Over de ontvangst van Jean-Jacques Suurmond, Word and Spirit at Play: Towards a Charismatic Theology



Dovnload 20.1 Kb.
Datum22.08.2016
Grootte20.1 Kb.
Over de ontvangst van



Jean-Jacques Suurmond, Word and Spirit at Play: Towards a Charismatic Theology. SCM Press 1994, Eerdmans, 1995 (ISBN 0-8028-4070-1), vertaald door John Bowden. Oorspronkelijke titel: Het spel van Woord en Geest, aanzet tot een charismatische theologie, Ten Have 1994.

Dit boek geeft een kritische reflectie op de spiritualiteit van het ‘pentecostalisme’. Deze term duidt op het enthousiaste geloof van de pinkster- en charismatische bewegingen en de inheemse kerken in de derde wereld (in ons land bekend door de immigrantenkerken). Bij elkaar vertegenwoordigen ze vandaag ruim een kwart van het wereldwijde christendom.



Word and Spirit at Play wordt genoemd in bijna elke serieuze studie van het pentecostalisme. Het wordt geciteerd in honderden wetenschappelijke artikelen, boeken, proefschriften, en encyclopedieën en standaardwerken als The Oxford Dictionary of World Religions; The Encyclopedia of Religion in American Politics (vol. 2); Jesus in History, Thought and Culture: an Encyclopedia (vol. 1); The Dictionary of Pentecostal and Charismatic Movements; An Introduction to Pentecostalism: Global Charismatic Christianity van Allan Anderson; en Charismatisch-pfingstliches Christentum van Walter J. Hollenweger.

Achtergrond

De aanleiding tot dit boek was mijn eigen geloofsweg. Buitenkerkelijk opgegroeid, maakte ik in een pinkstergemeente voor het eerst kennis met het christelijk geloof. De warmte, uitbundigheid, het omzien naar de naaste en vooral het besef van de aanwezigheid van God in de samenkomst spraken mij aan. Later werd ik actief in de interkerkelijke charismatische beweging. Geleidelijk leerde ik echter ook de keerzijde kennen: autoritair leiderschap, een oppervlakkige theologie, moralisme, weinig zelfkritiek en naïviteit ten opzichte van de grotere politieke en maatschappelijke structuren.

Na achttien jaar ging mijn weg verder, naar een predikantschap in een ‘gewone’ protestantse kerk. Terugkijkend op mijn ervaringen als diaconaal werker, voorganger en docent in de pinkster- en charismatische beweging in Nederland, België en de Verenigde Staten, ontstond de behoefte om in een boek kritisch de balans op te maken. Wat is in het pentecostalisme van waarde voor de traditionele kerken, en wat niet? Waarom strandt zijn spirituele élan vaak in behoudende opvattingen? Welke psychologische dynamieken spelen een rol? Hoe verhoudt de pinksterervaring zich tot de klassieke mystieke traditie? Kan ze de spiritualiteit van de kerken helpen verdiepen?

Voortbouwend op mijn dissertatie ‘The Ethical Influence of the Spirit of God’(1983) en aangemoedigd door mijn promotor, wijlen prof. H. Berkhof, werd het boek geschreven en in 1994 door uitgeverij Ten Have uitgebracht onder de titel Het spel van Woord en Geest. Het laagdrempelige ‘interactieve’ spelkarakter van de samenkomsten en de pinksterervaring als een ‘mystiek voor iedereen’ worden beschreven als de belangrijkste bijdragen van het pentecostalisme.



Start met hindernissen

Omdat in Nederland het pentecostalisme nauwelijks een thema is, kreeg het boek in ons land weinig aandacht. De bekende Britse vertaler en uitgever van theologische werken John Bowden was echter enthousiast, zodat het al snel in het Engels verscheen bij SCM Press onder de titel Word and Spirit at Play. Maar deze vertaling bevat veel fouten. Die zijn in de Amerikaanse editie die een jaar later verscheen (in 1995 bij uitgeverij Eerdmans in Grand Rapids) grotendeels gecorrigeerd. Deze uitgave is, na vijftien jaar, nog steeds verkrijgbaar en is het meest verspreid.

Aanvankelijk leek het boek echter tussen de wal en het schip te vallen. Voor de pinksterbeweging was het te kerkelijk en theologisch en voor de kerken teveel gericht op de ervaring. Deze kritiek is gaandeweg verstomd. De pinkster- en charismatische beweging begint hier en daar opener te worden voor theologische reflectie, terwijl de teruglopende traditionele kerken in het westen tegenwoordig zoeken naar spiritualiteit.

Invloed

Het boek oefent grote invloed uit op theologen die uit het pentecostalisme kritisch lering willen trekken, zonder dat dit een ‘verpinkstering’ van de kerken betekent. Een actueel voorbeeld is de jonge Duitse theoloog Wolfgang Vondey, docent aan de Regent University. In Beyond Pentecostalism: The Crisis of Global Christianity and the Renewal of the Theological Agenda (2010) ziet hij de bijdrage van het pentecostalisme als onmisbaar voor een vernieuwing van de traditionele kerken en theologie. Naast de filosoof Gadamer, is Word and Spirit at Play zijn belangrijkste inspiratiebron.

Een ander voorbeeld is de recent overleden eminente Princeton theoloog en specialist op het gebied van de oecumene, Richard Shaull. Hij constateert in Pentecostalism and the Future of the Christian Churches (2000) dat de traditionele kerken in Latijns-Amerika de armen nauwelijks bereiken en zoekt hiervoor, met behulp van Word and Spirit at Play, een remedie.
Anderzijds laten pentecostals zich door het boek inspireren, zoals de Amerikaanse sociologe Margaret Poloma, de Latijns-Amerikaanse theoloog Sammy G. Alfaro (in zijn proefschrift ‘Foundations for a Hispanic Pentecostal Christology’, 2008) en de Anglicaanse theoloog en leider in de Britse charismatische beweging Mark Stibbe. In ons land wordt het boek gebruikt in cursussen uitgaande van de bijzondere leerstoel theologie van de charismatische vernieuwing aan de VU. Hoewel niet nieuw, is voor veel pentecostals de analyse van hun ‘derde wereld spiritualiteit’ verhelderend. De Canadese pastor en pentecostal Robert Osborne vat in ‘Towards a Pentecostal Spiritual Theology’ (2003) de actuele betekenis daarvan samen:

Suurmond summarizes the five characteristics of charismatic worship as oral liturgy, narrative theology and testimony, maximum participation, intuitive communication, body and spirit experienced as whole. One can see the potential attraction of Pentecostal worship for the postmodern audience that resonates with orality, narrative forms of communication, participation, the place for the intuitive, and the body-mind connection. Pentecostalism, in this regard, may be uniquely fitted to the postmodern audience.


Ook in Afrika, Australië, Indonesië en Korea wordt veelvuldig naar het boek verwezen. Het wordt geciteerd in onderzoek op het terrein van de spiritualiteit, de liturgie, de missiologie, het fundamentalisme en, in het algemeen, de kerken in de derde wereld. De visie dat het in de gaven van de Geest (charismata) in essentie om de kracht tot ontmoeting gaat, heeft allerlei exegeten beïnvloed (bv. Richard Bauckham en Gordon Fee). Door de uitleg van de charismatische eenheid in verscheidenheid, bevordert het boek de ontwikkeling van een oecumenische en interculturele theologie, en de dialoog met de wereldreligies (bv. Amos Yong). De kritische nadruk op de ‘nutteloosheid’ van God en mensen te midden van een utilitaristische cultuur, draagt bij aan de ontwikkeling van een ‘urban theology’ (bv. Michael Northcott). Verder worden sociologen, psychologen, pedagogen en kunstkenners geïnspireerd door de in het boek beschreven analyse van het spel en de dialoog (bv. Jeremy Begbie, Theology, Music, and Time).

Enkele citaten uit recente publicaties:

‘The best book so far written about charismatic spirituality is Jean-Jacques Suurmond’s Word and Spirit at Play.’ Gray Temple, The Molten Soul: Dangers and Opportunities in Religious Conversion, New York 2000.

‘The most in-depth analysis of Pentecostal experience in terms of mysticism, specifically as a theology of play, was offered by Jean-Jacques Suurmond.’ Peter Althouse ,Toward a theological understanding of the Pentecostal appeal to experience, Journal of Ecumenical Studies, fall 2001.

‘Theologian Jean-Jacques Suurmond is famous for the most penetrating analysis of Pentecostalism.’ Sung Kun Kim, Korean Protestant Christianity in the midst of Globalization, Korea Journal, winter 2007.



De meest recente bespreking door de Amerikaanse priester en kenner van spiritualiteit G. Temple (op Amazon.com, december 2010):

PENTECOSTALISM FOR GROWNUPS

The birth of Pentecostalism in 1901 and its global spread is a phenomenon that calls for understanding. Its entry into 'mainline' Christian denominations in the 60s and 70s offered a bright if brief promise – a sort of 'mysticism for the rest of us,' a rapid transformative immersion into the presence of God expressed in simple worship procedures that occasionally achieved real heights and depths (but rarely breadth). By the 80s it had gone sour: fundamentalistic, anti-intellectual, politically and socially reactionary.
Suurmond's book was its high water mark. He presents its history clearly, displays what was admirable in it, accounts for what was regrettable -- all in a jargon-free vocabulary accessible to the general culture.
The discussion is done so well that the book will be of enduring value to anyone interested in authentic spirituality.

Een greep uit de besprekingen bij de verschijning van het boek:

‘[Suurmond] suggests that it is through the liberating work of Word and Spirit that we are able to enter into true relationships… There is much to welcome [in this book], but there are also many elements that unsettle .’ EPTA Bulletin vol. 12/ ’93 (Malcolm Dyer)

‘Suurmond… heeft de traditionele kerk … echt iets te zeggen, want zijn boek geeft een nieuw geluid.’ Woord en Dienst 17/06/’94 (A.A. Spijkerboer).

‘[this book] opened up for me a whole new perspective on Pentecostalism …. You may not agree with all he says, but you will be intrigued and enlightened by much of it.’ Bookshelf / winter ’94 (J. Gunstone).

‘Since reading it … I have been recommending this book to many people … exciting is the separation of charismatic worship and spirituality from fundamentalism. This is a breakthrough….’ The Beacon Hill Books 1/’95.

‘There is much in Suurmond’s work to commend it. His treatment of laughter and humour is exquisite.’ Anvil vol. 12/3/’95 (Martyn Percy).

‘a highly original work reflecting theologically on the phenomenon of Pentecostalism … informative, provocative and readable.’ The Way/April ’95.

‘This work is a profound religious psychology… Highly recommended.’ Reader’s Review 5/15/96

‘a fascinating discussion of the celebration as a form of Sabbath play…. [ this] constitutes [Pentecostalism’s] strongest attraction tot the poor and marginalized… a stimulating, indeed provocative work of constructive theology.’ Didaskalia vol. 7/2/ spring ’96.

‘Suurmond uses the well-known Dutch tradition of the homo ludens … a highly commendable, thought-provoking book’. Theology /’97 (Walter .J. Hollenweger).



‘Charisms bring to life the doctrine of grace….a fascinating and thought-provoking book which makes the charismatic experience more intelligible and accessible’. Epworth Review/ Jan. ’97 (William R. Davies).





De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina