Nhg-standaard Depressieve stoornis



Dovnload 272.29 Kb.
Pagina1/5
Datum08.10.2016
Grootte272.29 Kb.
  1   2   3   4   5
NHG-Standaard Depressieve stoornis

(depressie)

Eerste herziening

Huisarts Wet 2003;46(11):614-33.

De standaard is gewijzigd ten opzichte van de eerdere versie (Huisarts Wet

1994;37:482-90, en Thomas S, Geijer RMM, Van der Laan JR, Wiersma Tj, redactie.

NHG-Standaarden voor de huisarts, deel 2. Utrecht: Bunge, 1996).

Van Marwijk HWJ, Grundmeijer HGLM, Bijl D, Van Gelderen MG, De Haan M, Van Weel-

Baumgarten EM, Burgers JS, Boukes FS, Romeijnders ACM

Kernboodschappen


c Het beleid bij een depressieve stoornis wordt vooral bepaald door de mate van de lijdensdruk en het disfunctioneren.

c Voorkeuren en wensen van de patiënt moeten worden meegewogen bij de vaststelling van het beleid.

c Indien een behandeling met antidepressiva wordt gestart, kan de huisarts kiezen voor een tricyclisch antidepressivum (TCA) of een specifieke serotonineheropnameremmer

(SSRI).


Inleiding


De NHG-Standaard Depressieve stoornis geeft richtlijnen voor de diagnostiek, behandeling en

begeleiding van patiënten met een depressieve stoornis. De standaard is niet van toepassing op

kinderen met een depressie.1 Een sombere, depressieve stemming is vaak een

normale reactie op teleurstelling of verlies. De stemmingsdaling is dan van voorbijgaande aard en

heeft in de meeste gevallen geen gerichte behandeling nodig.2 Bij een depressieve stoornis daarentegen is sprake van een aanhoudende depressieve stemming, die bijna dagelijks en gedurende het grootste deel van de dag aanwezig is. Daarbij kunnen zich hardnekkige en negatieve denkbeelden voordoen, zoals het gevoel niets voor te stellen, het idee zelf aan de ziekte schuldig te zijn en er steeds zwaarder onder te zullen lijden, afwijkende gedragingen en lichamelijke klachten. De prevalentie van de door huisartsen geregistreerde depressieve stoornis is 10 tot 15 per 1000 patiënten.3 Een eerste episode duurt gemiddeld drie tot vier maanden en is meestal binnen een half

jaar voorbij.4 Bij 30 tot 40% van de patiënten treden recidieven op en bij 5 tot 10% is sprake van een min of meer chronische depressieve stemming.5 Omdat de contactreden bij een bezoek aan de huisarts vaak een andere is dan een sombere stemming, bestaat de kans dat een depressie in eerste

instantie niet wordt herkend.6 Dit geldt vooral bij allochtone patiënten die voor het rechtstreeks presenteren van psychiatrische klachten soms culturele barrières moeten overwinnen.7 De diagnostiek wordt bemoeilijkt door een somatische presentatie, ernstige somatische en psychische nevendiagnosen, en verslavingen zoals alcoholisme.8 De standaard geeft aan bij welke klachten of problemen de huisarts de diagnose depressieve stoornis kan overwegen.
In de standaard zijn de diagnostische criteria ontleend aan de Diagnostic and statistical manual of mental disorders, de zogenoemde DSM-IV (tabel 1).9 Het beleid bestaat uit voorlichting en begeleiding,

waarbij medicamenteuze en/of psychotherapie wordt overwogen, afhankelijk van de duur van de symptomen, de mate van lijdensdruk, de beperkingen in het functioneren en de voorkeur van de patiënt.



Tabel 1 De DSM-IV-criteria voor de diagnose depressieve stoornis

De DSM-IV bevat een negental symptomen, waarvan de eerste twee de kernsymptomen van

een depressieve stoornis zijn:

depressieve stemming gedurende het grootste deel van de dag, bijna elke dag

duidelijke vermindering van interesse of plezier in alle of bijna alle activiteiten gedurende het grootste deel van

de dag, bijna elke dag

– duidelijke gewichtsvermindering of gewichtstoename

– slapeloosheid of overmatig slapen, bijna elke dag

– psychomotorische agitatie of remming, bijna elke dag

– moeheid of verlies van energie, bijna elke dag

– gevoelens van waardeloosheid of buitensporige of onterechte schuldgevoelens, bijna elke dag

– verminderd vermogen tot nadenken of concentratie of besluiteloosheid, bijna elke dag

– terugkerende gedachten aan de dood, terugkerende suïcidegedachten zonder dat er specifieke plannen zijn

gemaakt, of een suïcidepoging of een specifiek plan om suïcide te plegen


Voor de onderstaande diagnosen gelden de volgende criteria:

c depressieve stoornis: vijf symptomen, waaronder ten minste één van de kernsymptomen, gedurende ten minste

twee weken

c dysthymie: depressieve stemming gedurende het grootste deel van de dag, meer dagen wel dan niet, gedurende

ten minste twee jaar en met ten minste twee extra symptomen

c chronische depressie: er is gedurende ten minste de voorgaande twee jaar voortdurend aan de criteria voor een

depressieve stoornis voldaan

De aanbevelingen in de standaard komen in grote

lijnen overeen met de landelijke multidisciplinaire

richtlijn betreffende depressieve stoornissen, die

gelijktijdig met deze standaard werd ontwikkeld

onder auspiciën van het Kwaliteitsinstituut voor de

Gezondheidszorg CBO en het Trimbos-instituut.10

Achtergronden


Bij de etiologie en pathogenese van de depressieve stoornis wordt veelal uitgegaan van een multicausaal verklaringsmodel waarbij biologische, psychologische en sociale factoren een rol spelen.11 Ernstige lichamelijke ziekten en sommige medicamenten, zoals corticosteroïden, kunnen een depressieve stoornis uitlokken.12 In de praktijk blijkt dat ingrijpende levensgebeurtenissen (’life events’) met een element van verlies of teleurstelling, bijvoorbeeld de beëindiging van een belangrijke relatie door scheiding of dood, vaak een rol spelen. Ook maatschappelijke problemen, een gebrek aan sociale steun of een lage sociale status kunnen medebepalend zijn voor het ontstaan van een depressie. Dat depressieve stoornissen vaker bij vrouwen voorkomen, kan samenhangen met biologische factoren en met bepaalde sociale situaties en rolpatronen die

kenmerkend zijn voor vrouwen.13 Postpartumde-522 NHG-Standaarden voor de huisarts 2009 pressies onderscheiden zich niet zozeer door de aard of het beloop, maar door de omstandigheden waaronder de depressie zich voordoet.14 Bij een postpartumdepressie met een psychose is het suïciderisico van de moeder verhoogd en ook de kans dat de moeder fysiek geweld gebruikt jegens haar baby is groter.





  1   2   3   4   5


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2019
stuur bericht

    Hoofdpagina