Klein-brabant algemeen



Dovnload 89.33 Kb.
Pagina1/3
Datum23.07.2016
Grootte89.33 Kb.
  1   2   3

KLEIN-BRABANT



ALGEMEEN





  • herkomst naam Klein-Brabant : vroeger maakte deze streek deel uit van hertogdom Brabant. Toen het gebied door huwelijk bij het graafschap Vlaanderen werd gevoegd, bleef de naam Brabant behouden.



  • situering van de streek met de 3 hoofdgemeenten :
    - Bornem (Hingene, Weert, Mariekerke),
    - Puurs (Kalfort, Liezele, Breendonk, Ruisbroek),
    - Sint-Amands (Oppuurs, Lippelo)



- Klein-Brabant is de streek van asperges, paling en Duvel.


-Land van rivieren : Schelde, Rupel, zeekanaal (sluis van Wintam), Vliet, Durme.
2003 is een speciaal jaar voor de streek : het is inderdaad 50 jaar geleden dat de grote overstroming van 1953 plaats had. Op 1 februari van dat jaar stuwde een zeer zware storm het zeewater de Schelde in. Urenlang stroomde het water over de dijken en uiteindelijk braken ze op zeer veel plaatsen door. In Zeeland, in Nederland, vielen er meer dan 1800 doden. In België bleef het dodenaantal beperkt, maar de schade was wel aanzienlijk.

Klein-Brabant deelde mee in de ravage. Vooral de laagst gelegen delen van Wintam, Hingene en Bornem liepen onder water. Veel bressen ware na enkele dagen van hard werken gedicht, maar de Rupelbres in Wintam liet zich niet dichten en groeide naar een breedte van meer dan 75 meter. Huisdieren en vee, mensen zochten hun onderkomen bij familie en vrienden op het droge. Op 10 april lukte het de Rupelbres te dichten en kon de grote schoonmaak beginnen.

In Nederland, dat zo zwaar geleden had, startte men na 1953 met het Deltaplan. In België zou het duren tot 1976, na de zware overstromingen in Ruisbroek, vóór men uiteindelijk het Sigma-plan zou opstarten om de dijken te verhogen en te beschermen.
Dit jaar lopen er in de streek verschillende tentoonstellingen over de grote overstromingen.
1) In De Casteleyn (voormalig koetshuis van het kasteel van Hingene) loopt van 19 april tot 11 mei een tentoonstelling “over onder water”- WE 14-18u, weekdagen 14-17u.
2) In De Notelaer “Herinneringstentoonstelling overstroming 1953”, foto- en videotentoonstelling van 15/2 tot 15/11.
3) Zilverreiger te Weert: “Door strijd bevrijd van water”, van Pasen tot eind oktober. Alle dagen van 14-18u, WE 13-18u.


TEMSE

De Schelde was van grote economische en toeristische betekenis voor Temse. Denk maar aan de vroegere Boelwerf en de Wilfordboten die een verbinding met Antwerpen verzorgden. Vandaar ook de naam Wilfordkaai.

de Scheldebrug is met haar 365m nog altijd het langste dergelijke kunstwerk van het land. De brug is van cruciaal belang voor de verbinding tussen Antwerpen en Oost-Vlaanderen.


WEERT



Evenementen: Rommelland (16/08/03)

Het Sas op de Oude Schelde is het oudste waterbouwkundig kunstwerk in ons land. Het werd in 1592 gebouwd in opdracht van Pedro Coloma, de toenmalige landsheer. Het sas maakte de Oude Schelde weer toegankelijk voor schepen. En die mogelijkheid bracht voor Bornem een economische en culturele heropbloei teweeg. Tot 1950 werd hout uit Bornem naa( de scheepswerf van Temse vervoerd en van de steenbakkerijen uit de Rupelstraak werden steenschepen naar de kaai van Bornem getrokken. Sinds 1961 raakte het sas in onbruik omdat 2 paar deuren bij giertij vernietigd werden en omdat er een vaste dijk werd gebouwd. In 2000 is begonnen met de restauratie van het sas en de heraanleg van de omgeving. De werken duurden ongeveer een jaar en kostte ruim 25 miljoen Bfr.

Tijdens werken zijn hier enkele voorwerpen gevonden uit de Romeinse tijd. Ze wijzen er op dat al in die tijd hier bewoning was.



Kapel H. Theresia van ’t Kind Jesus : ze is in 1934 gebouwd volgens de laatste wens van Magdalena Aga, de meid van pastoor Melaerts. Die meid stierf in de brand toen ze, om het haardvuur beter te doen branden, petroleum op het vuur goot.
De Oude Schelde en het bijhorende Scheldelandschap hebben hun ontstaan te danken aan een verschuiving van de loop van de Schelde ten gevolge van een overstroming, van een oeverdoorbraak. Het tijdstip van die afscheiding is niet met zekerheid gekend, maar de bronnen spreken van de 13de eeuw. In 1240 lag Weert nog op een eiland, dat aan alle kanten door de Schelde en de Durme omringd werd. De oorzaak van de doorbrak lag waarschijnlijk in de toenemende getijdenwerking op de Schelde die resulteerde in zware overstromingen. In de periode waarin de Oude Schelde van Weert werd afgesneden en de huidige loop ontstond, waren in de riviervlakte grootscheepse indijkingswerken aan de gang. De Oude Schelde sneed zich af, en verzandde aan de beide uiteinden. Twee nieuwe dijken werden aan beide kanten aangelegd : de Steendamdijk en de Beerdonkdijk. Het deel van de polder dat op die manier op de Oude Schelde gewonnen werd noemde men de “Nieuwe Landen”.

De geschiedenis van het kasteel van Marnix van St. Aldegonde begint al heel vroeg : van in het begin van onze tijdrekening is er hier sprake van een grote houten uitkijktoren (cf strategisch belang – grensgebied). Deze uitkijkpost zou al bestaan hebben in de tijd van de Romeinen. Later werd het een verdedigingspost tegen de Noormannen.

In 810 wordt die houten toren vervangen door een stenen observatietoren, en in 1007wordt er een burcht gebouwd rond stenen toren. (= na Antwerpse Steen 2de oudste verdedigingsbolwerk langs de Schelde). Men kan er dus vanuit gaan dat er een hele rij van deze verdedigingswerken langs de rivieren gebouwd werd.

In 1798, tijdens de Boerenkrijg, wordt het kasteel fel beschadigd en gedeeltelijk afgebrand. Rond 1800 worden de beschadigde stukken terug opgebouwd. Eind jaren 1800 wodt een restauratie doorgevoerd in opdracht van de 11de graaf, Ferdinand de Marnix, door architect Hendrik Beyaert in neo-gotische stijl. Deze Hendrik Beyaert is een bekende architect : hij ontwierp de gebouwen van de Nationale Bank in Brussel en Antwerpen – hij was ook het gezicht op onze vroegere 100 BEF briefjes. Het is zijn laatste realisatie: Beyaert overleed tijdens de werken aan het kasteel.




Bewoners

- 1007: 1ste kasteelheer = Lambrecht I, graaf van Gent.


Kreeg kasteel in leen van Graaf van Vlaanderen.

- 1246: Zijn laatste afstammeling, Hugo II, verkocht kasteel aan Margaretha van Vlaanderen (= 2de dochter van graaf Boudewijn IX van Constantinopel)

- 1586: Alonzo Felice d’Avalos Aragon de Aquino (Spaanse heer op kasteel door inhuwing) verkoopt kasteel aan Don Pedro Coloma, Heer van Bobadilla.
Pedro Coloma: belangrijk weldoener voor omgeving
Met Pedro Coloma kwam er een kentering in de streek. Hij startte werken in de streek die zeer belangrijk waren voor de verdere ontwikkeling : het Sas bv. (in 1592), hij stichtte een klosoter, bouwde het kapelletje van Luipegem (het oudste kapelletje van Klein-Brabant) en voerde verbeteringswerken uit aan de eendenkooi. Verder legde hij een heel systeem van grachten aan om de weiden te laten afwteren. Hij bouwde het kasteel om van een verdedigingsbuurt in een hof van plaisantie in renaissance-stijl. De Coloma’s woonden meer dan een eeuw in Bornem.

- 1778: Adrien de Lannoy weigert erfenis. Proces van 2 jaar onder de overige familieleden: in 1780 wordt erfrecht toegekend aan zijn zus Eleonore de Lannoy, vrouw van Baudry de Marnix. kasteel is sindsdien (al 223 j) altijd in bezit gebleven van de familie de Marnix en ook nooit meer van naam veranderd. (In die familie is er een familiewet die voorschrijft dat er altijd maar 1 erfgenaam mag zijn en het moet bovendien een man zijn)


- 1968: huidige graaf = 14de graaf, John de Marnix de Sainte Aldegonde, erft kasteel.
Ongehuwd. Jongere broer van graaf heeft 2 zonen.

1971: volledige rechtervleugel laten moderniseren voor zijn woonst en werkruimten.


De Marnix-gang, een gedeelte van de te bezichtigen ruimte is voorbehouden aan Filips Marnix van St. Aldegonde. Hij heeft wel nooit op het kasteel gewoond maar is ongeveer de belangrijkste telg uit het geslacht. Hij was een genie voor zijn tijd, en is vooral bekend als toondichter van het Wilhelmus, het Nederlands volkslied. Hij was burgemeester van Antwerpen en rechterhand van Willem van Oranje, met wie hij naar het Noorden vluchtte toen de scheiding van de Nederlanden een feit was (1585).

Elke Marnix wordt in Bornem, in de grafkelder op het kerkhof begraven.



Eendenkooi :
Min of meer centraal in de ankerplaats op de Oude Schelde bevindt zich een eendenkooi. De oorsprong gaat terug tot 1318, maar de huidige eendenkooi werd in 1534 door Thibaut Baradot (rentmeester Rumst, eerste bewoner huidige kasteel van Hingene) opgericht om de jacht meer rendabel te maken. In 1620 liet Pedro Coloma nog een aantal verbeteringen aanbrengen.
Een eendenkooi is een constructie om op een efficiënte manier en op relatief grote schaal eenden te vangen voor consumptie. Het type dat we in Bornem aantreffen betreft een ondiep plas (Oude Schelde) met daarop uitmondend een aantal gebogen vangpijpen. De open plas wordt omringd door een groenscherm, waardoor het een kalme en veilige rustplaats is die ongehinderd door de aanvliegende eenden kan worden bereikt. De kooiplas en de vangpijpen worden nog eens volledig omgeven met een afsluiting die oorspronkelijk bestond uit dikke rietmatten.
Wanneer doortrekkende eenden, tijdens de herfst en de winter, in de vroege ochtend hu voederplaatsen langs de rivier verlaten en het rustige water opzoeken, begint de kooiker zijn werk. De kooiker, samen met zijn lokeenden en een klein ros hondje, zorgen ervoor dat de eenden de vangpijpen inzwemmen. Op het einde van de pijp worden ze dan gevangen in een kooi met valdeur of netten.
De eendenkooi heeft zo eeuwenlang gewerkt. Uit historisch materiaal weten we dat de vangst kon oplopen tot meer dan 3000 enden per winter. De eendenkooi is de enige nog werkende in Vlaanderen. Vandaag wordt ze nog enkel gebruikt voor wetenschappelijk onderzoek.

Glasramen: De St. Annakerk laat van buiten niet zo vermoeden dat ze een bezienswaardig interieur heeft. Hier zijn onder andere 4 kleurrijke glasramen van ontwerper Luc De Rijck en glazenier Marcel Ysewijn. Eén daarvan stelt de H. Anna voor. De drie anderen vormen een drieluik. Zoals van oudsher gebruikelijk was in de katholieke kerken, wordt daarin een duidelijk (figuratief) verhaal verteld, een verhaal met een boodschap in. Het verhaal in de glasramen begint met een lofzang op het vroegere Weert, het middelste beeldt de geschiedenis van het parochieleven uit, het derde geeft een impressie van het Weert van de laatste jaren.

Weert heeft altijd een grote aantrekkingskracht uitgeoefend op schilders en schrijvers. Filip de Pillecijn (Hamme) liet zich bvb. inspireren door de Weertse Polders in zijn werk “Mensen achter de dijk” en “Blauwbaard”. “De dijkgravin” van Marie Gevers speelt zich af in Weert. De dichter-schilder Herman Broeckaert heeft een paar jaar in Weert gewoond (nabij de Gloriëtte) samen met Pieter Gorus. Zij schilderden impressionistische landschappen. Bert Peleman ( van o.a. het passiespel Christus aan de Schelde) maakte een gedicht over Weert. Tony Van Os’ “Boodschap aan Maria” hangt in de St. Annakerk. Hij was een schilder die het landschap mystiek aanvoelde en in zijn werken het


Scheldemotief wist te versmelten met de religieuze inspiratie.

Klein-Brabant vormt met zijn pittoreske dorpjes, zijn idyllisch Scheldelandschap en zijn natuurlijke schoonheid een bijna onuitputtelijke inspiratiebron voor dichters en dromers, voor schrijvers en schilders…

Inwoners van Weert worden Slijkneuzen genoemd. Dat zou komen 1)van het feit dat zij altijd moeite hadden om zich recht te houden op de slijkerige banen en dus met hun gezicht dicht bij de grond liepen om het evenwicht te bewaren. 2) De wijmen en wissen groeiden hier in de vochtige gronden als kool. De bewoners hadden zich maar te bukken en ze af te snijden.

De bijnaam van de Weertenaren komt nog terug in hun plaatselijke specialiteit, nl. het Slijkneusbier en de Slijkneuskoek. Het is een biologisch bier van 8.5° dat in een ambachtelijk brouwerijtje gemaakt wordt.
Beide zijn verkrijgbaar in café “De Slijkneus” in het VVV-kantoor de Zilverreiger

Varia:
- Weert is het dorp waar Rika De Backer woonde. Toen ze vorig jaar in de lente overleed is in de St.Annakerk een gebedswake voor haar gehouden.



  1   2   3


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina