Ondertitel: Onderzoeksrapport Instituut/uitgever



Dovnload 2.04 Mb.
Pagina3/26
Datum20.08.2016
Grootte2.04 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   26

1. Probleembeschrijving


Volgens Arcadis heeft de landbouw vanaf het midden van de 20ste eeuw een enorme ontwikkeling doorgemaakt met indrukwekkende resultaten. Ontwikkelingen die voornamelijk zijn ingegeven vanuit economische principes, terwijl de productiecapaciteit van de bodemessentie afhankelijk is van natuurlijke principes. Inmiddels is duidelijk dat er spanning bestaat tussen economie en duurzaamheid. De moderne landbouw heeft gevolgen voor de bodem en invloed op de waterkwaliteit. Ten opzichte van de ‘ongerepte’ bodem is vrijwel altijd een sterk afwijkende nutriëntenbalans ontstaan, heeft het bodemleven zich aangepast aan snel opneembare voedingsstoffen, is de aard van de organische stof veranderd en is de minerale buffercapaciteit/nutriëntenvoorraad aangetast. Het belang om mineralogische kennis te combineren met de gangbare kennis over bodemvruchtbaarheid is groter dan ooit (Arcadis3, 2012).

Vanaf 1960 is de productie van de Nederlandse landbouw flink toegenomen. Via specialisatie, schaalvergroting en intensivering is ook in Nederland het fenomeen intensieve veehouderij geïntroduceerd en is deze vervolgens tot grote "bloei" gekomen. Vooral het houden van vleeskalveren, varkens of pluimvee op naar verhouding kleine oppervlakten cultuurgrond is uitgegroeid tot een vorm van bedrijvigheid die gepaard gaat met grote aantallen dieren, veel import van veevoeders en een groot aandeel in de Nederlandse export van agrarische producten (Animalfreedom.org, 2012).


De Wageningse bodemkundige Ferdinand van Baren bekeek met de middelen van die tijd (1935), met een licht microscoop hoe de bodems waren samengesteld. Hij zag toen al dat in de toplaag de nutriëntenrijke mineralen sneller afbraken. Dat onderzoek is nu moeilijk te gebruiken voor vergelijkingen maar er wordt verwacht dat die trend sterk is doorgezet. Van Baren constateerde al dat bepaalde mineralen snel verdwenen uit de bodem. Minerale armoede in planten komt vooral hoger in de voedselpiramide terug. Diersoorten lijken op zandgronden en op heide gebieden steeds moeilijker te overleven. Deze verschralingen voor voedsel kan ook voor menselijke voeding gelden. Aardappels, spinazie en broccoli bevatten 30 jaar geleden twee keer zoveel magnesium (Veehouderij, 2013).





Figuur 1: Bodemanalyse (voorbeeld)

In figuur 1 is een bodemanalyse als voorbeeld weergegeven. De rode cirkels geven de onbalans in deze bodem weer. Er zijn meerdere elementen die in de waarde vrij laag tot laag zitten. Het gehalte magnesium beschikbaar mg/kg wordt in deze bodem omschreven als zeer hoog.

2. Wat is steenmeel

Onder natuurlijke omstandigheden vindt de aanvoer van vruchtbare bodemmineralen plaats door gletsjers (gletsjermelk), vulkanen (vulkanische as) en door rivieren (sediment). Voor de Nederlandse situatie is steenmeel goed te vergelijken met het keileem dat in de ijstijden is afgezet en het vruchtbare sediment dat (vroeger) door de rivieren werd afgezet bij overstromingen. Sediment is verweerd gesteente, steenmeel Figuur 1 is gemalen onverweerd gesteente.


Na het aanbrengen van steenmeel op de bodem treedt versnelde verwering op waarbij minerale voedingsstoffen voor het gewas vrijkomen. Door steenmeel in te zetten als een ‘slow release meststof’ voor de aanlevering van nutriënten en het beheersen van de bodem-pH worden de natuurlijke minerale vruchtbaarheid, buffercapaciteit en weerbaarheid van de bodem hersteld.
Het is mogelijk een combinatie van verschillende typen steenmeel toe te dienen, die beantwoorden aan specifieke problemen in de bodem en de behoefte van het gewas (Arcadis4, 2012).

Er is gekozen voor de steenmeelsoort Basabox. Basabox is afkomstig uit Zuid Oost Duitsland en is een basaltmeel, een basaltmeel is een vulkanisch stollingsgesteente dat gevormd wordt door de stolling van lava of magma, basaltmeel is rijk aan meerdere mineralen en sporenelementen (Mulder,2012).




Figuur 2: Steenmeel

Bij de gegevens van de extractieproef van Basabox, die in opdracht van Arcadis door Wageningen Universiteit is uitgevoerd, is gemeten wat er is vrijgekomen aan mineralen en sporenelementen uit het steenmeel na 10 min, 2 uur en 48 uur extractie. Dit kan geïnterpreteerd worden als direct opneembaar, beschikbaar en de voorraad die op lange termijn beschikbaar kan komen. Om deze gegevens te gebruiken hebben wij toestemming gekregen van Wageningen Universiteit.



De rood aangeduide gegevens in de onderstaande tabel van Basabox zijn ook in de bodem en het gewas gemeten. Hieronder volgen de gegevens:










10 min

2uur

48 uur

aluminium

Al

mg/kg

1010

1460

4270

calcium

Ca

mg/kg

30690

30980

28650

koper

Cu

mg/kg

4

4

9

ijzer

Fe

mg/kg

1970

3120

8830

kalium

K

mg/kg

91

95

125

magnesium

Mg

mg/kg

1010

1740

5130

mangaan

Mn

mg/kg

356

381

421

natrium

Na

mg/kg

109

109

147

fosfaat

P

mg/kg

911

918

147

zwavel

S

mg/kg

911

918

868

silicium

Si

mg/kg

27

28

246

zink

Zn

mg/kg

1610

 

2710

borium

B

mg/kg

10

14

37

barium

Ba

µg/kg

30220

43500

58670

kobalt

Co

µg/kg

1750

2150

6280

chroom

Cr

µg/kg

3100

5510

20900

molybdeen

Mo

µg/kg

80

41

25

nikkel

Ni

µg/kg

3010

4750

21620

selenium

Se

µg/kg

5

0

0


Tabel 1: Extractieproef Basabox



1   2   3   4   5   6   7   8   9   ...   26


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina