Richtgraad 1



Dovnload 260.29 Kb.
Pagina3/4
Datum17.04.2018
Grootte260.29 Kb.
1   2   3   4

Informatie uitwisselen





  • vertellen wat er is gebeurd of gaat gebeuren

  • uitingen van anderen weergeven

  • een zaak, toestand of persoon beschrijven

  • een mening meedelen



Gevoelens en attitudes uitdrukken





  • positieve en negatieve gevoelens uiten

  • instemming uitdrukken

  • bereidheid manifesteren

  • een oordeel formuleren



Modaliteit uitdrukken





  • een vermoeden uiten

  • mogelijkheid en onmogelijkheid uitdrukken

  • twijfel uitdrukken



Actie uitlokken





  • vragen om zelf iets (niet) te doen

  • om toestemming vragen

  • toestemming geven

  • iets weigeren

  • iets voorstellen



Sociaal functioneren





  • iemand waarschuwen

  • de aandacht op iets vestigen

  • afspraken maken

      1. Contextspecifieke taalhandelingen

Op basis van de 12 contexten kunnen de cursisten contextspecifieke taalhandelingen stellen zoals


Onthaal (nr. 10)

  • Algemene personalia meedelen en naar die van anderen vragen

  • Algemene informatie over opleiding, beroep en werksituatie meedelen en er bij anderen naar vragen

  • Meedelen in welke mate ze talen beheersen

  • Hun uiterlijk en dat van anderen kort beschrijven

  • De familiestructuur meedelen



Contacten met officiële instanties (nr. 1)

  • Zich verontschuldigen voor het niet nakomen van een afspraak of een verplichting

  • Algemene informatie opzoeken of opvragen over officiële instanties en hun werking

  • Basisuitdrukkingen en formules i.v.m. telefoongesprekken en correspondentie gebruiken

  • Een ziekenhuis opbellen in geval van ziekte of ongeval en zich aanmelden

  • Informeren naar de aanwezigheid van een postkantoor, een bank, een politiekantoor, of een ziekenhuis

  • De politie opbellen om een diefstal of ongeval mee te delen

  • Veelgebruikte afkortingen herkennen



Voorlichtingsdiensten (nr. 6)

  • Algemene eenvoudige informatie i.v.m. de voorlichting van de bevolking op radio en TV begrijpen en er vragen over stellen

  • Algemene eenvoudige informatie via het Internet en e-mail opvragen bij voorlichtingsdiensten

  • Verkeers-, weg- en weersinformatie in kranten opzoeken en er iets over meedelen

  • Algemene eenvoudige gegevens i.v.m. voorlichtingscampagnes in kranten, tijdschriften en infoblaadjes opzoeken en meedelen

  • Voorschriften voor het hanteren van voorwerpen begrijpen

  • Basisinformatie over de politieke, sociale en economische actualiteit begrijpen en kort weergeven

  • Een korte algemene omschrijving van een ongeval geven


Afspraken en regelingen (logies en maaltijden) (nr. 3)

  • Korte telefonische afspraken maken en een eenvoudige boodschap formuleren

  • Iemand telefonisch of schriftelijk uitnodigen

  • Een korte en eenvoudige beschrijving geven van typische gerechten en de gebruikte basisingrediënten

  • Enkele eenvoudige uitdrukkingen en beleefdheidsformules i.v.m. tafelgewoonten gebruiken

  • Formuleren of ze iets al dan niet lekker vinden

  • Naar algemene informatie i.v.m. een verblijf vragen en een reservatie maken

  • Naar logeermogelijkheden informeren

  • Documenten i.v.m. een verblijf in een vakantiewoning of een hotel invullen



Consumptie (nr. 4)

  • Algemene informatie over producten vergelijken

  • Algemene gegevens over kleding kort beschrijven of ernaar vragen

  • Courante soorten groenten en fruit benoemen en bestellen

  • Kort uitdrukken hoe etenswaren en drankjes smaken

  • Algemene gegevens m.b.t. geschenken en feestelijke gebeurtenissen (verjaardag, huwelijk, geboorte) geven en ernaar vragen



Ruimtelijke oriëntering (nr. 9)

  • Naar het gewicht van voorwerpen vragen

  • De inhoudsmaten van voorwerpen meedelen of ernaar vragen

  • De lengte van voorwerpen of de afstand tussen voorwerpen meedelen of ernaar vragen

  • Algemene gegevens over de geografische ligging van een woning, dorp, stad verstrekken of ernaar vragen

  • Algemene gegevens op een landkaart of een wegbeschrijving verwoorden of ernaar vragen

  • De windrichtingen verwoorden en gebruiken om een geografische ligging aan te geven



Gezondheidsvoorzieningen (nr. 11)

  • Algemene handelingen i.v.m. hygiëne verwoorden of er vragen over stellen

  • Uitdrukken welke lichaamsdelen pijn doen

  • Zintuiglijke waarnemingen verwoorden

  • Naar geneesmiddelen informeren

  • Om algemene informatie over medische voorzieningen vragen

  • Zich aanmelden in het ziekenhuis of bij de dokter en meedelen of ze aan bepaalde ziekte lijden, geopereerd zijn of bepaalde geneesmiddelen nemen


Leefomstandigheden (nr. 2)

  • De verschillende huisvestingsmogelijkheden kort bespreken en hun voorkeur inzake huren en kopen uitdrukken

  • Naar de huur- of verkoopprijs van huisvesting informeren

  • Het meubilair en andere voorwerpen uit een woning beschrijven en er vragen over stellen

  • Het uitzicht en de woonomgeving kort beschrijven



Nutsvoorzieningen (nr. 8)

  • Een garage opbellen, om hulp vragen en om basisinformatie over een herstelling vragen

  • Courante onderdelen van een wagen aanduiden en er een kort gesprek over aangaan

  • In een garage vragen om een routinecontrole uit te voeren



Openbaar en privé-vervoer (nr. 5)

  • Informatie verstrekken over de verkeerssituatie en erom vragen

  • Inlichtingen inwinnen over een uitstapje of een reis

  • Kort uitleg geven en vragen over de reisweg of een plaats

  • Om informatie over een reisdocument vragen en eenvoudige documenten invullen

  • De belangrijkste berichten in openbare plaatsen begrijpen

  • Inlichtingen inwinnen over de organisatie van het openbaar vervoer

  • Om uitleg over verkeerstekens en verkeersinstructies vragen



Vrije tijd (nr. 7)

  • Hun vrijetijdsbesteding meedelen en er bij anderen naar informeren

  • Zeggen wat hun voorkeursprogramma’s op televisie en radio zijn en formuleren waarom

  • Meedelen wat hun intellectuele bezigheden zijn en er bij anderen naar informeren

  • Zeggen welke sport ze beoefenen en er bij anderen naar informeren

  • Een dagactiviteit kort beschrijven

  • Vertellen over de gedane of geplande reizen en in dit verband vragen van anderen beantwoorden

  • Toeristische brochures raadplegen en er de basisinformatie uit meedelen

  • Bezienswaardigheden kort beschrijven

  • Een voorstel formuleren om iets te bezoeken

  • Zeggen dat ze lid zijn van één of andere vereniging en waarom



Klimaat (nr. 12)

  • De weersomstandigheden kort beschrijven en er vragen over stellen

  • Natuurverschijnselen kort beschrijven en er vragen over stellen

  • Waarschuwingen voor gevaren i.v.m. weersomstandigheden begrijpen en kort verwoorden

  • Een eenvoudige weersvoorspelling begrijpen, er vragen over stellen en de belangrijkste gegevens meedelen aan anderen.

4.3 Taalsysteem


De aanpak van de grammatica heeft grondige wijzigingen ondergaan sinds de opkomst van de communicatieve aanpak: grammatica wordt niet langer beschouwd als een doel op zich, maar als een middel om efficiënter te kunnen communiceren. Daaruit volgt dat je kennis en gebruik van de metataal tot het strikte minimum beperkt.
De lijst van grammaticale elementen die hierna wordt opgesomd, is minimaal maar zeker niet limitatief : een communicatieve aanpak vooronderstelt uiteraard dat je op de praktische noden van de cursist ingaat.
Het spreekt voor zich dat je de grammaticale aspecten in eerste instantie op basisniveau aanbiedt, om ze daarna module per module verder uit te diepen, m.a.w. een cyclische aanpak verdient je voorkeur.


      1. Woordsoorten, morfologie en spelling*




Verb

Infinitiv

Imperativ

Presens


Preteritum (regelmatige werkwoorden)

(onregelmatige werkwoorden)

Perfekt (regelmatige werkwoorden)

(onregelmatige werkwoorden)

Imperfekt

(modala) hjälpverb

Reflexiva verb


Substantiv

Singularis: obestämd form + bestämd form

Pluralform : obestämd form

bestämd form

5 deklinationer

genitiv – s

Artiklar: obestämd + bestämd form


Adjektiv

Obestämd form

Bestämd form

Med oregelbunden böjning

Oböjliga adjektiv

Böjning av adjektivet och substantivet efter vissa ord: “en”, “ingen”, “någon”, “en annan”, “en sådan”, “vilken”

Komparativ och superlativ


Adverb

Som betecknar befintlighet och rörelse

Satsadverb

Adverb på –t

Som …

Mycket – många




Pronomina

Personliga pronomina:

subjekt

objekt


användingen av “den”, “det” och “de”

Possessiva pronomina : användningen  av “hans”, “hennes”, “deras”, “sin”, “sitt”, “sina”

Relativt pronomen: “som”

Reflexiva pronomina

“De” eller “dem”


Artiklar

Obestämd och bestämd form




Räkneord


Grundtal

Ordningstal




Prepositioner

Rum


Tid


Konjunktioner

Och, eller, för, men, så

Darför att, när, medan, innan



      1. Syntaxis




Ordfőljd

Påståendesatser

Frågor (med eller utan frågeord)

Omvänd ordföljd

Sammansatta huvudsatser

Bisatser


Indirekt tal

Kortsvar



    1. Taalregisters

In Richtgraad 1 is het beoogde taalgebruik de standaardtaal. Slechts zeer sporadisch is er aandacht voor het formeel en/of informeel register, en enkel wanneer de omstandigheden het vereisen.

De cursist moet zich niet alleen goed bewust zijn van het bestaan van registervarianten, maar hij moet ze eveneens in toenemende mate correct kunnen gebruiken.

Parallel met de productieve vaardigheden worden ook de receptieve vaardigheden getraind: waar deze laatste in de beginfase enkel standaardtaal beogen, kan er geleidelijk aan steeds meer plaats gemaakt worden voor stijl-, accent- en/of registervariaties, op voorwaarde dat deze niet te veel afwijken van de standaardtaal.

De woordenschat lijkt daarbij het voor de hand liggende vertrekpunt, maar er moet ook plaats zijn voor fenomenen die te maken hebben met de uitspraak, de syntaxis, ...

Tenslotte is het van cruciaal belang dat de cursist inziet dat een mededeling gesteld in ‘correct’ Zweeds toch haar doel voorbij kan schieten indien de boodschap niet is aangepast aan de gesprekspartner.


De cursisten worden attent gemaakt op het bestaan van taalregisters (regionale verschillen, slang, finlandsvenska, …).



    1. Uitspraak en intonatie

Van bij het begin dient voldoende aandacht te worden besteed aan het uitspraakonderwijs, omdat er anders later onvermijdelijk fossilisatieproblemen zullen optreden. Met andere woorden: de basis voor een goede uitspraak wordt gelegd van bij het begin van het leerproces.


Men kan niet verwachten van een cursist uit richtgraad 1 dat hij perfect de (standaard)uitspraak en intonatie van het Zweeds beheerst. Maar van meet af aan moet hij beseffen dat een foute uitspraak onvermijdelijk communicatieproblemen oplevert.
Ook de intonatie en het ritme van de zin verdienen je aandacht. Het is belangrijk de cursist diverse intonatiepatronen te leren interpreteren en ook te laten imiteren, omdat dat zijn communicatievaardigheid zal bevorderen.
Taal is in de eerste plaats klank. Een taal leren is dus aandachtig (leren) luisteren en zo nauwkeurig mogelijk de klanken trachten na te bootsen. Het taalgebruik en het gebruikte auditief materiaal moeten dus van goede kwaliteit zijn, omdat de cursist ze zal imiteren. Probeer vooral een zo natuurlijk mogelijke spreekstijl te hanteren.
Er wordt gestreefd naar een correcte uitspraak van klanken en woorden.

Juiste klemtonen leggen (woordsoorten, taalsysteem).

Aandacht besteden aan muzikaal accent, zinsmelodie.

Silent letters.

Supradentalen (b.v. born, bord)


    1. Socioculturele aspecten

De cursist krijgt vanaf richtgraad 1 de kans zich geleidelijk aan bewust te worden van mogelijke verschillen tussen zijn eigen cultuur en die van de gesprekspartner en ontwikkelt de vaardigheid om met die verschillen om te gaan. Het spreekt voor zich dat vooroordelen daarbij uit de weg worden geruimd en plaats maken voor een meer genuanceerd beeld van het land of de regio in kwestie en zijn bewoners.





      1. Socioculturele conventies

Het lijkt niet nuttig in richtgraad 1 zeer diep op bepaalde socio-culturele aspecten in te gaan, tenzij er goede redenen zouden bestaan om het wel te doen. Het volstaat dat je de dagelijkse gebruiken in Zweden als praktisch uitgangspunt neemt, evenals de meest in het oog springende socioculturele kenmerken van de samenleving in kwestie om de belangstelling van de cursist op te wekken.


Op het einde van richtgraad 1 beschikt de cursist over voldoende kennis van een aantal elementaire zaken in verband met de cultuur en de gebruiken van de doeltaal, zij het niet op een productieve, dan toch op een receptieve manier.

4.6.2 Non-verbale communicatie


De non-verbale communicatie is een aspect dat je niet mag verwaarlozen. Een foutieve interpretatie van non-verbaal gedrag kan bij alle gesprekspartners tot misverstanden en wrijvingen leiden.
Het is aangewezen reeds in richtgraad 1 de cursist attent te maken op het gebruik van elementaire non-verbale communicatie.
De cursist moet zich bewust zijn van de conventies m.b.t. de volgende aspecten:

- elkaar de hand schudden

- iemand (niet) aanraken

- iemand (niet) omhelzen of (g)een zoen geven

- gebaren maken met de ledematen

- fysieke afstand tussen de sprekers respecteren

- al dan niet oogcontact onderhouden

Bespreek b.v.:



  • aspecten van de Zweedse samenleving;

  • Zweden als “modelstaat”;

  • speciale gebeurtenissen;

  • actualiteit;

  • tradities en folklore ;

  • omgangsvormen;

5 Methodologische wenken
Communicatief vaardigheidsonderwijs is de uiteindelijke doelstelling van het taalonderwijs. De fundamentele opdracht van de leraar bestaat er dan ook in om zijn cursisten productief en receptief taalvaardig te maken en hen te begeleiden bij hun groei naar talige autonomie en bekwaamheid om zelfstandig te leren.

Binnen dat proces van vaardigheidsverwerving moeten de noodzakelijke bouwstenen voor communicatie zoals woordenschatkennis, beheersing van het taalsysteem, socioculturele competentie en tekstcompetentie hun geëigende, functionele plaats krijgen.


De didactische implicaties van deze oriëntering zijn dan ook cursistgerichtheid, strategie-ontwikkeling, de verwerving van metacognitie (de reflectie over het eigen leerproces) als voorwaarde voor strategisch handelen, taakgericht onderwijs en de holistische benadering van taal (taal als geheel).
Deze implicaties zijn hieronder als wenken vertaald. Ze hebben in de onderwijspraktijk hun bruikbaarheid bewezen en zijn in de vakliteratuur gerapporteerd. Ze kunnen een aanvulling of een verfijning zijn van je eigen onderwijs en voor variatie in je werkvormen zorgen.

Uiteraard zul je vaststellen dat sommige wenken en voorbeelden niet toepasbaar zijn voor elke taal of elke richtgraad.

Voor het onderwijs in talen die weinig of geen verwantschap vertonen met de talen die de cursisten actief beheersen of waarmee ze receptief vertrouwd zijn, zullen geëigende didactieken nodig zijn. Ook in die gevallen blijft het oorspronkelijke uitgangspunt, namelijk de ontwikkeling van de communicatievaardigheid, onverkort gelden.
De hieronder volgende didactische wenken zijn geen concrete recepten, wel stimulansen om de aangereikte aanzetten verder te exploreren.

Oriënteer de lesactiviteiten op de training van de vier vaardigheden.
Zeker in de beginfase van de taalopleiding is het belangrijk om veel aandacht te besteden aan de training van elke vaardigheid.
Goed leren luisteren helpt niet alleen een goede uitspraak te verwerven, het ondersteunt ook de ontwikkeling van de andere vaardigheden. Bovendien kan het geoefend worden zonder te hoeven spreken, lezen of schrijven in de vreemde taal.

In de beginfase is het moeilijk om uit te gaan van volledig authentiek taalmateriaal: gesproken taal lijkt dikwijls ongestructureerd en chaotisch. Authentieke teksten op beginnersniveau zijn wel bruikbaar als ze kort en eenvoudig zijn, en als er een goede contextuele ondersteuning is, bijvoorbeeld in de vorm van illustraties of toelichtingen vooraf.

Luisteropdrachten kunnen extensief en intensief luisteren betreffen. Bij het eerste gaat het om een globaal begrip (bijv. luisteren naar een verhaaltje). Bij het tweede richten de cursisten zich meer op specifieke informatie (bijv. luisteren naar een mededeling op het perron).
Goed kunnen lezen ondersteunt en ontwikkelt de andere vaardigheden, speelt een rol bij het verwerven en consolideren van woordenschat, morfologie en syntactische structuren, en introduceert de cursisten in een andere cultuur en samenleving.

Ook hier kun je een onderscheid maken tussen extensieve en intensieve leesvaardigheid.

Oefenopdrachten kun je het beste toesnijden op het inoefenen van de leesstrategieën die een goed lezer hanteert: de verhaallijn zoeken, de inhoud van een volgend tekstgedeelte voorspellen, de betekenis van onbekende woorden uit de context proberen afleiden, logische verbanden binnen een tekst opsporen.
De beste benadering van de spreekvaardigheidstraining is de directe exploitatie. Daarmee is bedoeld de systematische inoefening van het productief mondeling taalgebruik vanaf het begin van de opleiding: verworven kennis van woordenschat, grammatica en taalfuncties worden zo snel mogelijk toegepast in communicatieve situaties. Deze benadering komt overigens tegemoet aan de verwachtingen van de cursisten om op korte termijn iets te doen met wat ze leren, ook al zijn hun talige middelen nog beperkt.

Waar die talige middelen tekortschieten, kun je de cursisten helpen om compensatiestrategieën te ontwikkelen (verzoeken om iets te herhalen of om langzamer te spreken, parafraseren enz.). Vanzelfsprekend streef je ernaar dat alle communicatie met en onder de cursisten in de doeltaal verloopt.


Schrijven in de vreemde taal heeft verschillende functies. Het bevordert het verwervingsproces van nieuwe taalelementen : het opschrijven van die elementen in de beginfase van de opleiding kan ervoor zorgen dat ze beter beklijven. Daarnaast ondersteunt het de andere vaardigheden: wie in een transcriptie van een mondeling aangeboden tekst ontbrekende elementen moet invullen, zal effectief leren luisteren. Ten slotte bereidt het de cursisten voor op adequaat functioneren in een maatschappelijke, vreemdtalige context (een informatieve brief schrijven, reageren op advertenties, formulieren invullen enz.).
In de communicatieve benadering ligt het accent uiteraard op de noodzaak om de vaardigheden zo systematisch mogelijk in elkaar te laten schuiven, precies zoals dat in reële taalgebruikssituaties het geval is. Wel kunnen ze bij de evaluatie gescheiden worden om redenen van diagnostische en remediërende aard.


Besteed voldoende aandacht aan de verwerving van ondersteunende kennis

Communicatieve competentie vooronderstelt in de eerste plaats taalcompetentie; woordenschatbeheersing en kennis van het taalsysteem zijn er essentiële bouwstenen van.


Onderzoeksmatig is gebleken dat leerders nieuwe woordenschat het best integreren en onthouden als het onderwijs erin goed georganiseerd is en strategisch wordt aangepakt.

Het doel van de woordenschatlessen is dan ook om de strategieën voor het begrijpen van teksten en voor het memoriseren van nieuwe woorden bij de cursisten te ontwikkelen.


Cursisten moeten beseffen dat het niet nodig is om alle woorden in een tekst te kennen om die tekst ook globaal te verstaan. Elke tekst bevat een aantal elementen die kunnen helpen de betekenis van onbekende woorden te ontsluiten. Train dus je cursisten in het afleiden van woordbetekenissen uit de context en leer hen te letten op de functie van bijv. intonatie, punctuatie en morfologie (stam, voor- en achtervoegsels).
Om woorden te memoriseren, is het aanbieden van (vertaalde) lijsten van geïsoleerde woorden zonder context weinig productief. Volgens veel taalverwervingsstrategieën wordt woordenschat in ons lange-termijngeheugen opgeslagen, niet zozeer als geïsoleerde morfemen, maar vooral als samenhangende stukken. Als leraar kun je daarop inspelen door, vanaf de start van de opleiding nieuwe woordenschat als lexicale eenheden aan te bieden.

Je kunt daarbij uitgaan van woordassociaties (winter-koude), synoniemen (huis, woning), antoniemen (geslaagd-gezakt) connotaties (man-heer), hiërarchische reeksen (flatgebouw, appartement, zitkamer, bankstel).


Train je cursisten ook in het hanteren van spreekwoorden, idiomatische uitdrukkingen, woordverbindingen (bijv. een oordeel uitspreken, een beslissing nemen), alternatieven voor connectoren (bijv. dit heeft tot gevolg naast bijgevolg) en lexicale uitdrukkingen (bijv. voor zover ik weet, als ik jou was).

Het memorisatieproces zal bevorderd worden als de nieuwe woordenschat goed gedoseerd is – overschat het assimilatievermogen van de cursist niet – en als de woordenschatoefeningen zoveel mogelijk een beroep doen op de zelfwerkzaamheid van de cursist.


De communicatieve benadering gaat ervan uit dat een leerder het taalsysteem (grammatica, morfologie en syntaxis) leert beheersen door op een zo natuurlijk mogelijke manier in die taal te communiceren. Op basis van de – grotendeels onbewuste – verwerking van het taalmateriaal in begrijpelijke en toegankelijke teksten zal de leerder zelf de relevante onderliggende regels en structuren leren identificeren, assimileren en automatiseren.

Dit betekent echter niet dat expliciete instructie a priori te vermijden is. Bij de impliciete taalverwerving zal ze immers een belangrijke ondersteunende rol spelen. Vertrek daarbij systematisch vanuit de betekenis (de communicatieve intentie die de cursist moet realiseren) en reik, van daaruit, de elementen van het taalsysteem aan die daarvoor nodig zijn.

Het spreekt vanzelf dat je het aanbod van nieuwe elementen van het taalsysteem goed doseert en plant. Aangezien taalverwerving cyclisch verloopt, diep je een bepaald grammaticaal aspect in de hogere cursusjaren verder uit. Op die manier leren de cursisten complexere realisatievormen geleidelijk aan beheersen.
Het is aan te bevelen om bij lexicale en grammaticale fouten niet onmiddellijk in te grijpen, want dan ondermijn je het zelfvertrouwen en de spreekdurf van je cursisten. Zeker in de beginfase van de opleiding is vlotheid in tekstproductie minstens zo belangrijk als accuraatheid en zal je voorlopig een zekere “tussentaal” moeten aanvaarden. Op elk moment van zijn leerproces beschikt de leerder immers over een zelf opgebouwd tussentaalsysteem, waarmee hij uitingen in een vreemde taal kan begrijpen en zelf produceren.
Naarmate het leerproces vordert en de leerder steeds meer met (complexere) authentieke teksten wordt geconfronteerd, zal die tussentaal vrijwel automatisch dichter bij de standaardtaal aansluiten.
Parallel met de aandacht voor de zinsgrammatica – die tegen het einde van richtgraad 2 in voldoende mate verworven moet zijn – dient ook de tekstgrammatica aan bod te komen. Daarin zijn aspecten aan de orde zoals de markering van de tekstgeleding, perspectiefkeuze (zendersperspectief versus ontvangersperspectief), stijldimensies en bouwplannen voor diverse mondelinge en schriftelijke tekstsoorten.

Bereid de cursisten geleidelijk voor op zelfstandig leren
Cursisten evolueren van het niveau waarop ze de doeltaal hanteren om te overleven, tot het niveau van zelfredzame, competente taalgebruikers. Om de cursisten zo efficiënt mogelijk tot talige autonomie te brengen, moet je ze in toenemende mate de gelegenheid geven om zelfstandig te leren . Als ze dat stadium bereikt hebben, zullen ze, na beëindiging van de opleiding, in staat zijn tot zelfverantwoordelijk leren (in het perspectief van levenslang leren).

De overgang van sterk leraargestuurd leren naar zelfstandig leren waarbij je als leraar veeleer als begeleider optreedt, verloopt uiteraard geleidelijk.


Uitgaande van de duidelijke relatie tussen actief leren en communicatief taalonderwijs moeten de cursisten in toenemende mate verantwoordelijkheid voor hun eigen leerproces krijgen en uitgenodigd worden om daarover te reflecteren.

Cursisten kunnen hun eigen leerproces ontwikkelen als ze bijvoorbeeld met probleemoplossingstrategieën leren omgaan, bronnen voor informatievinding leren consulteren, diagnostische toetsen voor zelfevaluatie leren hanteren.

Cursisten kunnen hun leerstrategieën optimaliseren en eventueel bijsturen als ze geleerd hebben te reflecteren over de kwaliteit van het gerealiseerde taalproduct en over het totstandkomingproces. Om die metacognitie te bevorderen, kun je de cursisten vragen om in samenwerking met anderen een taak uit te voeren, te overleggen over de aangewezen aanpak, die aanpak voor de anderen toe te lichten en die te laten evalueren, een checklist te hanteren voor de revisie van de uitgevoerde opdracht.
Als leraar moet je het verwerven van kennis, vaardigheden en leerstrategieën door je cursisten begeleiden en remediëren door gepaste vormen van hulp en ondersteuning. Je sturing zal groot moeten zijn zolang de cursisten niet in staat zijn om hun eigen leerproces te beheren, te evalueren en te corrigeren. Ze zal verminderen naarmate de cursisten zichzelf metacognitief in de hand hebben: ze kunnen het eigen leerproces dan steeds effectiever sturen, zowel in bekende (les)situaties als in nieuwe (transfer). In dat stadium stel je je op als begeleider, die ervoor zorgt dat het bewustmakingsproces bij de cursisten zo goed mogelijk verloopt. Je rol is dan hoofdzakelijk initiërend, motiverend en begeleidend.
Als begeleider moet je er ook rekening mee houden dat niet alle cursisten op dezelfde manier leren. Vrijwel elke cursist heeft een eigen leerstijl. Het is de unieke weg die elk individu volgt om informatie te verzamelen en te verwerken, de eigen manier om een leertaak aan te pakken. Leerstijlinformatie kun je verkrijgen door de cursisten naar hun voorkeur te vragen in verband met o.a. informatieverwerking, cognitieve verwerking, leeromgeving en verwachtingen.

Als je met die leerstijlinformatie rekening houdt, werk je nog meer cursistgericht.



Werk taakgericht binnen een krachtige leeromgeving
Leerpsychologisch wordt aangenomen dat een leerder vooral leert door te handelen. Hij construeert zelf zijn kennis op grond van opgedane ervaringen en leert uit sociale interactie met anderen.

Taakgericht onderwijs is hiervoor aangewezen : door een taak uit te voeren, analyseert de leerder gaandeweg de code of structuur van de taal en leert hij die in wisselende taalgebruikssituaties toepassen (transfer).

Binnen de taakgerichte benadering verschuift het onderwijsperspectief van het aanbieden van leerstof door de leraar naar het zelfontdekkend leren door de cursisten. Bij het uitvoeren van de diverse taakonderdelen zullen de cursisten diverse vaardigheden ontwikkelen : een probleem identificeren en ontleden, informatie uit diverse bronnen verzamelen, orde en structuur in de informatie aanbrengen, een resultaat voorstellen en verantwoorden, reflecteren over de gevolgde werkwijze en die eventueel voor een volgende opdracht bijstellen. Al deze vaardigheden zijn onmisbaar voor de ontwikkeling van het eigen leerproces.

Deze aanpak biedt de mogelijkheid om de heterogeniteit binnen de cursistengroep tot haar recht te laten komen. De cursisten leren vanuit hun eigen referentiekader ervaringen, kennis en vaardigheden met elkaar te delen. Ze leren samen problemen bij de taakuitvoering op te lossen (coöperatief leren) en ontwikkelen leerautonomie.

De opdrachten moeten qua strekking, materiaal, activiteiten en interactie zoveel mogelijk beantwoorden aan de individuele leerbehoeften en de leerstijl van de cursisten.


De cursistgerichtheid van het taakonderwijs vooronderstelt de aanwezigheid van een krachtige leeromgeving. Die kan je als leraar creëren door motiverende, uitdagende en realistische taken op te leggen, de cursisten te vragen om de uitvoering ervan zelf te organiseren, hun de gelegenheid geven om zelfontdekkend en probleemoplossend bezig te zijn, authentieke documenten en bronnen als hulpmiddelen voor de taakuitvoering ter beschikking te stellen, de cursisten te wijzen op de mogelijkheden van het Internet voor opzoekwerk.

Wees bereid om van je collega's te leren
Didactische competentie komt niemand aangewaaid. Wel kan je ze ontwikkelen door te zorgen voor optimale randvoorwaarden, over je eigen didactisch handelen te reflecteren en dat desgevallend bij te sturen.

Geregeld contact met je collega's binnen het vakoverleg kan hierbij een cruciale en stimulerende rol spelen. Dat vakoverleg kan op de volgende aandachtspunten slaan.


Geschikt lesmateriaal is uiteraard een belangrijke randvoorwaarde voor effectieve taalverwerving. Voor vele beginnende leraren is de taalmethode (het handboek) het centrale didactische instrument. Daardoor oefent ze een sterke sturing uit op de onderwijspraktijk en het onderwijsleerproces. Aangezien het onderwijs echter op de realisatie van de decretaal vastgelegde eindtermen toegesneden moet worden, is het zaak om de inhoud van de methode daaraan te toetsen.

Ervaringsuitwisseling met collega's kan je helpen om uit het aanbod op de educatieve markt een afgewogen keuze te maken.

Vermoedelijk zal aanvullend lesmateriaal onontbeerlijk zijn. Dat is zeker het geval voor de opleidingen op het niveau van richtgraad 3 en 4. Het ligt dan ook voor de hand om binnen het vakoverleg met collega's afspraken over cursusontwikkeling te maken.
Om een krachtige leeromgeving te creëren, zijn o.a. de volgende vragen aan de orde :

Welke didactische apparatuur is er nodig ? Welke interactieve multimedia zijn aangewezen ? Welke taken zijn geschikt voor zelfontdekkend leren ? Hoe zorgen we ervoor dat elke cursist zelf zijn eigen 'beste' leerstijl ontwikkelt ?


Een afsluitende wenk : toets je eigen onderwijsstijl aan die van je collega's. De perceptie van leraren over lesgeven die ze vanuit hun eigen schooltijd hebben opgebouwd, bepaalt in ruime mate hun eigen onderwijsgedrag als ze voor een klas staan. Dit kan leiden tot eenzijdig lesgeven. Daarom zou er ruimte moeten zijn voor intervisie : observatie van elkaars didactisch handelen en de gedachtewisseling daarover kan in belangrijke mate bijdragen aan de verbetering van de eigen lespraktijk.
6 Evaluatie
Op het einde van elke module wordt nagegaan of de algemene doelstellingen en leerplandoelstellingen gerealiseerd zijn. In richtgraad 1 en 2 worden de vier vaardigheden geëvalueerd (luisteren , lezen, spreken, schrijven). In de mondelinge modules 3.1 en 4.1 worden enkel de luister- en spreekvaardigheid geëvalueerd. En in de schriftelijke modules 3.2. en 4.2 enkel de lees- en de schrijfvaardigheid.

Het uitgangspunt hierbij is het wettelijk kader dat bepaalt dat er ten minste een examen is na elke module en na elk leerjaar. Gespreide evaluatie en permanente evaluatie3 kunnen ingericht worden en de resultaten ervan kunnen in de eindevaluatie verrekend worden. Het CVO bepaalt zelf zijn examenbeleid in een examenreglement, waarin de modaliteiten van de evaluatie worden opgenomen.





    1. Visie

6.1.1 Functie van de evaluatie


Waarom evalueren ? Evalueren heeft twee functies. Enerzijds laat het je toe om te bepalen of een cursist de leerplandoelstellingen behaald heeft. Deze summatieve criteriumevaluatie4 is dus gericht op resultaatsbepaling.

Anderzijds heeft evaluatie een begeleidende rol (formatieve evaluatie) en vormt het een basis voor het optimaliseren van het leerproces doordat de ingezamelde evaluatiegegevens informatie verstrekken over de sterke kanten en de tekortkomingen van de cursist én van het onderwijsproces.

Zo kan de cursist zijn leerproces bijsturen op voorwaarde dat de evaluatie gepaard gaat met kwaliteitsvolle feed-back en remediëring. In die zin is de evaluatie een inherent deel van leren en onderwijzen. De rapportering moet dan zowel kwantitatief als kwalitatief zijn. Je kan kwantitatief rapporteren door een cijfer te geven. De kwalitatieve rapportering kan bijvoorbeeld gebeuren via een analytische scorewijzer, een beschrijving van de resultaten en/of een gesprek.

Ook als leraar kun je het onderwijsproces bijsturen en inspelen op de resultaten van de evaluatie. Het is aangewezen dat je daarbij differentieert en rekening houdt met de individuele noden van je cursisten. Overeenkomstig de specifieke moeilijkheden die de cursist ondervindt bij een bepaalde vaardigheid kun je hiertoe verschillende opdrachten voorzien.

Zo kan een cursist die moeilijkheden ondervindt bij het schrijven bijvoorbeeld extra schrijfopdrachten uitvoeren en een cursist die problemen heeft bij het luisteren kan meer aan luistervaardigheid werken.

De evaluatie moet in ieder geval bijdragen tot het bevorderen van het leren en motiverend werken voor de cursist.



6.1.2 De evaluatie van communicatieve vaardigheden

Het moderne vreemdetalenonderwijs is communicatief-functioneel. Het evalueert de communicatieve vaardigheid van de cursist voor de betrokken richtgraad en stelt vast in welke mate hij in staat is zijn communicatieve intentie te realiseren door het mondeling of schriftelijk uitvoeren van bepaalde taalhandelingen (bijv. spreken : zijn gevoelens verwoorden ; schrijven : een memo schrijven ; luisteren : een televisieprogramma globaal begrijpen ; lezen : de essentiële informatie van een krantenartikel begrijpen), zoals vooropgesteld in de leerplandoelstellingen.


Om na te gaan of een cursist een communicatieve intentie kan realiseren, kun je hem functionele, authentieke en (voor hem) relevante taakgerichte opdrachten laten uitvoeren. Hiervoor moet hij immers rekening houden met alle componenten die de communicatieve vaardigheid bepalen. Om efficiënt te kunnen communiceren, volstaat het niet dat de cursist de ondersteunende kennis beheerst (woordenschat, uitspraak, spelling, morfologie, syntaxis enz.). Hij moet ook de sociolinguïstische en discursieve aspecten beheersen.

De sociolinguïstische vaardigheid heeft betrekking op het adequaat gebruik of begrip van taalfuncties, tekstconventies, toon, register en inhoud overeenkomstig de context waarin de communicatie zich afspeelt. De discursieve vaardigheid slaat dan weer op het beheersen van de kenmerken van verschillende tekstsoorten (conventies, structuur, lay-out). Beide deelvaardigheden (sociolinguïstische en discursieve) hebben een weerslag op het taalgebruik.


Een taakgerichte opdracht zal het je ook mogelijk maken om (indirect) de strategische component te evalueren.

De efficiënte taalgebruiker zal namelijk automatisch de gepaste communicatiestrategieën gebruiken waar dat nodig is. Hij zal bijvoorbeeld bij het lezen de betekenis van een onbekend woord afleiden uit de context en bij het schrijven een term omschrijven waarvoor hij het juiste woord niet kent of een woordenboek raadplegen indien dat kan.

Ook moet hij de nodige vaardigheden op het juiste moment inzetten. Hierbij doet hij een beroep op cognitieve (bijv. bij het lezen hypotheses maken op basis van de titel van een artikel) en metacognitieve strategieën5 (bijv. het leesdoel bepalen).

Als leraar evalueer je de communicatieve vaardigheid van de cursist reeds vanaf richtgraad 1 doorheen zo authentiek mogelijke communicatieve opdrachten. Ieder examen bevat minstens één communicatieve opdracht voor spreken, schrijven, luisteren en lezen. En ondersteunende kennis (morfosyntaxis, spelling, woordenschat enz.) beoordeel je zoveel mogelijk in betekenisvolle contexten.


Bij communicatieve opdrachten hoef je echter niet steeds alle componenten van de communicatieve vaardigheid (taalkundige, sociolinguïstische, discursieve, strategische) tegelijkertijd te beoordelen. Om pedagogische redenen en vereisten inherent aan de progressieve opbouw van kennis en vaardigheden kan je op bepaalde momenten in het curriculum één of meerdere deelvaardigheden beoordelen.

Ook kan je, overeenkomstig de doelstelling van de evaluatie, meer gewicht geven aan bepaalde vaardigheden dan aan andere. Een goede analytische scorewijzer bij de opdracht met relevante criteria en rubrieken die de te verwachten vaardigheid beschrijven helpt je om op een betrouwbare, valide, haalbare en didactisch relevante manier te evalueren (zie 6.2 Criteria).


Van richtgraad 1 naar richtgraad 4 worden de communicatieve opdrachten uiteraard progressief moeilijker. Die progressie kun je gedeeltelijk ingebouwen door de moeilijkheidsgraad van de taak (soort tekst, formeel of informeel taalgebruik, inhoud of onderwerp) te verhogen. Verder kun je de progressie ook realiseren door de lengte van de oefening (bijv. hoeveel regels moet de cursist schrijven of lezen). In hogere niveaus kun je bovendien bij productieve vaardigheden strenger quoteren op vormelijke correctheid zowel wat zinsbouw en grammatica als wat woordenschat betreft. De moeilijkheidsgraad wordt ten slotte ook opgedreven wanneer de vaardigheden geïntegreerd worden geëvalueerd d.w.z. dat er meer dan één vaardigheid vereist wordt bij het oplossen van de opdracht (bijv. luisteren en schrijven bij het notuleren van het verslag van een vergadering).

6.1.3 Evaluatiemethoden


Examen, gespreide en/of permanente evaluatie

Het wettelijk kader bepaalt dat er ten minste een examen is na elke module en na elk leerjaar. Gespreide evaluatie en permanente evaluatie kunnen ingericht worden en de resultaten ervan kunnen in de eindevaluatie verrekend worden.


Gespreide evaluatie en permanente evaluatie zijn evaluatievormen die de begeleidende rol van het evalueren mogelijk maken. Maar je kunt leerprocessen natuurlijk ook begeleiden door tijdens de oefenfase de leeractiviteiten en de producten van de cursisten te observeren en bij te sturen waar nodig. Het is wél belangrijk dat je de cursist ook in de oefenfase over de evolutie van zijn kennis en vaardigheden informeert.

Door gespreid en/of permanent te evalueren, verhoog je in belangrijke mate de betrouwbaarheid van de eindbeoordeling ten eerste omdat je dan negatieve factoren, die toe te schrijven zijn aan subjectiviteit bij beoordelen, gedeeltelijk neutraliseert en verder omdat je de vraagstelling kan variëren en meerdere (deel)vaardigheden kan meten, zodat de cursisten extra kansen krijgen.


Evaluatie door de leraar, zelfevaluatie en coöperatieve evaluatie

Tijdens het leerproces wordt het leerrendement aanzienlijk verhoogd als je de cursist zoveel mogelijk bij de evaluatie betrekt. Zelfevaluatie, peerevaluatie (de cursisten evalueren elkaar) en coöperatieve evaluatie (de cursisten evalueren samen met de leraar) kunnen hierbij een grote rol spelen.

Deze evaluatiemethoden verhogen niet alleen de betrokkenheid van de cursist bij zijn eigen leerproces, maar bieden, in combinatie met de evaluatie door de leraar, een rijker beeld van zijn leer- en ontwikkelingsvorderingen. Ook vormen ze een efficiënte basis voor procesbegeleiding. Ze helpen de cursist bij het ontwikkelen van inzicht in criteria voor goede talige producten (brief, uiteenzetting, conversatie) en voor efficiënte leerstrategieën. Ze dragen er bovendien toe bij dat hij inzicht krijgt in zijn eigen leerstijl en de nodige flexibiliteit ontwikkelt om deze te verbeteren. Deze methoden zijn dus fundamenteel bij het ontwikkelen van de leerautonomie van de cursist.
Evaluatie-instumenten

Evaluatie door de leraar, zelfevaluatie, peerevaluatie en coöperatieve evaluatie kunnen gebeuren op basis van verschillende instrumenten.

Als leraar kun je scorewijzers en evaluatielijsten invullen of door de cursisten laten invullen over de kwaliteit van hun product en/of over de kwaliteit van het proces of de aanpak van de taak. Je kunt een stap verder gaan in het autonomiseringsproces door samen met de cursisten een scorewijzer of evaluatielijst op te stellen.

Ook logboeken, waarin de cursist zelf verslag geeft over zijn leervorderingen en specifieke aandachtspunten in zijn leerproces inventariseert, bieden heel wat mogelijkheden.

En het portfolio als instrument voor diagnose van de taalkennis en als ondersteuning van het leerproces heeft ook zijn nut bewezen.

De gegevens over de leer – en ontwikkelingsvorderingen van de cursist die je systematisch inzamelt op basis van scorewijzers, logboeken, portfolio’s en gesprekken kunnen in aanmerking komen voor de summatieve evaluatie of eindbeoordeling.




6.1.5 Collegiaal overleg

Het is belangrijk om binnen een CVO een coherent vreemdetalenbeleid te voeren en binnen het lerarenteam tot een consensus over de evaluatiepraktijk te komen. Een eenduidig en transparant systeem komt de kwaliteit van het onderwijs ten goede.

6.2 Criteria
Een relevante evaluatie beantwoordt aan een aantal criteria. Validiteit, betrouwbaarheid, transparantie, authenticiteit, didactische relevantie en haalbaarheid zijn criteria die bijdragen tot de kwaliteit van de evaluatie.

6.2.1 Validiteit


De evaluatie is valide in de mate dat ze meet wat zij zich voorneemt te meten. Om valide te zijn moet de evaluatie aan volgende voorwaarden voldoen:


  • de combinatie van taak en tekst moet geschikt zijn om de deelvaardigheid te meten die men wil meten ;

  • de opgaven moeten representatief zijn voor de behandelde leerinhoud;

  • ze moet aanvaardbare moeilijkheidsgraad hebben;

  • wat je evalueert, moet ook voldoende ingeoefend zijn;

6.2 2 Betrouwbaarheid


De evaluatie is betrouwbaar in de mate dat ze niet afhankelijk is van het moment van afname of correctie. Een hoge betrouwbaarheid verkrijg je door:


  • nauwkeurige, duidelijke, ondubbelzinnige vragen te stellen;

  • te verbeteren op basis van een duidelijk correctiemodel of scorewijzer met puntenverdeling;

  • relatief veel vragen te stellen;

  • gevarieerde opdrachten en instructies aan te bieden die rekening houden met de verschillende leerstijlen;

  • aan de cursist voldoende tijd te geven om de toets uit te voeren;

  • veel evaluatiebeurten te voorzien.



      1. Transparantie en voorspelbaarheid

De evaluatie moet transparant en voorspelbaar zijn. Ze mag dus voor de cursisten geen verrassingen inhouden. Daarom moet ze aan volgende voorwaarden voldoen:




  • ze moet aansluiten bij de wijze van toetsen die de cursist gewoon is ;

  • de cursist moet vooraf over de beoordelingscriteria geïnformeerd worden ;

  • de cursist is precies op de hoogte van wat hij moet kunnen en kennen.


      1. Authenticiteit

De evaluatie is authentiek als de uit te voeren opdrachten relevant zijn voor levensecht taalgebruik. Authentieke teksten, voor de tekstsoort relevante taken en functionele situaties dragen bij tot de authenticiteit van de evaluatie.





      1. Didactische relevantie

De evaluatie is didactisch relevant als ze bijdraagt tot het leerproces. De cursist moet uit de beoordeling iets kunnen leren. Daarom is het essentieel feedback te geven aan de cursist:




  • door een gecorrigeerde toets te bespreken en een foutenanalyse te maken: een goede toetsbespreking beperkt zich niet tot het geven van de juiste oplossingen maar leert de cursisten ook waarom een antwoord juist of fout is;

  • door de cursist zijn examenkopij te laten inkijken en de toets klassikaal te bespreken.



      1. Haalbaarheid.

Een toets is haalbaar als hij gemakkelijk te ontwikkelen, af te nemen, te corrigeren en te scoren is.


7 Bibliografie


Deze referentielijst is onderverdeeld in twee grote luiken. Het eerste luik bevat basiswerken van meer algemene aard. Het tweede deel vermeldt voor een specifieke taal bronnen die nuttig kunnen zijn voor lesgever en/of cursist. Het kan daarbij gaan om informatie op een papieren of op een elektronische drager.
Om de gebruiksvriendelijkheid te waarborgen, worden de werken niet vermeld in alfabetische volgorde maar per rubriek. De rubrieken stemmen ongeveer overeen met de rubrieken 1, 4, 5 en 6 van het leerplan, namelijk de situering, de leerinhouden, de methodologische wenken en de evaluatie.

7.1 Algemene didactische werken


Boekaerts, M. & P.R. Simons (1993) Leren en instructie. Assen: Van Gorcum.
Brown, H.D. (1994) Principles of language learning and teaching. Englewood Cliffs, NJ : Prentice Hall Regents.
Carter, R. & M. McCarthy (1988) Vocabulary and Language Learning. New York: Longman.
CLT (2002) Leerplannen. Leuven : Centrum voor Levende Talen. (CD-rom)
Commissie Talen Volwassenenonderwijs (2000) Opleidingsprofielen Moderne Talen – Visietekst en modulaire organisatie. Brussel: Dienst voor Onderwijsontwikkeling.
Council of Europe (1996) Modern Languages: Learning, Teaching, Assessment. A common European Framework of reference. Strasbourg : Council of Europe.
Dijkman W. (1993) Didactiek en lerende volwassenen – leren professionaliseren, Leiden : Educatieve uitgeverij Spruyt, Van Mantgem & Does.
Fensham, P. e.a. (eds) (1995) The Content of Science, a Constructivist Approach to its Teaching and Learning. London: Falmer.
Fletcher, M. (2000) Teaching for Success. The Brain-friendly Revolution in Action. Kent : English Experience.
Geerligs, T. & T. Van Der Veen (1996) Lesgeven en zelfstandig leren. Assen: Van Gorcum.
Hoogeveen, P. & J. Winkels (1992) Het didactisch werkvormenboek. Assen: Dekker & van de Veght.
Hulstijn, J. e.a. (1995) Nederlands als tweede taal in de volwasseneneducatie. Handboek voor docenten. Amsterdam: Meulenhoff Educatief.

Jonassen, D. e.a. (1999) Learning with Technology: a Constructivist Perspective. Upper Saddle River: Prentice Hall Inc.


Kuiken, F. & I. Vedder (1995) Grammatica opnieuw bekeken. Over de rol en aanpak van grammatica in tweede- en vreemde-taalonderwijs. Amsterdam: Meulenhoff Educatief.
Kwakernaak, E. (1989) Grammatica in het vreemde-talenonderwijs. Leiden : Alpha.
Lowyck, J. (1995) Onderwijskunde : een kennisbasis voor professionals. Groningen: Wolters-Noordhoff.
Nation, I. (1990) Teaching and learning vocabulary. New York: Newbury House.
Richards, J.C. and T.S. Rodgers. (1986) Approaches and Methods in Language Teaching: A Description and Analysis. Cambridge: C.U.P.
Schouwenburg, H.C. & T. Groenewoud (1995) Studievaardigheid en leerstijlen. Groningen: Wolters-Noordhoff.
Schollaert, R. & K. Van Thienen (2000) Gewikt en gewogen. Leuven: Garant.
Simons, P.R.J. & J.G.G. Zuylen (1995) De didaktiek van leren leren. Tilburg: Mesoconsult.
Standaert, R. & F. Troch (1998) Leren en onderwijzen, beheersingsboek.. Leuven: Acco.
Standaert, R. & F. Troch (1999) Leren en onderwijzen, inleiding tot de algemene didaktiek. Leuven: Acco.
Tomic, W. & C. Span (eds) (1995) Onderwijspsychologie. Beïnvloeding, verloop en resultaten van leerprocessen. Utrecht: Lemma.
Ur, P. (1996) A Course in Language Teaching. Practice and Theory. Cambridge: C.U.P.
van der Veen, T. & J. van der Wel (1997) Van leertheorie naar onderwijspraktijk. Groningen : Wolters-Noordhoff.
Van Ek, J.A. & J.L.M. Trim (1998) Waystage 1990. Cambridge: C.U.P.
Van Ek, J.A. & J.L.M. Trim (1998) Threshold 1990. Cambridg: C.U.P.
Van Ek, J.A. & J.L.M. Trim (2001) Vantage. Cambridge: C.U.P.
Van Parreren, C.F. (1993) Ontwikkelend onderwijs. Leuven: Acco.
Van Rompaey, K. (1998) Internet voor de moderne talenklas. Leuven: Wolters Plantyn, coll. ‘Cahiers voor Didactiek’ nr. 2.

Wallace, M.J. ( 1991) Training Foreign Language Teachers. Cambridge: C.U.P.

Wallace, M.J. (1998) Action Research for Language Tainers. Cambridge: C.U.P.

www.ond.vlaanderen.be

= de officiële site van het Vlaamse onderwijs


www.klasse.be

= het didactische tijdschrift "Klasse" on line


edulex.vlaanderen.be

= omzendbrieven en wetgeving


www.gemeenschapsonderwijs.be

= Gemeenschapsonderwijs


www.ovsg.be

= Onderwijssecretariaat van de Steden en Gemeenten van de Vlaamse Gemeenschap


www.pov.be

= Provinciaal Onderwijs Vlaanderen


www.vsko.be

= Vlaams Secretariaat Katholiek Onderwijs


http://culture.coe.fr/lang/index.html

website met index van Europese acties in verband met talenonderwijs o.a. portfolio; ook alle websiteadressen van de landen, die reeds een taalportfolio ontwikkeld hebben, zijn daar te vinden.

http://culture.coe.fr/lang/eng/eedu2.5html:

algemene website + voorbeelden van uitgewerkte portfolio's+ verslagen van de geboekte vooruitgang op basis van de uitgevoerde projecten

http://ond.vlaanderen.be/dvo/taalportfolio/tpf_vooraf.htm
Website van de Dienst voor Onderwijsontwikkeling waar de pilootversie van het taalportfolio voor volwassenen  te vinden is.


    1. Taalspecifieke werken




      1. Algemene taalspecifieke werken



Svenska Akademiens ordlista över svenska språket. Stockholm: Norstedts förlag

Bevat woordvormen, samenstellingen, korte woordverklaring; een aanrader voor elke student Zweeds. Ook voor professioneel gebruik.


Svensk handordbok. Konstruktioner och fraseologi. Stockholm: Språkförlaget

Van de opgenomen woorden worden synoniemen gegeven. Gebruikelijke zinswendingen waarin ze voorkomen, voorzetseluitdrukkingen. Een aanrader.


Nyord i svenskan från 40-tal till 80-tal. Esselte Studium

Een lijst van nieuwe woorden vanaf de jaren 40, datum waarop ze eerst voorkwamen; Deense en Noorse varianten worden eveneens opgegeven.


Montan, P./Rosenqvist, H. Prepositionsboken. Stockholm: Skriptor.

Nuttig, systematisch werkje dat uitgaat van voorzetselgebruik voor tijd, ruimte en bepaalde onderwerpen.


Wessén, E., Våra ord. Deras uttal och ursprung. Esselte Studium

Beknopt etymologisch woordenboek.


Språknämndens skrivregler. Stockholm: Almqvist Wiksell
Heliquist, E., Svensk etymologisk ordbok (2 dln), Lund Liber Läromedel
Wellander, E., Riktig svenska. Stockholm: svenska bokförlaget. Norstedts

Standaardwerk over juist taalgebruik.


Gröna visboken. Forum. När? Var? Hur? Serien

Zweedse liederenschat.


Prismas lexicon (5 dln). Bokförlaget Prisma.

Bondig, actueel.


7.2.2. Woordenschat

Vertaalwoordenboeken




Van Dale Handwoordenboek Zweeds–Nederlands; Nederlands– Zweeds


Erg volledig woordenboek.

Pocket woordenboek van Van Goor. Zweeds–Nederlands, Nederlands–Zweeds


Eerste-hulpwoordenboeken.
Stora engelsk-svenska ordboken. Stockholm: Esselte studium

Behoorlijk woordenboek. Nadeel voor de niet-Zweedstalige gebruiker: de klassen van werkwoorden en zelfstandige naamwoorden worden niet vermeld.


Stora svensk-engelska ordboken. Stockholm: Esselte studium

Behoorlijk woordenboek.


Vising, J., Fransk-svensk ordbok. Stockholm: Esselte studium

Dit vertaalwoordenboek is evenals de andere vertaalwoordenboeken voor een Zweedstalige doelgroep bedoeld. Klassen van werkwoorden en zelfstandige naamwoorden worden niet aangeduid.


Hammar, T., Svensk-fransk ordbok. Stockholm: Esselte studium.

Bruikbaar, maar niet omvangrijk.


Prismas tyska ordbok. Tysk-svensk, svensk-tysk. Stockholm: Bokförlaget Prisma

Vertaalwoordenboek in één deel. Ook hier is de doelgroep Zweeds.


Engelsk-svenska ordboken (engelsk-svenska/svensk-engelska) Solna, Esselte studium

Doelgroep: Zweeds.




Verklarende woordenboeken

Walter, G., Bonniers Synonymordbok. Bonnier Fakta Bokförlag

Meer dan 50 000 synoniemen. Geen stijlaanduidingen of voorbeelden. Laat toe snel synoniemen te vinden.
Fröström, G., Prismas Korsordslexikon. Stockholm: Bokförlaget Prisma

Zuiver opsommend. Bevat lijsten met synoniemen.


Svensk ordbok, o.l.v. Allén S., Esselte Studium

Schitterend werk. Geeft morfologische en syntactische voorbeelden. Vlotte stijl en gebruik, met talrijke voorbeelden.


Svenska Duden. Bildlexikon. Orebro: International Publishing Company

Een Zweedse variant op het Duitse beeldlexicon.


Molde, B. red., Illustrerad svensk ordbok. Stockholm: Kultur och Natur

Verklarend woordenboek. Heel degelijk werk.


7.2.3 Grammatica
Ten Cate Silfwerbrand, R.B. Zweedse Spraakkunst voor iedereen. Utrecht/Antwerpen: Spectrum

Rommelig.


Cronlind, I., Kompendium i svensk grammatik. Göteborg: Stiftelsen för Kursverksamheten

Nuttig als korte samenvatting.


Holm, B., Nylund E., red. Deskriptiv svensk Grammatik. Stockholm: Skriptor Förlag

Het meest volledige werk. Ook duidelijk en overzichtelijk. Een aanrader als referentiewerk.


Viberg, Ballardini, Stjärnlof, Svensk grammatik på svenska. Stockholm: Natur och Kultur

Overzichtelijk. Verklaart grammaticale termen, vergelijkt met andere talen.


Thorell, Svensk Grammatik. Stockholm: Esselte Studium

Interessant voor de vele voorbeelden.


Ljung-Ohlander, Allmän grammatik. Stockholm: Liber Förlag

Vergelijkt Zweeds met andere talen.


Jörgensen-Svensson, Nysvensk grammatik. Malmö, Liber

Baseert zich op nieuwe beschrijvingsmodellen.


Beckman, Svensk språklära. Stockholm: Bonniers

Traditionele grammatica voor Zweden.


Lindberg, E., Beskrivande svensk grammatik. Stockholm: Gebers

Interessant voor de metataal en kritische aanpak van grammaticale begrippen.




      1. Uitspraak en intonatie

Zie verder bij handboeken.

7.2.5 Socio-culturele aspecten
Hellstam, D., Sverige på svenska. Textbok + övningsbok

Lund: Kursverksamhetens Förlag


Liman, I., Årets ABC. Forum. När? Var? Hur? Serien
Ejdestam, J., Svensk folklivslexikon. Rabén & Sjögren
Fuchs, R., Visst är det härligt att vara svensk. Wahlström & Widstrand

Holmqvist, I., Lejonet och stoppnålen. Femtio författare och förändringens Sverige.

Helsingfors: Kirjayhtymä
Norborg, L-A, 170 år I Sverige. Svensk samhällsutveckling 1809-1979. Lund: Norborg& Esselte Studium
Hammer, T., Leva i Sverige. Stockholm: Sveriges Radios Förlag
Wadensjö, G., Sverigekunskap. Malmö: LiberHermods
Alopaeus, M., Drabbad av Sverige. Stockholm: Bonniers
Palm, G., Indoktrineringen I Sverige. Stockholm: Pan
Hadenius/Lindgren, Om Sverige. Stockholm: Svenska Institutet
Sverige. En samshällsorientering för invandrare. Statens invandrarverk
Den svenska historien (IO dl). Stockholm: Bonniers
Serie: Känn ditt land (12 dln). Svenska turisföreningens oriënteringsserie om svensk natur och kultur
Gröna visboken Forum. När? Var? Hur? Serien

Zweedse liederenschat


Svenska institutet geeft brochures en informatiebladen uit over diverse aspecten van de Zweedse samenleving.



1   2   3   4


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina