Natuurhistorisch Genootschap in Limburg Plantenstudiegroep Winterprogramma 2015-2016 Secretariaat



Dovnload 42.26 Kb.
Datum22.07.2016
Grootte42.26 Kb.

Plantenstudiegroep Winterprogramma 2015-2016 Versie 20 oktober 2015.

Natuurhistorisch Genootschap in Limburg
Plantenstudiegroep
Winterprogramma 2015-2016


Secretariaat: Olaf Op den Kamp, Canisiusstraat 40,
6462 XJ Kerkrade, planten[apenstaart]nhgl.nl.
Beste botanisten,

Bij deze het winterprogramma van de Plantenstudiegroep.


Laat de excursieleiders en sprekers deze winter niet in de kou staan en kom met vrienden en familie naar de lezingen en excursies.

De Plantenstudiegroep is één van de studiegroepen van het Natuurhistorisch Genootschap. De Plantenstudiegroep werd opgericht in 1979 met het doel om de flora in de provincie Limburg nader te bestuderen en in kaart te brengen. Dit doel hebben we nog steeds, al hebben we ons werkterrein in de loop der tijd ietwat uitgebreid tot een gebied van circa 100 kilometer rondom Valkenburg. Zo trekken we regelmatig naar de Eifel, de Belgische Ardennen of Belgisch-Limburg. Deze winter worden de winterwandeling georganiseerd rondom het thema heiligdommen dit in het kader van het door Paus Franciscus uitgeroepen Heilig Jaar. We bezoeken gebieden met een kapel, wegkruis, Keltisch heiligdom of andere religieuze plaats.


Dan nog een dringende oproep: geef uw actuele e-mail-adres door aan ledenadministratie@nhgl.nl. Het versturen van de programma’s via de post kost ons namelijk veel geld en tijd. Bovendien krijgt u per e-mail eenvoudiger een herinnering danwel annulering van een activiteit mee.



Bestuur Plantenstudiegroep Limburg:
Voorzitter:
Johan den Boer, tel. 043-3251472, planten[apenstaart]mistletoe.net
Secretaris: Olaf Op den Kamp tel. 045-5354560, planten[apenstaart]nhgl.nl
Penningmeester: Bert Op den Camp tel. 043-3622808, bodcamp[apenstaart]home.nl
Waarnemingensecretaris: Marian Baars, tel. 043-3478083, mjbaars[apenstaart]hotmail.com
Floron-coördinator: Bart Hendrikx, tel. 0495-530300, barthendrikx[apenstaart]planet.nl  

Let op: Agenda items kunnen soms nog wijzigen. Vertrouw daarom niet blindelings op een gedrukte versie van deze agenda. De meest actuele stand is te vinden op de website(s) van het Genootschap. Ook als dat niet verplicht is, is het verstandig van te voren contact op te nemen met een excursieleider.





Zondag 1 november 2015: Herfst rondom Wijlre.
We lopen via Stokhem naar de Wijlre akkers en steken het hellingbos door. Vervolgens naar het landbouwplateau van de Berghof. Via de hellingweilanden ten noorden van Gulpen lopen we via Beersteenhoven weer terug langs de Geul.
Excursieleiding: Pierre Grooten
Vertrek: 9.30 uur achterzijde station Maastricht of om 10.00 uur vanaf parkeerplaats Kwakkerpool tussen Wijlre en Stokhem*. Einde rond 14.00 uur.

Donderdag 5 november 2015: Lezing Europese orchideeën en hun bestuivers door Jean Claessens en Jacques Kleijnen (i.s.m. Kring Maastricht).

Bij het woord “orchidee” denken de meeste mensen aan die mooie tropische planten met grote, kleurrijke bloemen, zeer verschillend van vorm. Maar ook het feit dat deze planten wereldwijd verspreid zijn, geeft ze een aparte status. Door o.a. de aanwezigheid van kalkrijke bodems komen er in Zuid-Limburg meer dan 20 soorten wilde orchideeën voor. In de gemeente Meerssen kun je maar liefst vijf verschillende soorten tegenkomen, zomaar in de vrije natuur, in bossen, tuinen en parken. Ook al hebben de Europese of wilde orchideeën veel kleinere bloemen, ze zijn daarom niet minder mooi. Bekijk je de bloem van dichtbij, dan zie je een vormenrijkdom en detaillering die niet onderdoet voor de tropische soortgenoten. In de lezing wordt allereerst een kijkje gegeven in het binnenste van de orchideeënbloem. De verschillende onderdelen van de bloem en het functioneren ervan komen uitgebreid aan de orde. Orchideeën zijn voor hun bestuiving vaak afhankelijk van insecten. Insecten kunnen vrij rondvliegen en kiezen welke plant zij bezoeken; de planten zelf echter moeten wachten of zij voor een of ander insect aantrekkelijk genoeg zijn. Het is voor de wilde orchideeën zeer belangrijk zo effectief mogelijk insecten te lokken. Dit gebeurt vaak op een zeer geraffineerde manier met maar één doel: bestuiving. Hoe een en ander in zijn werk gaat komt in de lezing uitgebreid aan de orde.
Locatie: het Natuurhistorisch Museum, de Bosquetplein 6, 6211 KJ Maastricht.
Tijd: 20.00 - 22:30 uur.

Zondag 15 november 2015: Herfst in het Hasselterbroek (B).

Het natuurterrein Hasselterbroek maakt deel uit van het Kempen-Broek. Het oorspronkelijke heidegebied werd rond 1870 door het graven van de Lossing omgevormd tot weiland. Door de toenemende maïsteelt verdwenen veel weidevogels. Deze achteruitgang stopte toen Limburgs Landschap vzw het terrein in 1992 aankocht. Dit natuurgebied bestaat nu uit broekbossen, weilanden, bossen en poelen.
Excursieleiding: Bert Op den Camp (Opgeven verplicht: 043- 3622808 of bopdencamp[apenstaart]gmail.com).
Vertrek: 9.30 uur achterzijde station Maastricht of om 10.15 uur vanaf parking Woutershof, Grootbroekstraat 50, Kinrooi (België).

Vrijdag 20 november 2015: Lezing orchideeën van de Causes (Fr) door Joof Teeuwen.
Deze lezing gaat over de enorme biodiversiteit in de Causes. Dit bergmassief is altijd vijandig voor mensen geweest en het behoort tot de dunst bevolkte gebieden van Frankrijk. Hoe dit kan wordt tijdens de presentatie uit de doeken gedaan. Joof is verschillende keren in het gebied op vakantie geweest maar raakte gedurende een meivakantie in het zuidelijk Causse -gebied gefascineerd door de vele vaak alleen daar voorkomende orchideeën. Hij verdiepte zich in de geologie en de geschiedenis van het gebied. Hij zal U vertellen over Tempeliers en moordpartijen onder de vlag van het Christelijk geloof. Uiteraard zal het grootste deel van de lezing gaan over de planten en speciaal over de bijzondere orchideeën.
Locatie: Natuurhistorisch Museum, de Bosquetplein 6, 6211 KJ Maastricht.
Tijd: 20.00 - 22.30 uur.

Zondag 29 november 2015: Winterwandeling in de Ardennen (B).

Arduinna (ook wel Arduina, Arduenna, Ardvinna of Ardbinna genoemd) was een Keltische jacht- en woudgodin. Zij werd voorgesteld als een op een everzwijn rijdende jageres. In de Romeinse periode werd ze gelijkgesteld met de Romeinse godin Diana. De naam Ardennen is hoogst waarschijnlijk afgeleid van de naam Arduinna. De bossen in het oosten van België en het noorden van Frankrijk waren naar verluid haar woonplaats. Bij de Ninlingspo had zij haar badplaats. Vandaag laten wij ons betoveren door de magie van de bossen en beken van dit majestueuze landschap.
Excursieleiding: Johan den Boer.
Vertrek: 10.00 uur achterzijde station Maastricht.

Zondag 13 december 2015: Excursie Munsterbilzen (B).

Vandaag een excursie in de bosrijke en landschappelijk nog redelijk intact zijnde omgeving van Munsterbilzen. Ooit was Munsterbilzen een sacrale keltische plaats. In dat geval gaat men uit van het keltische woord "Belisa", dat "de heldere" betekent en verwijst naar de sacrale beek de Munsterbeek. Belisa zou dan weer terugkomen in het woorddeel bilzen. De Merovingers hadden in Munsterbilzen een belangrijk centrum, dat Belisa werd genoemd (naar de keltische voorgangers) ; niet ongebruikelijk in de duistere Middeleeuwen. Omstreeks 670 stichtte de adellijke en later heilige Landrada een vrouwenklooster, een monasterium, dat het eerste woorddeel heeft bepaald. Naast alle heiligs blijft er genoeg over voor allerlei aangenaam werelds vermaak.
Excursieleiding: Bert Op den Camp (Opgeven verplicht: 043- 3622808 of bopdencamp[apenstaart]gmail.com).
Vertrek: 10.00 uur achterzijde station Maastricht.

Vrijdag 18 december 2015: Lezing Bronnen van de floristiek, van kruidboek tot verspreidingsatlas
Eddy Weeda neemt ons mee terug in de tijd waarin floristen nog uitsluitend papieren bronnen tot hun beschikking hadden. Naast enkele streekflora’s zullen ook flora’s aan de orde komen die een groter gebied bestrijken zoals die van M. de Lobel en Arnica.

Verschillende genres streekflora’s uit de periode 1561 tot 1621 zullen de revue passeren: een medisch boek (Schouwen), een kruidboekje (Haarlem), een 'hofdicht' (Terneuzen) en een streekbeschrijving in Latijnse versvorm (het Gooi).



Vanaf ongeveer 1800 bestaan de flora’s weer meer uit verhalend proza, uitlopend op verslagen van botanische wandelingen.
Locatie: het Natuurhistorisch Museum, de Bosquetplein 6, 6211 KJ Maastricht.
Tijd: 20.00 - 22.30 uur.



Vrijdag 15 januari 2016: Lezing flora van de Hoge Fronten en andere Maastrichtse natuurgebieden
Tijdens deze lezing gaat Lisa Op den Kamp, medewerkster bij CNME Maastricht en Heuvelland, in op de flora in natuurgebieden in Maastricht, met de nadruk op de Hoge Fronten. Lisa inventariseert al 8 jaar de flora van de Hoge Fronten in Maastricht, ze zal een indruk geven van de bijzondere plantenwereld hier en het beheer dat nodig is om dit zo te houden.
Locatie: het Natuurhistorisch Museum, de Bosquetplein 6, 6211 KJ Maastricht.
Tijd: 20.00 - 22.30 uur.

Zondag 17 januari 2016: Een winters rondje rondom Wittem

Een wandeling door het winterse landschap rondom Wittem met fraaie panorama's en wegkruisen. Klooster Wittem is voor veel mensen een belangrijke bedevaartsplaats. Het is al 100 jaar bekend als bedevaartsoord voor de H. Gerardus Majella. En ook al vele decennia komen mensen naar het klooster vanwege Onze Lieve Vrouw van Altijddurende Bijstand. Daarnaast is er een steeds groter wordende groep mensen die 'even een kaarsje opsteken in Wittem', omdat de plaats voor hen een 'heilige plek' is.

Excursieleiding: Marrion Ernst.
Vertrek: 9.30 uur achterzijde station Maastricht, of om 10.00 uur parkeerplaats van Klooster Wittem*.

Zondag 31 januari 2016: Excursie Sint-Pietersvoeren naar Veurs (B).

De ‘Bronnenwandeling’ (in 2012 verkozen tot mooiste wandelroute van Vlaanderen) vertrekt aan het pleintje tegenover de kerk van Sint-Pieters-Voeren (B). Vandaar gaat het naar Veurs, een gehucht van Sint-Martens-Voeren. Het ligt in de bovenloop van de vallei van de waterloop die eveneens Veurs heet. Voor plantenliefhebbers is dit een van de meest interessante plekken in Voeren, met soortenrijke hellingbossen en graslanden. We volgen de Veursvallei tot de wijngaard van de Krindaal. Vandaar gaat het via een korte maar steile klim naar het plateau dat de valleien van Veurs en Voer scheidt. Op de terugweg naar Sint-Pieters-Voeren zien we nog een mooi graftenlandschap, een holle weg met tal van bronnen en enkele dassenburchten. De wandeling is ongeveer 8 km lang.
Excursieleiding:
Rik Palmans (Opgeven verplicht: rik.palmans[apenstaart]scarlet.be)
Vertrek: 9.30 uur achterzijde station Maastricht, 10.00 uur vanaf de kerk van Sint-Pietersvoeren*.

Vrijdag 19 februari 2016: Lezing Zeggen van Limburg door Paul Spreuwenberg
Het geslacht Zegge maakt deel uit van de familie van de Cypergrassen (Cyperaceae) en behoort, samen met de nauw verwante Grassenfamilie (Poaceae), tot de orde van de Poales. Omdat het geslacht Zegge een „moeilijk” geslacht heet te zijn, lopen veel plantenliefhebbers er vaak met een grote boog omheen. Toch is kennis van dit geslacht van groot belang, omdat het voorkomen van bepaalde zeggensoorten in een gebied een aanduiding kan zijn van de natuurwaarde van dat gebied. Bovendien zijn vele zeggensoorten vaak aspectbepalend aanwezig in bepaalde plantengemeenschappen. In 2015 publiceerden Paul Spreuwenberg en Jan Hermans hun boek "Zeggen van Limburg", een bijna 700 pagina's dik standaardwerk over deze plantenfamilie. Aan de basis van dit boek ligt jarenlang veldwerk met 100-en bezoeken aan groeiplaatsen van zeggen met nog veel meer metingen aan de planten, aartjes, kafjes enz. Ook de plaats van de zeggen in hun omgeving is uitgebreid bestudeerd. Dit alles is samengevat in een prachtig boekwerk dat deze avond ook te koop zal zijn. Beide sprekers hebben zich meer dan vier decennia met het geslacht Zegge beziggehouden en kunnen hier boeiend over vertellen. Voor de pauze gaat Paul Spreuwenberg in op het 14 jaar durende onderzoek naar zeggen in Limburg en op de algemene bouw van een zegge; na de pauze vertelt Jan Hermans over de ecologie van een aantal soorten zeggen in relatie tot het landschap.
Locatie: het Natuurhistorisch Museum, de Bosquetplein 6, 6211 KJ Maastricht
Tijd: 20.00 - 22.30 uur.

Zondag 21 februari 2016: Excursie Winterwandeling Hoge Venen
In februari is de kans het grootst dat er sneeuw ligt in de Hoge Venen. Bij deze wandelingen hopen we daarop: wat is er mooier dan bij helder weer en krakende vorst over maagdelijke sneeuw te lopen en te genieten van dit weidse landschap?
Excursieleiding: Johan den Boer.
Vertrek: 9.00 uur achterzijde station Maastricht.

Zondag 6 maart 2014: Vroege lente in het Geuldal
In het kader van het Heilig jaar wandelen we van Heilige Gerlachus naar Sint Karel en doen ondertussen Ingendael en het Ravensbos aan.
Leiding: Jan Egelmeers (egelmeersj[apenstaart]gmail.com).
Vertrek: 9.30 uur achterzijde station Maastricht of om 10.00 uur vanaf parkeerplaats Brakkeberg aan de Wolfsdriesweg te Berg en Terblijt

Maandag 14 maart 2016: Lezing Zeggen van Limburg door Paul Spreuwenberg (in samenwerking met Kring Heerlen).

Het geslacht Zegge maakt deel uit van de familie van de Cypergrassen (Cyperaceae) en behoort, samen met de nauw verwante Grassenfamilie (Poaceae), tot de orde van de Poales. De Omdat het geslacht Zegge een „moeilijk” geslacht heet te zijn, lopen veel plantenliefhebbers er vaak met een grote boog omheen. Toch is kennis van dit geslacht van groot belang, omdat het voorkomen van bepaalde zeggensoorten in een gebied een aanduiding kan zijn van de natuurwaarde van dat gebied. Bovendien zijn vele zeggensoorten vaak aspectbepalend aanwezig in bepaalde plantengemeenschappen. Beide sprekers hebben zich meer dan vier decennia met het geslacht Zegge beziggehouden en kunnen hier boeiend over vertellen.
Locatie: Café Wilhelmina, Akerstraat 166, 6466 HP Kerkrade-West.
Tijd: 20.00 - 22.30 uur.

Vrijdag 18 maart 2016: Lezing Plantengeografie van Europa door Joop Schaminée.
Europa kent een aantal gebieden met een min of meer kenmerkende vegetatie, de plantengeografische districten. De plantengroei in al deze gebieden wordt bepaald door onder meer temperatuur, neerslag en hoogteligging. Zo bestaan het Atlantische district, het Centraal-Europese district en het Circumboreale district. De Mediterrane gebieden zijn wat betreft hun biodiversiteit het soortenrijkst. Dit hangt samen met het feit dat dit gebied tijdens de IJstijden gevrijwaard bleef van de strenge koude waardoor allerlei soorten hier konden overleven die elders uitstierven. Vanuit het Middellands zeegebied namen bepaalde soorten na de ijstijden hun noordelijke areaal opnieuw in, maar een aantal soorten verdween definitief doordat ze tijdens de ijstijden niet zuidwaarts konden trekken omdat gebergtes als de Alpen en de Pyreneeën in de weg zaten. In vergelijking daarmee konden planten in Noord-Amerika door de noord-zuid gerichte gebergteketens juist wel naar het zuiden trekken tijdens de ijstijden en eenvoudiger terugkeren na de ijstijden. In de lezing zal op al deze aspecten worden ingegaan, waarbij de flora van onze eigen streken (Nederland, Limburg) in een grotere geografische context worden geplaatst.
Locatie: het Natuurhistorisch Museum, de Bosquetplein 6, 6211 KJ Maastricht.
Tijd: 20.00 - 22.30 uur.

Zondag 20 maart 2016: Excursie Voorjaar rondom Kornelimünster (D).

In de omgeving van Kornelimünster volgen we de beekdalen van de Inde en de Iterbach met een kleinschalig heggenlandschap waarin vrij veel voorjaarsbloeiers te vinden zijn zoals Voorjaarshelmbloem, Bosanemoon en Holwortel. Ook kijken we naar een natuurlijke standplaats van Gele kornoelje en natuurlijk gaan we ook op bezoek in de Corneliuskerk te Kornelimünster. Vlakbij Kornelimünster ligt ook het Gallo-Romeinse Heiligdom Varnenum hetgeen erop wijst dat deze omgeving al eeuwenlang een aantrekkingskracht op de mens uitoefende. Lengte circa 12 km.
Excursieleiding: Olaf Op den Kamp (Opgeven verplicht: info[apenstaart]eifelnatur.de of tel. 045-5354560).
Vertrek: 9.00 uur achterzijde station Maastricht of om 10.00 uur vanaf de Benedictusplatz te Kornelimünster*.



Onderkant formulier
Onderkant formulier

Voorzitter: Johan den Boer, tel. 043-3625011, nhgl@mistletoe.nl
Secretaris: Olaf Op den Kamp tel. 045-5354560, planten@nhgl.nl
Penningmeester: Bert Op den Camp tel. 043-3622808, bodcamp@home.nl Waarnemingensecretaris: Marian Baars, tel. 043-3478083, mjbaars@hotmail.com
Floron-coördinator: Bart Hendrikx, tel. 0495-530300, barthendrikx@planet.nl  

Bovenkant formulier
Onderkant formulier

Algemene opmerkingen:

  • Voor eventuele wijzigingen of tussentijdse aanvullingen van het programma is het belangrijk regelmatig de agenda van activiteiten in het Natuurhistorisch Maandblad te raadplegen. Ook is de agenda op het Internet te vinden. De agenda is daar mogelijk nog meer up-to-date dan in het Maandblad. Het adres is: http://www.nhgl.nl.

  • De excursies op zaterdag en zondag duren gewoonlijk tot 16.00 of 17.00 uur, afhankelijk van afstand, locatie, het wandeltempo en het weer, eventueel langer afhankelijk van de excursieleider.

  • De streepexcursies onder leiding van Marian Baars op dinsdag duren doorgaans van 10.00-13.00 uur. Hiervoor geldt een verplichte opgave omdat de bestemming afhankelijk van het verloop van het seizoen of i.v.m. de weersomstandigheden kan veranderen.

  • Voor informatie over tijdstip, excursieduur en verdere afspraakpunten bij de excursies is het gewenst contact op te nemen met de betreffende excursieleiders. Om onnodig – of zelfs vergeefs – wachten van excursieleiders en -deelnemers te voorkomen is tevoren Leiding opnemen met de leider nuttig. Bij zeer slecht weer kan het zijn dat zelfs de excursieleider niet aanwezig is op het startpunt van de excursie. Daarvoor is ervoor gekozen om bij een groot aantal excursies opgave verplicht te stellen. Dit voorkomt onnodig wachten van excursieleiders en andere deelnemers.

  • Bij de excursies met een beperkt aantal deelnemers gelden in principe de volgende regels:
    -Wie het eerst komt, die het eerst maalt.
    -Als eerste komen actieve PSG-leden in aanmerking, daarna de overige PSG-ers, vervolgens andere Genootschapsleden en als laatste niet-Genootschapsleden.

  • Het is niet vanzelfsprekend dat iedere excursieleider op het eerst vermelde vertrekpunt aanwezig is, meestal is dit wel de plek waar het merendeel van de deelnemers zich verzamelt en vanwaar u mogelijk kunt carpoolen naar het startpunt van de excursie. Met een * is meestal aangegeven waar de excursieleider op u wacht.
    Deelname aan de excursies van de Plantenstudiegroep geschiedt geheel op eigen risico. U dient zelf te zorgen voor toepasselijke verzekeringen indien u dit nodig vindt.

  • Om verzekerd te zijn van voldoende vervoer en de autokosten te beperken dienen de deelnemers onderling zelf afspraken te maken. Als richtlijn in de bijdrage aan de benzinekosten geldt € 0,20 per kilometer, hetgeen leidt tot de volgende rekenwijze: het aantal kilometers gedeeld door 5 en het resultaat door het aantal inzittenden

  • Denk bij de excursies aan stevig schoeisel en een lunchpakket, aangezien niet overal gelegenheid is om wat te gebruiken. Bij de buitenlandse excursies natuurlijk ook aan uw paspoort. Niet iedere excursie leidt halfweg tot een uitspanning; dit is zeer afhankelijk van de excursieleider!

  • Leden die beschikken over e-mail kunnen dit programma, inclusief aanvullingen c.q. wijzigingen, ook langs die weg ontvangen. Geef in dat geval uw e-mailadres door aan het secretariaat van het Genootschap (kantoor[apenstaart]nhgl.nl).

Voor meer informatie over de Plantenstudiegroep kunt u Leiding opnemen met:

Johan den Boer, voorzitter, Burgemeester Smeetsstraat 1, 6247 CN Gronsveld, tel. 043-3251472, nhgl[apenstaart]mistletoe.nl.

of met:

Olaf Op den Kamp, secretaris, Canisiusstraat 40, 6462 XJ Kerkrade,



045-5354560 planten[apenstaart]nhgl.nl

Wij wensen u veel leerzame en plezierige excursies.



Het Natuurhistorisch Genootschap is gevestigd in het Groenhuis in Roermond, Godsweerderstraat 2, 6041 GH Roermond tel. 0475-386470 www.nhgl.nl








De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2019
stuur bericht

    Hoofdpagina