Over het maakproces van het digitale personage Gollum uit de The Lord of the Rings-filmtrilogie en de constructie van performance



Dovnload 105.64 Kb.
Pagina1/5
Datum28.08.2016
Grootte105.64 Kb.
  1   2   3   4   5




http://comcom.uvt.nl/e-view/04-2/inhoud.htm

Fantastisch realisme: Gollum als digitale acteur


Over het maakproces van het digitale personage Gollum uit de The Lord of the Rings-filmtrilogie en de constructie van performance.

Tessa Veldhorst (tessa@schuyt.demon.nl)





He hated it and loved it, as he hated and loved himself. He could not get rid of it. He had no will left in the matter.1
Gollum annex Sméagol: een onaangenaam, doch betreurenswaardig fantasiewezen uit J.R.R. Tolkiens saga The Lord of the Rings, is in de filmtrilogie van Peter Jackson (2001-2003) tot leven gewekt in digitale vorm. Gollum speelt een belangrijke, zoniet cruciale rol in The Lord of the Rings. Hij is gids, moordenaar, verrader en ‘verlosser’ ineen. Niet alleen blijkt zijn aanwezigheid onontbeerlijk voor het verloop van het verhaal, tevens is hij één van de meest complexe karakters in de films vanwege zijn schizofrene aard en onvoorspelbare gedrag en vanwege de ambivalente emoties die hij oproept bij het publiek. Hij is verwerpelijk, maar ook aandoenlijk tragisch en soms zelfs grappig. Bovenal is hij ‘levensecht’; hij kijkt, beweegt, praat en interacteert met de andere personages op een realistische en geloofwaardige manier.
Ondanks het feit dat hij niet kan bestaan zoals de andere acteurs, doet hij nauwelijks in ‘echtheid’ voor hen onder en ‘speelt hij zijn rol’ met verve. Dat maakt Gollum een interessante casus voor het ontwikkelen van een theoretisch kader op het gebied van computer generated imagery (CGI), in het bijzonder op het gebied van de constructie van synthetisch fotorealisme door middel van digitale grafische processen in combinatie met menselijke acteerprestaties. In het verlengde hiervan richt ik mij op de volgende vraagstelling:

Hoe zijn digitale (animatie)technieken gecombineerd met menselijke acteerprestaties in de verwezenlijking van het fantasiekarakter Gollum, uit de The Lord of the Rings-filmtrilogie, in het streven naar de totstand-koming van (foto)realisme?



Met de totstandkoming van (foto)realisme in het maakproces van Gollum bedoel ik hier het vervaardigen van digitaal geanimeerde beelden van Gollum, die er uitzien alsof zij ontstaan zijn in een fotografisch proces - waarbij licht letterlijk wordt vastgelegd en daarmee een spoor achterlaat van iets dat heeft bestaan – in plaats van in een animatieproces. William J. Mitchell schetst in The Reconfigured Eye (1992) de speciale band die fotografische beelden hebben met de realiteit: zij lijken bewijs te leveren voor het bestaan van hetgeen is vastgelegd.2 Fotografische beelden bevatten een zekere indexicaliteit, zij lijken te verwijzen naar iets wat in de realiteit, de werkelijkheid, bestaat of heeft bestaan. Fotografie heeft een wetenschappelijke status en wordt geacht op een objectieve wijze fragmenten van de realiteit te vangen en te behouden, zonder menselijke interventie in het proces van het vastleggen. Bij fotograferen en filmen is de subjectieve handmatige vastlegging vervangen door een gestandaardiseerd en automatisch (chemisch) - en daarmee objectief - proces. Daarom ziet men de intenties van de fotograaf, in tegenstelling tot die van de schilder, als slechts een kwestie van kiezen en kadreren van het subject.
Bij digitale afbeeldingen is er echter, aldus Mitchell, alle ruimte voor creatieve ingrepen en manipulatie in het bewerkingsproces waar wederom, net als in de schilderkunst, handmatige handelingen plaatsvinden. Van onintentionele objectiviteit kan dus geen sprake meer zijn in de creatie van CGI. Als een geconstrueerde afbeelding echter de conventies van het fotografische beeld volgt, geen inconsistenties laat zien in interne coherentie (bijvoorbeeld in perspectief en lichteffecten), plausibel is en dus overeenkomt met kennis die we hebben over de visuele realiteit en tevens authentiek lijkt te zijn, dan voelen we ons gerechtvaardigd zo’n afbeelding voor waar aan te nemen en deze te beschouwen als een objectieve weergave van de werkelijkheid.
Wat Gollum betreft zijn dit fotografische beelden van iets wat niet zou kunnen bestaan in de realiteit, want Gollum is een fantasiefiguur uit een fantasiewereld. Dat lijkt tegenstrijdig, want hoe kan iets wat niet in de realiteit bestaat toch realistisch overkomen? Dat kan omdat realisme niet vast ligt, maar een aan verandering onderhevige constructie is, afhankelijk van culturele conventies betreffende de menselijke perceptie.3 Gollum kan beschouwd worden als realistisch wanneer hij voldoet aan de huidige maatstaven voor de perceptie van realisme. Over de definiëring van het gecompliceerde concept realisme zal ik niet verder uitweiden, maar ik zal wel beschrijven hoe en waarom naar realisme gestreefd is in de casus van het personage Gollum uit de The Lord of the Rings-filmtrilogie.
In de technische benadering komen de middelen aan de orde die makers van Gollum gebruikt hebben om zijn acteerprestatie - waar ik vaker naar zal refereren met de Engelse term performance - te visualiseren. De creatie van Gollum als synthetisch doch fotorealistisch en geloofwaardig personage in de filmtrilogie The Lord of the Rings, was geen makkelijke opgave. In feite kregen de designers en animatoren van Gollum de opdracht een fantasiewezen ‘echt’ te maken, zoals het sprookjesfiguur Pinocchio door de blauwe fee wordt omgetoverd tot een ‘echte jongen’. Om dit doel te bereiken, om Gollum zo realistisch mogelijk te maken zodat hij als personage perfect zou passen tussen de andere ‘echte’ acteurs, werd Gollums presentatie gebaseerd op het acteerwerk van een echte acteur (Andy Serkis) en werd gezocht naar - en geëxperimenteerd met - diverse technieken voor het verkrijgen van een realistisch computer generated filmpersonage.
In de theoretische benadering bespreek ik de casus Gollum vanuit de - tot nog toe onderbelichte - notie van de performance, die verandert door de mogelijkheden van CGI. Hierbij komt de invloed van de acteur op de totstandkoming van Gollums acteerprestaties aan bod. Aan de hand van het artikel The technical construction of performance van Mark J.P.Wolf - verbonden aan het departement voor Communicatie van de Concordia University Wisconsin – richt ik mij op de consequenties van gedigitaliseerde maakprocessen voor de rol van de acteur bij de constructie van fotorealistische filmpersonages. Dit raakt aan een groter discours over de verschillen in de verbeeldingsprincipes van theater en film. Een theateracteur gaat andere relaties aan met diens personage en diens publiek dan een filmacteur en dat heeft grote invloed op de ruimte-, tijd- en werkelijkheidsbeleving van de toeschouwer van de performance. Aangezien mijn casus Gollum louter kan bestaan in een filmische realiteit, zal ik dit discours echter niet verder uitdiepen, maar richt ik me op vragen over de betekenis van CGI voor de totstandkoming van een filmische performance: wie is er bij het creëren van CG-personages uiteindelijk verantwoordelijk voor de performance? Hoe belangrijk zijn de handelingen van een acteur nog voor het creatieproces van een dergelijke performance? Tot slot richt ik me op de vraag wat Gollum betekent voor CGI in de toekomst.
De technische en theoretische benaderingen van deze casus leid ik in met een beschrijving van Gollum persoonlijkheid en zijn rol in de saga van J.R.R. Tolkien en de filmversie van regisseur Peter Jackson. Dat is van wezenlijk belang voor dit onderzoek, omdat Gollums tragische levensverhaal en ambivalente karakter hem in technisch opzicht een uitdaging maakten en consequenties hebben voor het acteerwerk. Gollums creatie is uiteindelijk een zeer bijzondere prestatie, vanwege de manier waarop hij tot stand is gekomen en vanwege het succes dat hij oogst bij zowel het filmpubliek als de critici.


  1   2   3   4   5


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina