Locatie: Abdij Ter Hage, tussen Zuiddorpe en Beoostenblij / Belgie /Parochiekerk H. Gregorius de Grote



Dovnload 10.09 Kb.
Datum26.08.2016
Grootte10.09 Kb.
AXEL, gemeente Hulst, Zld
Locatie: Abdij Ter Hage, tussen Zuiddorpe en Beoostenblij / Belgie /Parochiekerk H. Gregorius de Grote

Bisdom: Breda

Cultusobject: O.L.Vrouw ter Hage, O.L.Vrouw van Axel [beeld]

Datum: Onbekend

Periode: 1278 - ca. 1578 / België / ca. 1930 - 1941

Adres: Parochiekerk H. Gregorius de Grote, Walstraat 29-31, 4571 BH Axel, tel. 0115-561532, pastor W.R. Vervaet

Waarschijnlijkheid in de middeleeuwen geen bedevaart in Nederland, maar in de 17e en 18e eeuw wel in België.

________________________________________________________________________


Topografie en cultusobject

- De Abdij Ter Hage, gesticht kort voor 1236, kende veel tegenslag. Als gevolg van overstromingen en oorlogshandelingen moesten de cicterciënzerinnen nogal eens uitwijken. In 1278 kregen zij behalve extra grond een wit marmeren Mariabeeld (h. 80cm) ten geschenke om hun terugkeer in de abdij te plaatsen. De nonnen raakten aan dit beeld gehecht; zij brachten het in veiligheid als ze weer moesten vluchten. Met de reformatie is het klooster totaal verwoest. De nonnen zijn toen definitief naar de zuidelijke Nederlanden vertrokken. Zij vestigden zich uiteindelijk te Gent. In 1614 werd hun nieuwe kerkje ingewijd, waarna het Mariabeeld 'met toeloop van volk werd vereerd'. Vele gunsten en wonderlijke genezingen deden de populariteit toenemen. De Franse revolutie maakte een einde aan deze periode. Het beeld kwam uiteindelijk in het Carmelietenklooster te Gent terecht, dat al een ander wonderdadig beeld bezat. Zodoende raakte het in de vergetelheid.



Verering

- Niets wijst erop dat het beeld in de middeleeuwen verering buiten het klooster genoot. Ik heb geen vermelding van de verering gevonden bij plaatselijke geschiedschrijvers, die toch wel de geschiedenis van het klooster verhalen: 1529, 1889, 1966. Fruytier (Sancta Maria, 1930-'31) noemt voor het eerst 'O.L.Vrouw van Terhage te Beoostenblij bij Axel', maar spreekt tot 1614 uitsluitend van verering binnen de kloostermuren. Lucienne Cnockaert, die o.g.v. veel archiefonderzoek de geschiedenis van de abdij beschrijft (1958-'59), rept niet over de verering.

- Schutijser (1983 en 1988) en de koster van Axel, dhr. Duym (mondeling): Pastoor L. Goedstouwers, die van 1931 tot 1940 de parochie van Axel onder zijn hoede had, heeft geprobeerd het beeld 'terug' naar Axel te krijgen. Was hij misschien op het idee gekomen door het artikel in Sancta Maria? Het beeld was en bleef echter in België. Hij liet een houten kopie maken van het miraculeuze beeld, noemde het 'O.L.Vrouw van Axel, O.L.Vrouw ter Hage, en Moeder van de Zalige Hoop' en plaatste het in de parochiekerk. In een van de zuilen is bovendien een afbeelding geschroefd van de kopie. Er is ook een bidprentje van gedrukt, afgebeeld bij Schutijser (1983) en (1988) p. 20 en 29. De maanden mei en oktober wijdde hij speciaal aan de verering van O.L.Vrouw van Axel, met alle avonden een Lof en rozenkransgebed. De mensen kwamen echter alleen uit eigen parochie; O.L.Vrouw van Axel was onvoldoende bekend. De opvolgers van pastoor Goedstouwers vierden de Mariamaanden voortaan algemeen, niet persoonlijk voor O.L.Vrouw van Axel.
Bronnen

A Axel: parochie-archief.

B A. de Mul (red.) en B.A.Th.M. Truffino (vert.), 'Kroniek van Axel en omgeving tot 1525 in uittreksels uit een handschrift van Jacob de Hont, in: Jaarboek oudheidkundige kring "De vier ambachten" 1939-1940 (Hulst: Oudheidkundige kring 'De Vier Ambachten', 1940) p. 33-244; A. de Castro, Axel. Bijdrage tot de geschiedenis van Zeeuwsch-Vlaanderen (Sint-Niklaas: -, 1889) p. 10-11 over abdij, niets over bedevaart of O.L.Vrouw, terwijl de schrijver wel het H. Kruis te 'De Clincke' noemt. De Castro is overigens niet erg nauwkeurig; A.J. Fruytier, 'Onze Lieve Vrouw van Terhage te Beoostenblij bij Axel', in: Sancta Maria, kerkelijk weekblad voor het bisdom van Breda , 8 (1930-1931) p. 76, 84, 91-92, 100-101, 108; Michael Schoengen, Monasticon Batavum, dl. 3 (Amsterdam: NH Uitgevers Mij, 1942) p. 16-17; L. Cnockaert, 'De stichting der cistercienzer abdij Ter Hagen onder Axel', in: Citeaux in de Nederlanden (Westmalle: Abdij, 1950-1958), jg.9 (1958), p. 121-131; L. Cnockaert, 'De cistercienzer abdij Ter Hagen. De translatie naar Merelbeke en de terugkeer naar Axel', in: Citeaux commentarii cisterciense (Achel: Abdij Achel, 1959-..), jg.11 (1960) 1, p. 27-38; J. Wesseling, De geschiedenis van Axel (Groningen: Niemeyer, 1966) p. 58-61, 365. Over klooster, niets over bedevaart of O.L.Vrouw. Gebruikte wel de kroniek van De Hondt, red. De Mul, en Cnockaert]; A.M.J. Schutijser, Onze Lieve Vrouw van Axel, Moeder van de Zalige Hoop, Onze Lieve Vrouw ter Hage (Koudekerke: Schutijser, [1983] 10p., 21cm.; vnl. vlgs. Wesseling, ook opgenomen in Schutijser (1988); A.M.J. Schutijser, De Lieve Vrouwtjes van Zeeland. Bedevaartplaatsen in Zeeland (Koudekerke: Schutijser, 1988) 20-29 zelfde als vorige;

C PJMI VKVL 64a.

Ottie Thiers



______________________________
A. van Kalken, Luctor et Emergo of het huis van Maria’s Blijdschap, 1236-1796’, in: Collectanea Ordinis Cisterciensium reformatorum 4 () p. 308, 5() p. 24.
zie Wesseling, Cnockaert en Schutijser voor vermelding archiefvindplaatsen voor de middeleeuwse en Belgische periode. Het parochiearchief van Axel voor de periode na 1930 heb ik, na de informatie van dhr. Duym, niet meer geraadpleegd. Dhr. Duym heeft pastoor Goedstouwers nog meegemaakt en is telg uit een kostersfamilie. Hij is goed op de hoogte.
---------------------------------------------------------------




De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2019
stuur bericht

    Hoofdpagina