Locatie: parochiekerk St. Lambertus



Dovnload 17.38 Kb.
Datum25.07.2016
Grootte17.38 Kb.
De Weere Gemeente Opmeer N.H.

Locatie: parochiekerk St. Lambertus

Bisdom Haarlem

Verering Lambertus

Datum bedevaart: 23 sept. 1896 (vanuit Spierdijk)

Periode 1896

Adres : Driestedenweg 1, 1663 BD De Weere, tel.: 0229-581313
Als voor De Weere van een bedevaart gesproken moeten worden, dan betreft het naar alle waarschijnlijkheid slechts een eenmalige bedevaart in 1896 naar De Weere. In die plaats stond destijds en staat nu nog de enige Lambertuskerk van Noord-Holland en alleen daar kon bij de viering van het 12e eeuwfeest van de marteldood van Lambertus gebruik gemaakt worden van de bij die gelegenheid verleende bijzondere aflaten.

_______________________________________________________________________


Verering

- De oudste wortels van de Lambertusverering liggen niet in De Weere maar in het Lambertuspatrocinium van het nabij gelegen Lambertschaag. De parochie van deze plaats wordt in 1357 genoemd als de graaf van Holland in het genoemde jaar iemand voor het pastoraat voordraagt.i Het patrocinium zelf moet van ouder datum zijn. In de naamgeving van plaats heeft Lambertus immers al een plaats.

Op zoek naar een begindatum is het interessant in de studie van Matthias Zender naar middeleeuwse heiligenverering te lezen dat het hoogtepunt van de Lambertusverering bijna overal vóór het jaar 1000 heeft gelegen. Op zijn laatst vanaf de 12e eeuw stagneerde volgens hem de verering. Eerste vermeldingen van later tijd hebben, zo veronderstelt hij, dan ook bijna altijd betrekking op oudere stichtingen. De verering zou bovendien na 1200 haar elan verloren hebben en tot een verstarde traditionele verplichting zijn geworden.ii In het Utrechtse had de feestdag van Lambertus overigens rond 1200 en in 1346 de hoge status van een zondag.

Lambertus was vooral een heilige van de adel.iii Het patronaatsrecht van de graaf van Holland doet introductie van de Lambertusvering van bovenaf vermoeden en deze zou dan moeten hebben plaats gehad na de verovering van West-Friesland door graaf Floris V tussen 1282 en 1289iv en afgeleid kunnen zijn van de abdij van Egmond, waarvan bekend is dat ze in 1113 beschikte over een altaarreliek van Lambertus.v

De grafelijke oorsprong maakt een volkse verering minder waarschijnlijk. Een dergelijke verering is door Zender bovendien vooral aangetroffen in het westelijk deel van het bisdom Trier en in aangrenzende gebieden van het bisdom Luik. Het is dan ook twijfelachtig of Lambertus in Lambertschaag een bijzondere verering heeft opgeroepen als beschermheilige bijvoorbeeld bij epilepsie en pluimveezieketen, een rol gespeeld heeft als markering van de overgang van de zomer naar de herfst en aanleiding heeft gegeven tot praktijken als het uit elders bekende Lambertuszingen.vi
De overgang van het Lambertuspatrocinium van Lambertschaag naar De Weere dateert van 1817. In 18e-eeuwse naamlijsten van pastoors staat niet De Weere maar Lambertschaag als hoofdplaats met daarbij De Weere en Sijbekarspel. Daarin kwam verandering toen in 1814 besloten werd tot de bouw van een nieuwe kerk in De Weere en de drie (vervallen) schuilkerkjes van Abbekerk, De Weere en Lambertschaag buiten gebruik konden worden gesteld.vii In de achttiende eeuw behoorde de statie van Lambertschaag tot de geringste in het aartspriesterschap Holland, Zeeland en West-Friesland.viii Van enige uitstraling omwille van Lambertus is geen sprake.

- De karakterisering van De Weere als bedevaartplaats is gebaseerd op een bericht over een bedevaart vanuit Spierdijk naar De Weere in 1896. Deze bedevaart was duidelijk resultaat van organisatie. Ongeveer 400 mensen uit Spierdijk deden mee. De pastoor van Spierdijk komt uit het bericht naar voren als voortrekker en hij was ook de celebrant. De pastoor van De Weere verzorgde de preek. Mensen uit Spierdijk zouden ook op eigen gelegenheid naar De Weere getrokken zijn. Gegevens over soortgelijke bedevaarten uit andere plaatsen in de omgeving ontbreken.ix

- Aanleiding ertoe was de volle aflaat die paus Leo XIII verleend had aan hen die bij gelegenheid van het twaalfde eeuwfeest van Lambertus een aan die heilige toegewijde kerk bezochten. In Noord-Holland had De Weere als enige parochie Lambertus als patroon. Dat maakte de plaats aantrekkelijk voor de omgeving en maar die aantrekkelijkheid had door de koppeling aan het eeuwfeest een eenmalig karakter.
De Weere te bedevaart naar elders

- Voor het bedevaartonderzoek is wellicht relevanter, dat men vanuit De Weere te bedevaart naar elders ging. Op 2 juni 1908 werd in het dekenaat Wervershoof de West-Friesche bedevaart naar Heiloo opgericht en P. Stroomer, pastoor van De Weere, was daar toen directeur van. Aan deze bedevaart werd door 15 parochies deelgenomen en het aantal deelnemers was op 16 juni 1908 zo groot (1356) dat een aparte trein werd ingezet. In 1912 werd voor het eerst in Heiloo een processie gehouden en vanaf 1925 ging de (nieuwe) fanfare mee.x

- Men ging bovendien niet alleen met de trein maar ook op andere manieren te bedevaart. Belangrijk in dit opzicht, en niet alleen voor Heiloo, was de oprichting van de R.K. Rijwielclub St. Lambertus op 1 jan. 1919. Deze had eerherstel aan het H. Sacrament tot doel en organiseerde tochten naar Amsterdam (Mirakel), Alkmaar (H. Bloed) en Heiloo (Maria).

In 1940 ging voor het eerst iemand te voet naar Amsterdam. In 1947 gingen er 61 mensen per fiets naar Amsterdam. In 1964 kozen 45 mensen voor de bus, 16 namen de fiets en 15 gingen lopen. In 1965 gingen de laatste fietsers en in 1979 de laatste lopers. Sommigen van hen hadden toen ongeveer 30 keer de tocht ondernomen. Nadien werd alleen nog per auto gereisd.xi

Ook elders, bijv. in Hoogwoud, had rk fietsclub functie in het op bedevaart gaan.
Illustraties

Van de RK Rijwielclub St. Lambertus wordt nog het vaandel bewaard. Centraal op dit vaandel staat de (Amsterdamse) hostie in een stralenkrans boven vuur. Links staat een gevleugeld wiel met wijnrank en druiventros met daaronder de tekst Mirakel H. Bloed en rechts staat een gevleugeld wiel met lelie met daaronder de tekst O.L. Vrouw ter Nood. Boven: R.K. Rijwielclub St. Lambertus. Onder: Weere plus afbeelding van St. Lambertus met boek en staf. (volgens informatie in dossier bij SKKN s.v. De Weere)

Zie ook vaandel van soortgelijke club in Hoogwoud: ook hostie boven vuur.

(SKKN s.v. Hoogwoud)


Bronnen

- E.J. van Liempt, De kerk van St. Lambertus in De Weere. s.l.: s.n., (_ 1980), 10 p. (betreft omslagtitel).

- J. Molenaar Azn., Kroniek van de St. Lambertus parochie te De Weere door de eeuwen heen. De Weere, 1982, 93 p.

- H.J. Kok, `De patrocinia van de HH. Servatius, Gertrudis en Lambertus in het middeleeuwse bisdom Utrecht', in: Archief voor de Geschiedenis van de Katholieke Kerk in Nederland, 6(1964), p. 291-330.



- M. Zender, Räume und Schichten mittelalterlichen Heiligenverehrung in ihrer Bedeutung für die Volkskunde (2e druk, Keulen, 1972), p. 27-60: `Die Verehrung des Hl. Lambert von Lüttich.'
Th. Clemens

iKok, `De patrocinia', p. 318.

iiZender, Räume, p. 33-34.

iiiZender, Räume, p. 29; Kok, `De patrocinia', p. 316.

ivAGN, 2(Haarlem 1982), p. 301-302.

vZender, Räume, p. 44.

viZender, Räume, p. 35-36.

viiMolenaar, Kroniek, p. 6.

viiiZie o.a. de verslagen van 1758 en 1775 in Archief voor de geschiedenis van het aartsbisdom Utrecht, 8(1880), p. 352 en 13(1885), p. 133.

ixBericht van Jac. de Jong, de archivaris van de parochie van Hoogwoud, gebaseerd op informatie uit het parochie-archief van Hoogwoud.

xMolenaar, Kroniek, p. 51.

xiMolenaar, Kroniek, p. 55.

: bedevaart -> extra
extra -> Locatie: kerk van het voormalige predikherenklooster
extra -> Locatie: Voormalige parochiekerk St. Jacob te ‘s-Hertogenbosch
extra -> Locatie: Kapel van O. L. Vrouw van het wonderbare schot, Den Eigen, parochie hh. Fabianus en Sebastianus
extra -> Locatie: Parochiekerk van St. Vincentius
extra -> Locatie: parochiekerk St. Antonius Abt
extra -> Locatie: parochiekerk St. Rosalia
extra -> Locatie: Parochiekerk St. Elisabeth
extra -> Locatie: Nieuwe Kerk of Maria- en St. Catharinakerk
extra -> Baardwijk gemeente Waalwijk nb locatie: Altaar in de voormalige St. Clemenskerk Bisdom: ‘s-Hertogenbosch Cultusobject: Salvator Datum: 27 februari (feest broederschap), 13 maart of 14 juli (feest altaarwijding) Periode: 14de eeuw?
extra -> Locatie: Parochiekerk van St. Antonius Abt




De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2019
stuur bericht

    Hoofdpagina