Professor De Kam veegt vloer aan met kabinetsvoorstel



Dovnload 8.32 Kb.
Datum22.07.2016
Grootte8.32 Kb.

Professor De Kam veegt vloer aan met kabinetsvoorstel




‘Afschaffen OZB is ramp’

Paul van der Zwan


‘Het is een ramp voor Nederland als de afschaffing van de onroerendezaakbelasting voor woningen doorgaat.’ Zo begon hoogleraar De Kam deze week zijn toespraak tijdens een congres over het schrappen van de OZB.
Beëindiging van de OZB was al een veelbesproken onderwerp vanaf het moment dat de VVD het officieel in haar verkiezingsprogramma opnam. Hoewel het kabinet-Balkenende zich beperkt tot afschaffing van de OZB voor woningen, zijn de tegenstanders niet gerust voordat het plan van tafel is. Onder hen hoogleraar Economie van de publieke sector en lid van de Raad voor de financiële verhoudingen De Kam.

Vooral de beperking van de beleidsvrijheid van gemeenten is hem een doorn in het oog. Hoewel de OZB voor woningen slechts vijf procent opbrengt van de totale gemeentelijke inkomsten, vormt zij een waardevol instrument. Bijvoorbeeld om extra voorzieningen te financieren, zoals meer sportvelden en de verbetering van schoolgebouwen.



Zetbazen


Inperking van het gemeentelijk belastinggebied holt volgens De Kam de lokale democratie uit. Gemeenten kunnen immers geen invloed uitoefenen op de hoogte van de compensatie die zij uit het Gemeentefonds zullen ontvangen. ‘Gemeenten worden zetbazen van de rijksoverheid.’

Hij kreeg bijval van coördinator belastingzaken van de VNG, Verkuijlen. Een eigen belastinggebied voor gemeenten noemde Verkuijlen onmisbaar. ‘Zowel vanwege de bekostiging van overheidstaken als vanwege de betrokkenheid van de burger bij het overheidsbeleid.’

Zonder de OZB verliezen gemeenten aan autonomie. Wethouder financiën van Leeuwarden Krol wees erop dat het kabinet een ‘beslisbevoegdheid’ bij burgers weghaalt. Zij mogen nu immers beoordelen of ze genoeg voorzieningen krijgen in verhouding tot het OZB-tarief. ‘Dat kan toch niet de bedoeling zijn van de nieuwe politiek’, zo vroeg hij zich af.

Een substantieel eigen belastinggebied voor gemeenten is niet alleen noodzakelijk, het vormt ook een recht. Dat ligt vast in het Europees Handvest voor de lokale autonomie. De omvang van het eigen belastinggebied van gemeenten in Nederland houdt in vergelijking met andere Europese landen al niet over, aldus De Kam. Het aandeel van de decentrale overheden in de totale belastingopbrengst ligt in Nederland op drie procent. ‘Dat is veel minder dan in andere landen. In een zich verenigend Europa is het bezwaarlijk wanneer landen op belastingterrein te veel een buitenbeentje zijn.’



Armoedeval


De VVD denkt met de afschaffing van de OZB vooral de armoedeval tegen te gaan. Uitkeringsontvangers gaan er nu nauwelijks op vooruit wanneer ze gaan werken. Op dat moment vervalt het recht op subsidies en kwijtscheldingen, bijvoorbeeld van de OZB. Financieel woordvoerder van de Tweede-Kamerfractie van de VVD Van Beek erkende dat het opheffen van de OZB niet dé oplossing is ter bestrijding van de armoedeval. ‘Maar het draagt wel bij aan verbetering.’

Dat nu bestrijdt De Kam. Het gaat om ongeveer 400.000 huishoudens per jaar, die gemiddeld acht euro per maand aan OZB kwijtgescholden krijgen. De bijdrage van de OZB-vrijstelling aan de totale armoedeval noemde hij daarom gering.



En ook een ander argument voor afschaffing van de OZB moest het tijdens het congres ontgelden. Zo zou er een einde komen aan de hoge uitvoeringskosten van de OZB. ‘De uitvoering van de OZB zelf is helemaal niet duur. Er zijn ook nauwelijks bezwaren. De commotie ontstaat ergens anders: bij de waardevaststelling van onroerende zaken (WOZ)’, aldus Verkuijlen. De WOZ-gegevens worden echter niet alleen gebruikt voor de vaststelling van de OZB. Het Rijk gebruikt ze onder meer voor het bepalen van het eigenwoningforfait en de waterschappen voor de zogeheten omslag bebouwd. Gemeenten werken er overigens hard aan om de kosten van de waardevaststelling omlaag te krijgen. Daarnaast biedt wijziging van regelgeving goede besparingsmogelijkheden. Verkuijlen drong erop aan hier snel werk van te maken.

Heidense klus


Het kabinet gaat gemeenten via het gemeentefonds compenseren voor het verlies aan OZB-inkomsten. Hoe precies, is nog onduidelijk. Maar dat het een heidense klus wordt, staat voor De Kam vast. ‘Hier gaat de hele operatie op stranden’, voorspelde hij. Het is in ieder geval niet zinvol om uit te gaan van het bedrag dat een gemeente in een recent peiljaar aan OZB op woningen hief. Sommige gemeenten kennen een hoog OZB-tarief, maar heffen dan bijvoorbeeld geen rioolrecht. ‘Zulke gemeenten zouden worden overbedeeld ten opzichte van gemeenten met een lager OZB-tarief, die bij andere voorzieningen sterker het profijtbeginsel toepassen.’

Hoe dan ook, de ene gemeente zal voordeel ondervinden van afschaffen van de OZB, de andere nadeel. De eerste ontvangt meer compensatie via het gemeentefonds dan ze aan OZB-opbrengst verliest. Nadeelgemeenten krijgen minder van de rijksoverheid dan ze aan OZB-opbrengst kwijtraken. ‘Het geld dat voordeelgemeenten krijgen, zullen ze spenderen. Ze gaan dus meer uitgeven. Nadeelgemeenten zullen hun mogelijkheden voor belastingverhoging benutten. Zij gaan dus meer heffen’, voorziet De Kam. Weer een argument om niet tot afschaffing van de OZB over te gaan. Of, om in de woorden van Verkuijlen te spreken: ‘Laat het niet zover komen dat OZB staat voor overheid zonder belasting’.



De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina