Keltische Feesten: Jaarfeesten



Dovnload 79.61 Kb.
Datum07.10.2016
Grootte79.61 Kb.

Keltische Feesten: Jaarfeesten

Dit zijn de acht jaarfeesten van de kelten. In een symbolische cirkel geplaatst.

Gemaakt door:
Remco Bruijn

&

Ferry Jong



De acht Jaarfeesten in het algemeen:
De Jaarfeesten

Wiccans eren de Godin en God door het vieren van Sabbats en Esbats. Sabbats zijn de vier belangrijkste feesten van de zonnecyclus, de twee zonnewendes en de twee equinoxen en de vier grote maanfeesten. Tijdens deze festivals worden de scheppings-, geboorte- en stervensmythen uitgebeeld en worden de Goden en Godinnen geëerd. Esbats zijn de 13 maanfeesten die bij Volle Maan worden gevierd.



De Feesten:

Joel (midwinter) - 21 - 23 december
Joel (of Yule) is de Winter zonnewende, Midwinter. De kortste dag en langste nacht; vanaf nu worden de dagen weer langer. De God (de Zon) wordt geboren uit de Godin. Eigenlijk viert iedereen het Joelfeest: Horus werd uit Isis geboren, Maria bracht Jesus ter wereld. Toeval? Neen, veel Pagan feesten zijn door de christenen geadopteerd en leven dus voort in hun godsdienst, zij het zwaar uitgehold. Binnen de Noorse traditie is Joel het Nieuwjaar. Joel is een tijd van conceptie zowel in de natuur als in de menselijke psyche. We zoeken in onszelf om de natuur te begrijpen. Yule betekend wiel; het wiel van het jaar bereikt zijn keerpunt de langste nacht.

Imbolc (spreek uit Immolc) : 31 januari - 2 februari
Imbolc (ook Candlemas of Lichtmis) betekend letterlijk in de buik(van de moeder). Het is de tijd van ontwaking. De natuur wordt langzaam wakker door de toenemende kracht van de God (Zon). Het oorspronkelijke feest werd gehouden ter ere van de Keltische godin Brigid, ook bekend als de Witte Godin. Volgens sommige tradities symboliseert Brigid het onschuldige en reine aspect van de drievoudige maangodin. Traditioneel worden tijdens Imbolc pannenkoeken gegeten, wiens ronde vorm en goudgele kleur de vruchtbare zon voorstellen die we terug in ons opnemen. De viering van Imbolc begint feitelijk op 1 februari bij zonsondergang en gaat de hele 2e februari door.
Ostara (lente equinox) : 20 - 22 maart
Ostara (ook Eostar of Ishtar) is de eerste lentedag; dag en nacht zijn even lang. Paganisten verwelkomen de Godin, die terug keert van haar rustplaats en vragen Haar zegen voor nieuwe groei dit jaar. Ostara is afgeleid van de Germaanse maangodin van de vruchtbaarheid Eostre, en staat voor het nieuwe leven dat op het punt staat te worden geboren. De twee symbolen van Ostara zijn de haas en het ei welke door het Christelijk geloof zijn geadopteerd voor de viering van Pasen. De paganisten uit de oudheid gaven elkaar gekleurde eieren. Eieren zijn het symbool van een nieuw leven en vruchtbaarheid.
Beltain (spreek uit Belteen): 30 april - 2 mei
Met Beltane (of Beltain, of Walpurgis) wordt traditioneel de zomer binnen gehaald. Paganisten vieren de vereniging van de Godin met de God een vereniging die wordt weerspiegeld in de menselijke liefdesrelaties. Dit is de periode voor Handvasten, het Wiccan huwelijk. Traditioneel betekende dit dat het vee na de lange winterperiode eindelijk van stal kon worden gehaald. Vroeger werd het dan tussen twee reinigende vuurstapels geloodst. Het feest heeft een uitgelaten karakter. De dorpelingen dansten vroeger met rode en witte linten rond de meiboom, oorspronkelijk een fallus symbool. Het omwikkelen met rode en witte linten symboliseerde het doorbreken van de maagdelijkheid, waarbij vruchtbaarheid werd afgesmeekt. Een feest van liefde en begeerte. Beltaine is het Keltische woord voor mei.





Litha (Midzomer): - 20 - 23 juni
Midzomer of Litha is de langste dag van het jaar, de kortste nacht. Vanaf nu worden de dagen alsmaar korter. De god is op het hoogtepunt van zijn kracht; het is een tijd van overvloed. Paganisten vieren het geschenk van de natuur en de kracht van het leven. De naam Litha is niet goed te verklaren, maar het zou uit de Saksische traditie komen en zou zoiets als het tegengestelde van Joel betekenen.
Lughnasadh (spreek uit: loenaasaa) - 30 juli - 2 augustus
Lughnasadh (ook wel Lamas) betekend het begrafenisspel van Lugh, referent aan de Ierse zonnegod Lugh. Het is niet Zijn eigen dood, maar dat van Zijn pleegmoeder Tailte. Daarom worden de traditionele Tailteaanse handwerkfeesten en Tailteaanse huwelijken (die een jaar en een dag duren) gehouden. De god bereikt zijn oude leeftijd, maar hij is nog niet dood. Het is tevens de eerste van de drie oogstfeesten. Paganisten zien het oogsten van het graan als een offer van de natuur. Door dit offer wordt nieuw leven mogelijk en kan de keten van zaaien en oogsten worden voortgezet.
Mabon (herfst equinox) - 20 - 23 september
De god verliest snel zijn krachten. Dag en nacht zijn wederom in evenwicht.
Bij dit oogstfeest worden de Goden worden gedankt voor de oogst, die ons weer door de koude winterperiode zal helpen. In sommige tradities wordt met Mabon de geest van de geofferde Graangod op weg gezet naar de onderwereld waar hij met Samhain zal aankomen. Mabon is een Wales woord voor grote zoon van de Moeder.
Samhain (spreek uit: Sowen) - 31 oktober - 1 november
Het wiel van het Jaar sluit af met Samhain (ook Halloween of All's Hallowed Evening). Dit is het Keltische oud en nieuw, als de sluier tussen de twee werelden van leven en dood het dunst zijn. Samhain is het feest van dood en wedergeboorte. Het begin van de winter en symboliseert de dood van de God, die wacht herboren te worden (op Joel). In Amerika is de viering van Samhain zeer populair; het wordt als Halloween gevierd door de kinderen, die dan verkleed als spoken, heksen en monsters langs de deuren gaan om snoepgoed te vragen.
En zo draait het Wiel weer door naar Joel en hebben we de vier Keltische maanfeesten en vier Germaanse zonne- feesten geviert die samen het acht-spakige Wiel van het Jaar vormen.
Het mag geen verbazing wekken dat veel van deze vieringen samen vallen met christelijke feestdagen. Daar deze agrarische feesten heel diep verankert zaten in de volksgeest was het niet mogelijk voor de kerk om ze te verbannen. Daarom bleef de enige optie over ze op te nemen in het christelijke kader. Voor heksen kunnen de natuurmysteries niet gereduceerd worden tot geschreven dogma's. Hekserij blijft een mysterie-religie die veel intuïtieve interpretatie vergt.

Het vieren van de Jaarfeesten

Er zijn talloze manieren om een Jaarfeest vorm te geven: Op je eentje, in kleine groepjes of in festivals waar tientallen, soms zelfs honderden, aanwezigen zijn. Het is belangrijk een eigen ruimte te scheppen, bijvoorbeeld door takken in een kring te leggen of door een ronde open plek in een bos te gebruiken.

Je kunt de elementkrachten gebruiken om je ritueel meer kracht te geven. Zo kun je bijvoorbeeld een veer in het oosten leggen om het element lucht te vertegenwoordigen. Je kunt een kaars of staf in het zuiden zetten voor vuur, een kom water in het westen voor water en een steen in het noorden voor het element aarde.

Je kunt een ritueel voor het betreffende Jaarfeest maken. Dat kan ook een paar regels tekst en een handeling of meditatie zijn.



In veel culturen worden rituelen afgesloten met het drinken van wijn en het eten van brood of koekjes. In wezen drukken beide de eenwording van de Vegetatieod en de Godin uit. De eenwording van de God als Graangod met Moeder Aarde geeft ons het brood en de eenwording van de God als Wijngod met Moeder Aarde geeft ons de wijn. Het branden van wierook maakte in de Oudheid deel uit van de meeste rituelen. Wierook helpt je in een meditatieve stemming te komen. In ons boek De acht Jaarfeesten zijn recepten gegeven voor brood of koekjes, wijn en wierook voor elk feest. Via ons postorderbedrijf is voor elk Jaarfeest een hierbij passende wierook te koop.


Samhain

Het rituele jaar begint met Samhain (31 oktober). Voor de Kelten en de Germanen begon het jaar met de donkere helft, net als de dag met het vallen van de avond begon. De Kelten noemden het nieuwjaarsfeest Samhain. In deze tijd van het jaar is het contact met de andere wereld en de geesten van overleden voorouders dan gemakkelijker te leggen dan anders.

Joel

Joel (21 december) is het oude Midwinterfeest, waarbij het wiel van het jaar, na de zonnewende, weer op gang gebracht wordt. Daarmee wordt de groeikracht van de natuur opnieuw geactiveerd. Tot Midzomer zal de zon elke dag aan kracht winnen. In volksverhalen werd dit het rijk van de Eikkoning genoemd. De eik is het zinnebeeld van de groeikracht.

Imbolc

Imbolc (2 februari) is gebaseerd op de oude gebruiken om de aarde na de winter weer vruchtbaar te maken. De Kelten noemden dit feest Imbolc, maar ook buiten de Keltische gebieden werd het als Ploeg- en Zaaifeest gevierd.

Ostara

Het Lentefeest, ook wel genaamd Ostara, (21 maart) is een viering van het nieuwe leven dat onder de grond weer op gang is gekomen. Het ei, waarin het nieuwe leven zich in het verborgene ontwikkelt, is een symbool bij uitstek voor het Lentefeest.

Beltane

Beltane (30 april) is door de eeuwen heen gevierd als vruchtbaarheidsfeest. Door de bevruchting worden bloesems omgezet in vruchten. Voor Wicca's is dit het Heilig Huwelijk, de eenwording van de Godin en de God. De Kelten noemden dit feest Beltane. In onze streken stond het bekend als Meiavond.

Midzomer

Midzomer (21 juni) is een viering van de uitbundige groeikracht in de natuur. Tegelijk betekent dit het eind van de heerschappij van de Eikkoning. De afbrekende krachten, gesymboliseerd door de Hulstkoning, nemen het nu weer over.

Lammas

Lammas (2 augustus) grijpt terug op de graanoogst, die rond deze tijd in heel Europa op ceremoniële wijze werd binnengehaald. De Kelten noemden dit feest Lughnasa. In het Angelsaksische Rijk werd het als Lammas aangeduid.

Herfstfeest

Het Herfstfeest (23 september) is het tweede oogstfeest, waarbij appels, peren en druiven centraal staan. De Vegetatiegod neemt hier de vorm van Wijngod aan.

Yule:

21 - 23 december

Yule is de langste nacht. Rond 21 of 22 december bereikt de zon op het noordelijk halfrond zijn laagste stand. We nemen aan dit ook al in de Steentijd een belangrijk moment was, want een aantal megalitische bouwwerken zijn zodanig ontworpen dat het zonlicht met Midwinter in het binnenste van de tempel kon vallen. Dat is bijvoorbeeld het geval bij Newgrange in Ierland.



Als we ons afvragen wat nou precies gevierd werd met Midwinter, wordt het al minder duidelijk. Vaak wordt de terugkeer van het licht gelijkgesteld met de geboorte van de Zonnegod, maar dat is een beetje te simpel voorgesteld. In West-Europa is de zon zelden als belangrijkste God van een bepaalde groep of stam aanbeden. De zon werd wel gezien als een belangrijke factor in de jaarcyclus, maar meestal niet zo belangrijk als de Vegetatiegod, ook wel genaamd De God van Dood en Wedergeboorte, die zich offerde in de vorm van het graan, wat we met Lammas vieren. Het is niet deze Vegetatiegod die met Yule geboren wordt. Immers, het zaad is de grond nog niet eens in -- dat vieren we pas met Imbolc -- en er komt zeker nog niets boven de grond uit. Als de Vegetatiegod geboren wordt, dan is het in de vorm van alle gewassen die in het late voorjaar en de zomer boven de grond uitkomen.
Naast de landbouw was de veeteelt een belangrijk middel van bestaan voor vele mensen, en dan is de geboorte van jonge dieren een belangrijk gegeven. In heidense beschavingen werd de geboorte van dieren vaak vergeleken met de geboorte van de God, maar met Midwinter is nog geen sprake van jonge dieren, dat komt pas in het voorjaar.
Midwinter is dus niet de geboorte van de God als vegetatie of als dier, maar wat dan wel? Om dit feest te begrijpen moeten we het samen met Midzomer bekijken. Midzomer is een keerpunt, waarbij de kracht van de zon niet langer toeneemt. Vanaf Midwinter heeft heel de natuur in het teken van groei en toename gestaan. Die groei wordt met Midzomer een halt toegeroepen en vanaf dat moment gaan langzaam maar zeker afbrekende krachten de boventoon voeren. Alle eenjarige planten sterven af, de een wat eerder, de ander wat later. Loofbomen laten hun bladeren vallen.
Deze twee tegengestelde krachten in de natuur, van groei en afbraak, zijn in volksverhalen vele eeuwen, en waarschijnlijk duizenden jaren lang, voorgesteld als de strijd tussen twee vorsten. Met name in Engeland werden ze vaak voorgesteld als de Eikkoning en de Hulstkoning. De Eikkoning is de groeikracht in de natuur, die met Yule de Hulstkoning, de afbrekende kracht, verslaat. De Hulstkoning is op het toppunt van zijn kracht en daarom is het hulstblad een symbool dat we nog steeds in kerstversieringen tegenkomen, maar hij heeft zijn tijd gehad en moet het veld ruimen voor de Eikkoning.
Met Yule werden vanouds grote vuren aangestoken. Ten dele is dat om de terugkeer van het licht te vieren, maar vuur heeft ook een transformerende werking. Het vuur heeft de vonk van het goddelijke in zich, de vonk die elk jaar opnieuw na de winter Moeder Aarde zal bevruchten. Daarom werd met Yule een groot blok eikenhout verbrand, het Yuleblok. De as hiervan werd met Imbolc over de akkers gestrooid. Het vuur vernietigt de vruchtbaarheid van de eik niet, maar transformeert en verjongt deze groeikracht om ook in het nieuwe voorjaar weer de vegetatie te laten groeien.
Andere namen
Midwinter, winterzonnewende, winter solstitium, Joel, Alban Arthan (Licht van Arthur)
Viering van het Yulefeest
Je kunt om het Yulefeest op te luisteren hulstbladeren en maretak (mistletoe) ophangen. Groenblijvende takken en rode bessen symboliseren in deze donkere dagen dat de natuur weer groen zal worden en zal gaan bloeien.
Het Joelritueel leent zich bij uitstek om zaken die al een tijd vastzitten opnieuw in beweging te brengen. Probeer datgene dat is vastgelopen een bepaalde vorm te geven en verricht er dan een handeling mee die de beweging uitbeeldt. Stel dat je het gevoel hebt dat de relatie met een vriend, vriendin of familielid een beetje is vastgelopen. Je maakt dan iets dat voor jou deze persoon uitbeeldt, bijvoorbeeld door een foto van die persoon te nemen, of een voorwerp dat je van deze persoon hebt gekregen. Leg dit voorwerp midden in de Cirkel en loop er driemaal widdershins (tegen de klok in) omheen. Daarna neem je het voorwerp in je hand en loopt er driemaal deosil (met de klok mee) de Cirkel rond. Door widdershins te lopen laat je dingen achter je. Je laat daarbij het voorwerp liggen, waarmee je aangeeft dat je niet deze persoon achter je wilt laten, maar wat er tussen jullie is gekomen. Door deosil te lopen bouw je iets nieuws op. Door het voorwerp hierbij mee te nemen geef je aan dat je samen met deze persoon iets nieuws wilt opbouwen en dingen weer in beweging wilt zetten. Als je het ritueel met anderen doet kan elk op deze manier iets uitbeelden dat is vastgelopen en weer op gang gezet moet worden.
We wensen je een fijne Yuleviering, waar je nog vaak met veel plezier aan terug zult denken. Moge wat je in beweging hebt gezet in beweging blijven zolang jij dat wilt.

Joel

Tijd: 21 december


Andere namen: Midwinter, winterzonnewende, winter solstitium, yule

Kenmerk

Joel is de langste nacht. Rond 21 of 22 december bereikt de zon op het noordelijk halfrond zijn laagste stand. We nemen aan dit ook al in de Steentijd een belangrijk moment was, want een aantal megalitische bouwwerken zijn zodanig ontworpen dat het zonlicht met Midwinter in het binnenste van de tempel kon vallen. Dat is bijvoorbeeld het geval bij Newgrange in Ierland.

Als we ons afvragen wat nou precies gevierd werd met Midwinter, wordt het al minder duidelijk. Vaak wordt de terugkeer van het licht gelijkgesteld met de geboorte van de Zonnegod, maar dat is een beetje te simpel voorgesteld. In West-Europa is de zon zelden als belangrijkste God van een bepaalde groep of stam aanbeden. De zon werd wel gezien als een belangrijke factor in de jaarcyclus, maar meestal niet zo belangrijk als de Vegetatiegod, ook wel genaamd De God van Dood en Wedergeboorte, die zich offerde in de vorm van het graan, wat we met Lammas vieren. Het is niet deze Vegetatiegod die met Joel geboren wordt. Immers, het zaad is de grond nog niet eens in -- dat vieren we pas met Imbolc -- en er komt zeker nog niets boven de grond uit. Als de Vegetatiegod geboren wordt, dan is het in de vorm van alle gewassen die in het late voorjaar en de zomer boven de grond uitkomen.

Naast de landbouw was de veeteelt een belangrijk middel van bestaan voor vele mensen, en dan is de geboorte van jonge dieren een belangrijk gegeven. In heidense beschavingen werd de geboorte van dieren vaak vergeleken met de geboorte van de God, maar met Midwinter is nog geen sprake van jonge dieren, dat komt pas in het voorjaar.

Midwinter is dus niet de geboorte van de God als vegetatie of als dier, maar wat dan wel? Om dit feest te begrijpen moeten we het samen met Midzomer bekijken. Midzomer is een keerpunt, waarbij de kracht van de zon niet langer toeneemt. Vanaf Midwinter heeft heel de natuur in het teken van groei en toename gestaan. Die groei wordt met Midzomer een halt toegeroepen en vanaf dat moment gaan langzaam maar zeker afbrekende krachten de boventoon voeren. Alle eenjarige planten sterven af, de een wat eerder, de ander wat later. Loofbomen laten hun bladeren vallen.

Deze twee tegengestelde krachten in de natuur, van groei en afbraak, zijn in volksverhalen vele eeuwen, en waarschijnlijk duizenden jaren lang, voorgesteld als de strijd tussen twee vorsten. Met name in Engeland werden ze vaak voorgesteld als de Eikkoning en de Hulstkoning. De Eikkoning is de groeikracht in de natuur, die met Joel de Hulstkoning, de afbrekende kracht, verslaat. De Hulstkoning is op het toppunt van zijn kracht en daarom is het hulstblad een symbool dat we nog steeds in kerstversieringen tegenkomen, maar hij heeft zijn tijd gehad en moet het veld ruimen voor de Eikkoning.

Met Joel werden vanouds grote vuren aangestoken. Ten dele is dat om de terugkeer van het licht te vieren, maar vuur heeft ook een transformerende werking. Het vuur heeft de vonk van het goddelijke in zich, de vonk die elk jaar opnieuw na de winter Moeder Aarde zal bevruchten. Daarom werd met Joel een groot blok eikenhout verbrand, het joelblok. De as hiervan werd met Imbolc over de akkers gestrooid. Het vuur vernietigt de vruchtbaarheid van de eik niet, maar transformeert en verjongt deze groeikracht om ook in het nieuwe voorjaar weer de vegetatie te laten groeien.

Viering van het Joelfeest

Je kunt om het Joelfeest op te luisteren hulstbladeren en maretak (mistletoe) ophangen. Groenblijvende takken en rode bessen symboliseren in deze donkere dagen dat de natuur weer groen zal worden en zal gaan bloeien.

Het Joelritueel leent zich bij uitstek om zaken die al een tijd vastzitten opnieuw in beweging te brengen. Probeer datgene dat is vastgelopen een bepaalde vorm te geven en verricht er dan een handeling mee die de beweging uitbeeldt. Stel dat je het gevoel hebt dat de relatie met een vriend, vriendin of familielid een beetje is vastgelopen. Je maakt dan iets dat voor jou deze persoon uitbeeldt, bijvoorbeeld door een foto van die persoon te nemen, of een voorwerp dat je van deze persoon hebt gekregen. Leg dit voorwerp midden in de Cirkel en loop er driemaal widdershins (tegen de klok in) omheen. Daarna neem je het voorwerp in je hand en loopt er driemaal deosil (met de klok mee) de Cirkel rond. Door widdershins te lopen laat je dingen achter je. Je laat daarbij het voorwerp liggen, waarmee je aangeeft dat je niet deze persoon achter je wilt laten, maar wat er tussen jullie is gekomen. Door deosil te lopen bouw je iets nieuws op. Door het voorwerp hierbij mee te nemen geef je aan dat je samen met deze persoon iets nieuws wilt opbouwen en dingen weer in beweging wilt zetten. Als je het ritueel met anderen doet kan elk op deze manier iets uitbeelden dat is vastgelopen en weer op gang gezet moet worden.

We wensen je een fijne Joelviering, waar je nog vaak met veel plezier aan terug zult denken. Moge wat je in beweging hebt gezet in beweging blijven zolang jij dat wilt.




Imbolc

31 januari - 2 februari


Andere namen voor dit feest zijn: Oilmec, Brigantia of ook wel Lichtmis of Candlemas.
Deze laatste twee namen zijn christelijk.
Imbolc wordt gevierd van zonsondergang op 31 januari tot zonsondergang op 2 februari. Het christelijke Candlemas wordt op 2 februari gevierd door kaarsen voor het raam te zetten. Uiteraard weer een voorbeeld van het voortzetten van een heidense traditie door de Christenen.
Het feest Imbolc wordt gehouden ter ere van de Keltische godin Brigit, de Drievoudige Godin. Brigit betekent 'hooggeplaatste'. Ze wordt soms beschouwd als drie zusters, dochters van de god Dagda, de Goddelijke Vader. Maar ook als maagd, moeder en oude vrouw (crone).
Op Imbolc viert men het maagdelijk aspect van de godin en haar eerste gemeenschap met de god van het licht. Daarom werden tijdens Imbolc grote sacrale vuren ontstoken op heuveltoppen om het licht en de warmte te verwelkomen en aan te moedigen
Imbolc is een perfect feest om rituelen te houden voor nieuwe liefde, vruchtbaarheid, herwinnen van (zelf)vertrouwen.
Kies voor deze rituelen kaarsen in pastelkleuren, donkere edelstenen, sneeuwklokjes en andere vroege bloemen in knop, melk en zaden. Wierook en kruiden die bij dit feest horen zijn onder andere engelwortel, basilicum, speenkruid, heide en mirre.

Imbolc

Tijd: 2 februari


Andere namen: Ploeg- en Zaaifeest, Candlemas, Lichtmis, Brigid

Imbolc (spreek uit: immolk) is een feest dat te maken heeft met rituele reiniging en opleving van de natuur. Voor de Romeinen was februari een periode die te maken had met reiniging. "Februari" is afgeleid van "februare", d.w.z. rituele reiniging. Op 15 februari vierden de Romeinen de Lupercalia. Tijdens dit feest hulden twee priesters zich in de huid van een geslachte geit en renden door de straten van Rome, terwijl ze alle vrouwen die ze tegenkwamen sloegen met hun "februa", een rituele gesel van stroken geitenvel. Deze symbolische geseling was een rituele handeling waarmee de levenskracht werd gestimuleerd en mensen, dieren en de aarde zelf weer vruchtbaar werden. Veel vrouwen gingen op die dag zeer schaars gekleed de straat op om toch vooral de februa zo direct mogelijk op hun huid te voelen.

Door de eeuwen heen zijn de Lupercalia in het Romeinse Rijk zeer populair geweest, zowel bij de patriciërs als bij het gewone volk. Pas in het jaar 494 werd dit feest door paus Gelasius I verboden en vervangen door een feest voor de Heilige Maagd, en wel Maria Lichtmis. Daarbij werd het feest verplaatst van 15 naar 2 februari. Deze datum werd gekozen omdat dit 40 dagen na Kerstmis is. Dat is de voorgeschreven tijd na een bevalling in de Joodse en Christelijke religie voordat een vrouw een rituele reiniging kan ondergaan en weer in de kerk of synagoge mag komen.

Er was nog een reden om de Lupercalia naar voren te schuiven. Voor de Kelten was dit de tijd dat ze Imbolc vierden, een van de vier grote Keltische feesten, naast Beltane, Lammas en Samhain. Imbolc had voor de Kelten dezelfde betekenis als de Lupercalia voor de Romeinen. Het was een rituele reiniging om de aarde na de winter opnieuw vruchtbaar te maken als voorbereiding op het ploegen en zaaien. Daarbij trok vaak het hele dorp rond de akkers met een beeltenis of symbolische voorstelling van de Godin die het graan zou beschermen. Voor de Kelten was het de Godin Brigid die als beschermvrouwe voor het graan optrad. Imbolc wordt dan ook wel Brigid genoemd. De Germanen moeten een vergelijkbaar feest gehad hebben, want in deze tijd droegen ze een beeld van de Godin Nerthus in een draagbaar rond de akkers. Ook over Freya zijn dergelijke ommegangen opgetekend. Imbolc is dan ook Keltisch voor "rondom de buik", waarmee de buik van Moeder Aarde werd bedoeld.

Toen de Christenen in de late Middeleeuwen probeerden de Heidense feesten en gebruiken uit te roeien, hebben ze een deel van deze gebruiken gewoon een christelijk tintje gegeven. Op een gegeven moment was het niet Brigid of Freya die begin februari rond de akkers werd geleid, maar de Heilige Maagd, die in een plechtige processie de honneurs waarnam. Brigid zelf werd ook op een zijspoor gezet en ze werd tot Saint Brigid, een van de vele voorbeelden van een heidense God of Godin die heilig verklaard is. Toch is de heidense oorsprong van deze heilige vaak nog goed te zien voor wie er oog voor heeft. In Noorbeek, in Limburg, wordt nog steeds de tweede zaterdag na Pasen de Brigidaboom gekapt en in het dorp neergezet. Na de Brigida-mis de volgende dag gaan alle mannen in twee rijen buiten de kerk staan en de vrouwen worden speels geslagen terwijl ze hier tussendoor lopen. De overeenkomst met de Lupercalia is onmiskenbaar.

Imbolc is een feest dat te maken heeft met de terugkeer van de vruchtbaarheid na de winter. Na of tijdens Imbolc kan er geploegd en gezaaid worden. De terugkeer van de vruchtbaarheid heeft twee elementen, namelijk een reiniging en een opwekking, als uit een diepe sluimer. Door de rituele handeling wordt de levenskracht die in de winter heeft gesluimerd opnieuw geactiveerd. Het opwekken van de levenskracht werd met Imbolc vaak gedaan door de as van het Joelblok van de afgelopen winter over de akkers te strooien.



Viering van Imbolc

Imbolc is een ploeg- en zaaifeest. Zelfs als je niet over een tuin beschikt kun je dit vorm geven. Je kunt graan zaaien in een houten kuip of plastic bak en deze op het balkon zetten. Met Lammas kun je dit graan oogsten en het zaad bewaren om het met Imbolc te zaaien. De eerste keer kun je bij een natuurvoedingszaak biologisch geteelde spelt kopen om te zaaien. Spelt is een tarwesoort die al vóór het begin van onze jaartelling verbouwd werd. Door de as van het joelblok, als je dat hebt gebruikt, over de aarde te strooien kun je de kringloop van het jaar meer kracht geven.

Imbolc kan ook op een andere manier vorm krijgen. Met Joel kunnen we iets wat is vastgelopen weer op gang brengen. De Imbolc-viering is bedoeld om iets wat al eerder op gang is gekomen van alle overbodige franje te ontdoen en er een duidelijk doel aan vast te knopen. Misschien heb je met Joel het goede, maar wat vage voornemen geuit: "Ik wil meer voor mijn medemensen gaan doen." Dan is Imbolc een goed moment om je af te vragen wat je allemaal niet voor je medemensen wilt gaan doen. Je tijd, energie, kennis en vaardigheden hebben nu eenmaal hun grenzen. Bedenk ook wat je wel zou kunnen doen en maak daar een keuze uit. Als je hebt besloten wat je wilt gaan doen, kun je dat uitdrukken in een tekst of handeling waarmee je als het ware je goede voornemen zaait, zodat het vruchten zal afwerpen.

We wensen je een fijne Imbolc-viering, waarin je je bewust wordt van groei en overvloed, ook als je dat nog niet gelijk om je heen ziet.


Ostara



20 - 23 maart

"Dit is de tijd van de teurgkeer van de Lente; de vreugdevolle tijd, de zaaitijd, als het leven uit de Aarde barst en de ketens van de winter worden gebroken. Lich en duister zijn gelijk; het is een tijd van balans, waar alle elementen binnenin ons in een nieuwe harmonie moeten worden gebracht. De Prins van de Zon strekt zijn armen uit, en Kore, de Duistere Maagd, keert terug uit het land van de Dood, verborgen in frisse regens, met de zoete geur van lust in haar adem. Als Zij lopen verschijnen de wilde bloemen; als Zij dansen verandert wanhoop in hoop, smart in vreugd, armoede in overvloed. Moge onze harten zich openen met de Lente. Blessed Be!"


Ostara, of de Lente Equinox, is de tijd dat dag en nacht in balans zijn, waarin het licht de duisternis overheerst. Het is fundamenteel een Zonfestijn, en een nieuwkomer in de Oude Religie in Keltisch en Germaans Europa. In vroeger tijden werden de equinoxen niet geviert in Britanië. Maar nu zijn ze een echt ondedeel van de moderne Heidense traditie, zelfs al zijn de zaden overgewaait uit de Mediterane streken, en ontwikkeld tijdens de periode van de ondergrondse eeuwen.
Het probleem waar veel heksen/wiccans tegenwoordig tegenaan lopen, is beslissen hoe deze Sabbat te vieren. Het feit is dat veel thema's die met de Lente Equinox geassocieerd worden meerdere Sabbats overlappen. Bijvoorbeeld het thema van dood en wedergeboorte, en het Heilige paringsritueel.
In Mediterane landen had het sterven-en-wederopstandingsthema sterke banden met de Lente Equinox. Het grimmige festival van de Phrygiaanse Godin, Cybele werd geviert in deze periode. De flora God Attis werd met Haar geassocieerd. Dit werd gedaan door de priesters van Cybele, zich verminkend als een offer aan de Godin. Interessant om te vermelden is dat één van Cybele's symbolen een maanboog was in een eeuwig verbond met de zon, wederom de balans tussen dag en nacht aksentuerend.
Pasen, Jezus' welwillende sterfte, afdaling naar de hel en wederopstanding kan gezien worden als de Christelijke versie van het Heilige paringsritueel. In zekere zin kan de 'Hel' gezien worden als het collectieve onderbewustzijn, het vrouwelijk aspect, de Godin, waar de offergod in duikt als een noodzakelijke inleiding voor wedergeboorte.
In de klassieke en pre-klassieke tijden was de lente het zeisoen voor een andere form van offerparing, namelijk de 'hieros gamos', of heilige bruiloft. In deze identiviseerd de vrouw zich met de Godin en de man liet zich in in de Godin zinken. Via de vrouw geeft de man zijn mannelijkheid aan de Godin, zonder het te vernietigen. Hij zou spiritueel herboren uit deze ervaring boven komen. De Grote Rite, werkelijk of symbolisch, is de hieros gamos der heksen/wiccans.
In het noorden, waar de Lente later komt, behoort het aspect van de offerparing eigenlijk bij Beltane. Aldus geeft Ostara het menselijk-vruchtbaarheidsaspect aan de Grotere Sabbat, en blijft een natuur-vruchtbaarheidsaspect. In de Mediterane streken is de Equinox een tijd van ontspruiten, en in het noorden een tijd van bezaaien.
Als een Zonnefeest, moet Ostara het Eeuwige thema van Vuur en Licht delen met de Grotere Sabbats. Het is interessant te vermelden dat dit thema zich heeft weten te handhaven in de folklore. In veel delen van Europa, worden Paasvuren ontstoken op heuveltoppen. Het vuur om de vreugdevuren te ontsteken wordt verkregen van de priesters. Men gelooft dat tot zover het licht schijnt, het land vruchtbaar zal zijn en de huizen beschermt. Mensen springen over de dovende sintels een vee wordt er overheen gejaagt (voor zuivering).
Een ander interessant punt om te vermelden, is dat het Christelijke Pasen altijd tussen Ostara en Beltane valt. In feite, de Engelse naam voor Pasen, Easter, komt van de Germaanse Godin Eostre, ook wel Ostara genoemd. Veel heksen en wiccans noemen de Lente Equinox ook zo.
Ostara Activiteiten
Een paar ideeen voor een gezellige Ostara activiteit:
- Ontsteek een vuur in de cirkel tijdens je Ostara rite (buiten) of in je Ketel (cauldron).
- Plaats een ontstoken groene kaars in een schaal met vochtige aarde, laat de kaars helemaal opbranden en begraaf de
restanten (behalve de schaal)
- Plant wat zaadjes in potten of in je tuin (als je zaadjes hebt gezegend met Imbolc en bewaart hebt, gebruik deze dan)
- Kleur of beschilder eieren met heidense symbolen en God/Godintekens
- Vul een schaal met groene en gele snoepjes (Skittles, M&M's, Gummieberen, noem maar op) en plaats het voor een ieder
om van te genieten.

Lentefeest

Tijd: 21 maart


Andere namen: Ostara, voorjaarsequinox

Door Wicca's wordt het Lentefeest meestal Ostara genoemd, naar de Angelsaksische Godin Ostara of Eostra. De Lente was al in de Oudheid een belangrijk moment. Het Babylonische Lentefeest werd gevierd tijdens een twaalfdaags feest dat begon op de nieuwe maan na de equinox. De viering van de daaropvolgende volle maan was het hoogtepunt van dit feest. Het Joodse Lentefeest is hierop gebaseerd en werd op zijn beurt weer het voorbeeld voor het Joodse Pesachfeest. In Griekenland werd tijdens de volle maan na de equinox een feest voor Dionysos gehouden. Ook de Indo-Europese stammen vierden de volle maan na de equinox. In de vroege Middeleeuwen is dit maanfeest gekerstend tot het Paasfeest.

Het gewone volk vierde het Lentefeest niet altijd precies op de equinox. In sommige streken wachtte men op de eerste koekoek of de eerste zwaluw. Geleidelijk nam het Paasfeest de plaats van het Lentefeest in. Nog steeds vierde men daarbij de triomf van de lente over de winter. Vaak werd de winter als een stropop voorgesteld en verbrand of in het water gegooid. Soms hielden Koning Winter en Koning Zomer schijngevechten waarbij de winter werd verslagen en verjaagd. Vaak werd het voorjaar plechtig en feestelijk ingehaald door een met groene bladeren versierde jongeling uit het bos op te halen. In Engeland werd dit een Green Man genoemd. Hier werd dat meestal een Wildeman genoemd. Soms was er een Lentekoning en een Lentekoningin, soms een Lentebruid. Vrijwel altijd trok men feestelijk rond de akkers om de levenskracht van de Lente hierop over te brengen. De Lentekoning had vaak een staf of roede waarmee hij op de akkers sloeg om ze vruchtbaar te maken. Op heuvels werd een lentevuur gebrand. Veel paasgebruiken, zoals het paasvuur, zijn hiervan afgeleid.

Met Imbolc, 2 februari, worden de akkers opnieuw vruchtbaar gemaakt. In het voorjaar is er meestal al gezaaid, maar er is nog niet veel boven de grond te zien. Het nieuwe leven ontkiemt onder de grond, in het verborgene. Ook het leven in een ei ontwikkelt zich op deze manier en daarom is het ei door de eeuwen heen een symbool voor vruchtbaarheid en nieuw leven geweest. Een ei was, net als een brood, iets heiligs. Voordat men ging ploegen en zaaien werden vaak eieren in de akker begraven om de vruchtbaarheid van het ei op de aarde over te brengen. De kerk speelde handig in op deze heidense traditie en voordat men de eieren ging gebruiken voor vruchtbaarheidsriten kon men ze in de kerk laten wijden, liefst met pasen natuurlijk. De paashaas, die de eieren brengt en ze soms nog legt ook, is eveneens een oud heidens vruchtbaarheidssymbool, verbonden met de levenskracht die in de lente opnieuw de winter verdrijft.



Viering van het Lentefeest

Het Lentefeest is voortgekomen uit de landbouwfeesten waarbij allerlei handelingen werden verricht om het ontkiemen van het net gezaaide zaad te stimuleren. Voor hedendaagse heidenen speelt de landbouw over het algemeen nog maar een geringe rol. Toch kan de cyclus van het jaar zelfs in een flatwoning aanschouwelijk gemaakt worden. Als je met Imbolc in het ritueel tarwe hebt gezaaid in een bak kun je dit in je Lenteviering opnemen, bijvoorbeeld door er overheen te springen. Springen is sinds mensenheugenis een manier om de groeikracht van de Lente op te wekken. Je kunt dit nog versterken door er een kaars in te branden.

Naast de levenskracht van het gezaaide zaad kun je je ook op andere zaken richten. De groeikracht van de lente kan worden opgewekt om iets dat net op gang is gezet te stimuleren en te versterken. Dit kan een baan betreffen die je net bent begonnen en graag wilt houden. Het kan een project zijn dat je net gestart hebt en een goede kans wilt geven, een relatie die je net bent begonnen. Maak een symbool voor wat je wilt versterken en verricht daar bepaalde handelingen mee die de sluimerende kracht activeren. Neem bijvoorbeeld een foto van je geliefde en gooi die onder het uitspreken van een wens zo hoog mogelijk in de lucht.

Naast het verrichten van handelingen om bepaalde veranderingen op gang te brengen of te versterken, kun je de Lenteviering ook gebruiken om je dank voor de hernieuwde levenskracht van de natuur uit te drukken. De handelingen die je verricht kunnen dan je gevoelens naar Moeder Aarde toe uitdrukken.

De krachten die we in een Lenteviering opwekken zijn niet bedoeld om de lente op gang te brengen. Dat gebeurt zonder ons ook wel. Het is veeleer dat we de groeikracht van de lente, die potentieel aanwezig is, benutten. Net als we met het Joelfeest gebruik maken van de kracht die loskomt als het wiel van de zon weer gaat draaien, kunnen we de kracht benutten die in het voorjaar door de natuur wordt opgewekt. Al wat we hoeven te doen is de kracht die latent aanwezig is activeren. Springen, gooien, begieten met water, slaan met de levensroede, verdrijven van de winter, het ontsteken van een vuur, het zijn even zovele manieren om de levenskracht te activeren.

We wensen je een fijne viering van het Lentefeest, waarin je de hernieuwde levenskracht van de natuur in jezelf ervaart.




Beltain



30 april - 2 mei

Beltain, of Beltane, loopt van zonsondergang op 30 april tot zonsondergang op 2 mei. Dit is het tweede belangrijke feest of sabbat van het jaar. De naam Beltane komt van het Ierse Beltaine, wat 'Bel-fire' betekent, het vuur van de Keltische Lichtgod Bel, Beli, Belenos of Belinus. Het feest wordt ook wel Walpurgisnacht genoemd en viert de komst van de oude zomer en de bloei van het leven. De godin treedt op in de gedaante van de meikoningin en Flora, de godin van de bloemen, die in het Oude Rome begin mei gevierd werd.


Jonge paren sprongen over de Beltane-vuren, renden ertussen of dansten er in wijzerzin omheen. Vee dat na de lange winter uit de stallen werd bevrijd, dreef men tussen twee vuren door om het te zuiveren van ziekte en om vruchtbaarheid en een rijkelijke melkproductie voor de komende maanden te verzekeren. (Dit alles wordt in sommige gebieden nog steeds gedaan.)
Het hoofdkenmerk van dit feest was echter een gebruik dat teruggaat tot de eerste agrarische gemeenschappen en wereldwijd na-echoot. Jonge paren gingen het bos en de velden in om te vrijen en kwamen terug met de eerste mei- en haagdoornbloesems om huizen en schuren mee te versieren. Volgens de traditie is 1 mei de enige dag van het jaar waarop hagendoorn binnenshuis gebracht mag worden. Men vulde op die dag ook manden met de eerste zomerbloemen en plaatste ze bij vrienden, familie, geliefden, ouderen en zieken op de drempel, een gebruik van hernieuwd leven in iedere gemeenschap en ieder huis.
Bijgevolg leent Beltain zich uitstekend voor allerlei soorten van vruchtbaarheidsmagie, of het nu gaat om het verwekken van een kind of financiële of zakelijke ondernemingen die geacht worden vrucht te dragen, om een verbeterde gezondheid of verhoogde energie naarmate de zomer met zijn licht en warmte vordert.
Zonsondergang op de avond van 1 mei was voor de druïden het signaal om de grote Bel-vuren in negen verschillende soorten hout te ontsteken. Daartoe draaiden ze een eiken spil in een eiken koker boven de dichtbijgelegen vuurtorenheuvel, bijvoorbeeld Tara Hill in Ierland, het voormalige huis van Dagda, de goddelijke helden uit het Oude Ierland.
Tips voor Beltain:

- Verzamel als concentratiepunt fris groen, in het bijzonder hagendoorn (in huis enkel op 1 mei toegestaan!) en streekgebonden bloemen, en
leg ze in mandjes.
- Dauw verzameld op de ochtend van 1 mei blijkt extra krachtig te zijn.
- Ontbrand donkergroene, scharlakenrode of zilveren kaarsen en gebruik schitterende citrienen, transparante kwartskristallen, gouden
tijgerogen, amber en topaas in je rituelen.
- Bij Beltain horen de wierookgeuren en kruiden amandel, engelwortel, es, dotterbloem, harswierook, hagen- en meidoorn, sering, goudsbloem
en rozen (voor liefde).

Beltane

Tijd: 30 april


Andere namen: Meiavond, Meifeest

In de Wicca wordt het feest op 30 april meestal aangeduid als Beltane. Soms weet men nog te vertellen dat de Engelse naam May Eve is en dat het op de vooravond van mei werd gevierd omdat de Kelten hun dag begonnen op de vooravond, bij het invallen van de duisternis. Dat klopt allemaal, maar toch is Meiavond, zoals het feest hier in Nederland werd genoemd, niet een uitsluitend Keltisch feest. De hele Middeleeuwen door is het feest overal in Europa gevierd, ook in de Germaanse streken. En ook de Germanen begonnen de nieuwe dag bij het invallen van de duisternis.

Meiavond was een feest waaraan vrijwel iedereen deelnam. De meifeesten hebben langer dan de andere hun heidense oorsprong behouden en tot in deze eeuw werd er nog overal in Europa rond een meipaal gedanst en over vuren gesprongen. In Zuid-Limburg is deze traditie blijven bestaan en ook elders in het land ziet men steeds vaker de meiboom opnieuw verschijnen, soms als toeristische attractie, maar toch duidelijk voldoend aan een behoefte de groeikracht in de natuur te vieren. Er waren tot in de twintigste eeuw Meigilden, geleid door een Meigraaf, die in de nacht van 30 april op 1 mei een boom uit het bos haalden en op het dorpsplein of vóór het stadhuis neerzetten.. Jonge mannen zetten die nacht een kleine boom of tak in de tuin van de geliefde. Zo'n tak werd een liefdemei genoemd. Nog beter was natuurlijk als de geliefde zin had om het Meifeest 's nachts in het bos te vieren. Er werd dan meestal een Meibruid gekozen en men danste gezamenlijk om de meiboom of zonderde zich af in het bos. De Meibruid vertegenwoordigt Moeder Aarde als verleidelijke, vruchtbare vrouw. De Meibruidegom is de Vegetatiegod die de bloesems bevrucht. Meiavond is net als het Lentefeest een vruchtbaarheidsfeest, maar hier gaat het meer om het nieuwe leven dat zich voor onze ogen ontwikkelt: een overvloed aan witte bloemen, het graan dat net boven de grond uitkomt, de eerste groenten, die onder glas geteeld worden. Het gaat daarbij met name om de bevruchting. Door het Christendom werd de meimaand uitgeroepen tot Mariamaand waarbij men probeerde de verering van de Heidense vruchtbaarheidsgodin om te buigen naar een verering van de Heilige Maagd. Toch verloochende de Meikoningin of Meibruid die in veel meifeesten werd rondgereden haar heidense oorsprong niet, al werd ze vaak gekerstend tot pinksterbruid.

Het vieren van Beltane

Het Meifeest was vanouds een landbouwfeest, bedoeld om het moment in de jaarcyclus, waarbij de verschillende gewassen worden bevrucht, te begeleiden. Nog steeds voltrekt dit wonder van de bevruchting zich elk jaar voor onze ogen en nog steeds hebben we de mogelijkheid hier door een ritueel vorm aan te geven.

Zoals ook bij de andere jaarfeesten is gezegd, gaat het er niet om dat de natuur zonder ons haar werk niet kan doen. Ook als we het Meifeest niet vieren zal de natuur zich in haar zomerkleed hullen en vrucht dragen. Toch is een meifeest méér dan alleen een dankzegging voor de te verwachten overdaad. Door de levenskracht te prikkelen kunnen we enerzijds de natuur een beetje stimuleren en anderzijds kan deze levenskracht ons helpen een aantal zaken in onszelf of onze omgeving een goede wending te geven. Hoe vaak nemen we niet iets ter hand en zetten het in gang, maar laten het daarna verwateren en doodbloeden? Het Meifeest kan worden benut om dergelijke zaken net het duwtje te geven dat ze nodig hebben, zodat de plannen alsnog vruchten zullen afwerpen.

Het Lentefeest is een moment om bepaalde zaken nieuw leven in te blazen. Het Meifeest is een moment om dat leven vorm te geven. Als je, bijvoorbeeld, tijdens de Lente hebt besloten vrijwilligerswerk te gaan doen om je medemensen te helpen, is nu het moment om te kiezen voor een bepaald soort vrijwilligerswerk en te zoeken naar een organisatie waarbij je je wilt aansluiten. Als je jarenlang gegevens hebt verzameld over een bepaald folkloristisch gebruik in je omgeving is nu misschien het moment om te besluiten er een artikel over te schrijven of contact te zoeken met iemand die iets méér met je gegevens kan doen dan ze in een la laten liggen.

We wensen je een fijne en vruchtbare Beltane-viering.
* Litha *
20 - 23 juni

Als Beltain het voorspel is, dan is Litha (beter bekend als Midzomer) het orgasme. Alles bereikt een hoogtepunt; de wereld lijkt in groen zijn uitgebarsten. Het is misschien niet de heetste dag van het jaar, maar het is de dag met de meeste uren zonlicht van het jaar. Dit is de omvang van de zonnekracht, het hoogtepunt van de God van het Groeiende Licht, de Eik Koning.


De term Midzomer lijkt misschien vreemd, omdat deze datum nu in verband wordt gebracht met het begin van de zomer. Maar de oude Kelten kenden slechts twee seizoenen: licht en donker, zomer en winter. Dit is eigenlijk het midden van de lichte helft van het jaar. Nu, na de zon's hoogtepunt, begint het groeiende licht te dimmen. Dit is de terugkeer van de duisternis.
Het is waar, zelfs nu je voorbereidingen treft voor een strandfeest, verslaat de God van het dimmende licht, de Hulst Koning de Eik Koning en herwint zijn kracht. De dagen zullen korten en de nachten lengen.
Maar dit is geen somber feest. De komst van de duisternis is slechts een minieme notitie in de viering van Midzomer, als we ons verheugen in de uiterste rijkdom van de Aarde.
Net als Beltain is Litha een vuurfeest. Het vreugdevuur spiegelt de krachtige zon. Wederom springen we over het vuur (of lopen tussen ontstoken kaarsen door) om onszelf met die kracht te vullen - en om symbolisch dat weg te branden dat we niet nodig hebben.
Het idee van Goden die elkaar doden is niet slechts een vermakelijk verhaal, het is een krachtig magisch beeld. Als de Hulst Koning de Eik Koning verslaat, is dat niet een letterlijke dood; het betekent een verschuiving in de balans van kracht. De Eik Koning heeft slechts het toneel verlaten, tot hij weer kan terugkeren. Dit weerspiegelt het Wiccan concept dat de dood noch 'slecht' noch 'kwaadaardig' is, maar meer een noodzakelijke transformatie, een verschuiving in een andere vorm.
Traditioneel voor Midzomer zijn: vreugdevuren, de zon, bloemen (speciaal rode heide), fruit, water, de kleur groen.
Enkele suggesties voor Litha activiteiten:

- Leg een ring van bloemen rond je ketel of rond een schaal met bijvoet
- Hang een bundel verse kruiden te drogen en gebruik ze voor het opkruiden van een Litha feest of gekookte
zomergroenten
- Ontsteek een witte kaars en plaats die voor een raam, zeg je eigen Litha spreuk en laat de kaars uitbranden
- Maak een liefdesamulet en hang het om je nek met een zeeschelp

Midzomer

Tijd: 21 juni


Andere namen: Zomersolstitium, zomerzonnewende

Als langste dag werd in de Juliaanse kalender 24 juni gerekend. Deze kalender was in ons land tot 1700 in gebruik en in Engeland tot 1754. Het was dan ook op 24 juni dat de kerk het Sint-Jansfeest plaatste om het heidense Midzomerfeest te kerstenen. Na het invoeren van de Gregoriaanse kalender verschoof het zomersolstitium naar 21 juni, maar gewoontegetrouw bleef men tot in de twintigste eeuw Midzomer op 24 juni vieren.

In de Sint Jansfeesten die door de eeuwen heen zijn gevierd, zijn veel elementen van het heidense Midzomerfeest terug te vinden. Het Jansvuur is van het Midzomervuur afgeleid. Het bracht, net als het meivuur, vruchtbaarheid. Er werden bezems en fakkels met dit vuur aangestoken en hiermee liep men dan over de akkers. Er werd ook over het vuur gesprongen, vooral door liefdesparen en er werd omheen gedanst. De as van het vuur werd bewaard, want die hielp uitstekend tegen allerlei ziekten, tegen brand en blikseminslag. Ook aan kruiden die met Sint Jan waren geplukt werden grote krachten toegeschreven.

In de Lente- en Meifeesten werd de afwisseling van zomer en winter in heel Europa vaak uitgebeeld als een strijd, waarbij Koning Winter door Koning Zomer werd verslagen. Een belangrijk thema voor een boerenbevolking die van de zomer afhankelijk was voor een goede oogst. Alleen is Midzomer natuurlijk ook de dag dat de zon weer op zijn retour gaat en in volksfeesten werd dat soms uitgebeeld door de Eikkoning met de Hulstkoning te laten vechten. De Eikkoning is niet zozeer de zomer als wel de groeikracht in de natuur die vanaf Midwinter steeds sterker wordt. De Hulstkoning is de afbrekende kracht die ervoor zorgt dat de overvloed van de zomer elk jaar weer wordt afgebroken zodat de natuur weer haar winterrust in kan gaan. Met Midzomer is het de Hulstkoning die de strijd wint. De oogst zal nog verder rijpen, maar de groeikracht is verdwenen en zal pas met Midwinter terugkeren.



Vieren van het Midzomerfeest

Midzomer is net als Midwinter een nieuw begin na een stilstand. Het volksgeloof gaat ervan uit dat voortekenen zich vooral aan het begin van een periode openbaren. Het weer op Midzomer is daarom een indicatie voor het weer in de komende periode. Midzomer werd, net als Samhain, vanouds gezien als een goede tijd om te divineren, om antwoord te krijgen op brandende levensvragen.

Midzomer is ook een tijd om dingen net het zetje te geven dat ze nodig hebben om weer in beweging te komen. Het gaat daarbij eerder om zaken die afgerond worden dan om nieuwe dingen die in ontwikkeling zijn. Midzomer is geen tijd van groei, maar een tijd van rijping. Bedenk wat belangrijk voor je is, maar nog niet tot resultaten heeft geleid. Je hebt misschien verschillende plannen ontworpen en half uitgewerkt. Vraag je af wat het resultaat is dat je wilt bereiken en geef dit vorm in een voorwerp en een handeling. Stel dat je graag jezelf muzikaal wilt uiten en al hebt geprobeerd te zingen, piano te spelen en te trommelen, zonder dat je zelf vindt dat een van die pogingen tot een goed resultaat heeft geleid. Stel dat je trommelen het leukste vindt en je besluit je hierop toe te leggen. Je kunt dan tijdens je Midzomerviering een vuur maken, al is het maar een kaars of waxinelichtje. Dit zet je midden in de Cirkel. Je neemt je trommel of iets dat de trommel vertegenwoordigt, spreekt een wens uit die uitdrukt dat je wilt leren het trommelen te beheersen en springt dan over het vuur. Om de wens extra kracht te geven kun je hem laten rijmen, zodat het een spreuk wordt. Het hoeft geen poëzie te worden, maar hou het simpel. Hoe eenvoudiger, hoe beter. Zeg bijvoorbeeld: "Rom bom bom, ik speel de trom." Daarbij visualiseer je dat je de trommel bespeelt en met dat beeld voor ogen en je trommel of trommelstok in de hand spring je over het vuur. De transformerende kracht van het Midzomervuur zal je dan helpen je die techniek eigen te maken. Belangrijk is dat je het resultaat dat je wilt bereiken duidelijk visualiseert en dat je een handeling verricht om dit op gang te zetten. Het gaat daarbij, zoals gezegd, niet om geheel nieuwe dingen. Als je met Midzomer je pas afvraagt of het misschien leuk zou zijn te leren trommelen, is dit ritueel niet het meest geschikte moment om je wens kracht bij te zetten. Door de afnemende kracht van de zon zal je nieuwe initiatief snel doodbloeden. Alleen wat al volgroeid is kan door de Midzomerkracht voltooid worden.

We wensen je een voorspoedige Midzomerviering die tot het gewenste resultaat zal leiden.


Lughnasadh



31 juli - 2 augustus

Dit feest van Lugh, de Keltische god van het licht en de zoon van de zon, duurt van zonsondergang op 31 juli tot zonsondergang op 2 augustus. Het is het eerste oogstfeest als dank aan de Aarde voor haar mildheid. In het Keltisch noemt men het feest Lughnasadh, als herinnering aan de begrafenis van Lugh.


Sommige mensen betwisten dat het feest gehouden werd als voorbode van de dood van de Zonnegod bij de tweede oogst, de herfstequinox. Naar verluidt ging het in tal van streken echter om de eerste oogst en lijkt de symbolische dood van de Graangod aannemelijker. De christelijke versie, Lammas (Sint-Pieter), duidt op de dag waarop men brood bakte van de eerste graanoogst en op het altaar legde als symbool voor de eerste vruchten.
De laatste korenschoof afsnijden zou ongeluk brengen, aangezien ze de Graangod vertegenwoordigde, die uit vrije wil zijn leven offerde opdat de cyclus van leven, dood en wedergeboorte, planten groeien en oogsten verder duurde. Oogsters gooiden allemaal tegelijk hun sikkel in de richting van de laatste schoof zodat niemand wist wie de Graangod had vermoord.
Van de laatste schoof vormde men een graanpop, symbool van Moeder Aarde, die men versierde met scharlaken linten van Cerredwin, de Keltische Moedergodin. De hele winter lang bleef die pop boven de haard hangen.
Aangezien Lammas een tijd was van feesten en ontmoetingen tussen ver van elkaar wonende stamleden, leende het feest zich uitstekend voor het arrangeren van huwelijken. Stamhuwelijken voor een jaar en een dag werden regelmatig gesloten op Lammas. Het jonge paar stak de handen door een uitgeholde steen en stemde ermee in voor een jaar en een dag samen te blijven. De volgende Lammas konden ze de overeenkomst vernieuwen of uit elkaar gaan, waarbij het huwelijk formeel werd beëindigd.
Tijdens deze periode waren de wegen droog genoeg om te reizen en trokken rechtbanken rond op disputen te beslechten en de betaling van schulden af te dwingen. Lammasrituelen concentreren zich bijgevolg op rechtvaardigheid, rechten, persoonlijke zowel asl gerechtelijke partnerschappen, promotie en vooruitgang in de carrière en het regulaiseren van persoonlijke financiën. Omwille van de voor deze typische graanpoppen stat ook vruchtbaarheid in het middelpunt, bijvoorbeeld als voorbereiding op toekomstige ondernemingen of op een goede gezondheid voor het verwekken van een kind.
Gebruik als concentratiepunt een voorwerp van stro zoals een graanpop, geknoopt graan of een strohoed, eventueel versierd met popjes of korenbloemen of een pot met een granemengeling. Leg daarrond een cirkel Lammaskristallen zoals tijgeroog, gefossiliseerd hout, amber, rutielkwarts of donkergele en bruine stenen. Steek goudbruine of donkergele kaarsen aan n gebruik kruiden en wierookgeuren zoals cederhout, kaneel, fenegriek, gember, heide, mirte en zonnebloemen.


Mabon



20 - 23 september

Mabon is de Herfstequinox, Net als Ostara is het een tijd van perfecte balans tussen licht en duisternis, maar dit keer is het de duisternis die groeiende is. Mabon is een oogstfeest. Dit is de afsluiting, het einde van de oogst.


In vroeger tijden was dit de tijd dat de boeren hun schulden vereffenden met hun schuldeisers. Beide equinoxen zijn tijden van balans, maar Mabon is een rijd van herbalanseren, van dingen weer recht zetten. De oogst is binnen en het is tijd om te zien wat we op voorraad hebben. Dank betuigen is niet alleen dankbaar zijn, maar het vereist ook taxatie en overpeinzing.
Het symbool van het graan, zo belangrijk tijdens Lughnassadh, is ook nog van toepassing tijdens Mabon. Hoewel, het is geen glorieuze viering van overvloed. Het leven vertraagt en er wordt meer aandacht gegeven aan het idee van sterfte en wedergeboorte.
Traditioneel voor Mabon:
Kleuren: bruin, oranje, violet en bosgroen
Andere namen: herfstequinox, Alban Elfed, Wijnoogst
Activiteiten: Het is traditie om de wildernis en de bossen in te gaan om zaadbollen te verzamelen en te drogen (bijvoorbeeld dennenappels).
Ook is het een goed gebruik om wijn te maken tijdens Mabon.

Herfstfeest

Tijd: 23 september


Andere namen: Herfstequinox, Herfstevening, Najaar

Het Herfstfeest, zoals dat door de eeuwen heen gevierd is, is vooral een dankfeest voor de laatste oogst. In onze streken zijn dat vooral appels, peren en noten. Rond de Middellandse Zee bestond een belangrijke cultus rond de Wijngod Dionysos. De God werd geacht te sterven met de in de herfst geoogste druiven en herboren te worden in de wijn.

In het Rijngebied, waar de wijnbouw ook belangrijk was, werd de vrouw die de laatste tros druiven oogstte, uitgeroepen tot Herfstkoningin. De laatste trossen werden aan een tak of boompje gehangen dat werd versierd met koeken en worsten en plechtig werd rondgedragen. Dat boompje werd dan Herfstmei genoemd. Een mei is de levensroede die de vruchtbaarheid van de oogst in zich opneemt en doorgeeft. In andere streken liep men bij het Herfstfeest met fakkels om de velden heen om de vruchtbaarheid van de akkers te versterken. Ook werden vrij algemeen herfstvuren ontstoken die eveneens de vruchtbaarheid bevestigden en versterkten.

Vieren van het Herfstfeest

Het Herfstfeest is een tijd om dankbaar te zijn voor de goede dingen in het leven. Kijk om je heen en zie wat je allemaal hebt bereikt het afgelopen jaar. Zie wat anderen voor je hebben gedaan en wat jij voor anderen hebt betekend. Doe iets met deze oogst om de kracht die erin sluimert te activeren, zodat je die kracht nog lang zult voelen en kunnen gebruiken. Te vaak nemen we de goede dingen voor lief en richten we ons alleen op de problemen die we nog moeten oplossen. Het gaat er niet om deze problemen te bagatelliseren of weg te stoppen. Zie ze alleen in de juiste proporties en laat ze niet de overhand krijgen. De kracht van de herfst kan je daarbij behulpzaam zijn.

Voor de viering van het Herfstfeest kun je je afvragen wat het afgelopen jaar het belangrijkste is geweest dat je hebt bereikt of meegemaakt. Misschien heb je je jarenlang ergens voor ingezet, bijvoorbeeld het starten van een eigen bedrijf, en is het nu eindelijk gelukt. Misschien heb je de liefde van je leven ontmoet. Neem een voorwerp dat je "oogst" vertegenwoordigt of symboliseert, bijvoorbeeld een foto van je geliefde of iets wat met je bedrijf te maken heeft, en doe er in het ritueel iets mee. Bij het Oogstfeest (Lammas) gaat het om iets dat je nog naar je toe wilt halen, als oogst van je inspanningen in het verleden. Bij het Herfstfeest hoef je niets naar je toe te halen, want je hebt het al. Wat je doet is de kracht van die oogst opwekken. Je kunt, in het voorbeeld van de geliefde, een foto van deze persoon in de Cirkel leggen en hier driemaal met de klok mee omheen lopen en er overheen springen, terwijl je een tekst zegt die uitdrukt welke gevoelens je deze persoon toedraagt. Je kunt er een rijmende spreuk maken, waarin je de naam van de betreffende persoon noemt, bijvoorbeeld: "Madelein, bij jou is het fijn" Gedurende het komende jaar kun je dan af en toe voor jezelf de tekst van de spreuk herhalen en zodoende de kracht weer activeren.

Als je met anderen samen het Herfstfeest viert kan ieder voor zich iets nemen wat hij of zij als de belangrijkste oogst van het afgelopen jaar beschouwt. Je kunt ook als groep bespreken wat je het belangrijkste vindt en hier iets mee doen. Je kunt tot uitdrukking brengen wat je met de oogst die nu binnen is wilt gaan doen. Uiteraard kun je, alleen of met een groep, ook gewoon vreugde en dankbaarheid uitdrukken voor de gaven van de natuur die je ook dit jaar weer hebt ontvangen.



We wensen je een fijne viering van het Herfstfeest.


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2016
stuur bericht

    Hoofdpagina