Naam: klas: nr



Dovnload 30.71 Kb.
Datum24.08.2016
Grootte30.71 Kb.


Naam: ……………………………………………………………

Klas: ………………… Nr.: …………

Datum: …………………………………




Extra opdracht bij leestekst 3 PAV-atelier L/XL – Terrorisme
Lees het krantenartikel en beantwoord de vragen.
België – Al-Qaida: klaar voor het worstcasescenario.
We spiegelen ons aan de Amerikaanse norm, maar we vouwen ons niet dubbel.’ Is ons land voorbereid op de ultieme opdoffer van Osama bin Laden? Niets is nog wat het leek na elf september, maar België lijkt alvast op het ergste voorbereid, meldt Anne de Graaf.
Toen afgelopen zomer wit poeder neer dwarrelde op de banden van een Brussels sorteercentrum, sloeg een postbediende groot alarm. Het ging bij nader inzien slechts om een envelop met schelpen en zand – een toeristisch souvenir – maar de paniek was tekenend voor de waakzaamheid die nog altijd leeft onder de 35 000 ‘operationele’ werknemers van de Post. ‘Van postbode tot en met directie’, zegt zegsman Fred Lens.

‘Ze bellen bij onzekerheid een groen nummer waarna de verdachte zending meteen wordt onderschept en op inhoud wordt gecontroleerd. Zo kon deze zomer een chemische brief van een Iraakse verzender onschadelijk worden gemaakt. Nadien werd een speciale machine op de site geïnstalleerd, de zogenaamde fijnmazige filter. Het toestel ‘ruikt’ verdachte brieven die wij er dan uitvissen.


‘Gelukkig was er nooit sprake van antrax in België, maar wij blijven op onze qui-vive. We stellen over incidenten een rapport op, of het nu om staaltjes zand of bloemmonsters bestemd voor bakkers gaat. In crisistijd wordt ook de internationale post apart behandeld. Dat hoeft niet per se over post uit het Midden-Oosten te gaan, maar het kan wel dat een bepaald land geviseerd wordt, zoals toen er sprake was van de bombrieven uit Egypte.’ ‘Dit creëerde een dynamiek binnen het politiekorps waar niemand in dit land omheen kan’, zegt Glenn Audenaert, directeur van de gerechtelijke dienst arrondissement (GDA) Brussel.

Als rechtstreeks gevolg werd de voormalige cel Terr(orisme), tegenwoordig OAD3 genaamd, uitgebreid met vijftien agenten, van wie enkele islamologen die het Arabisch machtig zijn. De cel beschikt over een ruim contactennetwerk binnen en buiten extremistische milieus. Ze loste de moord van de Afghaanse verzetsstrijder commandant Ahmed Massoud op en hield de Europese headhunter van Al-Qaida aan, maar er blijkt nog veel werk aan de winkel te zijn. Dagelijks worden mensen opgepakt en clandestiene netwerken opgerold, maar van de grote nationale terreurcel, destijds beloofd door Binnenlandse Zaken, is nog altijd niets gerealiseerd. ‘We hebben veel meer middelen en mensen nodig om dit te bestrijden’, meent Audenaert.

‘De kazernes verkeren niet langer in ‘bravostatus’, geen verhoogde staat van paraatheid dus’, laat de persdienst van de krijgsmacht (SID) weten. Niettemin is in ons land sinds februari het zogenaamde ‘strategische plan plus’ van kracht. Dat programma betrekt het hele defensieapparaat in de verdediging van het land tegen terroristen, meer bepaald Al-Qaida.

‘De terroristen, of in legertermen ‘de asymmetrische dreiging’, zullen met gepaste middelen op het juiste moment bestreden worden’, zegt Defensie. Maar wat als er een bom op Kleine Brogel valt? ‘In dat geval kunnen wij in een mum van tijd twee bataljons op de been brengen, zoals bij de berging van de Tricolor. Meer willen wij niet kwijt.’

Op de Amerikaanse basis in Bergen blijft de ‘bravostatus’ wel van kracht. Maar ook daar onthoudt men zich van verdere commentaar.

Geen officieel standpunt ook van de binnenlandse veiligheidsdienst, maar wel overal tekenen aan de wand van een verscherpte aandacht voor moslimterreur. Geheel daarin paste het recente examen voor analisten in de Heizel. Aan de 6 000 opgetrommelde kandidaten werden bijna alleen vragen over terreurorganisaties voorgeschoteld terwijl directeur Koen Dassen niet verhulde dat kandidaten met talenkennis – van het Arabisch – een streep voor hadden op hun concurrenten.

De terreurcel van de staatsveiligheid blijft zich intussen toespitsen op de dertig als fundamentalistisch omschreven moskeeën in Brussel en hun financiering, alsook het Centre Islamique Belge onder leiding van sjeik Ayachi Bassam. De Syriër van Franse komaf blijft immers terroristen ronselen op zijn website www.assabyle.com. Recht in het vizier liggen ook vijf imams die Osama bin Laden blijven steunen en daarvoor openlijk de reclametijd van vrije Arabische radio’s misbruiken.

De NMBS heeft nooit in een echte alarmfase verkeerd, maar bij Eurotunnel (de maatschappij die de doorsteek onder het Kanaal uitbaat) is de fase ‘alert’ nog altijd van kracht. Dagelijks worden bomb sweeps in de tunnel uitgevoerd, aldus zegsman Roger Colin, om te voorkomen dat een bom zou afgaan bij een doortocht. ‘Het is een routine die we het best blijven handhaven.’

‘Maar ook in Brussel, bij het vertrek van de Eurostar en de Thalys, gelden nog altijd dezelfde maatregelen als na elf september’, weet woordvoerster Leen Uytterhoeven. ‘Voor elf september werd bij wijze van steekproef gecontroleerd, nu moet alles door de scanners. Alleen de passagiers met een geldig ticket mogen het perron op. Voor treinstellen is hetzelfde principe van toepassing als bij vliegtuigen: alleen wagons die uit de zogenaamde steriele zone komen en door het onderhoudspersoneel zijn goedgekeurd, mogen vertrekken. Dat alleen al is een veiligheidsmaatregel op zich.’

Doel en Tihange maken er geen geheim van: ze zijn op een terreuraanval van buitenaf voorbereid. Beide kernsites lieten zopas een speciale blusinstallatie aanrukken voor de aanpak van een mogelijke ‘kerosinebrand’, lees: vliegtuigcrash. Het personeel kreeg tevens een doorgedreven opleiding om met het tuig te werken.

Op de centrales werd ook een studie uitgevoerd door het Federaal Agentschap voor Nucleaire Controle (FANC) over de gevolgen van een vliegtuigcrash op de reactor. Wat bleek? Tot ieders verbazing was de kap van de centrale sterker dan aanvankelijk aangenomen. ‘Zelfs de impact van een zeer groot vliegtuig zou het reactorgedeelte intact laten’, zegt Christel Brants, woordvoerster van de centrale. ‘Al weten we niet wat de gevolgen zouden zijn als er verschillende toestellen tegelijk op zouden neerstorten.’

Inmiddels zijn in Doel wel de geleide bezoeken weer toegelaten, zij het na een rigide screening van alle kandidaten. Elke bezoeker wordt door het FANC gecontroleerd en mag alleen binnen als hij of zijn zijn of haar tas laat nakijken door de bewakingsdienst. Brants: ‘Jaarlijks moeten we diverse bezoekers weigeren, om allerlei redenen.’ Ook gemotoriseerde terroristen staan letterlijk voor een muur in Doel en Tihange. Geen aanval met een bestelwagen dus? Brants: ‘Het is onmogelijk om zomaar een raid uit te voeren op de reactoren: er zijn talloze barrières en sluizen binnen de site vooraleer je bij het gevoelige gedeelte komt.’

In Antwerpen is de veiligheid zelfs deels een Amerikaanse kwestie geworden. Daar houden sinds begin dit jaar drie Amerikaanse douaniers toezicht in de dokken. De harbour customs kregen van Financiënminister Didier Reynders de toelating om alle ladinggegevens in de Antwerpse haven te controleren, om te voorkomen dat massavernietigingswapens de Verenigde Staten zouden bereiken. Voorlopig loopt de samenwerking met de Antwerpse collega’s gesmeerd en dat is maar goed ook, want het havenbedrijf is (onder grote Europese druk) bezig met de oprichting van de ‘Port Security Council’, een instantie die alle haventerminals in Antwerpen gaat beveilige, van de ponton en de kade tot laadkranen en de vrachtlinies. Een Amerikaanse invasie in de Scheldestad? ‘We spiegelen ons aan de Amerikaanse norm, maar we plooien er ons niet naar’, geeft woordvoerster Ann Wittemans toe. ‘De Amerikanen hebben wel vaak goede oplossingen. Ze plaatsen bijvoorbeeld brede balken onderaan de omheining om te voorkomen dat iemand eronderdoor kruipt. ‘De Port Security Council is slechts een eerste stap in de strijd tegen terreur. Uiteindelijk is het de bedoeling dat verschillende veiligheidscomités operationeel worden, met daarin telkens vertegenwoordigers uit de privésector. Verschillende havenbedrijven hebben nu al een veiligheidsofficier in dienst om zich te wapenen tegen een eventuele terreuraanslag.’

Ook de Belgische douane is voltijds op de been om een terroristische aanslag te voorkomen, in de Verenigde Staten maar vooral in eigen land. ‘Daarbij werd de nieuwe 24-urenregeling van kracht die het verplicht maakt een lading een dag voor de inscheping te clearen, zodat we een container niet meer moeten ontladen in geval van onraad, zegt douanedirecteur Boden. We maken risicoanalyses op basis van vrachtbrieven en steekproeven, maar voorlopig zat er nog niets verdachts bij.’ ‘Het is ook de bedoeling om minstens de helft van onze verificateurs te gaan uitrusten met radioactieve meetapparaatjes. Met die pagers kunnen we schrootladingen scannen op vracht met stralingsgevaar. Geregeld wordt in de haven immers oorlogstuig aangetroffen dat bestemd is voor ontwikkelingslanden. Volgende week vertrekt een missie naar de Verenigde Staten om die pagers te testen.’

Een aanval op het leidingwater zit er voorlopig niet in, maar de Vlaamse Maatschappij voor Watervoorziening is op het ergste voorbereid. ‘Dat waren we al voor 11 september 2001, maar sindsdien des te meer. Dat gebeurde onder impuls van het Ministerie van Binnenlandse Zaken. Dat verzocht extra toe te kijken op de kwaliteit van het leidingwater. Qua beveiliging geen probleem: het drinkwater van 2,6 miljoen Vlaamse gezinnen verloopt sowieso permanent door zogenaamde ‘doorstroommeettoestellen’. Zodra daar iets loos is, slaan de wijzers tilt.’ Dus ook bij cholera of een bacteriologische besmetting? ‘Nee, maar het water heeft een temperatuur van tien graden, de vraag rijst of daar veel bacteriën in gedijen. Daarbij komt dat de gebruiker in zo’n geval snel ruikt dat er iets mis is met het water, althans dat wees de ervaring uit.’

‘Geen zilveren bestek meer in businessclass. Op 30 000 voet is er veel veranderd sinds elf september’, verzekert ook een Belgische piloot in dienst van een chartermaatschappij. ‘Wij worden dagelijks bedolven onder de NOTAMs (notice to airmen). Dat zijn voorschriften voor het ‘vliegend personeel’ over allerhande cruciale dingen waarop wij moeten letten, zoals verdachte bewegingen aan boord, de tarmac, tot zelfs misbruik van peper door passagiers in de cabine. Het gaat soms wel heel ver: intussen zijn er zo veel NOTAMs in omloop dat de impact ervan een beetje verloren gaat.’ ‘Logistiek zijn er ook bijkomende maatregelen: vanaf volgende maand wordt immers de versterkte cockpitdeur verplicht op alle toestellen. Dat is een product van British Aerospace en Air Malta en zou de bemanning moeten beschermen’, bevestigt ook Geert Sciot, woordvoerder van SN Brussels Airlines. ‘Daarmee wordt het veel moeilijker om ‘zomaar’ de piloten te overmeesteren.’

De vraag rijst of daardoor de passagier en/of de steward niet de dupe worden. Moet de (geïsoleerde) piloot dan maar laten begaan als achter hem een bemanningslid wordt gekeeld? ‘Ik vrees dat zoiets niet meer zo snel gebeurt’, zegt de piloot. ‘Ook passagiers laten zich minder intimideren. Men is weerbaarder. Waakzamer ook: passagiers observeren elkaar veel beter.’ Veel materiaal om een kaping uit te voeren, blijft er in elk geval niet over. De Luchthaven Inspectiedienst Veiligheid nam sinds 11 september 2001 om en nabij de 50 000 snijvoorwerpen in beslag. De voorwerpen liggen inmiddels allemaal netjes voorzien van een label opgeslagen in de grote ‘messenvestiaire’ op Zaventem. De voorraad puilt stilaan uit. Onder het steekgerei bevinden zich genummerde Victorinox-zakmesjes, nagelknippers, dolken met Manneken-Pisembleem, flesopeners, maar ook zwaarder geschut zoals dolken, een charcuterietoestel en zelfs een naaimachine. De snijvoorwerpen mogen bij terugkeer door de eigenaar gerecupereerd worden op vertoon van een identiteitskaart, maar de ervaring leert dat veel reizigers dat vergeten. Toxische stoffen en wapens maken het voorwerp uit van een proces-verbaal en worden zonder meer in beslag genomen. In een interne nota die luchthavenuitbater Biac onder de commerciële diensten verspreidde, werd vorig jaar opgeroepen om zakmessen uit de winkels van de taksvrije zone te verwijderen van de luchthaven.

Ook qua controle kwam er een omwenteling: passagiers moeten zich nu soms drie keer kenbaar maken: een eerste keer bij het inchecken van de bagage, een tweede keer aan de grensovergang en een derde keer bij het inschepen, op vertoon van paspoort. ‘In de nadagen van elf september leidde dat tot paniek’, zegt een commissaris op Zaventem. ‘We werden toen overspoeld met informatie over allerlei mogelijke verdachten. Maar nu is men serener geworden. Een interventie is altijd het gevolg van een materiële onzekerheid, niet meer van het loutere feit dat iemand een baard heeft, of een donker uiterlijk.’

Bij de IKEA-vestigingen in België blijven dezelfde strikte veiligheidsmaatregelen van kracht die golden na de ontdekking van verschillende bompakketten in Nederlandse vestigingen, waaronder die van Amsterdam. ‘Maar daarmee is er niets wezenlijks veranderd tegenover vroeger’, verzekert marketingmanager Liesbeth Dillen. ‘IKEA was altijd al erg alert. Bij wijze van training ontruimen we vaak onze vestigingen, klanten of geen klanten in de winkel. Overigens heeft onderzoek uitgewezen dat de inmiddels aangehouden bommenlegger geen terrorist in de strikte zin van het woord was, maar gewoon een afperser.’
DE GRAAF, A., ‘11 september 2001-11 september 2003: hoe België langzaamaan veranderde zonder dat iemand er erg in had …’, De Morgen, 13 september 2003.


Vragen

Wie dacht dat in België niets veranderd was na 11 september 2001 komt dus bedrogen uit.

1 Vat eens heel kort samen welke verschillende maatschappelijke sectoren door de aanslagen op 11 september 2001 zijn beïnvloed.

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

2 Vind je deze veiligheidsmaatregelen terecht? Waarom (niet)?

………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………



1 Vat eens heel kort samen welke verschillende maatschappelijke sectoren door de aanslagen op 11 september 2001 zijn beïnvloed.

  • openbare examens van de politiediensten;

  • openbaar vervoer (Eurotunnel, Eurostar, Thalys);

  • kerncentrales (Doel, Tihange);

  • de Antwerpse haven;

  • de Belgische douane;

  • de Vlaamse Maatschappij voor Watervoorziening;

  • het vliegwezen;

  • en zelfs de meubelsector (IKEA).

2 Vind je deze veiligheidsmaatregelen terecht? Waarom (niet)?

Persoonlijk antwoord.



De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina