Op 1 Januari schreef ik aan de Minister met bepaald verzoek my te benoemen,inaien de Heer van Leeuwen er geen bezwaar tegen had



Dovnload 1.54 Mb.
Pagina14/16
Datum22.07.2016
Grootte1.54 Mb.
1   ...   8   9   10   11   12   13   14   15   16
6\ jaar later haar eerste kind gekregen. Anna van der Vliet- Borski volgde Hansje's voorbeeld en bracht op 10 Oct.ook tweelingen ter wereld,David en Emile,van wie David zich voor enige jaren doodschoot en Emile krankzinnig is.

Daar Lore's verjaardag op een Woensdag viel,kon ik haar 's ochtends niet omhelzen,maar ik had zó weinig zaken aangebracht dat ik voor het eten op S.en B.kon zyn en dat nog wel en surprise,daar ik j / b I niet opzet de vorige dag aan Lore geschreven had en haar in de waan gelaten dat ik niet komen zou.

Sophie van Lennep wachtte haar 8ste kind,hetgeen my aanleiding gaf aan Lore te schrijven dat S.haar octaaf ging grijpen,en inderdaad zag David Eliza op 1 April '65 het licht. Deze werd later Burgemeester van Heemstede.

Mevrouw Tindal stierf juist bytijds,daar zy haar fortuin schoon had opgemaakt. Haar kinderen,waartoe Henri behoorde,werden door Willem van der Vliet opgenomen.

Zaterdag 22 Oct.vertrok Lore naar Ubbergen om by Mevr.v.d.Brugghen te gaan logeren,daar zy deze Sedert de dood van haar man nog niet gezien had. Ik schreef haar dat myn twee tafels volgeladen lagen met papieren en dikke dossiers,zodat zy veel hadden van een Ministerstafel. De drie Rechter-Comm.bombardeerden my tegelijk met hun voltooide of niet voltooide instructi'ën. " Ik vind het komiek, "zo ging ik voort,

"dat ik je dit epistel naar de Oude Stad zend,maar het spijt my dat "je zulk slecht weer trejzfft. Het heeft hier ten minste barbaars ge- 3/é>Z stormd en gestortregend. Ik moet er om lachen dat Agnes nog voor een

"week naar S.en B.trekt,omdat Beels aan Henriette verzekerd had dat zy "morgen weer in stad zou komen. Die arme sukkel heeft toch weinig "in te brengen. Hy zal zich echter troosten met de verkoop van zyn "door de Eam.Brugmans bewoonde huis,want nu de fondsen zo laag staan, "kan hy de opbrengst voordelig beleggen.Veel liefs aan je gastvrouw "en kennissen,maar vertel niet aan Hoels dat zyn neef van Wageningen "hier gevangen zit." (Dat huis van Beels was het door Burgemeester Beels in 1787 bewoonde en door de patriotten geplunderde huis.)


Hadat Lore my reeds haar behouden aankomst in Ubbergen gemeld had schreef zy my opnieuw o.a. dat zy beeldig weer trof en er geen kwestie was van regen of storm,dat zy zich sterker gevoelde dan in de afgelopen zomer en minder moe dan een jaar te voren.



J-j 1,3 Op 26 Oct meldde Lore my haar terugkomst op S.en B.en dit was

gelukkig de laatste brief die zy my in 1864 schreef,want die lange scheiding hegon my te bezwaren. Lore schreef:"Myn hart schreeuwt en "roept naar je,en volgde ik myn lust dan zou ik morgen tout droit naar "Amsterdam gaan om je te omhelzen. Want engel,ik houd het niet meer "zonder je uit,en ik vind dat een scheiding van 2 maanden te veel van "my gevergd is. Voor jou is het ook te erg en de kindertjes zouden "van je vervreemden. 1t Is my dan ook een waar feest te denken dat "ik over 8 dagen weer by je ben. Heb je ook zulk een kriebel om ons "weer by je te hebben? Ik weet dat ik het byna niet meer uithoud "

J7 H Eer ik verder ga moet ik een phrase uit myn laatste brief ophel

deren, waarin ik Lore vraag om niet aan Noels te vertellen dat zyn neef van Wageningen zat. Deze v.W.was een der commiezen aan het Postkantoor te Amst. Lu had de Directeur zowel als ik herhaaldelijk klachten ontvangen over brieven met o^ zonder geldswaarde,die niet

31 bezorgd waren,brieven namelijk,die de afzender niet had aangetekend.

De verdenking was op van Wageningen gevallen en op zekere avond begaf ik my met de Rechter van Instructie naar zyn huis op een der Burgwallen om hem in verhoor te nemen. De meid,die ons de voordeur opende, zeide dat Mynheer en Mevrouw naar de Holl.Schouwburg gereden waren.

Wy besloten zyn terugkomst af te wachten en zodra het echtpaar,, evenzeer per vigilante, uit de Schouwburg was thuisgekomen,namen wy hem buiten tegenwoordigheid van zyn vrouw in verhoor en daar de aanwijzingen overstelpend waren,kwam hy tot bekentenis en zeide hy in schulden geraakt en daardoor tot het beroven van brieven gekomen te zyn.

Hy was gewoon die,waarin hy vermoedde dat geldswaardig papier gesloten was,te openen en daarna in het privaat te werpen,ook die welke niets bevatten. Daar de Rechtbank ons verlof tot huiszoeking,ook van papieronderzoek,verleend had,lieten wy alle kasten openen maar vonden geen geld en de verdachte zeide dan ook dat één daalder alles was wat hy bezat. En toch ging die man met zyn vrouw naar de Komedie en reed hy heen en terug. Op myn requisitoir verleende de R.C.een bevel tot voorlopige aanhouding en brachten wy hem naar de Cell.Gev. Voor ons vertrek moesten wy dit aan zyn vrouw mededelen,die wellicht van zyn praktijken geheel onbewust was. Ik behoef niet te zeggen dat derge-

J/6 ^ lijke commissies tot de pijnlijkste van het ambt behoren. Wy lieten

de volgende dag het privaat ledigen en daaruit kwam een mand vol verscheurde brieven en couverten te voorschijn. Uit de opgaven der afzenders kon het bedrag van het gestolen geld ongeveer worden vastge- steld. Van Wageningen werd zwaar gestraft.

Omstreeks die tijd werd ook eindelijk zekere van Santen gevat, die er zyn werk van maakte 's nachts zowel in de Haarlemmermeer als onder Sloten en overal rondom Amsterdam eenden te stelen,die hy dan by poeliers verko^cht. Handiger nog was zekere de Ruiter,die kalm i over Heren-of Keizersgrachten of op de pleinen wandelende,onder het lopen een kip wist op te pikken,de nek om te draaien en in zyn jas- , zak te verstoppen. Destijds was het nog niet verboden kippen vrij op de straat te laten lopen.

Treuriger was de zaak van Wiechert van der Putten,een Hannovers stuurman uit Quakenbrück,die 's avonds in het Oosterdok te Amst.de kapitein van zyn schip over boord geworpen had,terwijl hy meende met hem alleen op het dek te zyn.Dit was echter niet het geval. De 17-jarige scheepsjongen was ook op het dek geweest,en had het feit zien plegen. Van schrik had hy een gil gegeven en daarop had v.d.Putten hem met de dood bedreigd,indien hy durfde openbaren wat hy gezien had.

. De arme jongen,wiens moeder in Amst. woonde,had 's anderen daags zyn 31 (o L moeder bezocht,en deze was getroffen door zyn zwaarmoedigheid, maar

kon de oorzaak daarvan niet te weten komen. Zeven dagen lang barstte hy telkens in snikken en tranen uit,totdat hy ten laatste zyn gemoed lucht gaf en het geheim aan zyn moeder vertelde,haar smekende om het stil te houden,daar hy de wraak van de moordenaar duchtte. Maar de vrouw vond het haar plicht de politie er mee bekend te maken. De jongen werdcdaarop verhoord en dit had de arrestatie van v.d.Putten ten gevolge,die echter halsstarrig ontkende en beweerde dat de kapitein over boord gevallen was en hy vruchteloze pogingen tot redding had aangewend. Daar de verklaring van de scheepsjongen niet van elders bevestigd werd,vreesde ii dat de zaak met een non liquet zou eindigen,/$H



en schreef ik aan de Oberprocurator in Hannover wat er gebeurd was, hem tevens in bedenking gevende om 's mans uitlevering te vragen,opdat hy in zyn eigen land kon terechtstaan. De uitlevering werd gevraagd, en daarop kreeg ik een vrij scherpe brief van de Minister Go- defroi,met verzoek om myn daad te verklaren. Het was een Holl.schip, het feit was in Amsterdam gebeurd en de Holl. rechter was dus de enig bevoegde. Hartogh voegde my toe:" Magnus mihi eris Apollo als jy je "hieruit weet te redden." En toch gelukte my dit. Op grond van een 3 / 0U(^ Frans Keizerlijk Decreet,dat nog geldig was,verdedigde ik de'stel

ling dat de Hann.rechter competent was. Hoe dit ook zij,de zaak werd naar het Hof verwezen,en Schooneveld maakte zulk een mooie akte van beschuldiging op dat de moordenaar,na die gelezen te hebben,tot bekentenis kwam en veroordeeld werd. Daar hy ook in Hannover voor andere misdaden moest terechtstaan werd hy derwaarts overgebracht en aldaar ter dood veroordeeld en gehangen.

Willem Hartsen kreeg de mazelen zodat Saar vreesde te Hilversum te moeten overwinteren. In het buitenland failleerden vele firma's, te Amsterdam de suikerraffinadeur Wijthoff. Disconto 7t/

Miek had op haar verjaardag het meest pleizier in haar poppewa- gentje em toen zy de pop er uitnam en liet slapen zeide zy:" Uit? Nee!" ten teken dat hy niet meer rijden mocht,al hetgeen Jan Willem trouw nabootste.

In de nacht van 30/31 Oct stierf Christiaans oudste zoontje Kootje te Semarang,hetgeen Papa aanleiding gaf hun het navolgende

/fy <*-.** *■

/ Op 5 Nov.kwam Dr Rive JanWillem zien en vond hy hem enorm veel

beter, zelfs dat hy hem toestond te lopen en te liggen,maar het zitten bleef verbieden,terwijl Lore moest voortgaan hem dezelfde middelen te geven. De arme Mieky was mager geworden dat haar jurken van het vorig jaar haar veel te wijd waren geworden. Max was sinds Mei meer gegroeid dan Henk sedert Januari.

Voor Amst. werd de Oud Gouverneur-Generaal J.J.Rochussen tot Lid der Tweede Kamer gekozen met 975 van de 1578. Zyn tegenkandidaat van Heemskerk Veegens had er slechts 553. Dit was een triomf voor de conservatieve partij. Voor de Raad kozen de kiezers van Amst. P.N.Muller, een liberaal,die zelfs vroeger lid geweest was van de Amstelsocie- teit. Van de 6000 kiezers kwamen er slechts 1600 op.

Jip

In de nacht van de le op de 2e Kerstdag werd ik door de Hoofdcommissaris van politie gehaald en per vigilante gebracht naar de Singel b/h Kattegat,waar een handelaar in manufacturen Looman woonde, die verdacht werd zyn huis in brand gestoken te hebben. De voornaamste aanwijzingen waren deze,dat een der weinige geredde voorwerpen een lessenaar was,die een portefeuille met de brandpolis en 14 briefjes a ƒ 1000- bevatte,dat hy zeer hoog verzekerd was en dat hy zyn 5 kinderen gered had met al hun Zondags
kleren. Deze kinderen waren terstond liefderijk opgenomen door de predikanten Hasebroek en ten Kate,die ter weerszijden van hem woonden. Zowel Looman als zyn vrouw verklaar» den dat zy samen uit wandelen geweest waren na de kinderen te bed gelegd te hebben,en terug komende hun huis in lichte laaie vlam zien staan,zodat zy nog slechts even de tijd hadden gehad om de kinderen en de lessenaar te redden. De dienstbode verklaarde dat zy haar uitgaansdag had en later dan haar meesters was thuis gekomen.

Inmiddels was ook de Rechter-Comm.Dijkers gehaald,en wy beiden vonden op grond van nog enige andere aanwijzingen,die my na 40 jaar ontgaan zyn,termen om Looman te arresteren. Hy trof het niet dat Dijkers zyn zaak instrueerde,want deze deed het met de grootste scherpzinnigheid en vlijt.

Daar de man zo hoog verzekerd was,moest zyn magazijn opgepropt geweest zyn,maar nu vond men onder de puinhopen slechts enkele pakken en rollen manufacturen. Looman had gehoopt dat alles verbrand zou zyn, maar hy had vergeten dat opgevouwen,opgerold of op elkander gestapeld goed het vuur verstikt en het goed was dan ook slechts aan de buitenzijde verbrand of gezengd,maar van binnen ongeschonden.

Nu bleek uit de boeken en facturen,die in de lessenaar lagen, dat Looman juist in de laatste tijd grote partijen goed,vooral fluweel, gekocht had,te betalen 3 maanden na dato,en de meid verklaardeZiP/V



dat er dagelijks goederen waren aangebracht,en tevens dat er de laatste weken herhaaldelijk Joodse kooplieden op het kantoor geweest en steeds goederen weggevoerd waren. Dijkers riep nu achtereenvolgens alle handelaars in dergelijke artikelen op,en vernam uit hun mond dat zy de laatste maanden goed van Looman gekocht en dit contant betaald hadden. Ik herinner -my dat een hunner Rothschild heette,en dat een ander verklaarde een paar dagen vóór de brand in het magazijn geweest te zyn en toen gezien te hebben dat het byna niets meer bevatte.

Ofschoon de aldus verkochte voorraad zeer aanzienlijk was en veel meer vertegenwoordigde dan de gevonden ƒ 14.000-,en uit de opgave der kopers bleek dat zy ver beneden de fabrieksprijs gekocht hadden, zo moest er toch,blijkens de facturen,nog meer goed voorhanden geweest zyn en bleek het niet waar dit gebleven was. Dijkers kwam toen op het schrandere denkbeeld om het Kattegat,waartegen Looman's huis aan de óne zijde paalde, (thans is het gedempt) te laten uitbaggeren en al spoedig kwamen daaruit nog een aantal pakken goed te voorschijn,die wel van het water geleden hadden,maar geen spoor van brand vertoonden. Dat goed moest dus met opzet vóór de brand in die gracht geworpen zyn. Indien de muur aan die zijde ware omgevallen,dan had die in zyn ' I val de pakken goed kunnen meeslepen,maar de muur was blijven staan.

Aan de overzijde van Looman woonde op het Singel de Heer Micken- hagen,die toevallig die avond laat voor zyn venster gestaan en het ogenblik waargenomen had waarop de brand was uitgebarstenoen wel het eerst op zolder,en nu bleek uit de verklaring der dienstbode,dat die zolder schier enkel brandbare stoffen,o.a.een grote hoeveelheid gazen mutsebollen bevatte.

Thans na verloop van precies 40 jaren herinner ik my niet meer welke bezwaren er nog meer tegen Looman rezen; intussen waren die in overvloed voorhanden en ruimschoots voldoende om na de instructie de Heer Schooneveld,adv.gen.voor te stellen om de zaak ten criminele te verwijzen. De bezwaren somde ik in myn geleidende missive op en Mr. Schooneveld aarzelde dan ook geen ogenblik met Dijkers en my overtuigd te zyn van Looman's schuld. Wie daarvan,uit onbekendheid met de feiten,niet overtuigd waren,waren de predikanten Hasebroek en ten Kate, die Looman in de gevangenis bezochten. Zyn vrouw was ook door ons gearresteerd,maar reeds terstond door de Raadkamer der Rechtbank uit deernis met de kinderen in vrijheid gesteld. Ik twijfelde er geen ogenblik aan of de man zou veroordeeld worden en niet gering was dus Dijkers' en myn verontwaardiging toen het Hof in Raadkamer verklaarde 3/Po dat er geen voldoende termen aanwezig waren om de zaak naar de openbare terechtzitting te verwijzen,weshalve het de buitenvervolging en in vrijheidstelling van Looman gelastte. Ons kwam die uitslag ongelooflijk voor,maar verwonderen deed hy ons niet.

Dijkers kende het Hof als een Hof van barmhartigheid niet alleen maar ook van luiheid. Nu was het dossier immens,het grootste dat ik ooit geëxamineerd heb; het bestond uit honderden verhoren,en die,welke Looman zelf talloze malen had ondergaan,besloegen ettelijke bladzijden. Telkens hield Dijkers hem de bezwaren voor,maar steeds bleef de man ontkennen. Nu bestond by het Hof de slechte gewoonte dat aan óén lid werd opgedragen de stukken te lezen en daarvan verslag uit te brengen,en nu zal dat lid geen moed gehad hebben om die breiberg door te worstelen en dus eenvoudig tot buitenvervolging geadviseerd hebben.

Maar het curieuste moest nog komen. Looman nam de wijk naar Londen en was brutaal genoeg om van daar aan Schooneveld te schrijven dat hy de Heren van het Hof wel zeer bedankte,en niet alleen zyn schuld te erkennen,maar ook dat hy begonnen was met op zolder de boel in brand te steken. Schooneveld wreef de leden van het Hof deze brief onder de neus,en ik vlei my dat zy op hun neus gekeken hebben.

EINDE 1 8 6 4.

ANNO - 1 8 65

J yW Op 6 Januari werd ik 35 en niet weinig bedorven. Mama van Loon

beloofde ons meer maandgeld te geven en te beginnen met April verhoogde zy het trimester met ƒ 300- zodat wy nu in plaats van ƒ 2400- ƒ 3600- 's jaars van haar ontöingen; bovendien gaf zy ons in Februari ƒ 300- cadeau en in Aug. voor Lore's reis naar Pyrmont ƒ 200-. Myn traktement had sedert Maart 1862 ƒ 448,45 in het kwartaal bedragen> maar te beginnen met Juni 1865 werd het trimester verhoogd tot ƒ 488,70. In het geheel ontving ik dus in 1865 aan traktement ƒ 1914,55,van Mama van Loon ƒ 3000-,aan cadeau en reisgeld ƒ 500-,van myn vader ƒ 1000- en aan rente van myn spaarpot en gekochte fondsen ƒ 632,28, zodat wy over het enorme bedrag van ƒ 7047,83 te beschikken hadden of beter gezegd over ƒ 8009,31,omdat wy op 31 Dec.'64 een saldo van ƒ 961,48 hadden overgehouden. Zulk een colossale som konden wy natuurlijk niet verteren. Wy legden dan ook in 1865 nog ƒ 1120,87 op en hielden toch nog ƒ 404,50 over,zodat wy ƒ 6484- verteerden.

Maar ik keer tot 6 Jan.terug. Jan en Constance gaven my een lamp, Hendrik sigaren en last but not least kreeg ik van Lore een magnifieke J7 £? X schrijftafel van groen laken met vier laden.

Lpre peinsde over een nursery-governess en Constance suggereerde Miss Ryan,die by Ag en Lou geweest was,maar ongelukkig had zy juist by Theo van Eys aangenomen.

Maria Nepveu lag van 1 Jan weken lang op haar sofa uit vrees voor een miskraam. Zy bewoonde het huis op de Herengracht,dat nu (1904) nog door Tane bewoond wordt. De trap is er onmogelijk.

1 Febr.had Lore weer een duizeling en in het laatst van die maand moest zy de baker voor ons vijfde kind weer bestellen. De winter was buitengemeen streng en langdurig,want in Maart begon het opnieuw hard te vriezen en te sneeuwen en de thermometer daalde tot 19ö Fahr. zodat het IJ dichtvroor en men er over liep. Volgens de Amst.Courant had men zulk een winter sedert 1845 en 1667 niet beleefd. Papa maakte er een rijmpje op dat het op zyn 63ste verjaardag nog sneeuwde en vroor. In 1864 had hy nogal veel in de Navorscher en in de Vrijmetselaarsal- manak geschreven en in 1865 gaf hy een herziene druk van zyn Geschiedenis van Noord-Nederland uit in 4 delen,waarby hy de spelling in overeenstemming gebracht had met het Woordenboek der Ned.Taal.



1   ...   8   9   10   11   12   13   14   15   16


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina