Liturgie: votum en groet



Dovnload 24.55 Kb.
Datum16.08.2016
Grootte24.55 Kb.
Preek Filippenzen 1:21

Liturgie:


votum en groet

Gz.133:1,4

wetslezing

Ps.84:3,4

gebed

lezen: Fil.1:12-26



Hand.23:12-24; 24:27-25:3

Ps.35:1,9,13

tekst: Fil.1:21

Ld.217


gebed

collecte


Gz.89:1,3

zegen


Preek 12 augustus 2012. Capelle aan den IJssel. Kees van Dusseldorp

Lezen: Fil.1; Hand.23-25. Tekst: Fil.1:21 [serie Filippenzen – 1]


Gemeente van Christus,
** een olympische vlam in je leven?
10.500 sporters zijn tot en met vandaag in actie geweest in Londen. Om samen 900 medailles te verdelen. Mooie sporters, bijzondere prestaties, onverwachte winnaars. Ook al weten we dat de Olympische Spelen ook een andere kant hebben. Van ongezonde prestatiedruk, enorme commerciële belangen en oneerlijke concurrentie. Toch kun je ook genieten van menselijke mogelijkheden, sportiviteit en gezonde strijd.
Dat je niet zomaar olympisch kampioen bent, wordt wel duidelijk als je hoort wat de de sporters ervoor over hebben gehad om zover te komen. Alles stond voor hen in het teken van de sport. Vier jaar, of nog langer. Ik heb geen idee wat het in de praktijk betekent om zo gefocussed te zijn. Sommige sporters hebben een brede horizon behouden. Maar er zijn erbij die bezeten zijn van hun sport. Wat in ieder geval duidelijk is: sport beheerst hun leven. Daar kiezen ze zelf voor en ondanks alle momenten van frustratie, genieten ze er ook van. Maar alle andere zaken worden zo geplooid dat ze de sport niet belemmeren, maar ondersteunen. En wat zich niet verdraagt met het doel, dat doen ze niet. Geen feestjes, geen vakanties, geen extra studie of bijbaantje.
Er zijn meer mensen die zo’n duidelijke magneet in hun leven hebben. Maar er zijn nog meer mensen voor wie dat allemaal minder duidelijk is. Misschien kijk je wel met enige jaloezie naar topsporters. Omdat ze radicale keuzen hebben durven maken. Omdat ze zo’n duidelijke oriëntatie hebben. Maar in het ‘gewone’ leven zijn er zoveel dingen die je aandacht vragen. In je hart zijn zoveel verlangens en in je omstandigheden liggen zoveel claims. Je wilt je vrienden niet teleurstellen, voldoen aan wat je ouders graag zouden zien, je werkgever niet tegen je in het harnas jagen, zeker ook je gezin niet tekort doen en ook niet al te bot naar je buren, collega’s en klasgenoten zijn. En o ja, je wilt je eigen leuke dingen natuurlijk liever ook niet opgeven. En wat is dan de magneet, die al die verschillende onderdelen van je wereld in één patroon kan brengen? Wat is de sleutel van je leven waardoor je in de chaos toch een weg ziet? Wat is het orëntatiepunt dat aangeeft waar je bent en waar je naar toe moet? Als je je leven ergens op kunt richten, ben je misschien dat ellendige gevoel kwijt dat je geleefd wordt. Dat je heen en weer geslingerd wordt door allerlei invloeden, verlangens en verantwoordelijkheden. Kortom: wat is de olympische vlam in jouw leven?
** voor Paulus is dat Christus
‘Want voor mij is leven Christus en sterven winst’. Sterker en intiemer kan Paulus het niet schrijven. Jezus Christus staat centraal in zijn leven. Hij is de magneet die patroon aanbrengt in het leven van Paulus. ‘Voor mij is leven Christus en sterven winst.’ Een tekst die nogal eens boven een rouwadvertentie staat. En daar misstaat deze uitspraak niet. Maar Paulus gaat het om zijn lévensmotto, zijn dagelijkse oriëntatie, de vlam van zijn bestaan.
Paulus schrijft vanuit de gevangenis. Hoogstwaarschijnlijk vanuit Caesarea in Israël, omdat zijn leven daar continu gevaar liep. We lezen in Handelingen dat er in die twee jaren minstens drie uitgewerkte pogingen zijn geweest om hem te vermoorden. Clausius Lysias kon zijn veiligheid niet garanderen in de gevangenis van Jeruzalem en bracht hem over naar de extra beveiligde inrichting in Caesarea bij stadhouder Felix. En zelfs daar is de dreiging nooit ver weg. Want als de stadhouder de joden een plezier wil doen, is Paulus vast een cadeau waar ze erg blij mee zouden zijn. Dat is de reden dat Paulus zich uiteindelijk op de keizer beroept. De dreiging van een moordaanslag klinkt door in de brief aan de Filippenzen. Paulus weet niet of hij het allemaal overleeft. ‘Maar voor mij is leven Christus en sterven winst.’
Als er één gemeente is, die betrokken was bij Paulus in die periode, dan was het wel de gemeente van Filippi. Ze ondersteunden hem al jaren financieel. Je kunt de verhouding tussen de Filippenzen en Paulus vergelijken met die van een gemeente die een evangelist heeft geadopteerd. Een beetje zoals wij via de Stichting Sarfath ons betrokken weten bij Hongaarse predikanten en gemeenten in Roemenië. Of via de MAR bijdragen aan evangelisatie-predikanten in Rotterdam. Vanuit Filippi hadden ze Epafroditus gestuurd om Paulus in de gevangenis te bemoedigen en te ondersteunen. Maar Epafroditus werd ernstig ziek, en daar maakten ze zich in Filippi zorgen om. Toen hij weer was opgeknapt, stuurde Paulus hem terug. En hij maakte van de gelegenheid gebruik om hem deze brief mee te geven voor de gemeente. Je leest tussen de regels door hoe Paulus zich verbonden wist aan de gemeente en hun betrokkenheid waardeerde: het is een hartelijke en persoonlijke brief geworden, niet zonder aansporingen voor de gemeente, maar met een openhartige blik in de ziel van Paulus. Ondanks alle moeilijke omstandigheden: gevangenschap, bedreiging, onzekerheid en tegenwerking, heeft Paulus zijn vertrouwen niet verloren. En zo bemoedigd hij de Filippenzen. En alle latere lezers. Er is er geen brief die zo straalt van christelijke blijdschap als deze brief. ‘Want voor mij is leven Christus en sterven winst.’ Christus is de vlam van zijn bestaan.
** we zeggen hem dat niet zomaar na
‘Voor mij is leven Christus en sterven winst’. Niet iedereen zegt dit Paulus direct na. Ik had het er eens over met een groep jongeren. Zou je dat ook kunnen zeggen: Leven is voor mij Christus? En wat bedoel je dan? Of die tweede helft: Sterven betekent winst? Het kostte ze moeite. En dat is best herkenbaar.
Eén van hen zei: Ik kan me voorstellen dat oudere mensen zoiets zeggen. Wat hebben zij nog van het leven te verwachten? Ze worden geconfronteerd met de dood als allerlei familieleden sterven. En ze bereiden zichzelf erop voor. Ze zijn veel meer met het geloof bezig. Natuurlijk is Christus ook voor mij belangrijk. Maar ik heb ook nog heel veel andere dingen die ik belangrijk vind. Nog veel meer plannen waarvoor ik me inzet.
Een tweede vertelde: Ik heb een vriendin die wel eens zoiets zegt: ik wou dat ik bij de Here was, want daar is het beter dan hier. Ik vind dat een beetje ongezond klinken. Ik ben ook bang dat ze zichzelf wat aandoet. Ze heeft best veel problemen. En het is natuurlijk mooi dat ze in haar geloof houvast vindt. Maar ik zou liever horen dat ze geniet van het leven en zin heeft in mooie dingen.
En een derde jongere zei: Het klinkt een beetje al te fanatiek als iemand zegt: mijn leven is Christus. Daar krijg ik wat kriebels van. Het zijn vaak mensen die hun mening ook aan iedereen willen opdringen. Of te pas en te onpas over hun geloof praten. Dat klinkt zo radicaal. Laten we ook een beetje nuchter zijn. En met twee benen op de grond blijven.
Ik wil deze reacties hier niet compleet bespreken. Het gaat mij erom dat Paulus’ uitspraak niet door alle gelovigen zomaar wordt herhaald. Het klinkt zo radicaal. En wat voor gevolgen heeft het eigenlijk als je zegt: ‘Voor mij is leven Christus en sterven winst.’ Er kunnen reserves zijn, waardoor je zelf niet zonder meer deze woorden op de lippen zult nemen. Het is goed om dat te onderkennen. En daar ruimte aan te geven. Wij zijn Paulus niet. Onze omstandigheden zijn anders, onze ervaringen zijn anders en ons karakter is anders.
** Christus is het geheim van leven
Maar wij kunnen van Paulus wel leren. Want Paulus’ uitspraak doet een beroep op ons. Het is niet alleen een persoonlijke belijdenis van een individuele persoon. Het is ook een woord van de apostel van Jezus Christus, met een duidelijke bedoeling geschreven aan de gemeente in Filippi en Gods Woord voor alle gelovigen. Als je zegt: die uitspraak van Paulus, dat zeg ik hem niet zomaar na, laat het dan een verlangen worden om het hem te leren nazeggen. Want Paulus vat in deze persoonlijke belijdenis heel zuiver samen wat het hart van het geloof is. Hij heeft het geheim van leven ontdekt. Hij heeft Jezus Christus leren kennen. En die vlam wil hij ook bij ons onsteken. Wil de Heer zelf bij ons ontsteken. Ook als wij andere mensen zijn dan Paulus die in een andere tijd en in andere omstandigheden leven. Christus is het geheim van leven.
Leven is voor mij Christus, vertaalt de NBV. En dat is in dit geval heel dicht op de grondtekst. Want ‘leven’ is hier het werkwoord. Hij schrijft niet ‘het leven’ ligt voor mij in Christus. Of ‘het leven’ zal ik van Christus ontvangen. Nee ‘te leven’ is mij Christus. Ik leef voor Christus. Alles wat ik doe, doe ik met hem, voor hem en door hem. Alles wat ik meemaak, deel ik met hem en overleg ik met hem. Alles waar ik mij op richt en waar ik aan werk, is gericht op het ontdekken, ontvangen en eren van Christus. Alles wat ik belangrijk vind, waar ik iets over vertellen kan, hoe ik wil dat de mensen mij meemaken, wordt gestempeld door Christus.
‘Voor mij is leven Christus’, schrijft de apostel. Als ik in zijn brief teruglees om te ontdekken wat hij over Christus heeft geschreven, dan kom ik mooie dingen tegen. Ik lees over voltooiing van Gods werk in de gelovigen op de dag van Christus. Ik lees over de vruchten van de gerechtigheid die we danken aan Christus. Ik lees over waarheid en wijsheid in Christus. Ik lees over de redding in Christus en over de eer van Christus. Ik lees over blijdschap, dankbaarheid en liefde in Christus. Dat allemaal al in de eerste 20 verzen. Stuk voor stuk uitspraken waar je even bij stil zou moeten staan. Om te ontdekken waarom Paulus kan schrijven dat wat hem betreft Christus zijn leven bepaalt. Hij is echt enthousiast over Jezus Christus. En zelfs nu hij omwille van Christus in de gevangenis zit en met de dood bedreigd wordt, kan het zijn geloof niet breken. Ik leef voor Christus. Omdat ik van hem het leven heb ontvangen. Dat is niet maar een individuele belijdenis van een gelovig mens heel lang geleden. Het is een samenvatting van geloof. Van iemand die echt heeft ontdekt wie Jezus Christus is. En die ons daarom veel te zeggen heeft. Christus is het geheim van leven.

** en het uitzicht bij sterven


‘Voor mij is leven Christus en sterven winst.’ We hebben even ingezoomd op het eerste deel. Maar het tweede hoort er helemaal bij. Voor mij betekent sterven winst, schrijft Paulus. Hij werkt dat ook uit: ‘Ik verlang ernaar om bij Christus te zijn, want dat is het allerbeste.’ ‘Maar’, schrijft erbij, ‘ik wil ook wel graag blijven leven, zodat ik vruchtbaar werk kan doen.’ En hij werkt dat innerlijke gesprek in zichzelf heel mooi uit.
Het is toch bijzonder, dat een mens zo’n balans kan opmaken. Wat zijn de voordelen van blijven leven en wat zijn de voordelen van het sterven? Dat je daarover kunt nadenken! Waar is de angst voor de dood? Waar is het verdriet van het afscheid nemen? Waar haal je het lef vandaan om sterven winst te noemen, waar wij altijd van verlies spreken?
Dat is het voorrecht van een mens die leeft voor Christus. Een mens die zijn leven in de handen van Christus heeft gelegd. En uit de handen van Christus heeft ontvangen. Het is niet de verzuchting van een oude man, die de dood ziet naderen. Het is geen uitspraak van een depressief mens, die geen plannen meer heeft. Het is een stralende belijdenis van geloof, van iemand die leeft voor Jezus Christus. Wie Christus heeft leren kennen, zal hem in het sterven persoonlijk ontmoeten en bij hem komen.
Angst voor de dood zit er bij de mens diep in. We praten er liever niet over. Sterven roept veel moeilijke emoties op. En met een bedreiging van het leven kun je mensen flink onder druk zetten. Maar Christus bevrijdt! Zowel van de dood als van de angst. Sterven is geen eindpunt meer, maar een doorgang. Een deur tussen de ene kamer en de volgende. In de ene kamer is Christus je leven, in de volgende kamer is Christus nog meer je leven. Dat wordt je toegezegd! Door de Heer zelf. Hij die uit de dood is opgestaan. En het eeuwig leven uitdeelt. Het komt niet voort uit een sterk menselijk verlangen of uit een menselijk besef van onsterfelijkheid. Het is de waarheid van het evangelie van Jezus Christus. Uit die waarheid komt de rust voort, die Paulus zo krachtig onder woorden brengt. En die je mag leren: ‘Voor mij is sterven geen verlies, maar winst.’
** het verandert je levenshouding
Leven en sterven zijn grote thema’s. Misschien zit je er niet zo op te wachten vanmorgen. Of ben je nog niet zo bezig met zulke grote levensvragen. Omdat je je handen vol hebt aan jezelf. Aan het leven van elke dag. Aan het komende seizoen. Aan de veelheid aan prikkels, gedachten en gevoelens. Toch is het woord van Paulus een magneet die patroon aanbrengt in je leven. Christus is werkelijk de vlam waar je leven op gericht is. Aan wie je richting en kracht ontleent. Door wie je wijsheid en inzicht krijgt. Juist voor de dagelijkse praktijk. Mag ik dat duidelijk maken vanuit de omstandigheden van Paulus?
Dat hij voor Christus leeft, geeft Paulus een vast vertrouwen. Ook in de realiteit dat zijn leven zomaar ineens kan eindigen, wanneer de zoveelste moordaanslag op zijn leven zou lukken. Maar wat er ook gebeurt, waar hij ook terecht komt ‘voor mij is leven Christus en sterven winst’. Wat zijn vijanden ook bedenken, hoe zijn omstandigheden ook zullen worden, het maakt hem niet meer bang. Natuurlijk maakt het hem wel uit. Niet voor niets beroept hij zich op de keizer, wanneer hij de stadhouder niet meer vertrouwt. Maar dat wordt niet ingegeven door lijfsbehoud, maar door het verlangen om Christus nog meer te dienen. Bevrijd worden van angst, geeft veel vertrouwen.
Dat hij voor Christus leeft, geeft Paulus een continue blijdschap. Ook in alle beperkingen die gevangenschap met zich meebrengt. En in de belabberde levensomstandigheden van een gevangenis. En de onzekerheid over zijn proces. Er is geen brief waarin hij zoveel blijdschap laat zien. Over de kansen die hij krijgt om van het evangelie te getuigen. En over zijn diepe verwondering over zijn Heiland Jezus Christus. En er is geen brief waarin hij zovaak zijn lezer oproept om ook blij te zijn in Christus. Zelfs als er sprake is van zorgen, van spanningen, van tegenslagen en van moeiten. Ik hoop er in de komende weken meer over te zeggen.
Dat hij voor Christus leeft, geeft Paulus ook een bijzondere mildheid. Er zijn mensen die in aansluiting aan Paulus het evangelie verkondigen. Er zijn er ook, die zich tegen Paulus afzetten in hun prediking. ‘Ach,’ zegt Paulus, ‘wat doet het er eigenlijk toe. Wat telt is dat Christus verkondigd wordt.’ En daarmee bedoelt Paulus niet dat de toon en de manier van de prediking onbelangrijk zijn. Maar wel dat de manier waarop over zijn persoon wordt gesproken, voor hem niet relevant is. Hij weet zich verheven boven praatjes en verkeerde beelden. Omdat niet hijzelf, maar Christus het belangrijkste is.
Wat voor praktisch effect heeft het geloof? In Paulus’ leven zie je de doorwerking van zijn geloof. Een vast vertrouwen. Een voortdurende blijdschap. Een bijzondere mildheid. Zo ziet de levenshouding eruit van iemand die voor Christus leeft. Het worden karaktertrekken die je niet missen kunt.
** Christus geeft dat geloof
Olympische sporters hebben één focus. Alles wordt aan hun sport verbonden. Daarvoor klopt hun hart. Het lijnt hun leven uit. En biedt integratie en eenheid aan hun keuzen. ‘Voor mij is leven Christus en sterven winst’, schrijft Paulus. Dat biedt een nog veel diepere eenheid van heel het leven. Zelfs voor het sterven. Een oriëntatiepunt.
Niet iedere christen zegt dit Paulus meteen na. Er kunnen best wat reserves zitten. Maar toch schrijft de apostel niet vrijblijvend. Hij nodigt uit om met hem mee te spreken. ‘Voor mij is leven Christus en sterven winst.’ Hoe je dat leert zeggen? Hoe je leert leven voor Jezus Christus? Hoe je de angst voor het sterven kwijtraakt?
De Heer zelf geeft dit geloof. Hij brengt mensen tot die belijdenis. Door hen met zijn Woord en Geest duidelijk te maken wie hij is, wat hij heeft gedaan en wat hij doet. Je doet er goed aan, om er tijd voor te maken om je daarin te verdiepen. Voor bijbellezen en gesprek. Kerkdiensten en bijeenkomsten. Om Christus steeds meer te leren kennen.
De Heer zelf geeft dit geloof. Het begint met het verlangen naar geloof. En daarmee ga je de weg van het gebed. Heer, ontferm u over mij. Bevrijdt mij van mijn zonden en mijn zelfzucht. Richt mijn hart op U en vul mij met uw Geest. Geef mij het vertrouwen, de blijdschap en de mildheid waarin ik voor u kan leven.
Lezen en bidden, praten en nadenken, je wordt zelf ingeschakeld. En ondertussen legt de Heer je de woorden in de mond. In gebed en lied, in psalmen en gezangen. En je zingt. Soms tegen jezelf in. Soms tegen anderen in. Maar met het hart gericht op de Heeree. Om te oefenen in geloof. ‘Jezus leeft en ik met hem!’ Amen.



De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina