Meren en plassen waar maatregelen zijn/worden uitgevoerd



Dovnload 202.04 Kb.
Pagina1/15
Datum07.10.2016
Grootte202.04 Kb.
  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   15

Meren en plassen waar maatregelen zijn/worden uitgevoerd


Document samengesteld vanaf de website platform ecologisch herstel meren.

www.shallowlakes.net bij het overzetten naar www.helpdeskwater.nl

Inleiding:


In de negentiger jaren is een inventarisatie uitgevoerd van meren en plassen waar maatregelen uitgevoerd zijn. Per plas is een omschrijving opgenomen van

  • gebied

  • probleem

  • maatregelen

  • resultaten

  • lessen

  • referenties

  • contactpersoon

Het geheel geeft een mooi overzicht van maatregelen en effectiviteit uit de betreffende periode. Inmiddels zijn er nog veel meer maatregelen uitgevoerd en lessen geleerd, de waterbeheerders worden dan ook uitgenodigd dit document aan te vullen met recente informatie. In het kader van de Kaderrichtlijn Water worden ook veel maatregelen genomen en gemonitord, door ervaringen te delen met andere waterbeheerders kunnen maatregelen steeds efficiënter worden ingezet ter verbetering van de waterkwaliteit. In 2008 is er op initiatief van RWS een nieuwe inventarisatie gestart, de resultaten hiervan zullen t.z.t. op onze website verschijnen.

Aanvullingen voor dit document kunnen aangeleverd worden bij het secretariaat



Meren en plassen waar maatregelen zijn/worden uitgevoerd 1

Inleiding: 1

Anewiel 4

Binnenschelde 4

Boschkreek (te Koewacht) 8

Botshol 10

Breukeleveense Plas 11

Canisvlietse Kreek 20

De Deelen 21

Duinigermeer 22

Fortgracht Edam 23

Fortgracht Ruigenhoek 24

Fortgracht Veldhuis 25

Geerplas 26

De Haak 27

Hollands Ankeveense Plas 28

Hondshalstermeer 29

De Kuil 30

Lauwersmeer 31

Leekstermeer 32

Waterleidingplas en Loenderveense Plas 32

Loosdrechtse Plassen 34

Molenkreek 35

Nannewijd 36

Noorddiep 38

Oude Venen, Fjirtig Mêd 39

Oude Venen, Izakswijd 40

Oude Venen, Tusken Sleatten 41

Parkvijver-Roosendaal 42

Paterswoldermeer 44

Randmeren Noord 45

Reeuwijkse Plassen, Groot Vogelenzang 46

Reeuwijkse Plassen, Klein Vogelenzang 47

Rottige meente 48

Schildmeer 48

Sondelerleien 49

Stichts Ankeveense Plassen 50

Veluwemeer en Drontermeer 50

Vinkeveense Plassen 52

Vlaamse Kreek 53

Volkerak-Zoommeer 53

De Waay 55

Waterleidingplas en Loenderveense Plas 56

Wielen in de Hoevensche Beemden 58

Wiel te Waspik 60

Wolderwijd-Nuldernauw 61

IJsselmeer 63

IJzeren Man 64

Zuidlaardermeer 65

Zwartenhoekse Kreek 68

Zwemlust 69

Anewiel


gebied

Veenplas bij Hommerts.



probleem

Eutrofiëring, inlaat van nutriëntenrijk IJsselmeerwater.



maatregelen

Vanaf 1993 wordt het inlaatwater gefilterd met zandfilters.



resultaten

Het fosfaatgehalte is sterk verlaagd.



lessen

-

referenties

Grontmij, 1994. Schone inlaat Friesland: Onderzoek waterkwaliteit Anewiel door zuivering van inlaatwater. In opdracht van Waterschap Friesland.

contactpersoon

Wetterskip Fryslân, afdeling BPO (Beleid, Plannen en Onderzoek).


Binnenschelde


Gericht visstandbeheer Binnenschelde (Bergen op Zoom).


Onderzoek van de aanwezige visstand.

gebied

De Binnenschelde is een meer van 178 ha, ontstaan in 1987 uit een deel van de Oosterschelde. Het oorspronkelijke water was zout; na de afsluiting en de inlaat van zoet water uit het Zoommeer, is het water in ca. 3 maanden verzoet. Het chloride gehalte neemt nu langzaam af, maar is hoger dan gemiddeld voor zoete wateren, ca. 600 mg Cl/l. De bodem bestaat uit zand en slib gemengd met zand. De gemiddelde diepte van het meer bedraagt 1.5 m. De maximale diepte is 3.5 m. De Binnenschelde heeft een recreatieve bestemming en de functie zwemwater.



probleem

  • afnemend doorzicht tot minder dan 1 m in het zomerhalfjaar,

  • blauwalgenbloei,

  • vissterfte als gevolg van een bloei van Prymnesium c.f. parvum (voorjaar 2000),

  • tot enkele jaren terug: overlast door uitbundige groei van ondergedoken waterplanten en zwemmersjeuk voor surfers en zwemmers,

  • slechte habitat voor snoek (onvoldoende paai-, opgroei en overwinteringsgebied),

  • slechte kwaliteit aanvoerwater (uit Zoommeer, eutroof met veel blauwalgen). maatregelen

  • 1988 baggeren

  • 1989 uitdunning van stekelbaars

  • 1989 uitzetten van snoek en waterplanten

  • 1991 uitzetten van baars

  • 1992-1996 maaien van waterplanten op ongeveer 50 ha

  • 1996-1997 aanleg paai-, opgroei- en overwinteringsgebied voor de snoek

  • 2002? verzouting

In het kader van Actief Biologisch Beheer is terughoudend omgegaan met het verlenen van visvergunningen voor de beroepsvisserij (aal) en de sportvisserij (schubvis).

resultaten

De eerste drie jaar na de verzoeting was het water van de Binnenschelde troebel, voor een belangrijk deel als gevolg van een hoog detritusgehalte. In het najaar van 1990 is het water helder geworden en enige jaren helder gebleven. Het helder worden van de Binnenschelde vond plaats op het moment dat grotere Daphnia-soorten voor het eerst in grote aantallen voorkwamen. Vanaf 1991 komen in de Binnenschelde massaal waterplanten voor (Schedefonteinkruid, kranswieren, Aarvederkruid). Vanaf 1993 verslechterde de situatie langzaam, de heldere perioden werden korter. Vanaf begin 1995 nemen de nutriënten- en de chlorofylgehalten toe. In dit meer komt nauwelijks graas door Daphnia op algen voor, mogelijk door het predatie door Neomysis. In 1997 is voor het eerst geen zicht tot de bodem meer voorgekomen. In dat jaar zijn de planten (vooral Aarvederkruid) vroeg in de zomer verdwenen. De zwemwaternorm voor het doorzicht (zomerhalfjaargemiddelde van 1 m) wordt de laatste jaren niet meer gehaald. De hoeveelheid blauwalgen is toegenomen. Plaatselijk is ook in 1999 het water nog helder boven kranswieren. Het doorzicht in de badzone bedraagt in de zomer ca. 30 cm.


Het Actief Biologisch Beheer is er in dit meer niet in geslaagd om het water langdurig helder te houden.

Effect baggeren
Bij het baggeren in 1988 is 220.000 m3 fosfaatrijk slib verwijderd van 47 ha meerbodem. Het eerste jaar na het baggeren was hierdoor de interne P-belasting verminderd van 1,5-2,5 gP/m2/j tot 0,5 gP/m2/j. In 1990 bleek de interne belasting weer te zijn toegenomen tot het oude niveau. Het verwijderen van fosfaatrijk slib heeft geen meetbaar effect gehad op de fosfaatconcentratie in het water.

Effect van het maaien van waterplanten
In een deel van de Binnenschelde (50 ha) zijn door de gemeente Bergen op Zoom in de jaren 90 frequent de waterplanten gemaaid om op deze manier de overlast voor recreanten (windsurfers, zwemmers) te beperken. Het maaien gebeurde met een sleepmes en veroorzaakte de nodige bodemopwoeling. De gemaaide plantenresten werden pas uit het water verwijderd nadat deze op de kant waren aangespoeld. Een deel van de in de planten aanwezige nutriënten zal hierdoor in het water zijn terecht gekomen. In de jaren dat de heldere periodes langdurig waren groeiden in de gemaaide delen de waterplanten zeer snel weer aan.

Effect paai- en opgroeigebied snoek
Het paai- en opgroei gebied voor snoek produceert per jaar meerdere 10-duizenden snoekjes. Omstreeks juni, als de lengte van de snoekjes ca. 10 cm is, worden ze afgelaten naar de Binnenschelde.
Daarna staat het gebied tot december droog en is er begrazingsbeheer.
Door het ontbreken van voldoende overwinteringsgebied (slechte oeverinrichting, vroegtijdig en massaal afsterven van waterplanten) in de Binnenschelde is de overleving van de geproduceerde jonge snoek in hun eerste winter gering.

In het aangelegde overwinteringshabitat voor snoek, overwinteren naast de snoek ook veel andere vissoorten. Het gebied functioneert ook als paai- en opgroeigebied.



Gericht visstandbeheer: paai- en opgroeigebied voor snoek aan de Binnenschelde (Bergen op Zoom).



Verzouting
Gezien het falen van ABB ligt er een voorstel voor totale verzouting door aanvoer van zeewater uit de nabijgelegen Oosterschelde. Streefwaarde van het chloride gehalte is > 16.000 mg/l.
Een verzouting met Oosterschelde water biedt de beste garantie op duurzaam helder zwemwater.

lessen

Het nog jonge ecosysteem van de Binnenschelde is nooit stabiel geweest en had weinig veerkracht. In deze situatie is ABB onvoldoende gebleken om een helder meer te creëren. Een stijging van de nutriëntengehalten heeft uiteindelijk een permanent troebele situatie veroorzaakt. De oorzaak van de gestegen nutriëntengehalten is tweeledig:



  • opname van nutriënten door waterplanten uit de waterbodem en, na afsterven, afgifte hiervan aan de waterfase;

  • ophoping van een laagje zwart slib op de waterbodem (afgestorven plantenresten en algen). Hierdoor werd de toplaag van de, van nature P-rijke waterbodem anaëroob en is de P-nalevering kunnen toenemen.

In de brakke Binnenschelde kon een plaagalg als Prymnesium sterk groeien en massale vissterfte veroorzaken.

Drastische maatregelen zijn nodig om van de troebele Binnenschelde een permanent helder systeem te maken. Deze maatregelen zijn kostbaar en er wordt bestuurlijk niet gemakkelijk mee ingestemd. Hierbij dringt de vraag zich op tot hoever (m.n. in financiële zin) de inspanningsverplichting van de regionale waterbeheerder reikt om de waterkwaliteitsdoelstelling te realiseren.

Een paai- en opgroeigebied kan de snoekstand in een gebied versterken mits er voldoende overwinteringsgebieden aanwezig zijn.

Baggeren bleek in de Binnenschelde geen bijdrage te leveren aan het verminderen van de interne P-belasting.



referenties

Voortgangsrapportages
Hark, M.H.C. van den & C.,W. Iedema, 1991.
Eindrapportage beheer Binnenschelde.
Werkgroep Actief Biologisch Beheer Binnenschelde. Notanr. AX 91.047.

Hark, M.H.C. van den & C.,W. Iedema, 1992.


Waterbeheer Binnenschelde. Voortgangsrapportage 1991
Werkgroep Actief Biologisch Beheer Binnenschelde.

Hark, M.H.C. van den, 1993.


Waterbeheer Binnenschelde. Voortgangsrapportage 1992.
Werkgroep Actief Biologisch Beheer Binnenschelde. Notanr. AWX 93.031.

Broeders, L., 1994.


Waterbeheer Binnenschelde: Voortgangsrapportage 1993.
Hoogheemraadschap van West Brabant, Bureau Oppervlaktewaterkwaliteit, Breda. Reg.nr.21115.

Meier,M., 1995.


Voortgangsrapportage beheer Binnenschelde 1994.
Hoogheemraadschap van West Brabant, Bureau Oppervlaktewaterkwaliteit, Breda.

Zoute Binnenschelde
Klinge, M., 1998.
Een verkenning van de haalbaarheid van een zoute Binnenschelde.
Witteveen & Bos/Hoogheemraadschap van West-Brabant.

Nagelkerke, L.A.J., 1999.


Variantenstudie Waterbeheer Binnenschelde.
Witteveen & Bos/Hoogheemraadschap van West-Brabant.

Meulen, Y.A.M. van der.


Mogelijkheden van zoutsuppletie als beheersmaatregel voor behoud van helder en plantenrijk water in de Binnenschelde. Witteveen & Bos/Hoogheemraadschap van West-Brabant.

Paai-, opgroei- en overwinteringsgebied
Anonymus, 1994.
Ontwerp paai- en opgroeigebied Binnenschelde.
Witteveen & Bos, Habitat Ecoplan b.v./Hoogheemraadschap van West-Brabant.

Kampen, J., 1998.


Resultaten van het paaigebied voor snoek bij de Binnenschelde in 1998.
AquaTerra Water en Bodem/Hoogheemraadschap van West-Brabant.

Kampen, J., 2000.


Resultaten van het paaigebied voor snoek bij de Binnenschelde in 1999.
AquaTerra Water en Bodem/Hoogheemraadschap van West-Brabant.

Anonymus, 1999.


Paai-, opgroei- en overwinteringsgebied Binnenschelde.
Een integrale monsterings- en beheersstrategie. Hoogheemraadschap van West-Brabant, Bureau Watersystemen.

contactpersoon

G. Waajen (Hoogheemraadschap van West-Brabant, Breda)


  1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   15


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2016
stuur bericht

    Hoofdpagina