Opgave 1 Houd afstand H93-3-1



Dovnload 29.05 Kb.
Datum07.10.2016
Grootte29.05 Kb.
Natuurkunde Havo 1993-I Oud programma.


Opgave 1 Houd afstand H93-3-1

Twee auto's rijden met een even grote constante snelheid achter elkaar aan op een autosnelweg. Op t = 0 moet de voorste auto plotseling sterk remmen. De snelheid van deze auto is als functie van de tijd grafisch weergegeven in figuur 1. Deze figuur staat ook op de bijlage.





2p 1  Bepaal de remvertraging van deze auto-
3p 2  Bepaal de afstand die deze auto aflegt tijdens het remmen.
De bestuurder van de achterste auto begint 0,80 s later te remmen dan de voorste. De achterste auto heeft dezelfde remvertraging als de voorste.
3p 3  Teken voor de achterste auto in de figuur op de bijlage de snelheid als functie van de tijd vanaf t = 0.
3p 4  Bepaal de minimale afstand tussen de twee auto's op t = 0, die nodig is om een botsing te voorkomen.
Bijlage:





Opgave 2 Een lampje H93-3-2



Een spanningsbron levert een constante spanning van 12,0 V.

Een schuifweerstand R wordt op deze bron aangesloten. Het linker aansluitpunt B van R wordt op de pluspool van de spanningsbron aangesloten en het rechter aansluitpunt D op de minpool. Zie figuur 2.

Het verplaatsbare contact van de schuifweerstand is C. Parallel met het deel BC wordt een lampje L geschakeld. Door C te verplaatsen kan de spanning over L gevarieerd worden. Met de spanningsmeter V wordt de spanning over het lampje gemeten.

Met stroommeter Al wordt de stroom I1 door het lampje gemeten. Met stroommeter A wordt de totale stroom Itot gemeten.

De metingen zijn uitgezet in het diagram van figuur 3.




3p 5  Bepaal de weerstand van lampje L als er een spanning van 3,0 V over staat.


3p 6  Toon aan dat de schuifweerstand een totale waarde heeft van 28 .
De spanning over het lampje wordt nu op 6,0 V ingesteld.

4p 7  Leg met behulp van figuur 3 uit of het verplaatsbare contact C links of rechts van het midden, of in het midden van de schuifweerstand staat.



Opgave 3 Lens H93-3-3

Een halogeenlampje is zo klein, dat het als puntvormige lichtbron opgevat mag worden. Om het licht van het lampje te convergeren, wordt een lens gebruikt met een brandpuntafstand van 15 cm.

De lens wordt op 20 cm afstand van het lampje geplaatst.

3p 8  Bereken de plaats achter de lens waar de hoeveelheid licht het grootst is.


Vervolgens wordt deze lens op 40 cm afstand van het lampje geplaatst.

2p 9  Beredeneer of de hoeveelheid licht van het beeld nu kleiner is geworden, gelijk is gebleven dan wel groter is geworden dan in de vorige situatie.


Er wordt nu een andere lens gebruikt.

In figuur 4 is het verloop getekend van één lichtstraal (afkomstig van de lichtbron) die door de lens wordt gebroken. Figuur 4 staat ook op de bijlage.




4p 10  Bepaal met behulp van de figuur op de bijlage de brekingsindex van het glas waarvan deze lens is gemaakt.



Bijlage:




Opgave 4 Luchtkussenbaan H93-3-4

Op een luchtkussenbaan wordt een "sleetje" S geplaatst. Zie figuur 5.




In de beide schuin omhoog staande wanden van de baan zijn zeer veel kleine gaatjes aangebracht. Door de opening L wordt lucht in de baan geblazen. Deze lucht ontsnapt door de kleine gaatjes. Door de uitstromende lucht wordt het sleetje zo ver opgetild dat het los is van de baan. Het sleetje zweeft dan op een luchtkussen. Hierdoor kan het sleetje met zeer weinig wrijving over de baan bewegen.

De kracht die het luchtkussen op het sleetje uitoefent, is op te vatten als de resultante van de kracht op de linkerhelft en die op de rechterhelft van het sleetje.

De loodrechte doorsnede van de baan is een gelijkzijdige driehoek. Zie figuur 6.





Figuur 6 staat ook op de bijlage. In de figuur op de bijlage is de resulterende kracht F getekend die het luchtkussen op S uitoefent. M is het midden van de rechterhelft van het sleetje.


4p 11  Construeer in de figuur op de bijlage de grootte en de richting van de kracht die het luchtkussen in M op de rechterhelft van het sleetje uitoefent.
In figuur 7 zijn de afmetingen van het sleetje aangegeven.

Op de rechterhelft van het sleetje oefent het luchtkussen een kracht uit van 3,92 N.

3p 12  Bereken hoeveel de gemiddelde luchtdruk in het luchtkussen onder het sleetje verschilt van de atmosferische luchtdruk.
Op de baan bevindt zich ook een tweede sleetje. De lengte van dit tweede sleetje is de helft van de lengte van het eerste sleetje. Ook de massa is de helft van de massa van het eerste sleetje.

3p 13  Leg uit of het tweede sleetje lager, even hoog of hoger boven de baan zweeft als het eerste sleetje.


Het eerste sleetje krijgt een duwtje en botst even later tegen het tweede sleetje, dat een massa van 200 g heeft. Vóór de botsing bewoog het tweede sleetje met een snelheid van 0,12 m/s naar links, na de botsing beweegt het met een snelheid van 0,52 m/s naar rechts.

3p 14  Bereken de stoot die het eerste sleetje tijdens de botsing op het tweede sleetje heeft uitgeoefend.


Bijlage:




Opgave 5 Golven H93-3-5

Een dunne draad is horizontaal gespannen tussen de punten P en Q. De draad is bij P verbonden met een trillingsbron die harmonisch trilt. Aan het andere uiteinde loopt de draad over een gladde pen Q. Aan dit uiteinde is een voorwerp met een massa m bevestigd. Hiermee wordt de draad gespannen. Zie figuur 8.

De afstand van P tot Q is 120 cm.


De trillingsbron brengt de draad in trilling met een frequentie van 40 Hz. Er ontstaat tussen P en Q een staande transversale golf. De uitwijking van P is zo klein dat P als knoop opgevat moet worden.

Tussen P en Q blijken zich drie buiken te vormen.

3p 15  Bereken de snelheid waarmee de trillingen zich in het koord voortbewegen.


Midden tussen P en Q ligt het punt C. Dit punt trilt harmonisch met een amplitude van 2,0 cm.

3p 16  Bereken de uitwijking van punt C op het tijdstip 0,0080 s nadat het door de evenwichtsstand omhoog is gegaan.


We verhogen nu de spankracht in de draad door het voorwerp met massa m te vervangen door een voorwerp met een negenmaal zo grote massa. De trillingsbron trilt nog steeds met 40 Hz. Opnieuw ontstaat tussen P en Q een staande transversale golf. In P en Q zijn weer knopen, daartussen is nu één buik.

Op grond van dit resultaat komen we tot de veronderstelling dat de voortplantingssnelheid van de golven in de draad evenredig is met de wortel uit de spankracht.

4p 17  Toon aan dat deze veronderstelling in overeenstemming is met bovenstaand experiment.
De draad wordt belicht met een stroboscoop. Dit is een instrument dat met regelmatige tussenpozen korte lichtflitsen uitzendt. De tijd tussen de flitsen is in te stellen met een draaiknop. De schaalverdeling bij de draaiknop geeft het aantal flitsen per seconde aan. De schaal loopt van 12 Hz tot 250 Hz.

3p 18  Bij welke instellingen van de draaiknop is de draad uitsluitend in één van zijn uiterste standen te zien?



Opgave 6 Alfa-deeltjes H93-3-6

Een hoeveelheid radioactief materiaal bevat kernen van een soort die we X noemen. Deze kernen X vervallen tot 208Tl onder uitzending van een  deeltje. De kinetische energie van het  deeltje is 6,20 MeV.


3p 19  Geef de reactievergelijking van dit verval met het juiste symbool voor X.
4p 20  Bereken de snelheid van het  deeltje.
Bij deze reactie komt in totaal een energie vrij van 6,32 MeV.

3p 21  Bereken, uitgaande van de totaal vrijgekomen energie, hoeveel massa (uitgedrukt in kg) er bij deze kernreactie wordt omgezet in energie.


Bij het begin van een meting is de intensiteit van de straling van het radioactieve materiaal 100%.

3p 22  Bereken (uitgedrukt in procent) hoe groot de intensiteit van de straling is als er 6,0 halveringstijden zijn verstreken.


Een X kern kan een  deeltje uitzenden waarbij de energie van het  deeltje drie verschillende waarden kan hebben. Deze verschillende  deeltjes noemen we 0, 1 en 2. Bij het verval van een X kern kan de gevormde 208Tl kern in de grondtoestand of in een aangeslagen toestand ontstaan. Aangeslagen toestanden van kernen zijn vergelijkbaar met aangeslagen toestanden van atomen. Als een aangeslagen 208Tl kern terugvalt naar de grondtoestand komt er  straling vrij. Zie figuur 9.


3p 23  Bepaal de energie van een 1 deeltje.


3p 24  Bepaal de golflengte van de l straling.

Opgave 7 Verdampingswarmte H93-3-7

Een reservoir is gedeeltelijk gevuld met water. De massa van het water is 120 g en de temperatuur is 18,0 °C. In het water bevindt zich een verwarmingsspiraal, die via een schuifweerstand R is aangesloten op een spanningsbron. Zie figuur 10.




In de verwarmingsspiraal wordt de elektrische energie omgezet in warmte, waardoor de temperatuur van het water stijgt. Tijdens een experiment wordt er 2,7 kJ warmte door het water opgenomen. De verdamping van het water mag hierbij verwaarloosd worden.

3p 25  Bereken de temperatuur van het water na het experiment.
De elektrische weerstand van de verwarmingsspiraal is 15,2 

De spanningsmeter wijst 56,1 V aan.

De spiraal wordt gedurende 5,0 minuut ingeschakeld.

3p 26  Bereken hoeveel energie er is omgezet in de verwarmingsspiraal.


Nu wordt een nieuwe proef gedaan bij het kookpunt van water.

Met een gelijke hoeveelheid kokend water in het reservoir wordt vier keer eenzelfde experiment uitgevoerd. Elke keer wordt de verwarmingsspiraal even lang ingeschakeld, maar steeds bij een groter vermogen. Het reservoir met kokend water zal tijdens een experiment een hoeveelheid warmte X aan de omgeving afstaan.

3p 27  Leg uit waarom X bij ieder van de vier experimenten even groot is.
De waterdamp die ontstaat, gaat door een buisje omlaag. Door de condensor stroomt koud water, waardoor de waterdamp condenseert. Dit condenswater wordt opgevangen in een bekerglas. De massa m van de gecondenseerde waterdamp wordt gemeten. Tijdens het koken van water wordt een hoeveelheid warmte U toegevoegd. Voor U geldt:
U = m rv,+ X
Hierin is:


  • m de massa van het verdampte water in kg;

  • rv de verdampingswarmte in J/kg.

Onder de verdampingswarmte verstaat men de hoeveelheid warmte die nodig is om 1 kg water bij een constante temperatuur te verdampen.


In figuur 11 is voor de vier experimenten de warmte U uitgezet als functie van m. Deze figuur staat ook op de bijlage.


3p 28  Bepaal X met behulp van de figuur op de bijlage.


3p 29  Bepaal de verdampingswarmte met behulp van de figuur op de bijlage.

Bijlage:



Einde.


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2016
stuur bericht

    Hoofdpagina