Mozart & 'Die Zauberflöte' Een lessenserie voor het voortgezet onderwijs in het kader van het Mozart-jaar 2006



Dovnload 447.98 Kb.
Pagina11/11
Datum22.07.2016
Grootte447.98 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11

Mozart als punker – dit motief duikt vaker op, zowel in de literatuur over hem als in de beroemdste film die aan hem gewijd is. Met die film maakte je hiervoor en in blok A al uitvoerig kennis. Op het Engelstalige IMDb (Earth’s Biggest Movie Database) vind je over deze film de volgende informatie. Lees deze door en maak opdracht 2.



Amadeus (1984) http://www.imdb.com/title/tt0086879/




Directed by
Milos Forman

Writing credits
Peter Shaffer (play)
Peter Shaffer (screenplay)






Add to MyMovies



Photos



IMDbPro Professional Details

Genre: Biography / Drama / Music (more)

Tagline: The Man... The Music... The Madness... The Murder... The Motion Picture... (more)

Plot Outline: The incredible story of Wolfgang Amadeus Mozart, told in flashback mode by Antonio Salieri - now confined to an insane asylum. (more) (view trailer)

User Comments: Great Movie (more)

User Rating: 8.3/10 (40,259 votes) top 250: #76

Cast overview, first billed only:

F. Murray Abraham

....

Antonio Salieri

Tom Hulce

....

Wolfgang Amadeus Mozart

Elizabeth Berridge

....

Constanze Mozart

Simon Callow

....

Emanuel Schikaneder/Papageno

Roy Dotrice

....

Leopold Mozart

Christine Ebersole

....

Katerina Cavalieri/Costanza

Jeffrey Jones

....

Emperor Joseph II

Charles Kay

....

Count Orsini-Rosenberg

Kenneth McMillan

....

Michael Schlumberg (2002 Director's Cut)

Kenny Baker

....

Parody Commendatore

Lisabeth Bartlett

....

Papagena

Barbara Bryne

....

Frau Weber

Martin Cavina

....

Young Salieri (as Martin Cavani)

Roderick Cook

....

Count Von Strack

Milan Demjanenko

....

Karl Mozart

  (more)





MPAA: Rated R for brief nudity. (director's cut)
Runtime: 160 min / 180 min (director's cut) Country: USA
Language: English / Italian
Awards: Won 8 Oscars. Another 31 wins & 13 nominations (more)

User comments

29 out of 39 people found the following comment useful:


Great Movie, 5 September 2003
Author: Agatha from Maine

OH! This movie is WONDERFUL, this movie is BEAUTIFUL! I just love it, and not because of my fixation on Mozart, but because it is a beautifully made, completely moving work of art.

What many people do not seem to understand is that the film is entirely Salieri's--it is NOT in any way about Mozart himself, nor is it a biography about the composer. It is about Salieri's madness and obsession WITH Mozart, and yet because the character of Mozart is played so unforgettably by Tom Hulce in such an unconventional performance, the viewer takes most notice of him and will think him the central figure. The film chooses to highlight the comparison of mediocrity versus genius; Mozart is obviously the better of the two composers, and Salieri can see his own mediocrity and recognize his inferiority to Mozart so well that he is driven insane. Watch the film again; while it is true much biographical information about Mozart's life is given while telling us relatively little on Salieri's, you will see that the purpose of this is only to highlight Mozart's genius, his natural and uncanny abilities that come so easily to him. We see how his life affects Salieri's directly and we see Salieri old in his wheelchair, long after Mozart has died, still being affected by it.

One might say "Then WHY is it called 'Amadeus?'" as that is Mozart's middle name, and naming the film after him would certainly cause one to believe that the central figure would have the title (was not "Forrest Gump" about Forrest Gump?) But why, then, "Amadeus?" Why not "Mozart" or "Wolfgang," the only names he is referred to as in the movie? Look at the connotative meaning of the name "Amadeus:" In Latin it means "Loved by God." It's so perfect, so fitting that this should be the title; Peter Schaffer could not have asked for better! Not only does Salieri throughout the entirety of the movie express his disdain for Mozart, but he keeps coming back to God: "Why does God not give me talent? Why Mozart? Why does God love him, but not me?" Indeed, Mozart IS loved by God, if God's love is shown through gifts and abilities. "Amadeus" does not stand for Mozart himself, but for a major theme expressed throughout the film.

Oh, the themes, motifs, symbolism and hidden meanings! But what of the movie itself? The brilliant acting, the beautiful dresses and jackets, the unforgettable scenes? F. Murray Abraham is perfectly cast in this perfectly acted role; he grimaces and holds back hatred so perfectly, and nothing about his performance makes you think he is acting. Tom Hulce as Mozart is wonderful-most will remember his annoying laugh that bursts forth at the most inappropriate of times. The most memorable scene occurs at the end, when Mozart is on his deathbed, dictating his requiem to Salieri as Salieri struggles still to understand the brilliant notes flowing through Mozart's mind. The importance lies not in the fact that Mozart is dying (though his departure from the movie, for me, was quite traumatic) but in seeing how Salieri must have more of Mozart's work; he hates this man and yet he recognizes the brilliance of his music, a brilliance he will never posses. Some of the most enjoyable scenes depict productions of Mozart's operas; "The Abduction from the Seraglio" finale in the beginning is bright and joyous; "The Magic Flute" Queen of the Night aria scene is shown and contains of the most beautiful arias I have ever heard. Even if you don't like opera, you will be amazed at how high the soprano must sing.

This is just my absolute favorite movie, and I certainly did not analyze it like this the first time I saw it. I did not see everything either, the important themes and such, but every time I watched it I got more out of it. And it really is just so enjoyable, so funny, so perfect. The music, the actors-there is just something about them. Perhaps because none went on to be stars, and all you see is the movie, not the actors. I am basing everything on the original cut, not the new director's version, which I have seen, but I have entirely different things to say about it. The original is perfect as is. Watch it, you will see what I mean. You'll love it. I know I do!



Opdracht 2
Je ziet het: de film krijgt flink wat sterren, bijna het maximale aantal. Maak hieronder een lijstje van de volgens jou belangrijkste positieve en negatieve punten in de recensie:


Positief

Negatief







Opdracht 3
Op naar de biblio- of videotheek: leen de film, bekijk ‘m en geniet!

Of – beter nog – koop ‘m op DVD. En neem dan de Director’s Cut: 2 DVDs, die je bij Amazone.de online voor slechts € 9,99 kunt bestellen.



EXTRA
De film AMADEUS


DVD-editie:

Amadeus. Director’s cut (1984/2001). 2-discs limited edition. – The Saul Zaentz Company / Warner Home Video 2002.DVD 37464. (Met Audio Commentaar. Talen: Engels, Frans, Italiaans; Ondertiteling: Nederlands, Engels, Frans, Italiaans, Arabisch, Spaans, Duits; Voor slechthorenden: Engels, Italiaans)



Lees de onderstaande tekst door en maak dan de opgaven.
Regisseur Milos Forman, die in 1989 een fascinerende verfilming zou afleveren van de boosaardig moralistische 18e-eeuwse roman Les liaisons dangeureuses van Choderlos de Laclos (het ten opzichte van Stephen Frears’ Dangerous liaisons onderschatte Valmont), verfilmde al in 1984 een ander historisch onderwerp uit die losbandige eeuw, en wel, in samenwerking met de schrijver Peter Schaffer, diens opzienbarende toneelstuk Amadeus uit 1981. Opzienbarend omdat daarin plompverloren de historisch onjuiste mythe wordt gebruikt dat Mozarts collega, de hofcomponist Antonio Salieri, Mozart zou hebben vermoord.
Hoe komen Schaffer en Forman daarmee weg? De titel Amadeus geeft de sleutel tot het begrip van deze draai aan de geschiedenis. “Amadeus”, Wolfgang Mozart's tweede, in die tijd vooral in de Franse vorm “Amadé” niet ongebruikelijke naam, is Latijn voor “de door God beminde” en dat is in deze versie van het verhaal het levensgrote probleem van Antonio Salieri. Als kind had hij God vurig gebeden om muzikaal talent in ruil voor een deugdzaam leven en daarmee heeft hij het tot de hoogst denkbare functie gebracht: componist aan het hof van keizer Joseph II. Maar daar moet hij, door datzelfde door God gegeven talent, ontdekken dat de schepper van de allermooiste muziek die hij ooit gehoord heeft een rokkenjagende, hondsbrutale, giechelende clown is. Verteerd door jaloezie zweert hij zich op God (of beter: zijn beeld van God) te wreken voor deze onrechtvaardigheid door Mozart zo veel mogelijk dwars te zitten en uiteindelijk deze lieveling van God te doden. Na Mozarts ontijdige dood moet hij – tientallen jaren verder levend – vaststellen dat diens muziek steeds beroemder wordt en zijn eigen, God lovende muziek snel in vergetelheid raakt. Opgesloten in een krankzinnigengesticht poogt hij een eind aan zijn ellendig bestaan te maken, maar wanneer dat niet lukt, vertelt hij zijn verhaal vol verbittering en zelfhaat aan een jonge, diep geschokte priester. Daarmee begint de film en we beleven de hele voorafgaande geschiedenis door de ogen en dus vanuit het standpunt van Salieri. Opvallend is daarbij dat beide hoofdpersonen een gigantisch vaderconflict doormaken, Mozart met zijn lijfelijke vader, Salieri heel kort met diens lijfelijke vader en daarna met God de Vader, en dat ze daarin meer op elkaar lijken dan in ieder geval Salieri lief is…
Waarom doen Schaffer en Forman dit? Al snel blijkt dat dit hoogst dramatische en voor de voortgang van het verhaal spannende perspectief een schitterende manier is om de bijzonderheid van Mozart des te scherper uit te laten komen. Wat aanvankelijk misschien een curieus kijkje op een terecht vergeten deel van de roddelgeschiedenis lijkt te zijn, blijkt een jubelend eerbetoon aan het volgens velen grootste, veelzijdigste, maar ook raadselachtigste genie uit de muziekhistorie – en tegelijk aan Gods onbegrijpelijke “onrechtvaardigheid”. Want dat is wellicht de kern van dit bijzondere verhaal: de dodelijke jaloezie van vrome, godvrezende lieden die niet kunnen uitstaan dat “ongelovigen” en zondaars meer door God begunstigd lijken dan zijzelf.
Formans film heeft acht Oscars in de wacht gesleept (er zijn slechtere films die er meer gewonnen hebben…) en is intussen natuurlijk ook op DVD uitgekomen, in 2002 in een twintig minuten langere director’s cut (totaal 2 uur en 53 nimmer vervelende minuten!), voorzien van een extra schijf met een interessante Making of Amadeus van Bill Jersey. De gebruikelijke wederzijdse loftuitingen blijven binnen de perken en de documentaire biedt interessante kijkjes in de productieomstandigheden van zo’n gecompliceerd historisch drama.

OPGAVEN





Aan het eind van deze module vind je de teksten waarin Antonio Salieri zijn conflict met God beschrijft zodat je die nog eens rustig kunt bekijken bij het verwerken van de film en het werken aan de opgaven.

En vergeet niet alle Engelse, Franse en Duitse teksten die je leest in je leesdossier op te nemen!


ONDERBOUW

Bekijk de film, met Nederlandse ondertiteling natuurlijk, en geniet van:



  • het knap (en in een behoorlijk hoog tempo) vertelde verhaal;

  • de fantastische acteerprestaties in de grote en de kleine rollen;

  • de fraaie aankleding in kostuums en locaties (heel bijzonder zijn hier de operareconstructies in het oude, praktisch ongeschonden bewaard gebleven theater van Praag waar Mozart zelf nog de première van zijn Don Giovanni heeft gedirigeerd!);

  • de ongebroken kracht en welsprekendheid van Mozarts muziek.



BOVENBOUW H/V

Of/of, en/en, naar keuze of mogelijkheden:



  1. Doe hetzelfde als de onderbouw.

  2. Bekijk de film in een taal naar keuze met ondertiteling in diezelfde taal (eventueel de uitgebreidere voor slechthorenden).

  3. Bekijk de film en schrijf er in het Engels, Duits of Frans een samenvatting en beoordeling van met behulp van de teksten (redactie- en gebruikerscommentaren) die je vindt op:

(Engels:) www.amazon.com , www.amazon.co.uk en/of www.imdb.com (“user comments” en/of “newsgroup reviews”);

(Duits:) www.amazon.de ;

(Frans:) www.amazon.fr .


  1. Bekijk de film en schrijf in het Nederlands (of in een vreemde taal – maar dat is erg moeilijk!) een essay over de kernproblematiek met behulp van een prikkelende, tot tegenspraak uitnodigende professional review die je vindt op: www.imdb.com onder de knop “external reviews”. In het vorige blok heb je al kennis gemaakt met deze website.

  2. Bekijk eerst de Making of Amadeus en daarna de film zodat je beter op allerlei bijzonderheden let.

  3. Bekijk met een aantal anderen de film (en lees eventueel een aantal recensies in diverse talen) en bediscussieer (al dan niet in een vreemde taal) wat jullie het centrale thema achten.

  4. Vergelijk het draaiboek van de film met het oorspronkelijke toneelstuk van Peter Schaffer en beschrijf de verschillen met het oog op de specifieke eigenaardigheden en eisen die de onderscheiden media theater en film stellen.

Veel plezier en succes!




BIJLAGE: SALIERI’S CONFLICT MET ZIJN GOD

(Op basis van de ondertiteling van de director’s cut DVD.)


Wanneer een jonge priester de stokoude Salieri na zijn zelfmoordpoging opzoekt, wordt meteen de toon gezet (scène 2, 0h05'58"):

  • Salieri: Weet u wie ik ben?

Priester: Dat maakt geen verschil. Alle mensen zijn gelijk voor God.

Salieri: Is dat zo?!


Salieri’s smeekbede en belofte als kind (scène 3, 0h11'15"):

  • God, maak een groot componist van me. Laat mij Uw glorie verheerlijken door muziek en zelf verheerlijkt worden. Maak mij wereldberoemd, goede God. Maak mij onsterfelijk. Laat na mijn dood mensen mijn naam met liefde voor mijn werk uitspreken. In ruil zal ik U mijn kuisheid geven, mijn ijver, mijn diepste nederigheid, ieder uur van mijn leven. Amen.

Na zijn eerste, ontluisterende ontmoeting met Mozart bij een ontvangst van de aartsbisschop van Salzburg, Mozart's toenmalige werkgever (scène 5, 0h20'14"):



  • Dat was Mozart! Die giechelende viezerik, die ik op de grond had zien kruipen.

Terwijl diens wonderschone muziek hem – in een van zijn vele treffende beschrijvingen – als “de stem van God” voorkomt (scène 5, 0h21'49"):



  • Maar waarom? Waarom zou God een obsceen kind als zijn instrument kiezen? Dat kon niet waar zijn. Dit stuk moest een toevalstreffer geweest zijn. Dat moest wel. Wat anders?

Nadat Mozart van de keizer de opdracht voor een Duitse opera heeft gekregen (scène 9, 0h35'55"):



  • [Tot het kruisbeeld in zijn kamer:]Dank U, Heer! – [Tot de jonge priester] Alles wat ik ooit wilde, was zingen voor God. Hij gaf me dat verlangen en daarna maakte Hij me stom. Als Hij niet wilde dat ik Hem zou loven, waarom mij dan het verlangen geven als een lichamelijke begeerte, om me vervolgens het talent te onthouden?

En daarbij komt de jaloersheid van de kuise minnaar die ontdekt dat zijn lievelingszangeres pats-boem met Mozart de koffer in duikt (Mozart was gek op de stem en het lijf van goede zangeressen) (scène 12, 0h47'29"):



  • Het was onbegrijpelijk. Wat was God van plan? Werd ik misschien op de proef gesteld? Verwachtte God dat ik hem [Mozart] alle beledigingen zou vergeven? Hoe pijnlijk ook? Het is goed mogelijk. Maar waarom hij? Waarom zou hij Mozart kiezen om mij nederigheid te leren? Mijn hart ging die kleine man vreselijk haten. Voor het eerst in mijn leven begon ik gewelddadige gedachten te koesteren.

Des te verblufter is hij wanneer hij Mozart's handschriften onder ogen krijgt en ziet dat die zijn muziek in één keer opschrijft (scène 15, 0h57'02"):



  • Ongelooflijk! Het was werkelijk ongelooflijk. Het waren de eerste en enige muziekontwerpen, maar er zaten geen correcties in. Geen enkele. Hij had gewoon muziek opgeschreven die hij al voltooid had in zijn hoofd. Blad na blad was het alsof hij een dictee opgenomen had. En volmaakte muziek, zo volmaakt als geen enkele andere. Eén noot vervangen zou achteruitgang betekenen. Eén frase [= muzikale zin] veranderen en alles zou instorten. Het was me duidelijk dat wat ik bij de aartsbisschop had gehoord geen toeval was geweest. Weer was het de eigen stem van God. Ik staarde door de wirwar van nauwgezette inktstreepjes naar absolute schoonheid.

Hetgeen hem tot de conclusie leidt (scène 16, 1h01'10" en scène 17, 1h05'45"):



  • Er is geen genadige God, enkel een wrede. – [Tot God:] Van nu af zijn wij vijanden, U en ik. Want U koos als instrument een pochende, wellustige, infantiele jongen en schonk mij alleen de gave de incarnatie te herkennen, omdat U onrechtvaardig, oneerlijk, liefdeloos bent. Ik zal U tegenwerken. Dat zweer ik. En Uw schepsel hinderen en schaden voor zover ik dat kan.

Nadat een uitgelaten Mozart op een feest publiekelijk een vernietigende parodie op Salieri’s muziek heeft geïmproviseerd (scène 22, 1h21'30"):



  • Ga door. Bespot me. Lach. – [Tot de onthutste priester:] Dat was niet Mozart die lachte, vader. Dat was God. Dat was God die me uitlachte door die obscene giechelaar. – Vooruit, Signore, lach. Toon iedereen mijn middelmatigheid. Op een dag zal ik U uitlachen. Voordat ik deze aarde verlaat, zal ik U uitlachen.

En pas op! Mozart wordt (in deze film) bepaald niet gehinderd door bescheidenheid, maar wanneer hij, door de keizer zelf gedwongen de “te vele noten” van zijn Figaro te herschrijven, uitroept: “Ik kan niet herschrijven wat volmaakt is”, betekent dat precies wat het zegt. Zijn muziek is zó doortimmerd, zo doorgeconstrueerd in toonsoorten, stemtypes, instrumentatie en harmonie, dat inderdaad de verandering van één noot, één zin, alles zou doen instorten. Dat verontrustende inzicht is wel aan de gekwelde Salieri gegeven – en niet aan de welwillende, maar amateuristische keizer die daarmee tevens het groeiende onbegrip van het publiek van zijn tijd symboliseert:



  • God zong door middel van deze kleine man. Tot de hele wereld. Onweerstaanbaar. – Waardoor mijn nederlaag bitterder werd bij iedere maat van zijn muziek. (scène 28, vanaf 1h43'36")





1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina