Moet kunst mooi zijn? Moet kunst überhaupt iets?



Dovnload 219.99 Kb.
Pagina1/4
Datum20.08.2016
Grootte219.99 Kb.
  1   2   3   4


MOET KUNST MOOI ZIJN?

MOET KUNST ÜBERHAUPT IETS?

IS YOUTUBE KUNST?

MAG JE EEN AFKEER HEBBEN VAN KUNST?

IS EEN SCHREEUW KUNST?

IS JE FAVORIETE FILM KUNST?

MAG JE KUNST AANRAKEN?

WIL JE KUNST AANRAKEN?

MAG KUNST JE RAKEN?

IS ER KUNST OP STRAAT?

IS ER KUNST IN JOUW HUIS?

WAT IS BEWEGEND BEELD?
ALS HET BEELD BEWEEGT, STA JIJ DAN STIL?


IS EEN GEBOUW KUNST?
IS LUISTEREN EEN KUNST?
WAT ZEGT KUNST OVER JOU?
WAT WIL JIJ OVER KUNST ZEGGEN?


KAN KUNST GEVAARLIJK ZIJN?
KAN KUNST INTERESSANT ZIJN?


HOEFT KUNST INTERESSANT TE ZIJN?

KAN KUNST EEN VERHAAL VERTELLEN?
KAN KUNST PIJN DOEN?
IS KUNST STILTE?
MAAKT KUNST LAWAAI?
MAAKT KUNST DEEL UIT VAN DE MAATSCHAPPIJ?
MAAKT KUNST DEEL UIT VAN JOUW WERELD?
WAT IS VOOR JOU KUNST?
IS KUNST WAARDEVOL?
HEEFT IEDEREEN RECHT OP KUNST?
MOET IEDEREEN VAN KUNST HOUDEN?


KEN JIJ EEN KUNSTENAAR?
BEN JIJ EEN KUNSTENAAR?


IS KUNST EEN KOMPAS?
IS KUNST OVERAL?
HEB JE ZELF AL EEN KUNSTWERK GEMAAKT?

EDUCATIEVE MAP VOOR LEERKRACHTEN


CONTOUR 2013

6DE BIËNNALE VOOR BEWEGEND BEELD



INHOUD

1. Introductie op de educatieve map voor Contour 2013 p. 4


2. Contour Mechelen vzw p. 6
3. Contour 2013, 6de Biënnale voor Bewegend Beeld p. 7
4. Het thema: Leisure, Discipline and Punishment p. 9
5. De pers over Contour 2013 p. 11
6. Locaties en kunstwerken p. 13
7. Bewegend beeld? p. 16
8. Bewegend beeld in een maatschappij in beweging p. 18
9. Publieke kunst in de publieke ruimte p. 19
10. Voorbereiding op een bezoek aan Contour 2013 p. 20

11. Tijdens een bezoek aan Contour 2013 p. 25


12. Verwerking na een bezoek aan Contour 2013 p. 26
13. Maak zelf deel uit van de tentoonstelling: 1-Minute-Filmwedstrijd p. 27
14. Vakoverschrijdende eindtermen- en ontwikkelingsdoelen p. 28
15. Contact p. 32

BIJLAGE 1: persknipsels


BIJLAGE 2: achtergrond – artikel over Publieke kunst in de publieke ruimte
BIJLAGE 3: fotomateriaal voor klasgesprek: is dit kunst?
BIJLAGE 4: achtergrond – artikel over videokunst

1. Introductie op de educatieve map voor Contour 2013
Contour vertrekt altijd vanuit een open houding tegenover kunst. Kunst, en meer specifiek bewegend beeld, hoeft niet hermetisch te zijn. Het hoeft niet omschreven te worden met moeilijke woorden. Kunst kan overal zijn: in een stad, in een school, in een kerk, op een televisiescherm.

Tijdens Contour 2013 ligt de nadruk vooral op het ervaren van kunst op locaties die een heel specifieke functie binnen de maatschappij vervullen. Kunst tonen in en rond een gevangenis, een kerk of een voetbalstadion is een grote uitdaging. Kunst en voetbal: hoe zit dat? En wat gebeurt er als je kunstenaars binnenlaat in een gevangenis? Ontdek het tijdens je bezoek aan Contour 2013! We hopen dat deze biënnale zowel voor jou als voor jouw leerlingen een boeiende en bijzondere ervaring wordt.


Er zijn twee verschillende mogelijkheden om Contour 2013 te bezoeken:
- Enerzijds bieden we scholen een gegidste rondleiding aan op de centrale tentoonstellingslocatie: de gloednieuwe ondergrondse tentoonstellingszaal van het Hof van Busleyden. Een rondleiding duurt 1,5 à 2 uur. Er kunnen maximum twintig leerlingen mee per gids.
- Anderzijds kan je met je klas op eigen houtje de biënnale bezoeken, met behulp van deze educatieve map. Bekijk zeker ook eventjes onze website: www.contour2013.be en onze blog: www.blog.contour2013.be. Op de website vind je alle praktische en inhoudelijke informatie over de tentoonstelling, op de blog kan je terecht voor meer achtergrondinfo, interviews met de kunstenaars en curator, filmpjes en foto’s.
Voor wie en met welk doel is de educatieve map gemaakt? Belangrijk om weten is dat dit in de eerste plaats géén werkinstrument is voor leerlingen, maar een werkinstrument voor leerkrachten, bedoeld om een schoolbezoek aan Contour 2013 voor te bereiden. De map is gemaakt voor leerkrachten die lesgeven aan leerlingen vanaf de tweede graad secundair onderwijs, maar uiteraard kunnen ook andere doelgroepen de biënnale bezoeken.
Deze map bevat een ruim aanbod aan achtergrondinfo over de kunstenaars, kunstwerken en locaties, over het thema van de biënnale, algemene info over bewegend beeld (video, film, performance en installaties), over kunst in de publieke ruimte - aangezien de presentatie van kunst op bijzondere plekken in de stad van essentieel belang is voor Contour -, over bewegend beeld in onze maatschappij, enz.
Uiteraard bevat deze map ook heel wat vragen en opdrachten ter voorbereiding op een bezoek aan Contour 2013, om tijdens het bezoek aan de biënnale te gebruiken en een aantal mogelijke verwerkingsopdrachten voor achteraf.
Tot slot bevat deze map een korte opsomming van vakoverschrijdende eindtermen- en ontwikkelingsdoelen die je kan behalen door een bezoekje aan de biënnale te brengen.
Deze map is opgevat als een open werkinstrument, als een uitnodiging tot het stellen van vragen en het nadenken over kunst en vooral tot het ERVAREN van kunst met een open geest en heel veel plezier. We hopen dat je de vragen aan het begin van deze map als een kompas meegeeft aan jouw leerlingen. Hopelijk leiden deze vragen jullie samen doorheen de tentoonstelling.

2. Contour Mechelen vzw
Contour is een kunstorganisatie in Mechelen. Sinds 2003 organiseert Contour de Biënnale voor Bewegend Beeld. De term ‘biënnale’ verwijst naar de regelmaat waarmee de tentoonstelling georganiseerd wordt; om de twee jaar. ‘Bewegend beeld’ verwijst naar film, video, installaties en performances.

De biënnale toont kunst op bijzondere plekken in de stad Mechelen, waarbij de link tussen oude of meer recente gebouwen en hedendaage kunst wordt gelegd: het heden, het verleden, kunst – meer bepaald bewegend beeld - en architectuur komen op deze manier samen.

In de jaren tussen de biënnales presenteert Contour ook kunst in de publieke ruimte, zowel in de stad Mechelen zelf, als daarbuiten. Een voorbeeld hiervan is de Circle of Energy van Jan van Munster in de Stassaertstraat.

Contour heeft geen eigen tentoonstellingsruimte, maar werkt bewust steeds op locatie.

Op onze blog kan je een interview met de directeur van Contour lezen  http://blog.contour2013.be/2013/08/steven-op-de-beeck-van-beeldend-kunstenaar-naar-contour-directeur/

3. Contour 2013, 6de Biënnale voor Bewegend Beeld
Contour 2013 is de 6de editie van de Biënnale voor Bewegend Beeld. Voor elke editie wordt een nieuw artistiek team aangesteld. Het artistieke team bestaat onder andere uit een curator, een tentoonstellingsarchitect en een grafisch vormgever. De vormgever ontwerpt onder andere de affiches en zorgt voor het visuele aspect, de ‘look & feel’ van de tentoonstelling. De architect ontwerpt de tentoonstellingsarchitectuur, want net zoals voor een huis, moeten er voor tentoonstellingen muren en andere constructies worden gebouwd. De curator speelt een centrale rol binnen een tentoonstelling: hij of zij bepaalt het thema van de tentoonstelling en selecteert de kunstenaars en de kunstwerken die getoond worden.
Tijdens de vorige editie van Contour, de 5de Biënnale voor Bewegend Beeld, was de curator Anthony Kiendl, een Canadese curator. Voor de 6de Biënnale voor Bewegend Beeld was het de beurt aan een Deense curator, Jacob Fabricius. Fabricius is directeur van een museum in Kopenhagen, Denemarken.

Curator Jacob Fabricius. Foto door Kenzo De Bruyn.


Voor Contour 2013 selecteerde Jacob Fabricius zesentwintig kunstenaars uit binnen- en buitenland:


Søren Andreasen (DK), Sven Augustijnen (BE), Petra Bauer (SE), Sonia Boyce (UK), Alejandro Cesarco (UY), Keren Cytter (IS), Josef Dabernig (AU), Gustaaf De Bruyne (BE), Jos de Gruyter & Harald Thys (BE), Carl De Keyzer (BE), Edgardo Aragón Díaz (MX), Harun Farocki (CZ), Paul Hendrikse (NL), Louise Hervé & Chloé Maillet (FR), Judith Hopf (DE), Marine Hugonnier (FR), Liz Magic Laser (US), Pernille With Madsen (DK), Pablo Pijnappel & Giles Bailey (BR/UK), Agnieszka Polska (PL), Mark Raidpere (EE), Marinella Senatore (IT), David Shrigley (UK), Dario Šolman (HR), Sarah Vanhee (BE) en Peter Wächtler (DE).
Bovendien nodigde hij twee auteurs uit om een tekst te schrijven over Contour 2013: Arne Dahl (SE) en Anders Fogh Jensen (DK).
Op onze blog kan je een interview met Jacob Fabricius, de curator van Contour lezen  http://blog.contour2013.be/2013/08/interview-met-curator-jacob-fabricius/

4. Het thema: Leisure, Discipline and Punishment (Vrije tijd, discipline en straf)
Kunst en voetbal: hoe zit dat? En wat gebeurt er als je kunstenaars binnenlaat in een gevangenis? Contour 2013 geeft het antwoord! De titel van de biënnale is Leisure, Discipline and Punishment (Vrije tijd, discipline en straf).
Drie belangrijke plekken in Mechelen vormen de inspiratiebron voor het thema: de gevangenis, het voetbalstadion van KV Mechelen en de historische Onze-Lieve-Vrouw-over-de-Dijlekerk. Mensen gaan om allerlei redenen naar deze locaties: voor het plezier, uit noodzaak, vanuit een geloof of onder dwang. Ook de kunstenaars ging er op bezoek om er ideeën op te doen of nieuw werk te maken.
De kunstwerken zijn niet alleen te zien in de gevangenis, het voetbalstadion en de kerk. De kern van de tentoonstelling wordt namelijk getoond in een historisch stadspaleis, museum Hof van Busleyden. Je kan er ook van een drankje genieten in de tuin.
Leisure, Discipline and Punishment:
een woordje uitleg door de curator

De zesde editie van Contour, de Biënnale voor Bewegend Beeld, vindt plaats op vier locaties in Mechelen: de gevangenis, het stadion van KV Mechelen, de Onze-Lieve-Vrouw-over-de-Dijlekerk en het Hof van Busleyden.


Deze plekken vormden een bron van inspiratie voor de tentoonstelling.Ze speelden een rol bij de selectie van kunstenaars en werken en de manier van denken over de publieke ruimte in het algemeen. Alle locaties zijn in gebruik. Ze functioneren als publieke of semi-publieke gebouwen in het stadscentrum en de omgeving van Mechelen.


We vinden gevangenissen, stadions, kerken en musea in de meeste grote steden; ze hebben een zeer specifiek doel in onze maatschappij. Ook al worden ze op erg uiteenlopende manieren gebruikt, toch hebben ze een gemene deler: ze worden gedefinieerd door regels en voorschriften. Elk gebouw wordt door zijn eigen gebruikers op dagelijkse, wekelijkse of maandelijkse basis benut. Binnen deze instellingen voeren bepaalde mensen de vastgelegde regels en voorschriften uit. Ze geven anderen op hun beurt macht of juist een hulpeloos gevoel. Zowel binnen een fancultuur als tijdens een godsdienstige plechtigheid of onder gevangenen, zijn er sociale codes en gedragspatronen die bestaan uit gezang, rituelen en dagelijkse routines. In die hoedanigheid hebben de tentoonstellingslocaties al een eigen publiek.


We kunnen de kerk, de gevangenis en het stadion zien als een Drievuldigheid die alles verbindt. De drie woorden in de titel van de tentoonstelling Leisure, Discipline and Punishment zijn ook verbonden, maar niet aan een van de specifieke plekken. De titel wil eerder een invalshoek bieden om de mogelijkheden, beperkingen en sociale functies van deze instellingen en hun verhouding tot de maatschappij te onderzoeken. Hoe beïnvloeden institutionele gebouwen ons dagelijks leven en gedrag door de manier waarop ze gebouwd zijn? Hoe ervaar je deze gebouwen? Wat betekenen ze voor je?



De meeste kunstenaars bezochten de locaties in Mechelen. Ze werden uitgenodigd om met de woorden vrije tijd, discipline en straf in het achterhoofd werk te selecteren, presenteren of creëren als een reflectie op hun ervaringen rond en hun ideeën over het thema van de tentoonstelling. In veel gevallen maken de locaties een essentieel onderdeel uit van de kunstwerken die ze tonen tijdens Contour 2013. Sommige kunstenaars nemen een duik in de plaatselijke geschiedenis, de lokale politiek of gebeurtenissen in Mechelen. Anderen vertellen met hun werk een universeler verhaal of tonen een meer abstracte interpretatie van hun visie op Leisure, Discipline and Punishment.



Michel Foucault: een inspiratiebron voor de curator

De Franse filosoof Foucault inspireerde de curator. Lees meer over zijn ideeën:



http://nl.wikipedia.org/wiki/Discipline,_toezicht_en_straf

5. De pers over Contour 2013
WWW.COBRA.BE
http://www.cobra.be/cm/cobra/kunsten/130823-sa-contour2013

DE STANDAARD, Jan Van Hove, 23 augustus 2013, ‘Een schreeuw uit de gevangenis’.
De tijd dat videokunst een buitenbeentje was, is lang voorbij. Bewegende beelden zijn vandaag schering en inslag in de beeldende kunst. 'Iedereen die een iPhone op zak heeft, kan zelf een filmpje van enkele minuten maken met een redelijk goede beeldkwaliteit', zegt Jacob Fabricius. 'Voor de huidige generatie zijn video en

film een vanzelfsprekende manier om iets te vertellen.'



'Zowel de kerk als het stadion en de gevangenis zijn plekken waar mensen samenkomen', zegt Fabricius.

'Het zijn plaatsen die overal bestaan en die al eeuwenlang hun eigen codes hebben. Ik vind het boeiend om te zien hoe sommige gebouwen het gedrag en de relaties tussen mensen bepalen. We weten allemaal dat je in een stadion uitbundig mag reageren en dat je in een kerk best op gedempte toon spreekt. Die onuitgesproken regels worden van generatie tot generatie doorgegeven en door onaantastbare rechters - de

priester, de cipier, de scheidsrechter - gecontroleerd. Heel dat subtiele sociale spel leek me een mooi uitgangspunt om kunstenaars aan het werk te zetten.'

KNACK, Jan Braet, 4 september 2013, ‘Dostojevski bij de Maneblussers’.
Een jongen zag de maan weerspiegeld in het glas van de kathedraal en hij meende dat het om een brand ging. Hij alarmeerde de inwoners van de stad, die aanstormden om te blussen. 'Licht, geprojecteerd door glas, creëert een imaginaire wereld en is de basisregel van cinema, van het bewegende beeld', zegt Jacob Fabricius (43). Hij vindt het fijn dat Contour, biennäle voor het bewegende beeld , plaatsvindt in de stad waarvan de inwoners zich de spotnaam maneblussers op de hals haalden. 'Lang voordat cinema was uitgevonden, zwoeren zij al bij het bewegende beeld.'

De Deense curator van de zesde editie nodigde vijfentwintig internationale kunstenaars uit naar drie semipublieke instellingen: het stadion van KV Mechelen, de gevangenis, en de kerk van Onze-Lieve-Vrouw-over-de-Dijle. Hij legde hen drie woorden voor: vrije tijd, discipline en straf. Of hen dat inspireerde om een nieuw werk te maken? Om te reflecteren over morele schuldvragen, zoals Fjodor Dostojevski deed in zijn roman Misdaad en Straf ? Alvast in het hoofd van Fabricius klikten de drie gekozen instellingen samen met de drie woorden ineen tot een nieuwe 'drie-eenheid', symbool van onze moderne samenleving. De Heilige Drievuldigheid van vroeger lijkt naar de achtergrond verdrongen.

HUMO, Elmo Le-vân, 20 augustus 2013
Fabricius: “Ik zat lang met het idee om nieuwe truitjes te laten ontwerpen voor de spellers van KV Mechelen. Het had een groot kunstwerk moeten worden, iets met bewegend beeld. Soit, dat is misschien niet gelukt, maar het zegt veel over de invalshoek: ik probeer kunst naar ongewone plekken te brengen. Wat de gevangenis betreft, maakt filosoof Michel Foucault in zijn boek ‘Surveiller et Punir' een belangrijk punt: de manier waarop een mens beweegt, wordt alsmaar meer bepaald door de ruimte. Kijk maar naar luchthavens of naar IKEA: je verliest er als bezoeker de controle over je eigen beweging. En dat is in een gevangenis - en eigenlijk ook in een kerk of stadion - niet anders.”
(zie bijlage 1 : pers over Contour 2013)

6. Locaties en kunstwerken
6.1. Locaties
Hof van Busleyden – Frederik de Merodestraat 65
De gevangenis van Mechelen – Liersesteenweg 2
Stadion KV Mechelen – Kleine Nieuwedijk 53
Onze-Lieve-Vrouw-over-De-Dijlekerk – Onze-Lieve-Vrouwestraat
Op www.contour2013.be vindt je uitleg over de vier locaties die de curator selecteerde.

Nog enkele weetjes:



  • de Onze-Lieve-vrouw-over-de-Dijlekerk wordt in de volksmond ‘de disco van God’ genoemd, omwille van de moderne glas-in-loodramen die kleurig licht uitstralen wanneer de zon erop schijnt

  • de gevangenis van Mechelen werd gebouwd volgens het traditionele panopticon-model: http://nl.wikipedia.org/wiki/Panopticum_(architectuur).

  • De gemiddelde grootte van een cel in de Mechelse gevangenis is 9,9 meter.

  • De nieuwe ondergrondse tentoonstellingszaal in het Hof van Busleyden is één van de grootste tentoonstellingszalen in Vlaanderen.

  • Bekijk hier hoe de tentoonstelling werd opgebouwd in het Hof van Busleyden: http://blog.contour2013.be/2013/09/video-opbouw-hof-van-busleyden/


6.2. Kunstwerken
Meer dan veertig kunstwerken. Hoe begin je daar aan? Op www.contour2013.be vind je bij elke kunstenaar en bij elk kunstwerk een heldere en beknopte uitleg. Hieronder vind je bij een selectie kunstwerken extra opdrachten en weetjes.
Sven Augustijnen, IHT 20110823-20130823 (2011-2013)

Opdracht: verzamel krantenartikels die gerelateerd zijn aan het thema Leisure, Discipline and Punishment en stel zelf een pagina van een krant samen. Kies zelf een krant uit.

Weetje: Augustijnen verzamelde gedurende 24 maanden (augustus 2011 – augustus 2013) artikels uit The International Herald Tribune om zijn eigen krant samen te stellen.


Petra Bauer, Choreografie voor de reuzen

Weetje: Petra Bauer laat zich vaak inspireren door een lokale traditie. In Mechelen werkte ze rond een stadsparade die maar één keer in de vijfentwintig jaar uitgaat: de Hanswijkcavalcade. Lees hier meer over de stoet: http://cavalcade.stadmechelen.be/nl.
Keren Cytter
Weetje: Keren Cytter insipreert haar werk vaak op boeken, films of zelfs televisiesoaps. Daarbij maakt ze gebruik van de typische elementen waaruit een film of televisieaflevering bestaat: gesproken dialogen, ondertitels, muziek en beelden. Door die op een eigenzinnige manier te ontregelen, doet ze ons de dingen op een andere manier bekijken. Zo kan het bijvoorbeeld voorkomen dat de ondertitels helemaal niet overeenkomen met de gesproken tekst, of dat de woorden die je hoort niet overeenkomen met de bewegingen van de lippen van de acteurs.
Jos de Gruyter & Harald Thys
Opdracht: de kunstenaars maakten een erg vreemde “reportage” over Mechelen. Bekijk de reportage van Vlaanderen Vakantieland over Contour en Mechelen in de klas: http://www.een.be/programmas/vlaanderen-vakantieland/peter-in-hip-en-historisch-mechelen

Vergelijk deze met de video van de Gruyter en Thys. Wat zijn de verschillen?


Edgardo Aragón Díaz
Weetje: Net zoals het werk van Petra Bauer vertrekt vanuit een lokale traditie, vertrekt deze kunstenaar vanuit een lokaal verhaal waarin hij zijn familie laat acteren. En net zoals het werk van Petra Bauer, raakt hij meer universele thema’s aan. De zogenaamd spelende kinderen beelden scènes uit de politieke en maatschappelijke situatie in Mexico. (De film en het boek van Petra Bauer vertellen iets over identiteit en de manier waarop we daarmee omgaan in onze maatschappij.)
Paul Hendrikse
Opdracht: Wiens handschrift zou jij graag kunnen imiteren en waarom? Probeer eens het handschift van je buurman- of vrouw in de klas te imiteren? Of van de leerkracht…
Weetje: Het heeft Paul Hendrikse een volledige maand gekost vooraleer hij het handschrift van de schrijfster Ingrid Jonker kon imiteren.



Judith Hopf
Weetje: Judith Hopf heeft zelf een lichamelijke handicap. Daardoor begrijpt ze maar al te goed hoe een bepaalde vorm je kan hinderen of buitensluiten uit de maatschappij.
Liz Magic Laser (http://www.lizmagiclaser.com/)
Opdracht: Kies op YouTube een filmscene die betrekking heeft tot het thema van de biënnale en speel deze scene na.

Weetje: het werk Prison Score werd gefilmd in de Mechelse gevangenis. Lisbeth Gruwez voert een choreografie uit die ze in samenspraak met Liz Magic Laser creëerde.

Meer weten over Lisbeth Gruwez? Bekijk deze reportage: http://www.youtube.com/watch?v=XfGJxvR2DNY




Pablo Pijnappel


Opdracht: schrijf samen met een aantal leerlingen een kortverhaal. Iemand schrijft het begin, iemand het midden en iemand het einde.

Weetje: de postkaarten van Pablo Pijnappel werden gedurende het afgelopen jaar maandelijks verstuurd naar een aantal mensen. Voor de curator is een postkaart die van punt A naar punt C wordt gestuurd eveneens een bewegend beeld. Ook de gevangenen van Mechelen leverden hun bijdrage aan de biënnale door de postkaarten naar familie en vrienden te sturen.
Marinella Senatore
Opdracht: de kunstenares richtte een erg aparte school op. Hoe zou jouw ideale school eruit zien en hoe zou een kunstenaar daartoe kunnen bijdragen?


David Shrigley (http://www.davidshrigley.com/index.html)

Opdracht: - Stel zelf nieuwe regels op voor de school of kies een instituut/gebouw en maak hiervoor 10 nieuwe regels.

- Maak een cartoon over het thema Vrije tijd, discipline en straf


Weetje: in het werk van David Shrigley zitten vaak spellingsfouten. (Wat is er bijvoorbeeld fout aan Conveyer Belt?) Voor de kunstenaar is het spontaan op papier zetten van zijn invallen en ideëen essentieel. Daarbij vindt hij het niet belangrijk dat de woorden correct zijn, maar dat ze worden weergegeven zoals ze in hem opkomen. Hij geeft zelf toe dat hij niet goed is in spellen. Een interview met de kunstenaar lees je hier: http://observatory.designobserver.com/feature/the-evil-genius-of-david-shrigley/32418/

Sarah Vanhee
Weetje:
wist je dat de buren van de gevangenis soms klagen over het lawaai van de gevangenis? De kunstenares wou hier een positieve draai aan geven. Zelf zegt ze over haar project: 'Dit is de verzameling van verschillende schreeuwen van twintig gevangenen. We gaven hen workshops in groepjes van twee of drie, waar we hen enkele schreeuwtechnieken gaven. Daar maakten we een score van. In zijn boek ‘Discipline et punition’ beschrijft Michel Foucault de maatschappelijke evolutie van het folteren van misdadigers naar een regime van disciplineren en normaliseren. De lichamelijkheid en de stem van de misdadiger zijn daarbij uit het publieke bewustzijn verdwenen. Het is een manier voor de maatschappij om de eigenheid van mensen achter de muren te vergeten. Ik wou iets van hun lichamelijkheid en psychologie

overbrengen. De stem begon ik te zien als een soort vingerafdruk, als het meest eigene wat buiten de gevangenismuren kan worden gecommuniceerd.'



7. Bewegend beeld?

De term ‘bewegend beeld’ verwijst naar films, video’s en installaties. Het zijn letterlijk “beelden die bewegen”. Vroeger heette Contour de “biënnale voor videokunst”, maar bewegend beeld dekt de lading beter. Er is namelijk zoveel meer kunst waarbij beelden bewegen dan enkel video’s. Denk maar aan films, of aan postkaarten die worden opgestuurd, of aan een bol die door een motor in beweging wordt gebracht.

‘Moving image’ en ‘images en mouvement’ zijn gevestigde termen in het Engels en in het Frans. In het Nederlands spreken we over ‘bewegend beeld’.

Kunstenaars die met bewegend beeld werken, betrekken daarbij ook vaak andere media en kunstvormen, zoals fotografie, teken- schilderkunst, performance (denk maar aan Pernille With Madsen, Soren Andreasen, Josef Dabernig of Paul Hendrikse), dans (denk maar aan Liz Magic Laser en haar samenwerking met de Belgische danseres Lisbeth Gruwez), performance en woordkunst (denk maar aan Pablo Pijnappel & Giles Bailey en Sarah Vanhee), digitale kunst (animaties; denk maar aan Dario Solman en Peter Wächtler).

Binnen het domein van de beeldende kunsten (beeldhouwkunst, schilderkunst, …) wint bewegend beeld steeds meer aan terrein. Het is bijna niet meer weg te denken uit musea en tentoonstellingen van hedendaagse beeldende kunst.

Videokunst ontstond in de jaren ’60, het was een nieuw – digitaal – medium en was erg experimenteel binnen de kunstwereld in die tijd. Ondertussen is het een geaccepteerde kunstvorm en maken kunstenaars vaak gebruik van video.

In de jaren ’70 probeerden videokunstenaars zich af te zetten tegen televisie. Televisie was, net zoals video, met een videocamera gefilmd en ook op een klein scherm te zien. Toch probeerden de kunstenaars duidelijk te maken dat video iets heel anders is dan televisie. Ze deden dat door videokunst op een erg persoonlijke, lichamelijke manier te gebruiken, waarbij ze vaak hun eigen lichaam (en hun eigen performances) filmden. Ze toonden ook hoe televisie de waarheid verdraait door de montagetechnieken (knippen, plakken) duidelijk te tonen en te “ontmaskeren” in hun video’s. Anderzijds speelden ze ook met de technische mogelijkheden van videocamera’s die de televisie net niet ten volle kon benutten: special effects, versnelde en vertraagde beelden, vervaagde en onherkenbaar gemaakte beelden,…

Videokunstenaars zetten zich niet alleen af tegen de televisie, maar ook tegen film. Video werd vaak als een minderwaardige, onvolmaakte versie van film bekeken. De videokunstenaars probeerden te tonen dat video een ander medium is dan film, met zijn eigen sterktes en zwaktes. Ze zetten zich af tegen film door vaak niet verhalend te werken, in tegenstelling tot films (die een – meestal chronologisch - verhaal vertellen). Videokunstenaars voerden dus eigenlijk een soort strijd voor de (h)erkenning van videokunst als een kunstvorm op zich, autonoom van film of televisie.

Eind jaren ’80, begin jaren ’90 veranderde er iets: geleidelijk aan ontstond er een vervaging tussen de verschillende media. Schilders gebruikten nu bijvoorbeeld ook video, videokunstenaars maakten animaties van tekeningen, filmmakers maakten video’s, en videokunstenaars maakten films en documentaires, dansers werkten met video, videokunstenaars begonnen een ruimte in te nemen door middel van installaties met daarin (bewegende) beelden. Zelfs theatermakers begonnen met film en video te werken.

Misschien is dit fenomeen, interdisciplinaire kunst (kunst die gebruikt maakt van verschillende media en disciplines), een onderdeel van het postmoderne verschijnsel van het verdwijnen van de Grote Verhalen: alle zekerheden verdwenen, het bestaan van De Waarheid werd in vraag gesteld en in de kunst vervaagde de grens tussen Hoge Cultuur (schilderkunst, beeldhouwkunst,…) en Lage Cultuur (televisie, video,…).

Dankzij de technologische vooruitgang (lichtere en meer nauwkeurige camera’s, geavanceerde montageprogramma’s op de computer, projectie op flatscreens en op grotere schermen, gebruik in interactieve installaties) is videokunst sterk geëvolueerd. Sommige videokunstenaars grijpen terug naar film, omdat ze in dit digitale tijdperk opnieuw verlangen naar het vakmanschap van film en naar zoemende projectoren.

Omdat bewegend beeld zo aanwezig is in onze maatschappij (in supermarkten, winkels, in de muziekwereld, …) werd het voor de kunstenaars enerzijds moeilijker om zichzelf te onderscheiden en de aandacht van mensen te trekken. Bewegend beeld is overal: op school, op straat, op Facebook, op YouTube, … Anderzijds werd de kunstenaar actief op een breder gebied, omdat er meer mogelijkheden zijn. Video-kunst is een voorbijgestreefde, te eng geworden term. Daarom spreekt men nu liever over bewegend beeld.

Extra informatie over videokunst (bewegend beeld wordt hier nog videokunst genoemd) op wikipedia: http://nl.wikipedia.org/wiki/Videokunst.

8. Bewegend beeld in een maatschappij in beweging
De tijd dat beelden enkel in de bioscoop en op jouw televisiescherm bewogen is al lang voorbij. Tegenwoordig bekijk je series en films op de computer of via internet, op YouTube, maak je zelf filmpjes met je gsm, plaats je zelf bewegend beeld op Facebook op op YouTube, bekijk je reclamefilmpjes op panelen op straat en in de supermarkt en bekijk je zelfs filmpjes op school (op internet of in de klas).
Bewegend beeld is… overal. Hoe ga je om met een maatschappij in beweging? Besef je wel door hoeveel beelden je omgeven wordt? En waar komen die beelden vandaan? Wie heeft ze gemaakt? En waarvoor zijn ze bedoeld? En wat gebeurt er met de beelden die jij zelf verspreidt?
Verdrinken we in de huidige gemediatiseerde maatschappij, drijven we er willoos op mee, zwemmen we tegen de mediastroom in, of vinden we er vlotjes onze weg in? Media-educatie en een bewuste omgang met media kan een kompas vormen voor leerlingen en hen doen nadenken over de beelden waarmee ze dagelijks bewust – en vaak onbewust – geconfronteerd worden, of die ze zelf creëren.
Contour 2013 kan een alternatieve manier zijn om na te denken over de rol die beelden kunnen spelen en over de evidentie (of net over het niet-evidente) van bewegend beeld.

Mediawijsheid is een geletterdheid, het gaat over het leren omgaan met media. Je kan iets pas leren door ermee in contact te komen en er zelf gebruik van te maken. Door de leerlingen een one-minute-film te laten maken komen ze effectief in contact met het medium. Heel wat info over mediawijsheid kan je vinden op:



http://www.platformrondmediawijsheid.be/
Zie ook: Voorbereiding op een bezoek aan Contour 2013. In dit onderdeel kan je vragen vinden die ingaan op mediawijsheid en die een insteek voor Contour 2013 kunnen vormen.

9. Publieke kunst in de publieke ruimte
Wat is de publieke ruimte?

De publieke ruimte kan zich zowel binnen als buiten bevinden: in gebouwen, in de open lucht, op zichtbare plaatsen in een stad. De publieke ruimte kan een voormalig stationsgebouw zijn, een kerk, een bioscoop, een park, een plein, een meer, …


Wat is publieke kunst?

Publieke kunst is kunst die doorgaans buiten de context van een museum of een traditionele tentoonstellingsruimte (zoals een galerie) wordt getoond, ook al kan een museum of galerie wel degelijk gebruikt worden om er publieke kunst te tonen.

Publieke kunst omvat zowel tijdelijke als permanente kunstwerken, interactieve kunst, sociaal georiënteerde kunst, locatiegebonden kunst, procesmatige kunstprojecten, …
Duidelijke voorbeelden van publieke kunst in de publieke ruimte zijn de regels van David Shrigley aan het stadion van KV Mechelen en aan de muur van de gevangenis, maar ook de kunstwerken in de kerk, want dat is namelijk een semi-publiek gebouw.

Om over na te denken:


  • Is een gebouw kunst?

  • Is een piramide vandaag publieke kunst in de publieke ruimte?

  • Was een piramide in de tijd van het Oude Egypte publieke kunst in de publieke ruimte?

  • Is graffiti publieke kunst in de publieke ruimte?

  • Waarom hangen de schilderijen van Rubens in musea?



  1   2   3   4


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2016
stuur bericht

    Hoofdpagina