Religie/levensbeschouwing/rituelen m cultuur van de Kerk acht pol-ec /opdr gever



Dovnload 44.14 Kb.
Datum26.08.2016
Grootte44.14 Kb.




Religie/levensbeschouwing/rituelen

M
Cultuur van de Kerk
acht pol-ec /opdr.gever


Educatief

Vermaak/expressie

Esthetica

Wetenschap/techniek

Kerkvader Augustinus

354-430

Voortborduren op filosofie van Plato;

Scheiding van lichaam en geest:

Materie is vergankelijk.

Geest is eeuwig.

Gericht op hiernamaals en aardse minachten; alles gebeurt zoals God het gepland heeft. Deugdzaam leven levert plaats in hemels paradijs op.


Een christendom onder pauselijk gezag.

Kunst is visueel opvoedend. Afbeeldingen zijn decoratief, verwijzen naar verleden, wijzen op deugden in het heden en waarschuwen voor straffen en beloningen. Te zien op brandschilderingen in ramen, muurschilderingen en beelden, m.n. op timpaan boven ingang van kerken.

Vaak werd aan beelden bijzondere (heilige) krachten toegeschreven.

Reidans, labyrintdans en processiedans.




Elk gebied heeft eigen gewoontes.

Verwerpen van het Klassieke.

Realisme is geen drijfveer. Formaat hangt samen met belangwekkend-zijn.

In muziek&bouwkunst zorgen evenwichtige verhouding in maat, getal en gewicht voor zo dicht mogelijk naderen van God’s Harmonie



Wetenschappelijk onderzoek slechts geoorloofd om bijbel te bevestigen.

Abt Benedictus

480-547


Stichter van kloosterleven.

Gemeenschappelijk bewustzijn, kuisheid en armoede, ora et labora volgens vaste tijden, gesloten en afgezonderde gemeenschappen, wel toegankelijk voor onderdak, eten of bescherming aan buitenstaanders.

Bv Benedictijner orde (zie Abt Suger), orde van Cluny (terug naar oorspronkelijke sobere ideeen van Benedictus.


Gehoorzaamheid verschuldigd aan abt.


Kloosters met scholen, ziekenhuizen, werkplaatsen en culturele centra is centrum voor ontwikkeling van wetenschap, kunst en architectuur.

Onderwijs in Artes Liberales.



Kunstenaar blijft ambachtsman, er is maar een creatieve Schepper.



Artes Mechanicae (handwerk) waarover men nederig diende te zijn.

Monniken wijdden zich aan gebed (zingen) en studie (ook Klassieke Oudheid). In kloosters scriptorium (atelier) & kapittelruimte (onderwijs en discussies)

Vanaf 900:

Orde van Cluny-

Romaans:


ronde bogen

zware muren

dikke pilaren

kleine vensters

tongewelven

versieringen






Religie/levensbeschouwing/rituelen

Macht pol-ec /opdr.gever

Educatief

Vermaak/expressie

Esthetica

Wetenschap/techniek

Paus Gregorius 550-604

God heeft het universum (natuur) geschapen in volstrekte harmonie, die verstoord is door de Zondeval (Adam en Eva) > Ziekten en natuurrampen zijn een straf van God > Wetenschappelijk onderzoek dat deze opvatting ondermijnt, is verboden > Angst voor de dood en de duivel (Laatste Oordeel) zorgden voor volgzaamheid.


Splitsing in Griekse en Latijnse kerk. Ontstaan West-Europese cultuur.

Bevolking is analfabeet. Kennis aan bevolking doorgegeven in kerken.

Opleiding tot Clerica (=wereldlijke geestelijkheid) in kathedraalscholen. Les in Artes Liberales.

Dans afgekeurd vanwege extatisch en dus duivels karakter.

11de eeuw:

Universiteiten voor vertalen en verspreiden van teksten en kennis.





Teksten in Latijn.

Standaardrepertoire in de liturgie: Gregoriaans = heilig en derhalve onveranderlijk.



  • Missa Ordinarum

  • Missa Proprium bv:

Requiem

Eenstemmige zang: solo, en wisselzang: responsoriaal (voorzanger en koor) en antifonaal (twee koren)

___________________

____________

9de eeuw:

Organum.met vox principalis

Muzieknotatie in neumen met 8 toonsoorten.

Syllabisch, melismatisch en neumatisch gezang.

____________

Hucbald (900): Harmonieleer

____________

Guido van Arezzo (1000):

Notenschrift&

Guidonische Hand,

waardoor men kon zingen van papier.





Religie/levensbeschouwing/rituelen

Macht pol-ec /opdr.gever

Educatief

Vermaak/expressie

Esthetica

Wetenschap/techniek

Bernard van Clairvaux

1090-1153

Cisterciënzer orde. Ascetisch leven in afgelegen gebieden.

Kloosterleven is nederig en strijdig met rijkdom. Armoede voedt het geestelijke leven.

Rijkdom in de kerk gaat niet naar het arme volk.




Tegen afbeelden. Nieuwsgierigheid is bedreiging voor spiritualiteit. Kunst is materieel en leidt af van

het geestelijke; dus niet geschikt voor monniken. Slechts om mbv concrete afbeeldingen godsvrucht van volk wekken.



12de eeuw: gezangenbundel Hildegard von Bingen;

Muziek als spiegeling van Hemelse engelenkoren.

Mooier en kleurrijker geeft mate v heiligheid aan.

Menselijke Mariafiguur.

Kunst niet realistisch, maar: gestileerde heiligenafbeeldingen met eigen symbolen &

hiërarchische grootte figuren.



Geen schilder-of beeldhouwkunst in kerk; sober beschilderd houten kruis.

Eenvoudige en sobere architectuur. Versiering uit den boze. Geen brandschilderingen, wel goddelijk binnenvallend licht.

Homofonie.


Bv abdij van Fontenay.


Abt Suger

1080-1151


Benedictijner orde.


Kloosters (bv. klooster van SaintDenis).

werden rijk door overschot productie te verkopen. Rijkdom onder directe zeggenschap abten: macht & aanzien voor ingetreden adel en door hen benoemde abten.

Kathedralen als prestigeoobject van een stad.


Heiligenafbeeldingen ter lering en herinnering.

Diersoorten symboliseren deugden en zonden. Gargouilles om water (kwaad) af te voeren op kathedralen



Rijkversierde (getijden)boeken exemplaren waren statussymbool.

rond 1400: gebr. Van Limburg.

Alles wat men kon zien en voelen was een afspiegeling van God.

Kostbare materialen als duur (blauw/purper) pigment, goud, edelstenen gebruikt als verwijzing naar het Schitterend Goddelijk Licht.

Gargouilles om water (kwaad) af te voeren op kathedralen.


Huis van God dient mooi te zijn om God te eren.

Gotiek:


schoonheid =Goddelijk=

licht, kleur, glans en symmetrie.

Logische vormen met een duidelijke rangorde.

Materiele schoonheid maakt mensen ontvankelijk voor het Goddelijke.

Polyfonie met Cantus Firmus.


Klooster

StDenis: aanzet Gotiek. Raadgever Louis VI

11de eeuw:

Gotische kathedralen:

getalsmatige ordening

skeletbouw

spitsbogen

hogere en dunnere muren

bundelpijlers

grote & gebrandschilderde ramen

roosvenster

kruisribgewelf

luchtbogen

1150-1300:

Ars Antiqua

vanaf 14de eeuw:

Ars Nova met naamsbekendheid voor componisten bv Guillaume de Machaut met isoritmiek.

Aandacht voor astronomie.






Religie/levensbeschouwing/rituelen

Macht pol-ec /opdr.gever

Educatief

Vermaak/expressie

Esthetica

Wetenschap/techniek

Franciscus

1181-1226

Gelofte van armoede. Bedelorde. Actief in stad.

Aandacht voor emotie. Grote betrokkenheid bij leven van andere mensen.

Geloof wordt menselijker. Vagevuur tussen hemel en hel in.

Afstand wordt kleiner: Maria wordt moederlijker; heiligen worden menselijker; men kan zich beter identificeren met hen.



God is de architect van de natuur. Afhankelijk van liefdadigheid/bedelen. Bedelmonniken zelf mochten niets bezitten, andere geestelijken wel.

Verspreiden van geloof door rondtrekken Voor de kunstenaar is de natuur een boek vol goddelijke symbolen. Kunst raakt de mens door eenvoud en directheid in inhoud en vorm.

Geen kostbare materialen, maar goedkope fresco’s.

Meer aandacht voor Christelijke familie, minder voor Christus als heerser. Maria staat tussen God en mens in.



Gevoel raken werd belangrijk.

Grote en duidelijke afbeeldingen.



Schilderkunst wordt ruimtelijker, menselijker en plastischer.

Sobere stadskerken met fresco’s en houten plafonds.





De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2019
stuur bericht

    Hoofdpagina