Opgave 1 Kolf H93-4-1



Dovnload 27.3 Kb.
Datum25.07.2016
Grootte27.3 Kb.
Natuurkunde Havo 1993-II Oud programma.


Opgave 1 Kolf H93-4-1

I
n een gesloten glazen kolf bevindt zich lucht. In de kolf is een verwarmingselement aangebracht. Op een thermometer kan men de temperatuur van de lucht in de kolf aflezen. Zie figuur 1.

Het volume van de kolf blijft constant.

De temperatuur van de omgeving waarin de kolf zich bevindt, is steeds 22 °C.

De temperatuur van de lucht in de kolf is aanvankelijk óók 22 °C.

De druk van de afgesloten lucht is dan 1,0105 Pa.

Op tijdstip t = 2,0103 s wordt het verwarmingselement aangesloten op een spanningsbron van 30 V. De stroomsterkte is dan 0,50 A.

Op tijdstip t = 10,0103 s wordt de spanningsbron uitgeschakeld. In het diagram van figuur 2 is te zien hoe de temperatuur van de lucht in de kolf daardoor als functie van de tijd verandert.


4p 1  Bepaal de druk van de lucht in de kolf op t = 10,0103 s.
2p 2  Beredeneer waarom de temperatuur van de lucht in de kolf tijdens het opwarmen steeds langzamer toeneemt.
3p 3  Bereken de totale hoeveelheid elektrische energie die in het verwarmingselement is omgezet.
De glazen kolf heeft een massa van 0,350 kg. De soortelijke warmte van glas is 0,84103 J/kg°C.
Na t = 10,0103 s daalt de temperatuur van de glazen kolf weer tot 22 °C.
3p 4  Bereken hoeveel warmte het glas van de kolf na t = 10,0103 s daarbij aan de omgeving afstaat. Verwaarloos hierbij de warmte-afgifte van het inwendige van de kolf.

Opgave 2 Halveringstijd H93-4-2

Een radioactief element zendt ioniserende straling uit. De stralingsintensiteit wordt gemeten als functie van de tijd. Wanneer men deze straling registreert met een meter, vangt men tegelijkertijd de 'achtergrondstraling' op. Deze achtergrondstraling is afkomstig van de omgeving; de gemiddelde intensiteit ervan is constant.

Het resultaat van de meting is grafisch weergegeven in figuur 3. In deze grafiek is op de verticale as de relatieve stralingsintensiteit uitgezet; hierbij is op t = 0 de stralingsintensiteit 100% gekozen. Deze figuur is ook weergegeven op de bijlage.


3p 5  Bepaal met behulp van de grafiek op de bijlage de relatieve intensiteit van de achtergrondstraling.


3p 6  Bepaal met behulp van de grafiek op de bijlage de halveringstijd van het radioactieve element.

Bijlage:





Opgave 3 Gloeilampjes H93-4-3

In een gloeilampje bevindt zich een wolfraamdraadje met een lengte van 1,2 cm en met een doorsnede die cirkelvormig is. Bij een temperatuur van 20 °C is de weerstand van het draadje 60 .


4p 7  Bereken de diameter van het draadje en druk deze in mm uit.
Voor een ander gloeilampje is I als functie van V getekend in figuur 4.


Twee van deze identieke gloeilampjes worden in serie met een weerstand R aangesloten op een spanningsbron. Zie figuur 5.

De bron levert een constante spanning van 14,0 V. De spanning over elk lampje is 3,0 V


3p 8  Bepaal de weerstandswaarde van R.



Opgave 4 Röntgenbuis H93-4-4



Een röntgenbuis is een luchtledige, glazen buis waarin zich een anode A en een kathode K bevinden. De röntgenbuis is aangesloten op een hoogspanningsbron van 10 kV. Zie figuur 6.

De elektronen, die met een verwaarloosbare beginsnelheid uit de kathode komen, worden naar de anode versneld.

3p 9  Bereken de snelheid waarmee die elektronen tegen de anode botsen.




Sommige elektronen die tegen de koperen anode botsen, kunnen ver in een koperatoom doordringen. Hierdoor kunnen elektronen van het koperatoom, die zich dicht bij de kern bevinden, uit dit atoom worden losgeslagen. Daarna zijn er in het dan ontstane koper­ion energieovergangen mogelijk waarbij fotonen worden uitgezonden. In figuur 7 is een tweetal van zulke overgangen aangegeven.


3p 10  Beredeneer of de golflengte die hoort bij overgang a groter dan wel kleiner is dan de golflengte die hoort bij overgang b.
4p 11  Bepaal de golflengte die hoort bij overgang a.

Opgave 5 Velden H93-4-5

Elektronen bewegen met een snelheid van 1,5107 m/s in een luchtledige ruimte. Aanvankelijk bewegen de elektronen evenwijdig aan de x-as van een rechthoekig assenstelsel in positieve richting. Zie figuur 8.


In het aangegeven gebied PQRS bestaat een homogeen elektrisch veld met veldsterkteE. De veldlijnen van dit elektrisch veld lopen evenwijdig aan de y as in positieve richting. De elektronen verlaten het veld tussen Q en R.


Figuur 8 is op de bijlage nogmaals weergegeven.

3p 12  Schets in de figuur op de bijlage de baan die de elektronen in het gebied PQRS doorlopen en beschrijf de vorm van de baan.
In het gebied PQRS wordt ook nog een homogeen magnetisch veld met een sterkte van 2,010-3 T aangebracht. Ten gevolge van de werking van de beide velden blijven de elektronen in het gebied PQRS nu eenparig rechtlijnig voortbewegen.
3p 13  Leg met behulp van de figuur op de bijlage uit welke richting het magnetisch veld heeft.
3p 14  Bereken de grootte van de elektrische veldsterkteE.

Bijlage: (2*)








Opgave 6 Beeldtrilling H93-4-6

Een lampje L bevindt zich op de hoofdas van een positieve lens. De afstand tot de lens is 7,0 cm. Het beeld B staat 12,0 cm achter de lens. Zie figuur 9.

3p 15  Bereken de brandpuntsafstand van de lens.
Figuur 9 is op de bijlage vergroot weergegeven.

4p 16  Construeer in deze figuur op de bijlage de ligging van beide brandpunten van de lens.


Men laat het lampje L, dat nog steeds 7,0 cm voor de lens staat, een harmonische trilling loodrecht op de hoofdas uitvoeren tussen de punten L1 en L2. Zie figuur 10.
Van deze trilling is het diagram gegeven van de uitwijking als functie van de tijd. Zie figuur 11. Op de bijlage is figuur 11 vergroot weergegeven.

4p 17  Bepaal met behulp van deze figuur op de bijlage de snelheid van het lampje als het de hoofdas passeert.


Nu het lampje een trilling uitvoert, zal ook het beeld een trilling uitvoeren. Deze trilling noemen we de beeldtrilling.

Als het lampje zich boven de hoofdas bevindt, noemen we de uitwijking positief. Evenzo noemen we de uitwijking van het beeld positief als het zich boven de hoofdas bevindt.

4p 18  Bepaal de amplitudo van de beeldtrilling.

3p 19  Teken in de figuur op de bijlage de uitwijking van de beeldtrilling als functie van de tijd.


Vervolgens laat men het lampje weer vanuit het punt L, dat 7,0 cm voor de lens ligt, een harmonische trilling uitvoeren, maar nu tussen de punten L3 en L4 op de hoofdas. L3 ligt 5,5 cm voor de lens en L4 ligt 8,5 cm voor de lens. Zie figuur 12.

Het beeld trilt nu tussen de beeldpunten van L3 en L4 op de hoofdas. Deze beeldpunten noemen we B3 en B4.

4p 20  Toon aan dat de beeldtrilling tussen B3 en B4 niet harmonisch is.

Bijlagen:







Opgave 7 Vuurpijl H93-4-7

De aandrijvende kracht van een vuurpijl ontstaat door de uitstoot van gassen ten gevolge van het verbranden van vaste brandstof. Bij een bepaald type vuurpijl heeft deze kracht, die we de stuwkrachtFst noemen, een constante grootte van 8,0 N.

Een vuurpijl van dit type wordt aan een zeer licht lopend karretje bevestigd. Zie figuur 13.
Fst is hierbij horizontaal gericht. De rijrichting van het karretje is langs de werklijn vanFst.

De massa van het karretje met de vuurpijl is 12 kg.


Het karretje staat stil. De vuurpijl wordt ontstoken. Na 2,0 s is een deel van de brandstof verbruikt; de massavermindering als gevolg van dit verbruik moet verwaarloosd worden.

Het karretje heeft nu een zekere snelheid gekregen.


3p 21  Bereken de grootte van de stoot van de stuwkracht in deze 2,0 s.
3p 22  Bereken de grootte van de snelheid die het karretje heeft gekregen.
Als alle brandstof verbruikt is, bedraagt de snelheid van het karretje 2,3 m/s.

Bij de verbranding van de vaste brandstof is 103 J chemische energie omgezet.

4p 23  Bereken het rendement waarmee de chemische energie is omgezet in kinetische energie van het karretje.


Op tijdstip t = 0 wordt een dergelijke vuurpijl verticaal omhoog afgeschoten. De massa van de vuurpijl met brandstof is 0,28 kg. De massa van de brandstof zelf is 0,16 kg.

In het diagram van figuur 14 is het verband getekend tussen de versnelling van de vuurpijl en de tijd.

Onmiddellijk na het afschieten is de snelheid van de vuurpijl nog zo klein, dat de wrijvingskracht verwaarloosd moet worden.

2p 24  Welke krachten werken onmiddellijk na het wegschieten wel op de vuurpijl?
In figuur 14 is voor de versnelling op t = 0 s de waarde a = 19 m/s2 genomen.

4p 25  Toon door berekening aan dat deze waarde juist is.


Uit figuur 14 blijkt dat de versnelling niet constant is. Gedurende de eerste seconde verandert de versnelling echter zó weinig, dat hij benaderd mag worden door een constante waarde.

4p 26  Bepaal met behulp van figuur 14 de snelheidsverandering in de eerste seconde van de beweging.


Op tijdstip t = 2,0 s is de totale massa van vuurpijl en brandstof nog maar 0,21 kg.

4p 27  Bepaal met behulp van figuur 14 hoe groot de wrijvingskracht is die op tijdstip t = 2,0 s op de vuurpijl werkt.



Einde.




De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2019
stuur bericht

    Hoofdpagina