Onze lieve vrouw tenhemelopneming te borculo



Dovnload 89.02 Kb.
Datum26.08.2016
Grootte89.02 Kb.


ONZE LIEVE VROUW TENHEMELOPNEMING TE BORCULO







Oprichting



18 november 1855

Jubileumviering

19 november 2005



Jubileumnummer

150 jaar parochie

Parochienieuws Borculo

Voorwoord parochiebestuur

Bij het honderd vijftig jarig bestaan van de Parochie Onze Lieve Vrouw Tenhemelopneming kan de katholieke gemeenschap van Borculo zich terecht verheugen. Verheugen op anderhalve eeuw parochiegemeenschap dat er mag zijn.


Naar onze stellige overtuiging is in deze honderd vijftig jaar niet alleen gebeden, maar is er ook met ambitie naar gestreefd een levendige en actieve parochiegemeenschap te zijn.
De parochiegemeenschap heeft zich dan ook een niet weg te denken plaats in Borculo en de bijbehorende kerkdorpen verworven.

Dit is te danken aan de grote inzet van de pastores, de diverse werkgroepen en bestuurders in al die jaren, maar vooral aan de enthousiaste inzet van al die vrijwilligers en vrijwilligsters.

Wij menen dan ook dank te moeten zeggen aan hen, die aan de instandhouding van onze parochiegemeenschap hun krachten hebben gegeven.
Bij een jubileum hoort als vanzelfsprekend ook een terugblik in het verleden. Met respect en eerbied voor het verleden heeft het redactieteam van het Parochienieuws de officiële stukken, de aantekeningen en annekdotes van onze parochie bekeken, aanhoord en gewogen.

Op verzoek van het bestuur zijn de meest markante punten samengevat in deze jubileum-uitgave.


Met dit verleden staan we als parochie nu in het heden. Wat willen we meenemen naar de toekomst of wat willen we definitief achterlaten ?
Als we dit geheel overzien, staan we thans voor de uitdaging om een open en saamhorige geloofsgemeenschap in het Borculose te ontwikkelen, passend bij de veranderingen die zich in de kerk en maatschappij hebben voorgedaan.
De parochie van de toekomst zal zich meer en meer ontwikkelen tot een netwerk van een plaatselijke nabije geloofsgemeenschap en groep, hecht verbonden in geloof en liefde door de ene Heer en zijn Geest, en tegelijk open naar buiten met een grote missionaire opdracht.
Graag nodigen wij hierbij al onze mede-parochianen uit voor de

feestelijke eucharistieviering



op zaterdag 19 november om 19.00 uur

voorganger Pastoor F.G.C.M. Hogenelst

medewerking Jongerenkoor & Parochiekoor
en
de historische expositie

na afloop van de viering onder het genot

van een kop koffie/thee in het

KJ-gebouw en de pastorie

Wij wensen alle mede-parochianen, groot en klein, een fijn en sfeervol jubileum toe.


Het parochiebestuur,
Pastoor F.C.G.M. Hogenelst, voorzitter.

Fons Waanders, vice-voorzitter.

Benno ten Brinke, secretaris

Frank Elschot, penningmeester.

Gemma Formijne Jonkers-Veerman, bestuurslid.

Ton van der Laak, bestuurslid.

Inhoud :
pagina
Voorwoord parochiebestuur 2 – 3
Inhoud 4
Feest … om door te gaan .. van Pastoor Hogenelst 5 - 6
Ten geleide 7
De voorgeschiedenis 8 - 9
De parochie in de 19e eeuw (1855-1895) 10 – 12
De 20e eeuw tot de stormramp (1925) 13 – 14
De wederopbouw (1925 – 1962) 15 – 16
Rond het 2e Vaticaanse Concilie (1862-1980) 17 - 19
De tachtiger jaren tot heden (1981 – 2005) 20 - 25
Feiten en jaartallen 26.

Samenstelling : Het redactieteam van het Parochienieuws en het bestuur

Uitgave : 1 november 2005.


Feest… om door te gaan…

Ik weet niet meer wanneer het was maar ergens ooit eens op een feestje, was het dat iemand verzuchtte : ‘Tja, ouderdom komt met de jaren’. Waarop meteen iemand reageerde: ‘Neen, Je zult wel bedoelen de wijsheid komt met de jaren. Waarop de eerste spreker antwoordde: ‘Nou, dat is maar sterk de vraag, of er wijsheid komt, afwachten. Maar de ouderdom, die komt wel… met de jaren …’


En nu vieren we feest, 150 jaar parochie Borculo, dat is voorwaar een hele leeftijd. ‘Een mensenleven telt zeventig jaar, of als hij sterk is, tachtig.’ , zo lezen we in het bijbelboek Psalmen. Dan is de parochie al twee mensenlevens oud. Dat is heel wat!. Maar wanneer we kijken naar de geschiedenis van het Christendom, valt ons de mond open van verbazing; al zo’n tweeduizend jaar.

Wat is dan die honderdvijftig jaar en wat vieren we dan? Want we gaan het zeker vieren! Maar wat vieren we als we stilstaan bij 150 jaar Parochie van Onze Lieve Vrouw Tenhemelopneming.


Feest is als het leven; je moet het samen doen. Samen hebben we het voorbereid en samen gaan we het nu vieren; u en jij ik : wij met elkaar! Feest! Maar het is wel: Samen! Samen feest vieren, samen het leven vieren. Als ik denk aan vieren, moet ik altijd denken dat vieren óók te maken heeft met het vieren van de teugels van een paard. Dan is vieren lucht geven en ruimte geven aan het leven, in vreugde en verdriet. Dus aan alles wat ons in het leven gaande houdt; in dit leven maar zeker ook erna, want wij, christenen, mogen leven in het besef dat het leven niet ophoudt bij de dood, maar dat er ook leven is ná de dood. Mensen hebben met hun onmacht-, overmacht- en vreugde-ervaringen geworsteld en gewoekerd en daaruit bestaat hun leven, het zijn hun ervaringen:

lief en leed, mooi en moeilijk. Iets laten vieren, dat betekent dus ook de opgespaarde emotie, de zucht van verlichting, de gebalde energie, de intense teleurstelling, of de hopeloze verliefdheid, zijn eigen weg laten gaan, de vrijheid geven. Zo komen mensen bij elkaar om te vieren, bij elkaar bijvoorbeeld in de kerk.


Voorbeelden kan iedereen bedenken, maar ik noem er een paar.

Ouders nodigen kinderen uit voor een huwelijksjubileum en vinden:

vandaag moeten we allemaal samen zijn! Jongelui die gaan trouwen willen daar met vrienden en bekenden een groot gebeuren van maken. “Iedereen mag het weten”. Of bij een behaald diploma of een nieuwe baan, iedereen mag meedelen in de vreugde. Ook bedrijven die bijzonder resultaat hebben geboekt, laten dat niet ongemerkt voorbij gaan. Een vereniging die iedere week trouw bij elkaar komt om te oefenen voor zang, dans en toneel, heeft ook een jaarlijkse feest-avond! De grote verwondering: Oh, ’n nieuw mensje is geboren! Vieren, lucht geven aan wat er in mensen aan emoties leeft!
Zo zijn we al 150 jaar kerk in Borculo, een moment om bij stil te staan en om in verwondering en dankbaarheid terug te kijken.

Zo van: Dat hebben we gehad. Dat en dat was prima. Dat was goed en dat was niet goed, ja dat kan beter…en zie hier de spanning van het feest. Het is om stil te staan bij wat was,maar óók om verder te kijken, om in de toekomst te kijken. En niemand weet hoe die er uit zal zien?


Hoe zal het verder gaan met de parochies… en met onze parochie. Als we er met vrijwilligers en collega’s samen over praten dan oppert iemand wel eens: ‘Wie het weet die mag het zeggen!’

Want wat is er veel verandert in de afgelopen decennia. En toch vieren we feest onze kerk staat toch enorm onder druk van de moderne tijd en van de verandering in de wereld en de samenleving, van de –met een duur woord- secularisering.

En toch… toch willen we feest vieren en onszelf een veer op de hoed plaatsen! En dat kan en mag want we zijn dankbaar voor onze actieve Borculose geloofsgemeenschap, voor de vele vrijwilligers die zich nog steeds meer van harte inzetten om zowel de kerk als gebouw maar ook de Kerk als gemeenschap van Christenen, ja ‘Lichaam van Christus’ vorm te geven en mogelijk te maken en voort te zetten!
En dat is waarom we feest vieren. We zijn blij met wat we (nog) hebben en willen elkaar een hart onder de riem steken om ook in de toekomst – dicht bij en verder weg – de moed te hebben en de wijsheid om ook de goeie dingen te zien opdat we samen kunnen doorgaan.

Dus feest om dóór te gaan.


Van harte Proficiat dus en Gods zegen!!!
Pastoor Hogenelst, mede namens de collega’s van het Pastoraal Team

Ten geleide
Wij zijn ouder dan wij er uit zien. De parochie is honderd en vijftig jaar. Het parochiebestuur zag dat gedenkwaardige feit al een tijdje aankomen. Zoiets overvalt je niet. Waar kom je vandaan ? Door welk verleden ben je getekend ? Dit soort vragen kun je goed toevertrouwen aan de redactie van ons Parochienieuws. Voor het redactieteam een goede reden om aan de geschiedenis van de parochie een jubileumnummer te wijden.
Op de 18 november 1855 ondertekende de Aartsbisschop van Utrecht Mgs. Johannes Zwijsen in het bijzijn van pastoor J.F. Vos en de kerkmeesters J.H. Weelink en J.D. Huinink de oprichting van de huidige Rooms Katholieke Parochie te Borculo ( Sigillum Paroeciae Borculo). De parochie, bestaande uit ongeveer 200 parochianen, kreeg allereerst de naam van Onze Lieve Vrouw Hemelvaart. Als gevolg van een gewijzigde theologische opvatting over de “Hemelvaart” van de Heilige Maria wordt de parochie al lang de parochie van Onze Lieve Vrouw Tenhemelopneming genoemd.
Al bestaat de parochie dit jaar dan precies anderhalve eeuw, de geschiedenis van haar kerk begint al veel eerder. In het verleden heeft Pastoor Fornier (pastoor van 1856 – 1895) en Pastoor Schuttelaar (pastoor van 1962 – 1980) al veel onderzoek gedaan naar de geschiedenis van onze parochie. De redactie beseft dat in dit bestek een allesomvattende geschiedschrijving niet mogelijk is. De redactie heeft zich dus beperkingen moeten opleggen en keuzes moeten maken. Er zijn daarom aansprekende onderwerpen e.d. over met name de afgelopen 150 jaar aan het papier toevertrouwd.
Voor de parochianen is dit jubileumnummer een kijkje in de eigen keuken, vooral die van weleer, voor niet katholieken een blik door het venster van de roomsen.
Veel leesplezier.

De voorgeschiedenis

Borculo behoorde in de middeleeuwen tot de parochie Geesteren.

De eerste kerk werd daar rond het jaar 1209 gesticht en behoorde bij het kerspel Groenlo, dat sinds het jaar 835 al een kerk bezat.
In het jaar 1337 werd in Borculo een (hof-)kapel bij het kasteel van de Heerlijkheid Borculo gebouwd. De patroon van de kapel was Sint Joris. Tot 1509 viel Borculo, kerkelijk gezien, onder Geesteren.
In de tijd van de reformatie, in 1550, verloor het handje vol katholieken in Borculo zijn kerk, de huidige N.H. Kerk (thans weer Joriskerk genoemd) aan het Muraltplein. In 1616 bekeerde de gehele parochie zich tot de protestante kerk, zo werd de laatste pastoor, de eerste dominee van de Hervormde Kerk.
Degenen die nog katholiek wensten te blijven hielden hun vieringen in schuilkerken of moesten naar Groenlo toe. Na de 80-jarige oorlog die eindigde in 1648, werd Borculo in 1672 nog even weer katholiek, door toedoen van de vorstbisschop van Münster, ook wel “Bommen Berend” genoemd. In 1674 keerde de rust terug en werd Borculo weer hervormd.
Met de komst van de Fransen in 1795 kregen de rooms-katholieken in Nederland veel meer godsdienstvrijheid. In hetzelfde jaar nog wenden zij zich tot de commandant van de Franse troepen, Defrèbe, met het verzoek hen toe te staan elke zondag en feestdag een mis te lezen. Dit zou dan moeten gebeuren op Huize Drietelaar (de latere Leo-Stichting) door een pater uit het klooster Zwilbrock. De kosten wilden de Borculoërs zelf betalen.

Doordat er problemen waren met de paters verzochten zij later aan de Bisschop van Münster om een eigen pastoor te zenden.

Dit werd toegestaan en zo vestigde zich Johannes Kroese op Drietelaar als de eerste pastoor van Borculo na de Reformatie.

In 1819 overleed hij en werd tot 1842 opgevolgd door zijn assistent J.J. Gerrits. J.F. Vos was pastoor van 1842 tot 1856.


In 1844 kreeg men toestemming om een bescheiden kerkje te bouwen aan de Steenstraat.

Deze kerk behoorde tot het type “ waterstaatskerk “ waarvan er in die tijd veel werden gebouwd.




Links ziet u een afbeelding van de oude waterstaatskerk van 1844, die in 1879 werd afgebroken.



De eerste steen van deze voormalige waterstaatskerk is op 10 juni 1844 gelegd door pastoor J. Vos en is

nu nog te zien bij de voordeur van

onze huidige pastorie.


In 1853 werd Nederland weer een zelfstandige kerkprovincie, met bisdommen, dekenaten en parochies.

Vele parochies werden toen vanaf dat jaar weer opgericht, waaronder ook dus op 18 november 1855 onze huidige Rooms Katholieke Parochie aan de Steenstraat te Borculo.


De parochie in de 19e eeuw (1855 – 1895)

Pastoor Vos die de oprichting van de parochie in Borculo als een bekroning zag, nam in 1856 eervol ontslag.

Hij werd opgevolgd door de niet onbemiddelde pastoor Eugenius Petrus Fornier, die maar liefst bijna 40 jaar pastoor in Borculo was.

In tegenstelling tot pastoor Vos woonde pastoor Fornier in die tijd op de pastorie. De pastorie was vastgebouwd aan de oude waterstaatskerk. Rond het jaartal 1865 telde de parochie zo’n 280 parochianen en werd de parochie financieel gesteund door het zgn. “Drietelaar – fonds “ , testementair door de heer Wessel van Eyll vastgelegd.


In onze huidige parochiekerk vinden we nog steeds enkele fraaie zaken die stammen uit de oude waterstaatskerk van 1844, die na verval in 1879 werd afgebroken. In de korte tussenliggende fase van 1879 tot de bouw van onze huidige kerk in 1883 maakten de parochianen gebruik van een noodkerk. Deze noodkerk werd voor een luttel bedrag van ƒ 800,-- recht tegenover de huidige kerk gebouwd.


Bijzonder fraai zijn de bewaard gebleven veertien geschilderde kruiswegstaties uit 1858 van F. Stolzenberg uit Roermond.

De houten lijsten zijn gemaakt door de Borculose timmerman L. te Molder.

Het marmeren doopvont voor

op het priesterkoor stamt uit 1869.

In 1986 is hierop een nieuwe

lichtgewicht deksel aangebracht.

De oude preekstoel van 1861,

Gemaakt door G. van Poorten uit Deventer is te vinden onder het

Tabernakel op het priesterkoor.

In 1870 werd door de gemeente Borculo toestemming gegeven voor de aanleg van een kerkhof. Hiervoor werd een laag gelegen stuk grond naast de prachtige pastorietuin aangekocht. Het lage stk grond werd door vrijwilligers met handkarren vol zand opgehoogd.

Op 18 april 1871 werd het kerkhof plechtig ingezegend door pastoor Fornier. Pastoor Fornier is op 25 november 1895 in het priestergraf bij het kruis begraven. Het kruisbeeld en de graven van de familie Fornier op het kerkhof staan sinds 1999 op de gemeentelijke monumentenlijst.


In het voorjaar van 1879 werd er geleidelijk aan begonnen met de bouw van de huidige neogotische kerk (met pastorie). Op dinsdag 18 april 1882 werd de eerste steen door pastoor (bouwheer) E.P. Fornier in het bijzijn van deken J.M. van Oppenraaij van het dekenaat Zutphen gelegd.
Onze prachtige parochiekerk werd gebouwd onder architectuur van Alfred Tepe, behorende tot de Utrechtse school in de Neo-Gotiek. Kenmerkend voor het werk van Tepe is de combinatie van de Westfaals-gothische ruimtevormen met de vormentaal van de Nederrijnse baksteengotiek. De ligging met de achterzijde naar de straat is vanwge de oost-west oriëntering. De stijl van Tepe was voorts sober en degelijk. De kerk kostte toen ongeveer ƒ 32.000,--.

Op woensdag 24 september 1884 werd de kerk te Borculo officieel ingezegend door de Aartsbisschop van Utrecht, monseigneur Petrus Matthias Snickers. Sinds zondag 13 mei 1883 (Eerste Pinksterdag) werd de kerk al gebruikt na een voorlopige inwijding door pastoor Fornier. Het bezoek van de aartsbisschop was een geweldige gebeurtenis. Heel Borculo liep uit.

De drie gebrandschilderde glas-in-lood ramen in het priesterkoor zijn gemaakt door glazenier H.J.J. de Geuer en zijn meesterknecht N. Pietersen uit Utrecht en in 1887 aangebracht.

Zij stellen het volgende voor :

Middelste raam : het offer van Abraham.

Links : het offer van brood en wijn van Melchisedech.

Rechts : de mannaregen.

Het 4e gebrandschilderde raam (voorstellende het bezoek van Maria aan haar nicht Elisabeth) links voor in de kerk is gemaakt door N. Pietersen hiervoor genoemd en in 1890 aangebracht.

In 1888 werd, oorspronkelijk als catchismuskamer en bergruimte het gebouwtje achter de kerk (sinds 1946 Kapelaan Jongerius gebouw genaamd) in gebruik genomen.

een pentekening, getekend omstreeks 1915-1920



De 20e eeuw tot de stormramp (1925)
In 1896 werd pastoor Nap benoemd voor onze parochie en hij zou er tot 1906 blijven. In 1898 werd door het bisdom besloten dat uit het nalatenschap van Wessel van Eyll een fraai internaat gebouwd moest worden bestemd voor kinderen die in de maatschappij gevaar liepen. Onderstaand gebouw met een kleine kapel heeft tot 1993 op de Leostichting gestaan.

In 1908 vestigden de Fraters van Utrecht zich in Borculo en hebben 95 jaar lang op de Leostichting bijgedragen aan de zorg voor onderwijs en opvoeding. In een afscheidsviering op 25 mei 2003 met Kardinaal Adrianus Simonis hebben de fraters afscheid van de Borculose gemeenschap genomen.


In 1906 werd pastoor Nap verplaatst naar Bedum (Gr) en werd pastoor Dillman zijn opvolger. In 1910 werd onze kerk voorzien van een uurwerk en in 1915 werd er elekticiteit aangelegd in de pastorie.

In 1915 is pastoor Dillman naar Wehl vertrokken en werd de jonge pastoor Kroot (1915-1947) zijn opvolger. In 1915 trok hij in de pastorie en werd de pastorie uitgebreid met een mooie serre.

In 1920 kreeg het toenmalige kerkbestuur toestemming voor de bouw van een 3-klassige katholieke school met gymzaal tegenover de kerk aan de Steenstraat. In 1921 werd deze school geopend en krreg de naam St. Jorisschool. Het eerste schooljaar is gestart met 51 leerlingen en 2 onderwijzers.
Op 10 augustus 1925 sloeg het noodlot toe. De gehele stad werd door een stormramp vernield. De Hervormde kerk was volledig ingestort en bij de Katholiek kerk was de toren er afgeblazen.

De zolder van de pastorie was volledig open en het KJ-gebouw was vrijwel met de grond gelijk gemaakt.

Grote landelijke bekendheid kreeg Borculo door deze storm. Dankzij de landelijke bekendheid was Borculo vrij snel geholpen en werd alles weer hersteld. De Katholieke en Hervomde kerk werden toen beiden weer in hun oude staat hersteld. In het brandweer- en stormrampmuseum vind u vele foto’s terug uit die tijd. Ook is er in het jaar 2000 een fraai fotoboek over de stormramp verschenen.



De wederopbouw (1925 – 1962)
In de crisistijd in de dertiger jaren met grote werkeloosheid en armoede gebeurde er weinig in onze parochie. In die tijd werd er zuinig omgegaan met de centen.
In 1942 werd pastoor Kroot ernstig ziek. Kapelaan Jongerius kwam in Borculo en assisteerde pastoor Kroot gedurende zijn ziekte.

Ondanks de oorlogsjaren zorgde kapelaan Jongerius voor de oprichting van o.a. de verkenners, de kajotters e.d.

Ook richtte hij een afdeling op van de K.A.B. en van de R.K.M.V. op. De jonge boeren werden in een J.B.B. georganiseerd.

De A.B.T.B. werd nieuw leven ingeblazen.


Tot het overlijden in 1947 van pastoor Kroot verbleef Kapelaan Jongerius in Borculo.

Na zijn vertrek is het gebouwtje achter de kerk, dat oorspronkelijk als catechismuskamer en bergruimte werd gebouwd, naar hem vernoemd. Vandaag de dag is dit gebouwtje bij de parochianen algemeen bekend als het “K.J.-gebouw”. Het KJ-gebouw wordt momenteel voor allerhande parochie-activiteiten, zoals vergaderingen en bijeenkomsten, koffie drinken na vieringen, de Zonnebloem e.d. gebruikt.


Over de oorlogsjaren is helaas weinig in het kerkelijk archief terug te vinden.
Op 21 maart 1947 werd pastoor Terpstra geïnstalleerd.

Bij zijn komst werd de pastorie voorzien van een waterleiding. Ook werden er nieuwe kerkklokken in de toren gehangen. De oude waren immers in de oorlogsjaren weggehaald.

Voorts werd de RK St. Jorisschool weer opgeknapt en werd er een 4e lokaal aan toegevoegd.
In 1949 wordt uitgebreid stil gestaan bij het 25-jarig priesterjubileum van Pastoor Terpstra, eindelijk viel er wat te vieren in de parochie.

In 1951 werd een kerkorgel aangeschaft. De keuze was daarbij gevallen op een orgel van de fa. Elbertse uit Soest.

Het orgel is opgebouwd uit 2e hands materiaal, aangevuld met nieuw materiaal, en uiteindelijk werd het passend gemaakt op het koor onder de toren.
In 1955 wordt pastoor Terpstra overgeplaatst naar Heino. Als nieuwe pastoor wordt benoemd pastoor Hunfeld In die tijd werd een pastoor hartelijk ontvangen. Op de weg naar de Leostichting stapte pastoor Hunfeld uit zijn auto en werd bij de parochiegrens begroet door burgemeester Drost. De muziekvereniging Volharding en diverse organisaties en verenigingen uit onze parochiegemeenschap waren daarbij aanwezig. In een ceremoniële viering werd hij door de deken geïnstalleerd.
In 1957 werd een katholieke kleuterschool opgericht. In de aanvangstijd maakten de kleuters gebruik van het KJ-gebouw. In 1966 werd een fraaie 3-klassige kleuterschool “De Bezige Bijtjes”aan de Kerkegaarden betrokken.
In 1959 werd opnieuw een priesterjubileum gevierd. Pastoor Hunfeld vierde zijn zilveren priesterjubileum op 19 juli. Op 16 januari 1962 werd Pastoor Hunfeld overgeplaatst naar Breukelen.


Het 2e Vaticaanse Concilie (1962 – 1980)
In de zestiger jaren dreigde de kerk te klein te worden door de groeiende katholieke gemeenschap in Borculo. Maar doordat de zondagsplicht ook op zaterdag vervuld kon worden en door het afnemen van het kerkbezoek bleef de kerk groot genoeg.

In die periode is ook het interieur van de kerk gerenoveerd en aangepast aan de nieuwe liturgische opvattingen.


Op 26 januari 1962 werd pastoor Schuttelaar feestelijk ingehaald. De muziekvereniging Volharding, de jeugddrumband Het Klein Borculo, de verkenners, de wandelsportvereniging, de leerlingen van de St. Jorisschool, het kerkbestuur en de wethouder van Borculo, allen begeleidden, Pastoor Schuttelaar in een stoet naar de kerk. Op 16 augustus 1966 vierde pastoor Schuttelaar zijn 25-jarig priesterjubileum. In een plechtige viering werd een Paus Johannesmis gevierd met het dames- en herenkoor en een kinderkoor van de St. Jorissschool.

Op de foto (1966) is nog te zien hoe het oude interieur eruit zag met de boog- en muurschilderingen en beelden..

Links het Maria-altaar en rechts het Jozef-altaar

In 1968 werd besloten, ook gelet op de nog goede staat van het gebouw, het interieur grondig te renoveren een aan te passen aan de nieuwe liturgische opvattingen uit de jaren zestig (o.a. alltaaropstelling zodanig dat de priester met het gezicht naar de gelovigen staat). Het interieur werd zo grondig aangepakt dat van een ‘beeldenstorm’ gesproken werd.

Het bijzondere van deze grote en ingrijpende renovatie was dat het leeuwendeel door vrijwilligers uit de parochie werd voorbereid en uitgevoerd. Tijdens die renovatie waren de banken tijdelijk opgeslagen in een gesloten kippenslachterij. Daarnaast werd tijdens deze verbouwing voor de vieringen uitgeweken naar de Hervormde Kerk aan het Muraltplein. Zo werden de missen op zaterdag om half zes en zeven uur gehouden en op zondag om half acht en negen uur. Om half tien kwamen de hervormden om hun zondagsdiensten te vieren. Al met al is er van eind februari tot midden augustus 1968 aan deze renovatie gewerkt.
Pastoor Schuttelaar maakte destijds een uitgebreid verslag van deze restauratie die in de pastorie bewaard is gebleven.

linkerfoto: begin van restauratie, rechterfoto gereed voor heropening

Op 19 augustus 1969 wordt bij notariële akte de stichting voor Katholieke Basis en Kleuteronderwijs opgericht. Het kerkbestuur en het schoolbestuur werden definitief gescheiden van elkaar.


Rond 1970 is het kerkbezoek fors gedaald. Gingen in 1970 er wekelijks nog zo’n 1600 parochianen naar de kerk, in 1980 was dit gedaald naar zo’n 1100 parochianen.
In 1980 waren na de restauratie in 1968, wat voornamelijk het interieur betrof, de toren en de buitenmuren aan de beurt.

Opnieuw dus een flinke opknapbeurt. Ditmaal konden de parochianen het niet zelf uitvoeren. Het opknappen van de toren vergde immers inzet van vakbekwame mensen.

Voor de kosten werd toendertijd aan de gemeente Borculo een stuk grond van de pastorietuin verkocht om woningbouw mogelijk te maken aan de Boomgaarden.

Ook brachten de parochianen toen een groot bedrag bijeen.


Na de restauratie in 1980 besloot Pastoor Schuttelaar om op 1 oktober met emeritaat te gaan. Hij kreeg eervol ontslag en de parochie bood hem een afscheidreceptie aan.

Pastoor Schuttelaar ging na zijn emeritaat in een woning op de Leo-stichting wonen en werkte vandaar uit nog vele jaren aan de geschiedschrijving van onze parochie.


Ook kon hij nog voorgaan in vieringen in het fratershuis en in de kapel bij het hoofdgebouw van het internaat. Elf jaar kon hij nog genieten van zijn emeritaat totdat hij in 1991 overleed. Zijn graf ligt op een eervolle plek naast het monumentale priestergraf van pastoor Fornier en pastoor Kroot.

De tachtiger jaren tot heden (1980 – 2005)
Na het emeritaat van pastoor Schuttelaar werd pastoor Smithuis voor onze parochie benoemd.

In 1981 werd de bejaardenmis (ouderenviering) ingevoerd. Na deze viering werd er dan door vrijwilligers koffie verzorgd voor de bezoekende parochianen. In 1982 is men begonnen met het houden van kindernevendiensten. Ook hier werden vrijwilligers voor gevonden, die tijdens de viering de kinderen bezig hielden. Daarbij werd aansprekend materiaal voor kinderen gebruikt dat aansloot op het evangelie, dat tijdens de viering gelezen werd.

Voorts werd in 1986 de kerktelefoon ingevoerd. 17 parochianen schreven zich in en werden aangesloten op de kerktelefoon en konden zo thuis de missen volgen via de radio.

In augustus 1986 werd het 25-jarig priesterjubileum van pastoor Smithuis gevierd





foto: Pastoor Smithuis en zijn broer pater Smithuis werden voor de receptie per koets naar zaal peters gebracht.
In 1986 kwam Pastoor G.A. Simons in Borculo. Pastoor Simons was in 1961 gewijd door Kardinaal Alfrink en had zijn 25-jarig priesterjubileum reeds gevierd in zijn vorige parochie in

’s Heerenberg. Ook zijn huishoudster mevrouw Maas verhuisde met hem mee vanuit ’s Heerenberg en betrok een woning aan de van Coeverdenstaat. Pastoor Simons kreeg veel te maken met de oecumene en de bekende landelijk ingezette teruggang van het kerkbezoek. Gingen er in 1980 nog 1100 parochianen wekelijks naar de kerk, in 1986 was het bezoek gedaald naar zo’n 800 parochianen. In de jaren ’90 daalde het kerkbezoek verder tot zo’n 400 parochianen per week.




In 1990 was onze kerk weer toe

aan een grondige schilderbeurt.

Van de gewelven bladerde de in 1968 geschilderde verf al aardig af en waren al veel vieze en zwarte plekken te zien. Om aan het geld te komen werd een veilingactie georganiseerd. Dit was een ongekend succes. Er werd enorm veel ingezameld en de spullen werden op ludieke wijze door twee veilingmeesters verkocht.

Zo kon in 1990 onze kerk van nieuwe frisse kleuren worden voorzien.

In 1995 werd in het Aartsbisdom Utrecht het aantal dekenaten teruggebracht van 28 dekenaten naar 9 nieuwe dekenaten. Deze schaalvergroting was noodzakelijk om het steeds nijper wordende priestertekort enigszins op te vangen. Het dekenaat Zutphen, waartoe onze parochie behoorde, ging fuseren met het dekenaat Groenlo. Het nieuwe dekenaat Berkelland telde 28 parochies en kreeg als eerste opdracht mee om samenwerkingsverbanden tussen parochies te stimuleren.

Vele parochies hadden toen nog een eigen pastoor, maar dat zou gezien het priestertekort niet lang meer duren. Zo ging onze parochie onder de naam Sectie Oost samenwerken met de parochies Zutphen, Vorden, Ruurlo, Joppe en Lochem.

In 1999, na het vertrek van de pastores van Lochem, Vorden en Ruurlo, die allen met emeritaat gingen, kwam in september het samenwerkingsverband definitief tot stand.

In onze parochie is pastoor Simons na het bereiken van zijn 65-jarige leeftijd nog een tijdje door gegaan totdat er een opvolger binnen de Sectie Oost was benoemd.
Per 1 november 2000 volgde de benoeming van pastoor F.G.C.M. Hogenelst voor het parochieverband Oost.

Vrij kort daarna volgde de benoeming van pastoraal werker H, Agterhoek, die voor 50% voor het bisdom en 50% ten behoeve van ons Parochieverband werkte.

De installatieviering en de aansluitende receptie werden op 10 november 2000 gehouden in de parochiekerk te Vorden.


Foto: Pastoor Hogenelst en pastor Agterhoek met de symbolishe giften uit een van de parochies.

Na bekendmaking van voornoemde benoemingen kondigde pastoor Simons zijn emeritaat aan. Tijdens een afscheidsviering en druk bezochte receptie nam op 21 januari 2001 pastoor Simons als ‘onze laatste eigen pastoor’ afscheid.

Ruim 14 jaar lang was pastoor Simons het gezicht van onze parochie. Met veel plezier kijkt hij nog terug op z’n Borculose tijd. Reden waarom hij in Borculo is blijven wonen en nog geregeld het nieuwe pastorale team bijstaat bij eucharistievieringen.

Met het vertrek van pastoor Simons en zijn huishoudster ontstond er een nieuwe situatie rondom de kerk en pastorie. Gelukkig werden in het belang van de goede voortgang vele vrijwilligers bereid gevonden om de vrijkomende taken op te vullen. In een kort tijdsbestek zijn deze taken overgenomen door een kostersteam, een parochiesecretariaat, een achterwacht en een nieuwe doopwerkgroep.


Ook was door het bestuur de voorbereiding begonnen voor een intensieve schilderbeurt van ons interieur van onze kerk.


Mede door het verkrijgen van subsidies werd al snel toestemming verkregen van het Bisdom.


Vrijwilligers hielpen de schilders mee, en binnen enkele weken was de klus geklaard.

Net voor Pasen was de kerk weer fris van nieuwe kleuren voorzien.
Na het vertrek van pastoor Jaspers en pastoraal werker de Heus, beiden werkzaam in Zutphen, volgde november 2001 de benoeming en installatie van pastoraal werker Ed Wassink.

Ook werd bekend dat pastoraal werker Herman Agterhoek stopte met z’n part-time baan voor het parochieverband en zich volledig ging inzetten voor de ondersteuning van de diverse samenwerkingsverbanden, die binnen ons aartsbisdom de laatste tijd zijn ontstaan.




Op 8 maart 2003 is in onze parochiekerk de heer G. Oude Groen door kardinaal Simonis tot diaken gewijd.

De heer Oude Groen is thans als

onbezoldigd diaken binnen het

parochieverband belast met

ondersteuning en begeleiding van

diaconale taken.

Op 2 mei 2003 werd het pastoraal team binnen het parochieverband versterkt met de komst pastoraal werker Wil Matti. Op 5 juni 2004 werd diaken Wassink tot priester gewijd door kardinaal Simonis. Deze priesterwijding vond plaats in de kathedraal van ons bisdom te Utrecht.


Begin 2001 verscheen een belangwekkende beleidsnota van de kant van het Aartsbisdom Utrecht met als titel “Onderweg naar een missionaire parochie in 2010”.

Hierin kondigde het bisdom aan dat de ruim 300 parochies binnen niet al te lange termijn dienen te worden samengevoegd c.q. te worden gefuseerd tot zo’n 45 parochieverbanden. Tevens zullen daarbij de negen dekenaten worden teruggebracht tot vijf dekenaten. In elk parochieverband gaat een team van 4 à 5 pastores samenwerken om invulling te geven aan de missionaire taakstelling.


Voor onze parochie hebben we het hier over het alom bekende en op 22 september 2005 officieel van start gegane parochieverband “Graafschap Zutphen” Om u even in herinnering te brengen, het parochieverband Graafschap Zutphen omvat de twaalf parochies van Zutphen, Joppe, Lochem, Borculo, Ruurlo, Vorden, Olburgen, Steenderen, Baak, Vierakker, Hengelo (Gld) en Keijenborg.
Het pastorale team bestaat uit pastoor Hogenelst, pastoor Jacobs, pastor Wassink en pastoraal werker (teamleider) Matti.

Met z’n vieren dragen zij gezamenlijk de pastorale zorgtaken voor alle 12 parochies.






Linkerfoto: Het pastoraal team van links naar rechts: F.G.C.M. (Fred) Hogenelst, pastoor, H.J.B. (Henk) Jacobs, pastoor; W.J.G. (Wil) Matti, pastoraal werker

rechterfoto : E.W. (Ed) Wassink, pastor
De eigen identiteit van de parochies is niet gewijzigd. Dit betekent kortom dat we niet spreken van fuseren of samenvoegen van parochies, maar van samenwerken. De vieringen in de parochies, waaronder ook die van Borculo, blijven zoals dat voorheen ook het geval was. De vier pastores zullen met regelmaat en na zorgvuldige verdeling voorgaan in alle parochies. Naast het pastoraal team zullen ook rustende priesters, zoals emeritus pastoor G.A. Simons, in vieringen voorgaan.
En tot slot naast de voormelde voorgangers zijn er de vrijwilligers, die - verenigd in werkgroepen - allerlei vieringen als avondwakes, gebedsdiensten en woord- en communievieringen voorbereiden en leiden. Zij hebben zich geschoold door cursussen en trainingsavonden.
Afsluitend kunnen we dan ook zondermeer stellen dat velen zich samen inzetten voor een vitale geloofsgemeenschap van Borculo, die werkt aan het Koninkrijk Gods.
Feiten en jaartallen

De pastores over de afgelopen 150 jaar :


  • Joannes Vos (1829-1856)

  • Eugene Fornier (1856 -1895)

  • J. van der Nap (1895-1906)

  • Dillman (1906-1915)

  • J.J. Kroot (1915-1947)

  • Kapelaan Jongerius (1942-1947)

  • H. Terpstra (1947-1955)

  • J.H.R. Hunfeld (1955-1962)

  • A.J.E. Schuttelaar (1962-1980)

  • A.H.M. Smithuis (1980-1986)

  • G.A. Simons (1980-2000)



Jaartallen :
1509 : De in 1337 gebouwde hofkapel van de Heren van Borculo werd verheven tot parochiekerk (St.Joris).

1609 : Nam de reformatie bezit van het kerkgebouw.

1795 : Heer Wessel van Eyll kreeg verlof om in z’n woning op de

Leostichting de katholieke eredienst te laten plaats vinden.

1844 : Werd dd eerste steen gelegd voor de zgn. waterstaatskerk.

1855 : Officiële oprichting van de parochie Borculo, waarvan ook de

grenzen werden vastgesteld.

1882 : Eerste steenlegging van de huidige parochiekerk.

1921 : Opening RK. St. Jorisschool.

1925 : Cycloon, de kerk van z’n toren beroofd.

1951 : Ingebruikname huidige kerkorgel.

1968 : Inwendige restauratie van de kerk, aangepast aan deze tijd.

1990 : Grote veilingactie met restauratie van de parochiekerk.

1999 : Start Samenwerkingsverband sectie Oost.

2005 : Start Samenwerkingsverband Graafschap Zutphen

(12 parochies).








De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina