Opdracht 14 : Noam Chomsky



Dovnload 18.87 Kb.
Datum25.07.2016
Grootte18.87 Kb.


Leerkracht




Opdracht 14 : Noam Chomsky PAV-atelier L/XL – Terrorisme
Lees de tekst en beantwoord de vragen.

De ‘werkelijke’ oorzaken van 11 september ...

Hier vind je een stukje over het boek 11 september. Vragen en antwoorden van Noam Chomsky (° 1928), een Amerikaanse (!) taalkundige die niet alleen wetenschappelijk, maar ook politiek actief is. De man is een criticus van de Amerikaanse buitenlandpolitiek en auteur van talloze boeken over dat onderwerp. Velen vinden dat Chomsky een Nobelprijs verdient, maar vrezen dat hij hem nooit zal krijgen wegens zijn (té?) kritische houding tegenover Uncle Sam.

Volgens Chomsky lag het unieke van 11 september niet zozeer in het feit dat één aanslag zoveel onschuldige levens eiste, maar dat de Verenigde Staten voor het eerst sinds lange tijd op eigen bodem het doelwit waren van oorlogsgeweld. Volgens velen was dit voor het eerst sinds 1941, met de Japanse aanval op de Amerikaanse marinebasis Pearl Harbor. Maar aangezien Pearl Harbor in Hawaï lag, moet je volgens Chomsky daarvoor zelfs nog verder teruggaan, namelijk naar de Amerikaanse onafhankelijkheidsoorlog van 1812. Het is vooral als aanval op de vermeende onaantastbaarheid van de Verenigde Staten dat 11 september voor veel Amerikanen zo’n traumatische ervaring was.

De aanval deed bij velen van hen de vraag rijzen waarom zij in de rest van de wereld zo gehaat worden. Het typische clichéantwoord dat je dan krijgt, is dat anderen jaloers zijn op het economische en militaire succes van de Verenigde Staten en afgunst koesteren tegenover typisch Amerikaanse waarden zoals vrijheid, mensenrechten, democratie en vrij ondernemerschap. Maar tussen de patriottische geluiden weerklinken steeds meer andere stemmen, kritische stemmen die het America-rules-the-world-idee weleens in vraag stellen. Bekende intellectuelen als Gore Vidal en Susan Sontag, en zelfs Chomsky, die in de Verenigde Staten altijd werd doodgezwegen, krijgen geregeld de kans om hun kritiek te uiten. De 70-jarige Chomsky zet een aantal antwoorden op de Amerikaanse vraag ‘Why do they hate us so much?’ op een rij.

Ten eerste maakt Chomsky duidelijk dat 11 september en de daaropvolgende oorlog tegen het terrorisme niets te maken hebben met wat in navolging van de conservatieve wetenschapper Samuel P. Huntington de clash of civilizations wordt genoemd: het vermeende conflict tussen de moderne cultuur van het Westen en de islamitische cultuur van het Midden-Oosten. Volgens Chomsky kan religieus fundamentalisme voor de Verenigde Staten niet het probleem zijn, gezien de dominantie van het christelijke fundamentalisme in de Verenigde Staten zelf en het feit dat de Verenigde Staten onder hun bondgenoten de twee ‘grootste’ islamitische staten ter wereld rekent, namelijk Indonesië en Saudi-Arabië. Bovendien waren de Verenigde Staten aan het begin van de jaren tachtig niet te beroerd om voor de oorlog tegen de sovjets in Afghanistan de meest fundamentalistische strijders te rekruteren, waarvan velen – zoals Osama bin Laden – uit Saudi-Arabië kwamen. Diezelfde strijders keerden zich later tegen hun voormalige bondgenoot, niet omdat de Verenigde Staten in hun ogen heidens zouden zijn, maar uit onvrede met de concrete politiek van de Verenigde Staten in het Midden-Oosten. De Verenigde Staten hebben zich in die regio bij grote lagen van de bevolking niet geliefd (lees: gehaat) gemaakt door altijd de eigen oliebelangen voorop te stellen (en bijvoorbeeld het corrupte regime van het olierijke Saudi-Arabië te steunen, waar zich ook de voor moslims heilige plaatsen Mekka en Medina bevinden). Of door de Iraakse dictator Saddam Hoessein te steunen in zijn chemische oorlogen tegen Iran en de Koerden. Of door zich pas tégen Saddam te keren toen deze de Amerikaanse belangen schaadde in 1990 met zijn inval in het olierijke Koeweit. En door onvoorwaardelijk achter Israëls onderdrukking van de Palestijnen te blijven staan. Volgens Chomsky heeft dit alles tot de gruweldaden van 11 september geleid.

Vervolgens maakt de man in zijn boek korte metten met de oorlog tegen het terrorisme. Chomsky geeft hier de interessante stelling dat, als de Verenigde Staten de strijd willen voeren tegen het terrorisme, ze vooral tegen zichzelf zouden moeten vechten. Chomsky wijst erop dat tot nu toe slechts één staat door het Internationaal Gerechtshof veroordeeld werd voor internationaal terrorisme, namelijk de Verenigde Staten, wegens hun bemoeienissen in Nicaragua. Heel wat terreurdaden in de loop der jaren zouden de directe of indirecte steun van de Verenigde Staten hebben gehad. In 1965 vond bijvoorbeeld de militaire coup van Soeharto plaats, waarbij honderdduizenden ‘communisten’ werden vermoord. In 1984 was er de veelbesproken genocide van de Koerden door de Turkse regering. In 1985 was er een bomaanslag op een moskee in Beiroet. In 1988 viel er een bom op een farmaceutische fabriek in Soedan, waardoor tienduizenden mensen ineens zonder medicijnen zaten (en daardoor ook het leven lieten). Chomsky gaat nog verder: volgens hem wordt het terrorisme door de ‘nieuwe oorlog’ van de Verenigde Staten niet teruggedrongen, maar bevorderd, uitgebreid en gerechtvaardigd. In de internationale coalitie tegen terrorisme zitten dictaturen zoals Oezbekistan (waar de mensenrechten op grote schaal worden geschonden) en Tadzjikistan (dat verantwoordelijk is voor veel drugshandel). Veel landen scharen zich maar al te graag achter de Amerikaanse oorlog tegen het terrorisme, omdat dit hen als het ware rechtvaardigt om keihard op te treden tegen hun eigen ‘terroristen’ (Rusland tegen de Tsjetsjeense rebellen, Israël tegen de Palestijnse intifada, China tegen de Turkestaanse moslims, Egypte tegen de islamisten ...).

In zijn poging om 11 september los te zien van een zogenaamde clash of civilizations gaat Chomsky volgens sommigen te ver. Hij weigert immers de aanslagen van 11 september te zien als een tegenreactie op de zogeheten globalisering. Het modieuze gepraat over globalisering zou volgens Chomsky alleen maar de aandacht afleiden van de echte oorzaken van 11 september, namelijk de concrete politiek van de Verenigde Staten in het Midden-Oosten. Maar wie het verband1 tussen 11 september en globalisering wél legt, gebruikt als argument dat globalisering alles te maken heeft met het streven van Amerikaanse multinationals om hun macht in de rest van de wereld te vergroten. Deze Amerikaanse multinationals – die o.a. de verkiezingscampagne van George W. Bush financierden – verwachten nu in hun zucht naar macht ondersteuning door de Amerikaanse regering.

Naar: CHOMSKY, N., 11 september. Vragen en antwoorden, De Arbeiderspers, Utrecht, 2001.


1 Wat is volgens de doorsnee Amerikaan de oorzaak van de terroristische aanslagen van 11 september 2001?

Vele Amerikanen vinden de clash of civilizations dé oorzaak van 11 september 2001. Dit begrip verwijst naar het vermeende conflict tussen de moderne cultuur van het Westen en de islamitische cultuur van het (Midden-)Oosten.

2 Wie zijn Noam Chomsky, Susan Sontag en Gore Vidal?

Avram Noam Chomsky (° 1928) is een belangrijke Amerikaanse taalkundige en politieke publicist. Hij was in de jaren zestig een van de intellectuele kopstukken in het verzet tegen de Vietnamoorlog. Hij schreef een indrukwekkend aantal boeken. Zijn werk is bovendien invloedrijk in andere studiegebieden, zoals filosofie en psychologie. Susan Sontag (° 1933) is een Amerikaanse essayiste en romanschrijfster. Zij schrijft o.a. over eigentijdse verschijnselen in beeldende kunst, film en literatuur en over maatschappelijke en politieke problemen. Gore Vidal (° 1925) is een Amerikaanse roman- en toneelschrijver. Hij heeft een groot oeuvre op zijn naam staan, dat deels autobiografisch en deels historisch is (met verwijzingen naar actuale (wan)toestanden).

3 Waarom kan volgens Chomsky het religieuze fundamentalisme alleen niet de oorzaak voor de aanslagen zijn?

● Het christelijke fundamentalisme is dominant in de Verenigde Staten.

● De Verenigde Staten rekenen onder hun bondgenoten de twee ‘grootste’ islamitische staten ter wereld, namelijk Indonesië en Saudi-Arabië.

4 Wat zijn volgens Noam Chomsky dan wél de oorzaken? Vind jij dit een logische redenering?

● Onvrede met de concrete politiek van de Verenigde Staten in het Midden-Oosten. De Verenigde Staten hebben zich in de regio bij grote lagen van de bevolking niet geliefd (lees: gehaat) gemaakt door altijd de eigen oliebelangen voorop te stellen.

● De onvoorwaardelijke steun aan Israël in hun onderdrukking van de Palestijnen.

5 Wat denk je van de redenering dat, als de Verenigde Staten tegen het terrorisme willen vechten, ze in de eerste plaats tegen zichzelf moeten beginnen? Welke vier (directe of indirecte) voorbeelden haalt Chomsky aan? Zet ze netjes op een rij.

● 1965: de militaire coup van Soeharto waarbij honderdduizenden ‘communisten’ werden vermoord.

● 1984: de genocide van de Koerden door de Turkse regering.

● 1985: een bomaanslag op een moskee in Beiroet.

● 1988: een bom op een farmaceutische fabriek in Soedan (tienduizenden mensen lieten het leven door een tekort aan medicijnen).

6 Chomsky wil 11 september los zien van de zogenaamde clash of civilizations. Welke mogelijkheid weigert hij als oorzaak te beschouwen? Leg uit.

Chomsky weigert de aanslagen van 11 september te zien als een tegenreactie op de zogeheten globalisering. Het modieuze gepraat over globalisering zou volgens hem alleen maar de aandacht afleiden van de echte oorzaak van 11 september, namelijk de concrete politiek van de Verenigde Staten in het Midden-Oosten.



7 Wat denk je zelf?

Persoonlijk antwoord.




De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2019
stuur bericht

    Hoofdpagina