Natriummetaal (Na) Kaliummetaal (K)



Dovnload 13.35 Kb.
Datum16.08.2016
Grootte13.35 Kb.
Les 2: metalen

Natriummetaal (Na) - Kaliummetaal (K)


Deze metalen noemen we alkalimetalen. Ze hebben gelijkaardige eigenschappen. Ze worden onder petroleum bewaard omdat ze heel gemakkelijk reageren met zuurstofgas uit de lucht. Dit bemerk je als je een stukje doorsnijdt en aan de de lucht blootstelt: de glans van het snijvlak verdwijnt onmiddellijk.
Ze reageren ook hevig met water: hierbij ontstaan waterstofgas en respectievelijk natrium- en kaliumhydroxide. Je begrijpt dat deze metalen niet als enkelvoudige stoffen in de natuur kunnen voorkomen.


Sommige lampen voor straatverlichting bevatten natriumdamp.

Ijzermetaal (Fe)


IJzermetaal wordt in de hoogoven vrijgemaakt uit zijn ertsen. Het grootste gedeelte wordt gebruikt als staal. Staal bevat naast ijzer tussen 0,3 en 1,7% koolstof. Je kunt zelf wel een hele reeks voorwerpen opnoemen die uit ijzermetaal vervaardigd zijn.

Magnesiummetaal (Mg)


Magnesiummetaal heeft een kleine dichtheid en brandt met een fel wit licht. Het wordt samen met andere metalen verwerkt in lichte legeringen voor bv. fietsen, vliegtuigen ...

Chroommetaal (Cr) - Nikkelmetaal (Ni)


Deze twee metalen vinden we voornamelijk terug in legeringen. Zo kun je op keukengerei dat vervaardigd is uit roestvrij staal vaak de inscriptie 18/8 bemerken. Dit betekent dat het materiaal vervaardigd is uit
18 % chroom, 8 % nikkel en de rest staal. Het wordt chroomnikkelstaal genoemd.
Zuiver chroom wordt vooral gebruikt om een ander metaal te beschermen (verchromen). Nikkel vinden we terug in sommige munten.
                 

Verchroomde velgen, de stoute jongensdroom van velen...; de 1 en 2-euromunten zijn een legering van nikkel, koper en zink.

Kwikmetaal (Hg)


Dit metaal ken je van thermometers en barometers. Het is het enige vloeibare metaal bij kamertemperatuur. De kleine schijfvormige batterijtjes in uurwerken, fototoestellen e.d. bevatten eveneens kwikmetaal. Een legering met kwik is een amalgaam. Met zilver- en koperamalgaam vult de tandarts de gaatjes in je gebit.


Kwik, een metaal dat zich in tijden van ziekte in menig armholte pleegt te verschuilen.

Zinkmetaal (Zn)


Dakgoten worden dikwijls uit zinkmetaal gemaakt. Messing is een legering van zink met koper. Wat wij een 'koperen' voorwerp noemen, is dikwijls vervaardigd uit messing, zoals sommige waterkranen. Om ijzermetaal te beschermen tegen roesten wordt het dikwijls bedekt met een laagje zinkmetaal. We noemen dit 'gegalvaniseerd' ijzer. Kippengaas  en ander afsluitmateriaal is vaak verzinkt ijzermetaal.

Deze blinkende vuilbak is een voorbeeld van een gegalvaniseerd voorwerp.

Aluminiummetaal (Al)


Dit metaal ken je van de folie die in het huishouden wordt gebruikt.
Ramen en deuren kunnen ook van aluminium vervaardigd zijn. In dit geval wordt het elektrolytisch bedekt met een zeer dun laagje aluminiumoxide dat het metaal beschermt zodat het geen onderhoud meer vergt. Omdat het een licht metaal is, is het ook geschikt voor legeringen in de auto- en vliegconstructie.

Tinmetaal (Sn)


Conservenblikjes zijn gemaakt van ijzermetaal, bedekt met een laagje tinmetaal van ongeveer een duizendste mm dik. Zodra dit laagje beschadigd is, begint het ijzer te roesten.
Brons is een legering van tin met koper. Hiermee maakt men o.a. klokken en standbeelden.
Soldeer is een legering van tin met lood.
Tin vormt ook het hoofdbestanddeel van orgelpijpen en bepaalde siervoorwerpen zoals schalen.

Merkwaardig is het feit dat bij enkele tientallen graden onder nul de atomen zich anders gaan groeperen en het metaal uiteenvalt in een wit poeder. Dit ondervonden tot hun groot ongemak de soldaten van Napoleon toen ze zich tijdens de barre winter van 1812 uit Rusland moesten terugtrekken en de tinnen knopen van hun uniformen verpulverden.


 
De tinnen man uit de Wizard of Oz; hij kreeg te kampen met regen, maar gelukkig bleven barre mintemperaturen hem bespaard.

Loodmetaal (Pb)


Evenals kwik is lood een zwaar metaal. De platen in een autoaccu bestaan uit loodmetaal. Zuiver lood biedt goede bescherming tegen röntgenstralen en radioactieve stralen.

Lood wordt gebruikt als elektrode in batterijen en accu's.

Kopermetaal (Cu)


We leerden al twee legeringen van koper kennen: brons en messing.
In zuivere toestand tref je kopermetaal aan in elektrische draden en in gedrukte schakelingen (prints), omdat het een van de beste geleiders is voor elektrische stroom. Het is ook een van de weinige metalen die als enkelvoudige stof in de natuur voorkomen.


Zilvermetaal (Ag) - goudmetaal (Au)


Deze metalen noemen we edele metalen omdat ze slechts moeilijk met andere stoffen reageren. Hierdoor treffen we ze als enkelvoudige stoffen in de natuur. Om hun edel karakter worden ze hoofdzakelijk als sierraad gebruikt en in munten met hoge waarde.
'Zilveren' en 'gouden' voorwerpen bevatten meestal ook koper om de stevigheid te verhogen. Het goudgehalte wordt aangegeven in karaat: 24 karaat is 100% goud.
Beide metalen zijn uitstekende geleiders voor de elektrische stroom. Vandaar het gebruik ervan voor contacten in elektronische apparaten (computers e.d.).
    

Zilver en goud worden hoofdzakelijk als sieraad gebruikt...

 

Uit: Chemie in Contexten 1.2., p. 62-65, De Boeck



De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina