Macron en breve in tekstverwerkers: een probleem



Dovnload 13.1 Kb.
Datum19.08.2016
Grootte13.1 Kb.

Macron en breve in tekstverwerkers: een probleem

Wie wel eens heeft geprobeerd in Latijnse teksten de lengte van lettergrepen aan te geven door klinkers met macron of breve te typen, zal hebben gemerkt hoe lastig dat is. De meeste lettertypebestanden bevatten deze tekens niet en tot voor kort moest je dus speciaal daartoe ontworpen fonts gebruiken. In de meer recente bij Microsoft-programma’s geleverde fonts zijn de meeste wel aanwezig, maar het is niet zo eenvoudig ze te vinden. Je moet in Word de betreffende tekens via Invoegen – Symbool kiezen op een zo goed als onleesbaar schermpje. Dat zou toch handiger moeten kunnen, en dat kan ook.



Oplossing van het probleem in Word

Daarvoor moet je gebruik maken van de AutoCorrectie-module in Word, te vinden onder Extra. Normaal kun je met dit handige hulpmiddel alleen hele woorden vervangen, maar via een trucje kun je ook delen van woorden vervangen. Zo wordt het mogelijk klinkers met macron of breve betrekkelijk eenvoudig te typen. Je moet alleen aan de AutoCorrectie module duidelijk maken, wanneer en een klinker met macron of breve moet worden geplaatst. Hoe doe je dat? Voor het vervolg maak ik onderscheid tussen de gebruikers van Antioch en degenen die een minder gelukkig leven leiden.



Werkwijze voor de gebruikers van Antioch

Als je een gebruiker van Antioch bent en het bestand Autocorg.doc kent, is het leven in dit opzicht heel simpel. Open het bij Antioch geleverde bestand Autocorg.doc (N.B. Macro’s inschakelen!) en kopieer de lijst in het laatste deel van dit stukje naar dat bestand: lijst selecteren, op Ctrl+C drukken, naar Autocorg.doc gaan, op Ctrl+End drukken, een keer Enter en dan Ctrl+V tikken. Daarna kun je alles in een keer verwerken door op de juiste knop aan het begin van Autocorg.doc te dubbelklikken. Klaar!



Hoe doen de anderen het?

Klik op Invoegen – Symbool. Zoek daarna de gewenste klinker met macron of breve en klik er één keer op. Het gekozen vakje wordt wat uitvergroot, zodat je kunt zien of je het juiste teken te pakken hebt. Klik dan op AutoCorrectie. Daarop opent zich een nieuw scherm waarin je datgene moet typen dat door de gekozen klinker met macron/breve vervangen gaat worden. Als je een ă hebt aangeklikt en mijn systeem (zie laatste alinea) zou volgen, zou je in het vakje /a/ typen. Klik dan op OK en herhaal de procedure voor elke gewenste klinker.


Deze methode werkt voor A/a E/e I/i O/o U/u, maar de Y/y is een probleem. De Y/y met macron is pas in de meest recente versie van de Unicode standaard ondersteund en er zijn (nog) geen fonts die deze tekens bevatten, behalve het bij Antioch horende Vusillus Old Face font en de meest recente versie van de door mij bewerkte fonts die klassiek .
De Y/y met breve komen niet in de Unicode standaard voor en je kunt die dus niet rechtstreeks te voorschijn toveren. Een omweg levert voor y met breve toch een min of meer bevredigend resultaat op. Voor y̆ moet je eerst de y tikken en dan het juiste ̆ teken in het priegelvakje zien op te sporen (als je het goede teken hebt aangeklikt, staat er achter ‘Deelverzameling’ in het vak rechtsboven ‘Gecomb. diakritische tekens’. Klik dan op Invoegen en sluit het Symboolschermpje. Tik vervolgens een willekeurig teken achter y̆, b.v. a, en selecteer dan de combinatie y̆a. Druk op Ctrl+C, klik op Extra – AutoCorrectie, en tik in het invoer­venster waar ‘Vervangen:’ boven staat /y/ (als je mijn systeem volgt). Klik dan in het invoervenster daarnaast en druk op Ctrl+V. Daar verschijnt nu ya. Verwijder de a en klik op OK. Dezelfde procedure kun je volgen voor Æ̅, æ̅, Œ̅ en œ̅, die ook niet in de Unicode standaard voorkomen. Het resultaat vind ik persoonlijk niet zo mooi.
Voor Y met breve bestaat er zo’n omweg niet. Ikzelf gebruik in dat geval een hoofdletter Ypsilon met breve, omdat in de meeste fonts de hoofdletter Ypsilon er precies hetzelfde uitziet als de Y. Je kunt hiervoor dus de normale procedure volgen en in de deelverzameling ‘Grieks – uitgebreid’ de Ῠ zoeken.

Lijst van automatische correcties

Hieronder mijn lijst van automatische correcties. Vóór het =-teken staat wat ik typ, erachter het resultaat. Voor het onwaarschijnlijke geval dat je werkelijk b.v. /a/ en niet ă nodig hebt, kun je de automatische correctie herstellen door op de Backspace-toets of op Ctrl+Z te drukken. Wie in onderstaande lijst ergens lege blokjes ziet, gebruikt een font dat de betreffende tekens niet bevat.

Het door mij gehanteerde systeem gaat uit van twee uitgangspunten:


  1. kleine letters worden voorafgegaan en gevolgd door het / teken, hoofdletters door het vraagteken.

  2. een klinker met een breve tik wordt éénmaal getypt, een klinker met een macron tweemaal; voor de tweeklanken æ en œ, die altijd lang zijn, is ‘ae’ en ‘oe’ voldoende.

Overigens: voor de hoofdletters (behalve Y) werkt het teken / ook; de hieronder voor a e i o u opgenomen combinaties met het vraagteken zijn dus niet noodzakelijk.
/a/=ă

/aa/=ā


/ae/=æ̅

/e/=ĕ


/ee/=ē

/i/=ĭ


/ii/=ī

/o/=ŏ


/oe/=œ̅

/oo/=ō


/u/=ŭ

/uu/=ū


/y/=y̆

/yy/=ȳ


?A?=Ă

?AA?=Ā


?AE?= Æ̅

?E?=Ĕ


?EE?=Ē

?I?=Ĭ


?II?=Ī

?O?=Ŏ


?OE?=Œ̅

?OO?=Ō


?U?=Ŭ

?UU?=Ū


?Y?=Ῠ

?YY?=Ȳ
Zo levert het typen van /o/ dus een ŏ op, en veranderen /OO/ en ?OO? automatisch in Ō. Het typen van een versregel als

Ārmă vĭrūmquĕ cănō, Troīaē quī prīmŭs ăb ōrīs

is nu heel eenvoudig geworden; fontwisselingen en ingewikkelde toetscombinaties behoren tot het verleden.



De methode

De AutoCorrectie-module van Word is een waardevol hulpmiddel om automatisch vaak gemaakte fouten te verbeteren of dikwijls gebruikte lange woorden via een afkorting in de tekst te krijgen. Als je de neiging hebt om steeds ‘hte’ en ‘neit’ te tikken als je ‘het’ en ‘niet’ bedoelt, kun je ‘hte’ en ‘neit’ in de AutoCorrectielijst opnemen. Wie een stukje schrijft waarin om de haverklap het woord ‘AutoCorrectie-module’ voorkomt, kan in diezelfde lijst ‘acm’ opnemen, waarna elke keer dat hij ‘acm’ typt het gewenste lange woord op het scherm komt. De module werkt met alleen met hele woorden, niet met delen daarvan. Tenminste, dat was de bedoeling van de Microsoft-programmeurs.



Het eerder genoemde trucje waarmee je de AutoCorrectie-module van Word ertoe kunt brengen ook delen van woorden te verbeteren, is erop gebaseerd dat je het programma de indruk geeft dat het om een afzonderlijk heel woord gaat, terwijl het in feite een deel daarvan is. Dat kun je voor elkaar krijgen, als je de te vervangen tekenreeks laat beginnen en eindigen met een karakter dat geen letter of cijfer is. De module ‘denkt’ dan dat er een afzonderlijk woord is getypt. Ik dank dit trucje aan de heren Dermod Quirke en Brian Holser, die het hier hebben gepubliceerd: http://www.dermod.dircon.co.uk/eureka.zip.



De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina