Opkomst van handel



Dovnload 14.01 Kb.
Datum17.08.2016
Grootte14.01 Kb.
Hoofdstuk 4 Late Middeleeuwen
Paragaaf 1 Steden komen weer tot bloei

Opkomst van handel

Opkomst handel door hogere landbouwopbrengsten


Oorzaak toename landbouw;

- drieslagstelsel

- ontginningen

- ijzeren ploeg


Gevolg toename landbouw;

- toename bevolking

- toename handel (jaarmarkt, lokale markten en handel tussen Europa en Midden-Oosten).
Gevolg toename handel;

- samenwerking handelssteden

- interesse van landheren (toename inkomsten) → meer veiligheid

- ontwikkeling geldeconomie


Geldwisselaars waren belangrijk omdat er veel verschillende munten in omloop waren. Kooplieden konden er soms ook lenen.
De stad herleeft

Opkomst handel → opkomst nijverheid → steden groeien


Landsheer: - verstrekt privileges (stadsrechten) > stad minder afhankelijk

- meer belastinginkomsten

- militaire steun
Sociale lagen:

- burgerij: bewoners met stadsrecht → patriciaat: bestuurders

- mensen zonder burgerrecht
Handel/ambacht; georganiseerd in gilden: - tegengaan concurrentie

- controle prijzen

- opleiding/scholing
Opkomst van steden; - afname macht adel

- verzwakking van feodaliteit


Privileges werden zorgvuldig beschreven en gezegeld. Zij waren het bewijs van onafhankelijkheid van stad.
Paragaaf 2 Expansie van christelijke wereld

Christelijke wereld breidt zich uit

Expansie christelijke gebieden vormen: - Reconquista (Spanje en Portugal)

` - kruistochten (herovering ‘heilig land’)
Paus Urbanus II roept op tot kruistochten.
Motieven mee doen aan kruistochten: - kerk: heilige missie

- adel: roem, grond (leen)

- kooplieden: (Italië) handelsvoorrechten

- gewone mensen vergeving zonden


● verovering Oost-Europa (Duits orde)

Motieven: - grond (groei van bevolking

- bekering
● binnen de kerken; inquisitie, tegen ketters
Gevolgen christelijke expansie

- Reconquista; verdrijving van moslims uit Spanje/Portugal

- kruistochten; - geen blijvende veroveringen

- veel doden, slachtpartijen

- bevordering handel Midden- en Verre Oosten

- kennisoverdracht → verrijking Europese kennis


Paragaaf 3 Strijd tussen paus en keizer

Investituurstrijd

Vroege middeleeuwen; tweezwaardenleer; verhouding kerkelijke macht – wereldlijke macht

1000; machtsstrijd tussen paus en keizer

Inzet; benoeming bisschop


Keizer ←──────────────→ Paus

- bisschop deel van bestuur - bisschop deel van kerk

- trouw aanhanger - geen lekeninvestituur

- geen erfgenaam


Nieuw evenwicht?

Compromis: Concordaat van Worms

→ paus; geeft bisschop de geestelijke macht

→ keizer; geeft bisschop wereldrijke macht


Praktijk; keuze bisschop door hoge geestelijkheid (verwant hoge adel)
Gevolg; - toename macht van adel

- minder macht keizer

- geen bestuurlijke eenheid
Paragaaf 4 Ontstaan machtige staten

Begin van staatsvorming en centralisatie

Late middeleeuwen; meer belastinginkomsten koning (handel) → centralisatie bestuur


Middelen; - inzet huurleggers

- benoemen ambtenaren


Gevolg vorst; - maakt wetten en regels voor hele land

- treedt op als rechter


Vergroting grondgebied; - oorlog

- huwelijkstactiek


Staatsvorming leidt tot conflict leenmannen; Jan zonder Land wordt gedwongen om Magna Carta te ondertekenen. Leenmannen wilden hiermee hun rechten veilig stellen.

De Blijde Inkomst; soortgelijk document gericht tegen macht van vorst, hertog Brabant.


Duitse keizerrijk, Frankrijk en Engeland

Duitse keizerrijk; - versnippering van macht (concordaat van Worms)

- macht in handen van adel
Centralisatiepogingen late middeleeuwen; - Bourgondiërs

- Habsburgers


Engeland; - 1066, Willem de Veroveraar

- beperking macht leenmannen

- koning sterke positie
Frankrijk; - koning van Frankrijk (Hugo Capet), graaf van Parijs
Centralisatie door; - domein welvarend door handel

- gunstige vererving

- succes Honderdjarige oorlog
Ontstaan parlement; overlegorganen koning; - standen

- belangrijkste onderwerp; geldleningen


Hoogste standenvergadering; Staten Generaal




De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2019
stuur bericht

    Hoofdpagina