Rc 28/04/04/ Point 6



Dovnload 29.06 Kb.
Datum17.10.2016
Grootte29.06 Kb.

RC 28/04/04/ Point 6

Achtergrondinformatie voor uiteenzetting Raadgevend Comité over de mogelijke risico’s van de Uitbreiding voor de veiligheid van de voedselketen.

1Inhoudsopgave


1 Inhoudsopgave 1

2 Inleiding 2

3 Risico-evaluatie 2

3.1 Productie in de kandidaat Lidstaten 2

3.1.1 Omzetting van het “acquis communautaire” 2

3.1.2 Modernisering van de inrichtingen 3

3.1.3 Sanitaire situatie 4

3.1.4 Praktische aspecten van controle 4

3.2 Invoer uit Derde Landen via kandidaat Lidstaten 5

4 Risicobeheersmaatregelen 5

4.1 Productie in de nieuwe Lidstaten 5

4.1.1 Niet omzetting van het “acquis communautaire”: vrijwaringsmaatregelen interne markt 5

4.1.2 Niet beperken tot nationale markt van producten uit bedrijven onder overgangsmaatregelen: terugzending 6

4.1.3 Dierziekten en plantenziekten – standaard EU maatregelen 6

4.1.4 Praktische aspecten van controle: vrijwaringsmaatregelen General Food Law 7

4.2 Invoer uit Derde Landen via kandidaat Lidstaten 7

4.3 Overgang kandidaat Lidstaat naar nieuwe Lidstaat 7

5 Conclusie 7




2Inleiding


De toekomstige lidstaten staan voor wat betreft voedselveiligheid voor een heleboel uitdagingen. Vanuit het (argwanende) oogpunt van de huidige lidstaten zijn de volgende punten van belang voor risicobeoordeling op vlak van voedselveiligheid:
- Productie in de kandidaat Lidstaten

- Omzetting van het “acquis communautaire”

- Modernisering inrichtingen actief in de voedselketen

- Sanitaire situatie (dierziekten & plantenziekten)

- Praktische aspecten van controle


  • Invoer via kandidaat Lidstaten

  • Overgang van kandidaat Lidstaat naar Lidstaat

Zowel de huidige Lidstaten als de kandidaat Lidstaten stellen zich de vraag naar de mogelijke risicobeheersmaatregelen op Europees niveau bij en na toetreding.


Uitgangspunt is dat de toetreding absoluut niet mag leiden tot een lagere bescherming van de veiligheid van de voedselketen.

3Risico-evaluatie

3.1Productie in de kandidaat Lidstaten

3.1.1Omzetting van het “acquis communautaire”


Voor voedselveiligheid situeert het “Acquis” zich op twee gebieden van de toetredingsonderhandelingen: het vrije verkeer van goederen (met de levensmiddelenwetgeving) en de landbouw (met de veterinaire, fytosanitaire kwesties en diervoeders). Voor de omzetting van het acquis is voor de kandidaat Lidstaten een absolute deadline getrokken: de datum van toetreding.
Het is zonder twijfel waar dat de kandidaat Lidstaten grote moeilijkheden ondervonden hebben bij deze omzetting. Hoewel al grote delen omgezet waren, was een verontrustend deel toch nog niet omgezet. Uit het laatste verslag van Commissie (mondeling en tweemaandelijks) blijkt dat tijdens de maand februari de helft van de resterende achterstand is weggewerkt. Hierdoor wordt het nu mogelijk de laatste achterstand weg te werken voor de toetreding.
Op vlak van risico-evaluatie zijn de risico’s van het niet omzetten moeilijk in te schatten. Enerzijds is het niet omdat een regelgeving niet omgezet is, dat het geproduceerde product per definitie een gevaar betekent voor de veiligheid van de voedselketen, maar van de andere kant is het meer dan waarschijnlijk dat veel bedrijven in dergelijke situatie niet zullen werken volgens de huidige principes voor voedselveiligheid.

3.1.2Modernisering van de inrichtingen


Wat betreft het moderniseren van de inrichtingen, was van in het begin duidelijk dat bij deze uitbreiding, net als bij de vorige en net als bij het creëren van de interne markt, niet alle inrichtingen zouden voldoen aan alle normen voor wat betreft voedselveiligheid. In het Toetredingsverdrag zijn dan ook overgangsmaatregelen voorzien. Deze overgangsmaatregelen hebben


  • een beperkte duur (lopen momenteel af in 2006 of 2007) en

  • een beperkte reikwijdte (structurele afwijkingen die geen rechtstreekse invloed hebben op veiligheid van het afgeleverde product).

In eerste fase hebben zes kandidaat Lidstaten gevraagd te kunnen genieten van overgangsmaatregelen. De sectoren waarvoor overgangsmaatregelen toegestaan zijn, staan opgelijst in bijlagen (per kandidaat Lidstaat) aan het Toetredingsverdrag. Voor een sector onder overgangsmaatregelen kan de Commissie na onderhandelingen met de kandidaat Lidstaat voor een beperkt aantal inrichtingen actief in die sector toestaan dat de modernisering niet afgerond is bij toetreding en dat deze erna verder mag gebeuren.


Per sector waarvoor hij wenst te genieten van overgangsmaatregelen, moet de kandidaat Lidstaat een lijst van bedrijven overmaken. Voor elk bedrijf op die lijst moet gedetailleerde informatie over de situatie in het bedrijf en een bindend plan voor de modernisering voorhanden zijn. Productie van bedrijven onder overgangsmaatregelen moeten op de nationale markt van de betrokken Lidstaat blijven.
Anderzijds moet het toegegeven worden dat naarmate de datum van toetreding nadert, de kandidaat Lidstaten zich realiseren dat nog andere sectoren niet volledig gemoderniseerd zijn tegen toetreding. Meerdere kandidaat Lidstaten hebben dan ook de afgelopen maanden bijkomende overgangsmaatregelen gevraagd.
In het Toetredingsverdrag is voorzien dat de Commissie deze bijkomende aanvragen in overweging moet nemen. In de beoordeling van de noodzaak, de reikwijdte en de duur die kan toegestaan worden, zal de Commissie zich laten leiden door overgangsmaatregelen reeds toegestaan onder het Toetredingsverdrag aan andere kandidaat Lidstaten voor vergelijkbare sectoren. Het eindresultaat voor de producten uit deze “bijkomende sectoren”, is identiek als voor de oorspronkelijke: verplichte afzet op de nationale markt.
Op vlak van risico-evaluatie dient aangestipt te worden dat afwijkingen enkel gegeven mogen worden voor zover ze geen rechtstreekse invloed hebben op de veiligheid van het afgeleverde product. Rekening houdend met dit gegeven kan de conclusie dat producten geproduceerd onder overgangsmaatregelen een gevaar zijn voor de voedselveiligheid enkel onterecht zijn.

3.1.3Sanitaire situatie


Dierziekten en plantenziekten bestrijding gebeurt voor het grootste deel op basis van normen vastgelegd in organisaties die een niveau hoger staan dan de Europese instellingen en waar ook de kandidaat Lidstaten al jaren lid van zijn. De bestrijding van deze ziekten verloopt dus in grote lijnen zoals in de huidige Lidstaten. De sanitaire situatie van de nieuwe Lidstaten echter is even variabel als die van de huidige Lidstaten.
Het risico schuilt vooral in het verhoogde verkeer dat in eerst instantie zal plaatsvinden, samen met het eventueel optreden van ziekten die in de huidige Lidstaten al uitgeroeid zijn maar in de nieuwe Lidstaten nog voorkomen.
Hierbij dient echter opgemerkt te worden dat een aantal voor de huidige Lidstaten nieuwe fenomenen die wel voorkomen in de kandidaat Lidstaat voor een groot deel te wijten zijn aan opwarming van het ecosysteem, fenomenen die ook zonder uitbreiding hun intrede doen (of zullen doen) in de huidige Lidstaten. Ziekteorganismen en hun vectoren houden zich immers niet aan landsgrenzen, maar eerder aan - steeds verschuivende - klimaatzones.

3.1.4Praktische aspecten van controle


Zelfs bij een verplichting het volledige Acquis omgezet te hebben vóór Toetreding, kunnen nog een aantal problemen overblijven. Het niet voldoen aan de gedetailleerde voorschriften van de bedrijven is vrij eenvoudig op te volgen en is reeds behandeld onder de overgangsmaatregelen.
Er zijn echter ook andere, meer praktische aspecten die veel moeilijker op te volgen (en dus in te schatten) zijn. Hierbij denk ik dan vooral aan de organisatie van de controlediensten, het feit dat de kandidaat Lidstaten weinig bekend zijn met de EU benadering van de residuplannen in combinatie met de analytische mogelijkheden van de laboratoria en de benadering van BSE.
Wat betreft de organisatie van de controlediensten hebben de bevoegde autoriteiten van de nieuwe Lidstaten te kampen met problemen op gebied van personeel. Dit kan betrekking hebben op aantallen, opleiding, neutraliteit… De impact hiervan is moeilijk weer te geven. Onvoldoende organisatie kan aanleiding geven tot een lichte vermindering van het algemeen niveau van controle maar kan even goed aan de basis kan liggen van een incident van grote omvang. Omgekeerd is het evenmin zo dat het optreden van incidenten van grote omvang zich enkel voordoet onder slecht georganiseerde controlediensten.
De kandidaat Lidstaten zijn niet volledig vertrouwd met de Europese benadering van de residuplannen. Ook is het mogelijk dat er “historische stocks” van producten (veterinaire medicijnen en fytofarmaca) circuleren die binnen de huidige Unie niet toegelaten zijn. Hierdoor is het niet uitgesloten dat zij hun residuplannen niet optimaal sturen. Bovendien is de analytische capaciteit van de laboratoria in de kandidaat Lidstaten op sommige vlakken niet vergelijkbaar met die van de huidige Lidstaten. De huidige Lidstaten hebben al aangeboden van hun nationale analysecapaciteit gedeeltelijk ter beschikking te stellen zolang dit nodig zou blijken, een aanbod waar de nieuwe Lidstaten op ingaan en dat het goedkeuren van de Commissie wegdraagt.
Tot slot hebben de kandidaat Lidstaten grote problemen met de benadering van BSE door de Europese Unie. Deze problemen zijn voor het grootste deel terug te brengen tot de financiële kant van de BSE bestrijding. Bij toetreding echter is er ook op dit vlak geen enkele toegeving mogelijk en moeten alle aspecten van de Europese BSE strategie (verbod vervoederen vleesbeendermeel, I & R runderen, actieve monitoring, verwijderen alle SRMs, traceerbaarheid producten van runderen…) ten volle toegepast worden.
Op het vlak van risico-evaluatie kunnen deze praktische aspecten leiden tot een verhoogd risico.

3.2Invoer uit Derde Landen via kandidaat Lidstaten


Voor de wettelijk verplichte controles aan de buitengrenzen zijn grensinspectieposten (GIPs) nodig. Europees zijn minimumnormen vastgelegd waaraan de GIPs moeten voldoen. Invoer langs GIPs die nog niet goedgekeurd zijn is verboden. De goederen moeten dan via een andere GIP ingevoerd worden in de Unie. De Commissie wil enkel de GIPs goedkeuren die op de dag van toetreding voldoen aan de opgelegde voorwaarden. Deze goedkeuring gebeurt via comitologie in het Permanent Comité voor de Veiligheid van de Voedselketen en de Dierengezondheid. Indien te weinig GIPs goedgekeurd zijn bij Toetreding, kan verwacht worden dat het aandeel illegale invoer – zeker bij invoer over de weg - zal stijgen.
Anderzijds kan het gebrek aan ervaring met de procedures aanleiding geven tot onvoldoende, zelfs foutieve invoercontrole met als resultaat de aanwezigheid in het intracommunautaire handelsverkeer van goederen die niet voldoen aan de communautaire voorschriften.

4Risicobeheersmaatregelen

4.1Productie in de nieuwe Lidstaten

4.1.1Niet omzetting van het “acquis communautaire”: vrijwaringsmaatregelen interne markt


Gezien de risico’s verbonden aan het niet naleven van de verbintenissen vastgelegd in het Toetredingsverdrag moeilijk in te schatten zijn, is geopteerd voor vrij draconische maatregelen: op basis van het Toetredingsverdrag kan de Commissie op eigen initiatief of op vraag van een Lidstaat vrijwaringsmaatregelen nemen op basis van de verstoring van de interne markt. Het resultaat zou zijn dat een volledige sector van een bepaalde kandidaat Lidstaat zijn producten niet kan afzetten op de interne markt, maar enkel op het nationale grondgebied, onafhankelijk van het feit of het om inrichtingen gaat die onder overgangsmaatregelen produceren of om inrichtingen die reeds voldoen aan het “Acquis”.
Deze mogelijkheid tot het nemen van vrijwaringsmaatregelen op basis van de verstoring van de interne markt blijft behouden tot drie jaar na de inwerkingtreding van het Toetredingsverdrag. Dergelijke vrijwaringsmaatregelen kunnen theoretisch al genomen worden voor de datum van toetreding, zij gaan dan in vanaf de dag van de uitbreiding.
Intrekking van een vrijwaringsmaatregel op basis van de verstoring van de interne markt moet gebeuren zodra de betrokken Lidstaat aan zijn verplichtingen voldaan heeft, maar na een verplichte passage van Commissie via de Raad.
Bijkomende nationale maatregelen lijken mij niet nodig.

4.1.2Niet beperken tot nationale markt van producten uit bedrijven onder overgangsmaatregelen: terugzending


Het toestaan van de overgangsmaatregelen is door de Commissie aangekondigd onder de vorm van standaard beschikkingen waarin enkel de naam van de kandidaat Lidstaat, de duur en de reikwijdte van de overgangsmaatregel en de sector waarop die van toepassing is zou wijzigen. Deze beschikkingen zouden “en bloc” gestemd worden via comitologie (Permanent Comité voor de Veiligheid van de Voedselketen) in de loop van de komende maanden, waarschijnlijk vlak voor de Uitbreiding.
Productie van bedrijven onder overgangsmaatregelen zullen voorzien zijn van speciale merktekens en moeten op de nationale markt van de betrokken Lidstaat blijven. De bedoeling is het model van dit speciale merkteken nog voor toetreding vast te leggen via Comitologie. Op deze manier weten de Lidstaten welk model merkteken (verplicht) gebruikt zal worden op producten geproduceerd in dergelijke inrichtingen. Een eenvoudige visuele controle zal dan toelaten het onderscheid te maken tussen producten die in het intracommunautaire handelsverkeer mogen circuleren en andere waarvan de afzet beperkt moet blijven tot het nationale grondgebied van de nieuwe Lidstaat.
Op nationaal vlak lijkt mij aangewezen de nodige extra aandacht te schenken aan de merktekens op de goederen komende uit de nieuwe Lidstaten. Niet naleving moet leiden tot terugzending volgens gangbare procedures tussen Lidstaten.

4.1.3Dierziekten en plantenziekten – standaard EU maatregelen


De verhoogde aandacht voor dit punt dringt zich op onafhankelijk van de uitbreiding - gezien de verschuiving van de klimaatzones - en is grotendeels onafhankelijk van de Uitbreiding.

4.1.4Praktische aspecten van controle: vrijwaringsmaatregelen General Food Law


Rekening houdend met de eerder vermelde aspecten lijkt een verhoogde aandacht bij controles van goederen komende uit nieuwe Lidstaten verantwoord al dan niet gepaard gaand met een lichte tijdelijke verhoging (niet discriminatoir en niet blokkerend) van de analyses op goederen komend uit nieuwe Lidstaten.
Indien deze bijkomende controles onverwachte resultaten opleveren, kunnen vrijwaringsmaatregelen zoals voorzien in de General Food Law (Verordening nr. (EG) 178/2002. Deze laten een meer precieze maatregel (zelfs tot op bedrijfsniveau) toe in vergelijking met de vrijwaringsmaatregelen op basis van een verstoring van de interne markt zonder echter uit te sluiten dat ze even ver zouden gaan als een vrijwaringsmaatregel op basis van de verstoring van de interne markt.

4.2Invoer uit Derde Landen via kandidaat Lidstaten


Om de procedures te leren kennen is een uitgebreid programma opgestart waarbij mensen uit de huidige Lidstaten in de overgangsperiode aanwezig zullen zijn in de GIPs van de nieuwe Lidstaten. Zij zullen daar hun kennis overdragen op de ambtenaren van de nieuwe Lidstaten over de procedures van de invoercontroles.
Illegale invoer via de nieuwe buitengrenzen van de Unie kan opgemerkt worden via een verhoogde controle op goederen uit Derde Landen aanwezig op de nationale markt. Indien dergelijke illegale invoer een systematisch probleem blijkt te zijn is het theoretisch mogelijk een algemene vrijwaringsmaatregel op basis van de verstoring van de interne markt te nemen tot 3 jaar na het in voege treden van het Toetredingsverdrag.

4.3Overgang kandidaat Lidstaat naar nieuwe Lidstaat


De afzet op de nationale markt van de productie van de nieuwe Lidstaten in overeenstemming met de Europese regelgeving maar daterend van vóór de dag van toetreding wordt tot 31 december 2004 toegelaten op hun respectievelijke nationale markt. De enige uitzondering hierop is als de producerende inrichtingen tevoren al erkend waren voor export naar de Gemeenschap en de productie voor 01 mei 2004 bevestigd wordt op het begeleidende handelsdocument.

5Conclusie


Op Europees vlak is een vrij streng kader van administratieve mogelijkheden aanwezig om het hoofd te bieden aan een ongunstige situatie. Een tijdelijk verhoogde controle in de huidige Lidstaten, al dan niet gecombineerd met een niet discriminatoire en niet blokkerende controle op goederen aanwezig op de nationale markt lijkt aangewezen.
* * *



/ 1





De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2019
stuur bericht

    Hoofdpagina