste eeuw) en onderwerpen betreffende de geschiedenis van de archivistiek en/of van het archiefwezen in België of elders (19de - 20ste eeuw).
Prof. dr. Eddy Put, eddy.put@arts.kuleuven.be, (tel. en fax: 016/26 07 85)
- Alle onderwerpen betreffen de periode 16de-18de eeuw

  • Suggesties voor andere onderwerpen binnen de genoemde vakgebieden worden ernstig in overweging genomen

1. Geschiedenis van het onderwijs
- Lokale studies over de geschiedenis van het lager onderwijs (vooral in Vlaanderen)

- Latijnse scholen in Brabant, Vlaanderen en Loon : organisatie, programma en studentenbevolking

- Analfabetisme: peilen naar de graad van geletterdheid

- Repertoriëring van 17de- en 18de-eeuwse schoolboeken (Zuidelijke Nederlanden)

- Koralen en koraalscholen: zangonderwijs aan stedelijke kerken


  1. Instellingengeschiedenis

- Biografieën van raadsheren, procureurs-generaal en advocaten-fiscaal in de Raad van Brabant en de Raad van Vlaan­deren

- Bronnentypologie : verschriftelijking, registervoering en dossiervorming bij rechtbanken, bisdommen en andere overheden

- Corruptie en ambtsmisbruik bij gerechtsofficieren

- Geweld tegen deurwaarders

- Opinie- en besluitvorming in de Raad van Brabant

- Criminaliteit bij geestelijken (kerkelijke rechtbanken)

- Notarissen op het platteland : spreiding, werkbelasting, status

- Brabanderschap: procedure, impact en betekenis van naturalisaties
3. Religieuze geschiedenis
- Processies, bedevaarten en broederschappen (vooral in het aartsbisdom Mechelen, in het kader van een project rond 450 jaar aartsbisdom)

- Jonkmansgilden: de katholieke Kerk en de jeugdcultuur in de 18de eeuw

- Jozef II en de afschaffing van de kluizenaars

- Repertoriëring van onuitgegeven preken

- De preken van G. Gyseleers-Thys (1782-1832)

- Het priestercelibaat in de 17de en de 18de eeuw

- Prosopografische studie van gemeenschappen van vrouwelijke religieuzen (o.a. karmelietessen Vilvoorde, kapucinessen Antwerpen, Brugge en Gent)

- Priesterwijdingen in het aartsbisdom Mechelen : een kwantitatieve benadering

- norbertijnen in de zielzorg (Averbode, Tongerlo, Postel, Drongen)
Prof. Dr. Jan Roegiers, jan.roegiers@arts.kuleuven.be, lokaal 05.25, Tel. 016/32 49 88 (kantoor) of 016/22 61 47 (thuis)
Studies over de religieuze, intellectuele en institutionele geschiedenis van de Nieuwe Tijd,

zoals:
1. Studies over collegiale kapittels en kloosters in de Nieuwe Tijd, b.v.:

- de Celestijnenpriorij te Heverlee, 1521-1783

- het St.-Baafskapittel te Gent op het einde van de 18de eeuw

2. Biografische studies over bisschoppen van de kerkprovincie Mechelen, 1559-1802, b.v.:

- Henricus Cuyckius, tweede bisschop van Roermond (1596-1609)

- Jean Hauchin, tweede aartsbisschop van Mechelen (1583-1589)

- Nicolas de Haudion, achtste bisschop van Brugge (1642-1649)

3. Het ontstaan van de moderne herderlijke brief: de officiële publicaties van bisdommen van de Mechelse kerkprovincie in de achttiende eeuw.

4. Studies over de geschiedenis van de oude universiteit Leuven (1425-1797), b.v.:

- de geschiedenis van afzonderlijke colleges

- de universitaire bier- en wijnkelder

- de organisatie van de rechtsfaculteiten

- familiale strategie van Leuvense geslachten aan de rand van de universiteit, b.v. De Paepe

5. Bio-bibliografische studies over geleerden en publicisten, 16de-18de eeuw, b.v.:

- de historicus en literator Laureis Beyerlinck (1578-1628)

- de jurist Pieter Stockmans (1608-1677)

- de medicus H.J. Rega (1690-1754)

6. Studies over de productie, distributie en consumptie van het boek, mede t.b.v. een project

van de Nederlandse Taalunie voor een nieuwe geschiedenis van de Nederlandse Letteren (i.s.m. P. Delsaerdt):

- tijdschriftenbezit in de Oostenrijkse Nederlanden

- studies over drukkersateliers te Leuven, Brussel, Mechelen en Antwerpen

- het boekbedrijf in de industrietellingen van de 18de eeuw

- de Antwerpse aartsverzamelaar J.B. Vervliet (1857-1942)

7. Studies rond architectuur en urbanisatie ca. 1750-1830 t.b.v. een FWO-project, zoals:

- de bouw van het Seminarie-Generaal te Leuven, 1786-1789

- tiendeheffers en de bouw van nieuwe parochiekerken

- herbestemming van opgeheven kloosters en andere instellingen, ca.1775-1815

8. Studies over het huis van Arenberg, zijn leden en bezittingen

Prof. Dr. Herman Roodenburg, bijzonder hoogleraar historische antropologie, in het bijzonder van de Nederlanden, ca. 1600-ca. 1950

tel. 0031/20.4628500.

E-mail:herman.roodenburg@meertens.knaw.nl
De historische antropologie richt zich op de alledaagse cultuur, zowel onder de elite als onder de andere groepen van de samenleving, meer in het bijzonder op de regels of conventies, bewust of onbewust, die de dagelijkse praktijken van mannen en vrouwen richting geven. Daarbij hanteert ze zowel een microperspectief als een verklarend macroperspectief.

De volgende onderwerpen kunnen gekozen worden, zowel voor de Nieuwe Tijd als voor de Nieuwste Tijd. Geografisch betreft het steeds de Zuidelijke Nederlanden of het huidige België. In overleg kunnen de onderwerpen toegespitst worden naar plaats en tijd.

Eer en oneer

Stads- en buurtleven

Kleding, mode en lichamelijkheid

Etiquette en beschaafdheid

Opvoeding en cultuur

Feest en ritueel

Idealen van mannelijkheid en vrouwelijkheid

Visuele verbeelding van boeren en arbeiders

Leescultuur

Taal, dialect en cultuur

Museale cultuur

Theorie historische antropologie en moderne volkskunde



Prof. Dr. Werner Thomas, werner.thomas@arts.kuleuven.be, lokaal 05.27, Tel. 016/32 49 91 (kantoor) of 016/20 77 79
De Spaanse aanwezigheid in de Nederlanden, b.v.

1. Spanjaarden in de Nederlanden onder Filips de Schone en Karel V

2. De integratie van Spaanse families in de Zuidelijke Nederlanden, 1598-1700

3. Spaanse overheidsambtenaren in de Zuidelijke Nederlanden, 1500-1700

4. De familie Delrío in de Nederlanden: handelaars, ketterjagers, hekserijbestrijders

5. De Nederlanden als uitvalsbasis voor de protestantisering van Spanje in de 16de eeuw*

6. Spanje in de Belgische historiografie van de 19de eeuw

7. Belgische investeringen in Spanje in de 19de eeuw

8. De banden tussen Vlaamse en Baskische nationalisten, in het bijzonder ETA

Nederlandse aanwezigheid in Spanje, b.v.

1. Tussen reconquista en repoblación: Vlamingen in middeleeuws Spanje*

2. Vlaamse architecten, beeldhouwers en steenkappers in Spanje in de 16de eeuw*

3. Vlamingen aan de universiteit van Salamanca*

4. Vlaamse kooplieden in Valladolid en Burgos*

5. Het Vlaamse boogschutterskorps van Filips II en de aartshertogen*

6. Filips-Willem van Nassau in ballingschap aan het Spaanse hof*

7. De Antwerpse familie Van Dale: opkomst van een koloniaal handelsnetwerk

8. Prosper Verboom en andere militaire ingenieurs in Spanje in de 18de eeuw*

9. Negentiende-eeuwse Vlaamse reizigers en kunstenaars in Spanje en de Zwarte/Roze Legende
De Nederlanden en Latijns-Amerika, b.v.

1. De uitvoer van Vlaamse kunstvoorwerpen naar Nieuw-Spanje

2. De uitvoer van Vlaamse boeken naar Nieuw-Spanje

3. Vlaamse missionarissen in Spaans-Amerika: Nieuwe Tijd

4. Vlaamse missionarissen in Spaans-Amerika: Nieuwste Tijd

5. De Antwerpse familie Schetz en haar commerciële belangen in Latijns-Amerika

6. Belgische soldaten voor Carlota*

7. Belgische investeringen in Mexico in de negentiende eeuw


Multiculturele samenlevingen avant la lettre in de Spaanse monarchie, b.v.

1. Granada 1500*

2. Antwerpen 1550

3. Goa 1580

4. Ceuta en Melilla 1600*

5. Mexico 1600*

6. Valencia 1600*
Court Studies, bij voorkeur over Albrecht & Isabella

Thema’s rond Inquisitie en andersdenkenden in de gebieden van de Spaanse monarchie

Thema’s rond de Zwarte Legende in de zestiende en zeventiende eeuw
Eigen voorstellen worden besproken.

Voor verschillende onderwerpen (aangeduid met *) is archiefonderzoek ter plaatse noodzakelijk (bv. in het kader van een Erasmus-uitwisseling).
Prof. dr. Dries Vanysacker, Tel. 016/ 32.46.37, RHE [8.30-16.30], dries.vanysacker@arts.kuleuven.be

verhandelingen over sportgeschiedenis : b.v. op basis van authentieke archiefstukken : De geschiedenis van Club Brugge (1940-1960) (derde verhandeling in reeks). Ook en vooral eigen voorstellen zijn steeds welkom!



Prof. Dr. Johan Verberckmoes, e-mail: johan.verberckmoes@arts.kuleuven.be, lokaal 05.22
Onderwerpen over de cultuurgeschiedenis van de Nieuwe Tijd, in het bijzonder de geschiedenis van het lichaam, gevoelens en gebaren, humor en lachen, aspecten van volkscultuur, spektakelcultuur, pleziercultuur, op basis van onder meer egodocumenten (brieven, memoires, reisverhalen) in de vorm van archivalia en gedrukte bronnen, dat alles in een mondiaal perspectief en hoofdzakelijk met betrekking tot de periode ca. 1550 - ca.1750. Voorbeelden van thema's:
- reiscultuur anno 1650, vergelijkende studie van Britse, Franse, Spaanse etc. wereldreizigers

- op naar de binnenwouden: Kongo en Paraguay vergeleken in de zeventiende eeuw

- 'de vier werelddelen' in het Zuid-Nederlandse gedrukte boek in de Nieuwe Tijd

- 'de vier werelddelen' in zeventiende-eeuwse Zuid-Nederlandse kronieken

- 'de vier werelddelen' in Zuid-Nederlandse iconografie

- wereldgeschiedenissen in de zeventiende eeuw

- kapucijnenmissies in de Nieuwe Tijd

- de Aartshertogen en de promotie van het overzeese martelaarschap

- de jezuïet Henri Bussche bij de Grootmogol (17de eeuw)

- Cornelius Hazart, Kerckelycke historie van de gheheel werelt (1667-1671)

- de jezuïet Ignatius Toebaest in Nieuw-Granada (17de eeuw)

- de reiscollectie van de uitgeversfamilie de Bry

- Ibero-Amerikaanse cultuur in Vlaamse en Brabantse optochten en processies

- studies van processies en optochten in de Spaanse c.q. Oostenrijkse Nederlanden

- Zuid-Nederlandse vieringen n.a.v. overwinningen op de Turken

- Brusselse hofcultuur in de zeventiende eeuw

- studie van feesten en vermaak in een stad, diverse steden, een regio, verschillende dorpen

- vergelijkende studie van Europese kuuroorden

- kluchtboeken en volkscultuur

- gelegenheidsgedichten van studenten

- de verbeelding van het lichaam in gelegenheidsteksten (lijkredes, feestredes,...)

- de verbeelding van het lichaam in 17de-eeuwse prenten

- vermaak in kloosters, 17de-18de eeuw

- Spaanse toneelstukken in de Zuidelijke Nederlanden

- pamfletcultuur en politieke satire in de Spaanse Nederlanden

- spot met landen en volkeren in de Zuidelijke Nederlanden

- de komische keizer Karel in de Nieuwe Tijd

- satire op de mode in de Nieuwe Tijd

- spektakelcultuur in Engelse kloosters in de Zuidelijke Nederlanden

- familiecorrespondenties Goubau, Brouchoven de Bergeyck en aanverwante families, op basis van het archief Brouchoven de Bergeyck in kasteel Cortewalle, Beveren-Waas


Dr. Leen Beyers

E-mail leen.beyers@arts.kuleuven.be


Historisch-etnografisch onderzoek van identiteiten en dagelijkse praktijken omtrent migratie, stad en buurt, arbeidersleven in de twintigste eeuw
Enkele concrete voorstellen:

  • Sociale geschiedenis van voetbalclubs met een etnische mix, vb. RWD Molenbeek, FC Turkse Rangers (Genk), Turkse FC (Beringen).

  • Sociale geschiedenis van een moskee

  • Sociale geschiedenis van de Italiaanse kerk in Genk (voor wie wat Italiaans kent)

  • Een intergenerationeel portret van een netwerk van Turken of Marokkanen in België, vooral vanaf de tweede generatie

  • Interetnische huwelijkspatronen in Genk (kwantitatief en/of kwalitatief)

  • Verhuispatronen en woonkeuzes van Turken en Marokkanen over meerdere generaties

  • Buurtwerk en wijkbeheer in de Limburgse mijncités sinds 1970

Gelijkaardige voorstellen over andere regio’s of migraties zijn welkom.


Tijdens het academiejaar 2005-2006 verblijf ik aan de University of Pennsylvania (Philadelphia). Wie geïnteresseerd is in één van de onderwerpen, laat dit dus best weten via e-mail. Daarna zal ik, ook via e-mail, de eerste aanwijzingen in verband met bronnen en literatuur geven. De studenten kunnen mij spreken in december of februari, want dan kom ik even naar België.

Prof. dr. Jan De Maeyer, KADOC, Vlamingenstraat 39, 3000-Leuven. Tel. 016/32.35.00; e-mail:

jan.demaeyer@kadoc.kuleuven.be; internet: http://www.kuleuven.be/kadoc


Algemeen

Religie en samenleving 19de en 20ste eeuw, Vlaanderen (België) en internationaal comparatief.

De afbakening van het onderwerp en het bepalen van het type/intensiteit van begeleiding wordt in samenspraak geregeld; eigen voorstellen kunnen natuurlijk ook worden bekeken.


Summiere voorstelling thema's

Wat volgt is een algemene beschrijving per thema. De concrete thema’s kunnen worden voorgesteld en toegelicht in een gesprek. U mag ook steeds informatie opvragen telefonisch op per e-mail.


1. Biografie

Biografieën van invloedrijke of representatieve maatschappelijke figuren, gebaseerd op een brede variatie aan (ego-)bronnen; familie- of generatiestudies: zie ook themaveld 2 (adel, hoge burgerij); biografieën van vooraanstaande of merkwaardige priesterfiguren (kardinalen, bisschoppen enz.) of leden van religieuze instituten (ook missie en gendergericht); biografieën van kunstenaars/architecten, zie themaveld .


2. Sociaal-culturele identiteiten en maatschappelijke veranderingsprocessen

* Adel en hoge burgerij: 1) familiestudies = cultuur- en leefstijl, maatschappelijke positionering en engagement; 2) adellijk discours in Kamer en Senaat.

* Het elitedenken: ideologische componenten en evoluties; katholieke intellectuelen…

* Arbeidersculturen en studies van sociaal interessante wijken of parochies; Vlaamse arbeiders in Wallonië en Noord-Frankrijk).

* Receptie en perceptiestudies: b.v. het vooruitgangsdenken, antiprotestantisme, Franse Revolutie, fin de siècle, vrijmetselarij en vrijzinnigheid, socialisme en anarchisme, relatie en huwelijk, katholieken en de avant-garde, muziekbeleving in katholieke families, reizen, toerisme, de perceptie van “de andere” b.v. Afrika, de islam.
3. Katholieken en politiek (i.s.m. drs. Steve Heylen)

* Katholieke regeringspolitiek (vnl. periode 1884-1918): 1) deelstudies politiek ministers per departement (b.v. Binnenlandse Zaken, Openbare Werken, Koloniën...)

* Cultuurpolitiek en culturele identiteit: bv. de heropbouw na WOI, monumentenzorg.
4. Binnenkerkelijke ontwikkelingen

* Studies van mannelijke en vrouwelijke religieuze instituten: verhandelingen over congregaties (bv. dominicanessen, clarissen, enz.), abdijen of kloosters (niet enkel organisatorisch!)

* thematische studies: b.v. de H. Stoel (Rome) en de regulieren, de rol van de geestelijk directeur (gender), de aanwezigheid van uitgeweken Franse ("l'exil!) en Duitse congregaties in België, Belgische (Vlaamse) religieuze instituten in Engeland, religieuze roepingen in adellijke of burgerlijke katholieke families, voeding en ontspanning of lichaamsbeleving en hygiëne in de religieuze instituten; seculiere clerus: rekrutering sociaal en ideologisch profiel, curriculumverloop (per bisdom); het fenomeen religieuze roeping op basis van egobronnen en interviews; inspelen hierop in de opleiding van religieuzen/clerus
5. Volksreligie en devotie

Het fenomeen van gestigmatiseerde mannen of vrouwen, het fenomeen van de religieuze passie, de belangstelling voor bv. figuren als padre Pio (mondelinge geschiedenis) of het heilig paterke van Hasselt, studie van populaire bedevaartsoorden en processies, studie van volkse devotionele gebruiken, ervaring van tijd en heilige plaatsen, de fascinatie voor oorden van afzondering.


6. Fenomeen van de bekering van intellectuelen en kunstenaars (i.s.m. drs. Rajesh Heynickx)

* Het verhaal (analyse) van individuele bekeringen (aan de hand van egobronnen en brieven)

* de cultus van de bekeringsliteratuur (bestudering van het ‘format’ of specifieke deelstudies van invloedrijke bekeringsverhalen bv. Giovanni Pappini, Pieter van der Meer de Walcheren)
6. Geschiedenis Aartsbisdom Mechelen (-Brussel)

Het betreft thema's als het religieuze leven in het aartsbisdom, de studie van parochies of specifieke werken (pastoraal, sociaal, kerkenbouw enz.), het bisschoppelijk beleid, de positie en werking van kerkkritische groepen, studie van bv. gevangenispastoraal, pastorale werking voor migranten enz.


7. Missionering

Algemeen (i.s.m. dr. Carine Dujardin)

Missionering en inlandse cultuur, missionering en gender (positie van vrouwelijke missionerende instituten), missieactie (promotie), het “geld” van de missionering.



Biografiên van missionaris-wetenschappers (i.s.m. dra. An Vandenberghe)

* Pierre-Charles: jezuïet, missioloog, bestrijder van racisme en antisemitisme

* Gaston Van Bulck: jezuïet, antropoloog, afrikanist

* Gustaaf Hulstaert: missionaris van het H. Hart, afrikanist, antropoloog en etnoloog




  1   2   3


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina