N. B. Bestand na bewerking door tiny, evert en lidy egmond8007cor



Dovnload 404.78 Kb.
Pagina1/4
Datum23.07.2016
Grootte404.78 Kb.
  1   2   3   4

pag.

KRONIEK EGMOND

N.B. BESTAND NA BEWERKING DOOR TINY, EVERT EN LIDY


Egmond8007corr.3
Die cronicke oft

historie der edele

welgebooren heeren ende baroene

van Egmont up het corste

uyt die oude boecken, cortelinge

gevonden door Anthonio Hover,

medebroeder der selver abdije

ende van daer gemaect abt

tot Externaken ende is daer

gerust abt wesende.


Als men alle die oude boecken ende cronicken

well deurlesen, zoo mach men merckelijcken bevinden,

dat die deurluchtige heeren baroenen van Egmont

uuyt conincklijcke stamme gecomen zijn.

Uuyt dese edele oude stamme van Egmont

sijn gesprooten met lanckheyt van jaeren dese

nabeschreven heeren, te wetene die heere van

Hamert, die heer van Vianen, die heer van

Assendelft mit die heere van Lichtenburch,

van Rijsswijck, van Harlair, van Bronckho[rst]

in Gelderlant, van IJselsteijn, van Craling[en]

die grave van Buyren, die hartoge van

Gelder ende grave van Sutfen ende mer

andere eedele ridderen ende heeren van grooter

macht, die te lanck vallen zouden all t'samen

te verhalen doer die boecken in de ....e


[op een aangehecht stukje papier:] Dit sijn ghiscrifte en een

korneyck van de graven

van Eghmont
Egmond8008corr.3
voors. van spreecken hierboven. Zoo hebben desen

edele heeren van Egmont mit de heer van Arck[ell]

ende Wassenaer een groot deell van Hollant

geregeert met grooter eeren bijnae hondert jaer,

eer graeff Dyerick, die eerste graeff van

Hollant, in Hollant is gecomen. Welcke princelijcke

heeren heur eerste affcompste hebben van de

machtige connuck van Vryeslant, genaempt

Raetbout, diewelcke hier voor tijden plach t[e]

wonen in die stadt van Utrecht ende doente[r-]

tijt was geheeten Wiltenburch. Ende men sall o[ock]

weeten dat het geheele lant van Westfalen

met die geheele de diocese ofte bisdom van

Utrecht met stuck des lantschap van Sa[xen]

den connuck van Vrieslant heerschappie

doentertijt was.


Dese coninck Raetbout was een wond[er]-

lijck man, als men in die history van Sint Wille-

boort lesen. Want als hij van Puppijn, die heer v[an]

Brabant ende Lotaringen, met veele bloedige

oorlogen overwonnen was ende souden gedoopt

werden, zoo heeft hij van den dooper gevraegt wa[er] wi[e]

sijn voorvaderen mochten weesen. Hem is geantwoo[rt]

dat sij all t' same in der hellen waren. Want Crist[us]

in sijn evangely spreect: 'alsoo wye [nyet]
Egmond8009corr.3
noch gedoopt en is die sall verdoempt sijn'. Dit

hoorende, Coninck Raebout het terstont sijn voet

die daer in 't bat stont naer hem getrocken,

seggende: 'ende ick will mede bij den meesten hoop sijn',

ende alsoo bleeff hij ongedoopt, dat jammer was,

want hij was een uytgenoomen wijs, geleert ende

verstandich man.
Desen coninck Raetbout is

gestorven in 't jaer ons Heeren zeevenhondert ende

twintich ende heeft achtergelaten vier kinderen:

Opponem, die zonder kinderen gestorven is, ende

Algillouin die naer hem conunck wert ende

Ronnellam, een moeder des eerweerdigen ende

martelaer Sinte Frederick, bisschop van

Utrecht. Ende heeft noch een dochter achter-

gelaten genaempt Teudosindam, die getrout

heeft een groot prince, genaempt Rymualdus,

al t'samen t' Utrecht begraven.
Dese Algillus was een vreetsaem man, liefflijck

man ende worde bekeert door den haestigen doot

sijns vaders Raetbout, ende is gedoopt van de

heyligen conffesoor Sinte Aelbrecht tot den

Cristen geloove, welcke, achterlatende sijn

conincklijcke erff, gecomen is mit Sinte Willeboort

met noch thien fijne mannen om Vrieslant te

bekeeren ende hij was een conincx soon van

vieren in Engelant ende was Engelant doen-
Egmond8010corr.3
tertijt gedeylt in zes rijcken, daer die meeste

coninck aff hiete Dagebertus. De Albertus was

oock die eerste archidiacon van Utrecht ende

heeft in corten tijt Kennemerlant bekeert tot den

Cristen geloove. Ende hiernae namp hij sijn

woninge in een dorp dat Halen hiet, datwelck als

hij 't van alle idolatrie ende affgoderije

gereynich hadde, heeft geseyt: 'Gracia dei ian

hec monda sunt', dat is te seggen: 'door die

gracie Goods zijn nu dese plaetsen reyn ende

zuyver' ende hierdoor compt, dat dat dorpe

nu heet Hecmunda ofte zoo men in onse tale

seyt Egmont.
Desen coninck Algillus hadde

desen heyligen Adelbertum zeer lieff ende

versocht hem dickwils ende timmermerde hem

een huys t' Egmont ende door beede van Sint

Aelbert heeft hij daer getrout Edelruyt,

een zuverlijcke ende zeer schoone persoon, een

dochter van Dagobert, conunck van Engelant,

daer hij twee soonen bij wan, te weeten Gondebolt,

die, naer sijns vaders doot conunck wesende,

worde geslagen van de Sarisijnen tot Roncevale,

ende noch een jongen soon, die hij nae sijn vader

noempde, den jongen Raetbout. Raetbout


Egmond8011corr.3
es te seggen in de Vriesche spraecke bout van

raet, dat hij cloeck ende suptyll was. Desen

Raetbout heeft hij den heyligen man Sint Aelbert

gegeven om op te voeden ende geleert te worden

ende heeft hem daerom bij sijn leevende lijve

heer van Egmont gemaect den eersten

den eersten heer van Egmont, met die dorpen

daerom leggende. Ende hiernaer heeft deesen

zelven coninck Allgillus getimmert bij Egmont

een stedekijn, datwelcke hij, omdatter

veell wateren ende meeren daer innelijck een loopen,

genoempt Aelmeer oft zoo men nu zegt

Alckmaer. Ende dese coninck sterff ende

wert met zijn huysvrouwe tot Utrecht begraven.

Op deser tijt was Raetboult noch onder

bevell en de bewaringe van Sinte Aelbrecht,

die hem voorall leerde Godt te dienen ende lieff

te hebben boven all ende zijnen evenmensche te

beminnen als hem zelven ende dat hij liefflijck

zoude wesen van manieren ende dat hij weduwen

ende weesen zoude voorstaen ende beschermen

ende wat hij wilde wat hij wilde dat hem geschiede

dat hij 't selffde zijn eevenmensche oock soude

doen ende dit doende sprack hij: 'mijn lieve kint,

zult ghij nyet alleen edell van geslachte sijn

maer mede van goede werck sijn'.
Egmond8012corr.3
Dese heer Raetbout heeft van sijn

meester Aelbertus zoo well geprospereert ende

aengenoomen dat, eer hij tot twintich jaeren out was,

een boeck componeerde: van de mensheyt Godtheyt,

datwelcke meester Aelbertus, zijn meester,

zoo well behaechde, dat hij conunck Dagebert,

Raetbouts grootevader, presenteerde om te

leesen ende als hij 't geleesen hadde, heeft hij 't gecust,

Godt danckende, lovende, dat Hij hem al sulcken dochters-

soon verleent hadde.


In 't jaer ons Heeren zevenhondert negen

ende dartich quam den machtigen coninck Dagobert

met grooter staet ende familie tot Egmont

om sijn neve te versoecken ende als hij drye maanden

bij hem liefflijck getracteert was, reysde hij

wederomme naer Engelant.


Op 't selffde jaer quam Carolus Metellis,

Puppijns voors. zoon, met grooter macht van

volck ende wan Vryeslant in ende als hij hoorde

dat coninck All Algillus noch een soone

hadde, die Raetboult hiete, quam hij selver

in persoon tot Egmont ende als hij doorsach

desen jongelinck sijn wijsheyt, deucht, geleertheyt,

soo offereerde ende boot hem weder te geven sijn


Egmond8013corr.3
vaderlijcke erff, het coninckrijck van Vryeslant.

Maer Raetboult danckende hem ende wilde dat

nyet ontfangen, want Sinte Aelbrecht hem dat

verbooden hadde, waerom heeft hem Carolus veel

te liever gehadt ende vermeerderde merckelijck

sijn heerlicheijt ende vercrech hem Ammaroi,

des conincx dochter van Hongarien, dewelcke

zeer schoon was, aen denwelcken Raetboult twee

soonen wan, genaempt Garbrant ende Wolbrant

ende een dochter, die naderhant door die gratie

Godts coninginne van Swedenrijck wert.
In 't jaer ons Heeren zevenhondert ende

veertich sterff die man Gods Sinte Aelbrecht

daechs daer nae Sinte Jansgeboorte in den zoomer

tot Egmont, een apostell van Hollant, denwelcken

Raetboult zeer beschreyde ende begraeffde den

hem, want hij dat voor sijn doot begeert hadde,

op een heymelijcke plate. Ende hiernae heeft

heer Raetboult getimmert twee dorpen, te weten

Warmenhuysen ende Huysduynen. Ander twee, die

vervallen waren, gerepareert als Limmen ende

Schoorell, dat hier voormaels plach te hieten Rell

te hieten, maer, want hij daer, alsoo 't een

geleert man was, een schooll stichte, worde

dit dorp genaempt Schoorell. Dit nu gedaen


Egmond8014corr.3
zijnde, zoo is 't gebeurt dat hij eens op een tijt quam

rijden te paerde bij 't berchken op de Hoeve ende

brack bijnae zijn necke. Ende hij werde gebracht

op zijn huys tot Rinnegum, daer hij cort daer-

nae gestorven es. Worde begraven bij sijn huys, dat

noch op desers tijt Raetboults kerckhoff hiet

genoempt wert, in 't jaer zevenhondert ende

't negentich. Ende sijn huysvrouwe sterff in 't



selffde selffde jaer van rauwe ende leyt bij

haer man begraven.


Garbrant, zijn outste zoon, worde nae zijn

vaders doot die tweede heere van Egmont ende

was een vreetsaem ende cuysch man ende hadde zijn

levent lanck geen wijff, maer leeffde in reynichheyt.

In deze heers tijden es gebeurt dat die van

Noorwegen overquamen ende bedurven Hollant

te gront toe. Maer t' Egmont en dorsten sij nyet

comen want daer worde gesien van alleman

een engell in de lucht met een bloot sweert

in sijn hant, Egmont beschermende. Dese heer

Garbrant sterff in 't jaer ons Heeren acht-

hondert ende veertich, den vijffden dach marty ende

leyt begraven bij sijnen vader Raetboult.

Ende die heerlicheyt van Egmont sterff op zijn

broeder Wollebrant, die veell jonger was

dan hij.
Egmond8015corr.3


Wollebrant, een jonger zoon van heer

Raetbout, worde die darde heer van Egmont ende

was een cloeck, stout, schoon man. Hij nam te wijve

vrou Alijt, des hartoogen dochter van Saxen,

daer hij bij wan twee zoonen, genaempt Roelant

ende Raetbout ende twee dochteren, genaempt Cecla

ende Cecilla. Op deser tijt wasser een groot

discoort ende tweedracht onder dese twee heeren

van Egmont ende ander twee ander jongelingen,

die heer van Arckell ende Wassenaer. Maer

die peys worde gemaect ende die heer van Egmont

gaff den heere van Arckell Ceclam, sijn dochter

ende Cecillam gaff hij die heer van Wassenaer,

die schoonder schoo was. Ende voortaen hebben sij

Hollant in dryen gedeelt, daer die heer van Egmont

aff creech die noortsyede van Haerlem tot Vryeslan[t],

daer nutertijt zeven steden in zijn, behalven die

dorpen; die heere van Arkell creech die oostsiede

tot Utrecht toe ende die heere van Wassenaer

creech die zuytsiede tot Dordrecht toe. Aldus

zijn sij met grooter vruntschap gescheyden, maer

die keyser van Roomen, Carolus Calvius, dit

verhoorende, heeft zeer verstoort geweest

ende heeft het graeffschap van Hollant ende Zeelant

ende die heerlicheyt van Vryeslant eenen edelman

gegeven van sijnen geslachte, genaempt Dierick,

van den huyse van Aaquitanien ende terstont is
Egmond 8016corr.3
hij gecomen met grooter den den zelven Dierick met

grooter gewelt ende heeft Zeelant ingenoomen ende

hyernaer is hij gecoomen mede gereyst in Hollant.

Maer heer Wollebrant van Egmont, hoorende

's keysers compste, es hem met beyde sijn swagers

ende soonen tegemoet gereyst ende zij hebben zeer

gevochten. Maer die van Egmont hebben den slach

verlooren, want des keysers heyr was te crachtich,

want daer waren vyer hartoogen, zeven graven

ende baroenen zonder getall. In dese slach zijn

verslagen den heere van Arckell, Wassenaer

ende Valckenburch mit Roelant, Wollebrant van

Egmont ous outste zoon. Ende heer Wollebrant

selffs, zyende dat zij den slach verlooren, is met

Raetbout, zijnen joncxten zoone ende zeer zes-

hondert cloecke jongelingen tot Engelant Egmont

gevlucht ende graeff Dyerick met den

keysers heyr terstont geheell Hollant onder

him gebrocht. Dan heer Wollebrant hyell hem tot

Egmont. Dit hoorende Otto van Saxsen, dat zijn

swager zeer benout was, heeft hij hem gesonden

dryeduysent cloecke jongelingen, die heer

Wollebrant blijdelijcken ontfing. Ende vergadert

wederom een deell Vryesen, es hij, den graeff,

doen den keyser wech was, weder te velt gecomen

in dat dorp, dat doentertijt Bever hyete, ende

sij hebben crachtelijck gevochten van 's morgens te
===============================================

Egmond 8017corr.3


vier uren tot 's avonts te negen uren. Het geroup der

mannen, het geclanck der tromppetten ende tuyen

tuyen der paerden mochten men over vyer mijlen hooren.

Doen heeft hem heer Wollebrant met zijn soon

Raetbout zoo dapperlijck geweert dat hij victorye

vercregen heeft ende heeft den graeff sonder

ophouden uuyt den lande verdreven. Dit graeff

Dierick, syende dat hij den slach verloos, heeft

geroepen met luyder stemme: 'wijck, wijck, wijck',

ende hierom hiet dat dorp Beverwijck.


Dese wondelijke victorie geschiede in 't

jaer ons Heeren achthondert vier ende 't sestich op den

Heiligen Cruysdach 's mays, wederom dat die inwoonders

van Beverwijck tot noch toe op dyen dach groote

solemniteyten ende ommeganck houden. Graeff

Diderick, dus verdreven wesende, is gevlucht tot den

keyser ende coninck van Vrancrijck Carolum Calvium,

dewelcke, alsoo hij alle gelegentheyt des saecx

well verstaen hadde, heeft hij an heer Wolbrant

van Egmont gescreven zeer vryendelijcke bryeven. Ende

is wederomme met Dierick, zijnen neve, in

Hollant gereyst om peys ende vreede te maecken.

Ende sijn gelijck gecoomen in een dorp dat doen Bever-

voort genaempt werde, nu Felsen genaempt, daer

heer Wollebrant haer seer lyefflijcken ontfinck.

Ende nae veell woorden die daer tusschen beyden


Egmond8018corr.3
vielen heeft Carolus den keyser die saeck gaeselicken

aen hem genoomen ende een uuytspraecke gedaen in

deser manieren: 'Aengesien ick, Carolus Calvius

uuyt mijn keyserlijcke miltheyt hebbe geschoncken

mijnen neve Dierick van Aquitanien die

graefflicheyt van Hollant, Zeelant ende Vryeslant

ende aengesien dat ick bevinde dat sommige

heeren, ende bijsonder die edele heeren van Egmont,

daer goet recht in hebben, datwelcke onse voor-

vaders Puppijn ende Carolus Metellis hier voortijts

geapprobeertbeert hebben 't selffde, zoo begeere ick mede

ende met dese edele heeren een eeuwige peys te

maecken in deser manieren:
In den edeeersten sall de heere van Egmont, mijnen

neve Dyerick van Aquitanien, alle die jurisdictie

ende recht dat hij mach hebben in 't lant van Hollant

ende Vryeslant, behalven Egmont ende die naest

leggende dorpen, dewelcke de heer van Egmont

behouwen sall tot een eeuwich leen ende die neven

van heer Wollebrant van Egmont, te weten

de zoon van de heer van Arckell zall hebben 't lant

van Arckell ende die zoon van Wassenaer zall

hebben 't orp van Wassenaer ende die stede

van Leijden Leyden ende hierboven sall Dierick,

mijnen neve voors., den heer van Egmont schencken

zesduysent Fransche croonen ende sall op zijn eygen
Egmond8019corr.3
coste funderen ofte doen timmeren een clooster in der

heerlicheyt van Egmont tot eenen eeuwige memorie

ende tot salicheyt des siels van Roelant, heer

Wollebrant outste zoon. Ende dit aldus geschiet



sijnde wesende zall heer Wollebrant van Egmont

Dierick, mijnen neve, in alle dinck getrouw wesen,

als een goet vassall ende leenheer behoort te sijn.

Dit willen wij aldus te geschien, want ons alsoo

gelieft'. Aldus danige edict ofte uytspraecke

dede den keyser Carolus Calvius in 't dorp van

Bevervoort dat nu Velsen hyet. Want als

graeff Dierick dese uuytspraecke ofte zoen

nyet well en behaechde, heeft hij geseyt: 'dat es

een felle zoen', ende daerom hiet dat dorp Felsoen

ofte soo men nu zeyt Felsen
Van dese zelffde materye heeft graeff

Dyerick mede bezegelde bryeven gegeven 's Grave-

sande in 't jaer ons Heeren achthondert vier ende

't sestich op Alderkinderendach, aldus beginnende:

'Wij, Dierick, van Godts genade grave van

Hollant, Zeelant ende heere van Vryeslant,

maeckende kennelijck mits desen onsen bryeve reh' etc' ??

Als 't nu aldus gesoent was ende Carolus Calvius

noch in 't lant was, zoo zijnder haestelijcke bryeven

gecoomen uuyt Vranckrijck, te kennen gevende


Egmond8020corr.3
hoe die Fransoysen zeer gemolesteert ende bedurven

worden van den Bartoenen, diewelcke 't geheele lant

van Vranckrijck ingenoomen ende verbrant hebben.

Dit hoorende den keyzer ende den conninck Carolus

Calvius heeft zeer versaecht geweest ende

heeft heer Wollebrant van Egmont zeer gebeeden

vriendelicken gebeden dat hij met hem derwaerts

trecken, well wetende dat hij een zeer vroem bellicoes

man was. Datwelcke den edele heere van Egmont

zeer minnelijcke gedaen heeft ende is met den

coninck opgetrocken ende heeft die Bartoenen

met grooter heyrcracht uuyt Vrancrijck verdreven,

waerom den coninck hem zeer lieff hadde.

Ende heeft den jongen Raetbout, Wollebrant

van Egmonts joncxste zoon, zijn dochter

Lucreciam, maer vijftien jaeren out wesende,

tot eender eere ende prije tot eene

huysvrouwe gegeven ende die bruyloft worde

met grooter pomperije in Vranckrijck gehouden.
Hyernaer heeft desen selffden keyser ofte

coninck Carolus Calvius heer Wollebrant van

Egmont boven alle zijne edele heeren ende baroenen

verheeven ende hyelden hem naer dese victorie

vyer jaren lanck in sijn conincklijcke hoff, dat-

welcke sommige van den heeren mishaechde ende leyden

lagen om desen getrouwen heere te verraden. Hyeran
Egmond8021corr.3
is 't gebeurt in 't jaer ons Heeren achthondert ende

acht ende 't sestich den xviien dach in december dat

dese vertwijffelde nijdige moordenaers zijn gecomen

des nachts te elff uren in den camere daer desen

edele heere Wollebrant slyep ende hebben hem

daer yammerlijcken vermoort in sijn bedde,

als hij van den zelven avont goet cier gemaect

hadde. Carolus Calvius dit verhoorende heeft

dese verraders doen apprehenderen ende levendich

branden. Ende is deze edele heere apud famum

Dionisy, nyet verde van Parijs, met grooter

eeren begraven ende sijn harte tot Egmont

gesonden als wesendt bij sijn voorvaeders. Ende

vrou Alijt sterffs 's anderen jaers daernae

ende leyt bij haers mans harte op Raetbouts

kerchoff den vierden aprilis.


Raetbout, den tweeden van dyen name, woorde

die vierde heere van Egmont. Hij hadde vercregen

door sijn vaders vroomicheyt die schoone Lucrecia,

een dochter van den aldermachtigsten keyser

van Roome ende coninck van Vrancrijck Caroly

Calvi. Dese edele heere was een wijs religioes man,

als Raetbout den eersten heere, zijn groote

vader, dede affbreecken dat oude huys tot Reyne-

gum ende dede een ander veell schoonder maecken
Egmond8022corr.3
op die Hoeff ende sette aldaer het het hoff van

Egmont, daer alle sijne ondersaten te rechte zouden

comen als 't van doene ware ende hieruyt mach men

mercken dat zij zeer dwalen dat het huys tot

Egmont ende huys tot Rennegum één huys is geweest.
In 't jaer achthondert ende tachtich is dese heer

Raetbout met Carolo Calvo in Italien gereyst

om daer te ontfangen den keyserlijcken croon,

want hem die Romeynen noch voor geen keyser

wilde ontfangen ende daer heeft hem heer Raetbout

van Egmont zoo vromelijck gehadt dat haer

alle die Ytaliaensche steden geweldelijck den

keyser overgaven. Ende heer Raetboult

worde daer genoempt om sijn vromicheyts wille

den Egmonschen leuw ende hiernaer worde.

Carolus Callvus van paus Johannes de

negenste van dier name te Roomen zeer

thriumfantelijcken gecroont. Ende hiernaer

is hij getrocken met alle zijn gesin in Duytslant.

Ende heer Raetbout es t' Egmont bij sijn

huysvouw Lucrecia, die hij seer lieff hadde,

gereyst.
In 't jaer ons Heeren doe men schreeff acht-
Egmond8023corr.3
hondert vier ende tachtich es gebeurt dat de

hoochgebooren princesse Lucresia, vrou van

Egmont, een jonge zoon baerde ende zij sterff

van kinde, waerom heer Raetbout desen soon noemde

Doode, omdat sijn moeder doot was. Ende hij heeft

sijn lieve huysvrouwe met grooter rouwen tot

Egmont doen begraven aen de noortsiede van de

kercke voor 't weduwenaltaer. Ende hoewell

heer Raetbout hyernaer noch zeer lanck

leeffde, nochtans en heeft hij geen huysvrouwe

genoomen. In 't jaer negenhondert ende twee

heeft heer Raetbout zijnen voorvaderen



  1   2   3   4


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina