Rusland. De verdedigingskloosters van Moskou



Dovnload 36.19 Kb.
Datum25.08.2016
Grootte36.19 Kb.

Rusland.




De verdedigingskloosters van Moskou

  • In de 16de eeuw werd Moskou opnieuw versterkt: tussen 1534 en 1538 werd de handelswijk Kitajgorod door een muur omsloten; tussen 1586 en 1593 werden de overige stadswijken eveneens door beschermende muren versterkt; van 1591-1592 werd er een reusachtige aarden wal om de hele oude stad aangelegd.

  • In de 16e eeuw kregen ook de kloosters in het zuiden van Moskou moderne versterkingen: het Andronikovklooster, het Nieuwe Verlossersklooster, het Simonovklooster, het Da­nilovklooster, het Danskojklooster en het Nieuwe klooster van de Heilige Maagd.

  • Een kring van verdedigingskloosters voor de eigenlijke stadsves­tingen versterkte zo de verdedigingskracht van Moskou.

  • Aan de linkeroever van de Jaoesa, niet ver van de spoorlijn, ligt het Andronikov­klooster waaraan een bezoek alleen al vanwege de indrukwekkende Russische iconen uit de 14de tot de 16de eeuw de moeite waard is.

  • Kort na de bouw van het klooster werkte hier Andrej Roebljov, de belangrijkste Russische iconenschilder.

  • De beeldhouwster Vera Lenskaja ontwierp zijn standbeeld, dat u in het park voor de hoofdingang vindt.

  • Metrostation: Plosjtsjad Iljitsja. Sinds de kerstening van het rijk Roes door Vladimir I de heilige in 988 belastte de patriarch van Constantinopel steeds een Griek met het ambt van metropoliet van de Russische kerk.

  • De toegenomen macht van Moskou bracht grootvorst Simeon ertoe, voor het eerst een Rus voor te dragen voor het vacant gekomen ambt.

  • Na een lang politiek geharrewar voldeed de patriarch aan de wens van de grootvorst en benoemde de Russische monnik Aleksej, eens een gevreesde militair, die in het burgerleven Jelevferi Plestsjev heette, tot metropoliet.

  • In 1352 arriveerde Aleksej in Moskou en besloot op de plaats waar hij vanaf de hoge oever van de Jaoesa het Kremlin voor de eerste keer zag, een klooster te bouwen als dank voor zijn benoe­ming en de goede terugkeer.

  • De keuze van de plaats van het klooster werd echter mede bepaald door strategi­sche overwegingen, daar op deze plek de wegen uit Rjasan en Nisjnij-Novgorod (tegenwoordig Gorkij) bij elkaar kwamen; beide steden hadden toen onenigheid met Moskou.

  • De eerste abt van het in 1359 klaargekomen verdedigingsklooster werd Andronikos, naar wie het klooster is genoemd.

  • Het klooster ontwikkelde zich spoedig tot een centrum van Russische cultuur: kronieken werden hier opgesteld, oude manuscripten overgeschreven en religieuze kunstenaars wijdden zich aan de kalligrafie en de iconenschilderkunst.

  • De monnik en iconenschilder Andrej Roebljov (1360/70-1427/30), die de Oudrussische schil­derkunst tot een hoogtepunt bracht, kwam uit het klooster van Sagorsk.

  • Samen met de grote meesters van de Moskouse schilderschool Daniil Tsjornuj, Prochjor van Gorodets en Theofanes de Griek, schiep hij de meest aangrijpende fresco's en iconostasen, bijvoorbeeld in de Moskouse kathedraal van Maria Boodschap en in de Maria Hemelvaartkathedraal te Vladimir.

  • Roebljov wendde zich van de verstarde vorm van de Russische icoonkunst af en gaf zijn schilderijen een verinnerlijkte schoonheid, die het geloof in het geluk van het volk en het individu uitdrukt.

  • De Drieëenheidsicoon, zijn beroemdste werk, schiep hij in het Andronikovklooster, slechts enkele jaren voor zijn dood; de icoon behoort nu tot de verzameling van de Tretjakovgalerij.

  • Roebljov, de belangrijkste schilder van die tijd beïnvloedde de kerkelijke schilderkunst van de gehele 15de eeuw.

  • Van 1420-1427 werd de houten Verlosserskathedraal (Spasskij Sobor), de hoofdkerk van het klooster, vervangen door een imposant stenen gebouw dat de macht van het christendom tot uitdrukking brengt.

  • Via de in een piramide uitkomende kokosjniki gaat de kubusvorm over in een achthoek, waarop een hoge tamboer met helmdak.

  • De fresco's van Roebljov in de koepel werden helaas in de 17de eeuw verwijderd.

  • De trapesa (refectorium) uit 1504 lijkt met haar vensters als schietgaten wel een vesting.

  • Op de bovenverdieping was de representatieve ontvangst- en eetzaal.

  • In de kelder was de gevangenis; hier wachtte de aartspriester en stichter van de orthodoxe beweging Avvakoem in 1682 op zijn dood op de brandstapel.

  • Petrovitsj Avvakoem (1620/21-1682) bestreed in zijn preken en geschriften de zedenverwildering binnen de kerk.

  • Toen de patriarch Nikon — sinds 1589 droeg het hoofd van de Russische kerk de titel 'patriarch' — zelfs hervormingen in de rites invoerde begon de openlijke strijd.

  • Avvakoem werd diverse malen uit Moskou verbannen en stierf tenslotte de martelarendood, daar hij de hervormingen van Nikon in het openbaar bleef afkeu­ren. Reeds lang voor de dood van Avvakoem leidden de hervormingen van Nikon tot een scheuring in de kerk (raskol), de orthodoxen (raskolniki) werden op afschu­welijke wijze vervolgd.

  • Om deze folteringen te ontlopen verbrandden zij zichzelf en hun familie of vluchtten naar afgelegen gebieden in Siberië.

  • Tsaar Aleksej duldde de hervormingen in de hoop dat hij hierdoor de kerk aan de staat zou kunnen onderwerpen.

  • De patriarch Nikon rekende echter op een primaat van de geestelijke macht.

  • Derhalve kwam het tot een breuk tussen de tsaar en de patriarch. Nikon, die reeds de titel 'grote heerser' droeg, werd in 1660 door toedoen van de tsaar afgezet.

  • De hervormingen bleven echter bestaan tot 1971; toen pas verklaarde het Concilie van de unie van de orthodoxe kerk de scheuring van de kerk als beëindigd.

  • De Aartsengel Michaelkerk (Tserkov Michaila Archjangela) was oorspronkelijk in 1380 als houten kerk opgetrokken, maar toen Peter I in 1689 met Jevdokija Lopoechjina in het huwelijk trad, kreeg de invloedrijke bojarenfamilie Lopoechjin het patronaat over het Andronikovklooster, en zo begon men in 1691 met de bouw van een nieuwe Aartsengel Michaelkerk, in narusjkinbarok.

  • In 1697 verbande Peter zijn vrouw naar het klooster en in 1718 vielen de Lopoechjins volledig in ongenade, omdat zij deelnamen aan een komplot van de zoon van de tsaar, Aleksej.

  • Pas na de dood van Peter werd de kerk voltooid (1729).

  • De benedenverdieping diende als begraafplaats voor de Lopoechjins.

  • Brede trappen (tegenwoordig bestaat alleen nog de noordtrap) leidden omhoog naar de eigenlijke kerk met het rechthoekige koor. Daarboven bevindt zich een tweede, achthoekige kerk, die gewijd was aan de heilige Aleksej, de stichter van het klooster en beschermheilige van de tsarenzoon, die naar hem werd vernoemd.

  • Het klooster vormt met zijn muren en torens een onregelmatige vierhoek.

  • Door de heilige poort, die al diverse malen is verbouwd, komt u in het tegenwoordige museum voor Oudrussische kunst Andrej Roebljov.

  • Tot de meest kostbare stukken van de verzameling behoren de iconen 'De bevrijder, niet door de mensenhand geschilderd' (14de eeuw), 'Scènes uit het leven van de heilige Joris' (ca. 1500), 'Het ontslapen van de Moeder Gods' (16e eeuw), 'De Moeder Gods van Vladimir met Sint-Vassilij en Sint-Solomonia' (16de eeuw) en 'De Moeder Gods van Tichjvin' (1680).

  • In het Andronikovklooster is Roebljov zelf alleen door kopieën van muurfresco's vertegenwoordigd.

  • Andrej Roebljov stierf in het Andronikovklooster en werd daar ook bijgezet, maar de plaats van het graf is niet bekend.

  • Het Nieuwe Verlossersklooster (Novospasskij Monastur) ligt op de weg van het metrostation Proletarskaja naar de Moskva.

  • Het klooster werd in 1462 na de troonsbestijging van Ivan III, 'de vereniger van Rusland', gesticht.

  • Ivan III had plaats nodig voor een nieuw paleis en gelastte daarom de kloosterge­meente uit het Kremlin naar het zuiden van Moskou te verplaatsen.

  • Om de veront­waardigde geestelijkheid te sussen betoonde hij zich bij de bouw van het nieuwe klooster zeer royaal.

  • De gebouwen uit de 15de eeuw zijn niet bewaard gebleven.

  • De huidige muren met de hoektorens werden tussen 1640 en 1642 opgetrokken.

  • De Verlosserskathedraal met vijf koepels ontstond tussen 1645 en 1647; op de benedenverdieping bevond zich het graf van de bojaar Romanov, familielid van de tsaren.

  • De grandioze fresco's in het gebouw creëerden de meesters van de Moskouse wapenkamer rondom 1689.

  • Er zijn scènes van de Apocalyps, van de verschrikkelijke ondergang van de wereld volgens de openbaring van Johannes, afbeeldingen van Russische vorsten, kerke­lijke hoogwaardigheidsbekleders, klassieke filosofen en heiligen.

  • De trapesa, de Nicolaaskerk, en twee wooncomplexen voor monniken stammen eveneens uit de 17de eeuw.

  • De classicistische kerk van de Moeder Gods van het Teken werd in 1791 gesticht door graaf Sjeremetjev.

  • Het meest markante gebouw van het klooster is de 78 m hoge klokkentoren boven de hoofdpoort, die de bouwmeester Ivan Sjerebtsov tussen 1759 en 1783 in de Russische barokstijl optrok; de oorspronkelijk geplande vijfde verdieping bleef ach­terwege.

  • Tegenwoordig zijn in het Novospasskijklooster de belangrijkste restauratie werkplaatsen van de USSR gevestigd; een bezichtiging is alleen mogelijk met een speciale vergunning.

  • Ten zuiden van het Novospasskijklooster verheft zich op de heuvels van de Moskva­oever het Kroetitskijkasteel (Kroetitskoje Archjijerejskoje Podvorje), de vroegere residentie van de aartsbisschoppen van Moskou.

  • Het meesterwerk van de Oudrussi­sche bouwkunst werd in de 17de eeuw op de plaats van een klein klooster neergezet.

  • Het middelpunt van het complex wordt gevormd door de kerk van Maria ten Hemelopneming (Oespenski Sobor, 1667-1688).

  • De kerk wordt omgeven door een galerij van twee etages en bekroond door vijf kleine koepels.

  • Ernaast staat een klokkentoren met tentdak.

  • Een bogengaanderij verbindt de kerk met het hoofdge­bouw, de beroemde 'terjemok'.

  • Deze terjemok rust op twee kolossale poortgewel­ven en is helemaal met sierlijke zuiltjes en kleurrijk versierde tegels gedecoreerd.

  • De Russische keramische muurdecoratie bereikte ongetwijfeld in dit gebouw haar hoogtepunt.

  • Ossip Startsev bouwde de terjemok tussen 1688 en 1694.

  • Enkele jaren geleden werd de aartsbisschoppelijke residentie gerestaureerd en tegenwoordig wor­den hier wisselende tentoonstellingen over geschiedenis en kunst uit vroeger tijden gehouden.

  • Een paar honderd meter naar het zuiden ziet men eveneens aan de oever van de Moskva, overblijfselen van het eens invloedrijke Simonovklooster (Simonskloos­ter), namelijk de zuidwestmuur met twee vierkante torens, de imponerende zes­tienkantige hoektoren doela (= monding) en de trapesa.

  • Het klooster werd in 1379 gesticht, de muren en torens stammen uit de 16de eeuw en de rond 1680 gebouwde trapesa behoort tot de hoogtepunten van de Russische barok.

  • Het dichtstbijzijnde metrostation Avtosavodskaja (ABTO3ABOACKAA) verwijst naar de Lichjatsjov-autofabriek, waarvan het cultuurpaleis een mooi voorbeeld is van de Sovjetrussische architectuur van de jaren 30 (ontwerp: de gebroeders Ves­nin).

  • In de Lichjatsjovfabriek worden voornamelijk vrachtwagens en autobussen gebouwd.

  • Niet ver van het metrostation Toelskaja (TY11bCKAA) verheffen zich naast de spoorlijn die Moskou (station Paveletsk) met de Nedervolga verbindt de imposante mu­ren en torens van het Danilovklooster (Danilovski Monastur).

  • In 1983 gaf de sovjetstaat dit oudste Moskouse monnikenklooster terug aan de Russisch-orthodoxe kerk, die hier nu haar religieuze en administratieve centrum inricht.

  • De omvangrijke restauratiewerkzaamheden aan de vier nog bestaande kerken moesten in 1988 bij de viering van de duizendjarige 'doop van Rusland', de kerstening van het rijk Roes, voltooid zijn.

  • Het klooster werd in 1282 gesticht door vorst Daniil Aleksandrovitsj (1261-1303), de jongste .zoon van Aleksandr Nevskij en stamvader van de Moskouse dynastie van de Danilovitsji.

  • De monniken wijdden de eerste kerk van het klooster — nog een houten gebouw — aan hun voornaamste heilige Daniil Stolpnik en noemden het klooster naar hem.

  • In 1330 bracht grootvorst Ivan I Kalita de kloostergemeente over naar het Novospasskijklooster, dat toen nog in het Kremlin stond.

  • Enkele monniken bleven achter om de kerk en het graf van koning Daniil te bewaken. Tijdens de heerschappij van Ivan de Verschrikkelijke (1547-1584) ging er jaarlijks een processie naar het graf van de vorst.

  • Tsaar Aleksej, de vader van Peter de Grote, liet in 1652 een nieuwe Danilovkerk bouwen, waar ook de resten van koning Daniil werden bijgezet.

  • Het kloosterterrein werd omringd door een muur met zeven to­rens en een poortkerk.

  • In de 18de eeuw ontstond de kathedraal van de Zeven Oecumenische Concilies met de kerk van Maria Bescherming en Voorspraak (Pok­rovkerk).

  • In 1838 bouwde Jevgraf Tjoerin de kathedraal van de Allerheiligste Dri­eëenheid in de stijl van het late Russische classicisme.

  • Tijdens de Balkanoorlogen en in de Eerste Wereldoorlog diende het Danilovklooster als veldhospitaal en sinds de jaren 30 is het een weeshuis en soms een gevangenis voor jeugdige criminelen.

  • Het is de bedoeling dat op het terrein van het klooster de residentie van de 'patriarch van Moskou en geheel Rusland' en de heilige synode komt.

  • Er bestaan ook plannen voor een hotelcomplex met conferentiezalen en persruimtes voor kerkelijke bijeenkomsten op nationaal en internationaal vlak.

  • Het Donskojklooster (Donklooster) ligt nog binnen de grote lus van de Moskva ten zuiden van het Kremlin; het is een dependance van het Aleksej Sjtsjoessevmuseum voor architectuur.

  • Metrostation: Sjabolovskaja.

  • Vanaf het station is het niet ver tot aan de Donskaja Plosjtsjad voor het kloosterdo­mein.

  • Op deze plaats had Boris Godoenov zijn leger verzameld om de Krimtataren van khan Kasy-Girej te vernietigen, die tot 1571 steeds weer op rooftocht in Moskou gingen.

  • Boris Godoenov stamde zelf overigens af van een adellijk Tataars geslacht. in 1591, toen Dmitrij, de laatste zoon van Ivan de Verschrikkelijke, als achtjarig kind vermoord werd, bouwde Godoenov het verdedigingsklooster.

  • Het klooster werd genoemd naar de beroemde icoon van de Moeder Gods van de Don, de beschermheilige van de Russische legers in de strijd tegen de Tataren.

  • De kolossale bijna vierkante muur die het klooster met zijn twaalf torens omsluit werd tussen 1686 en 1711 opgetrokken.

  • Van de zeven kerkgebouwen binnen de muren is de Kleine (Oude) kathedraal (Maluj{Staruj}Sobor) het interessantst.

  • Uit de bouwjaren, 1591-1593, blijkt dat dit de oudste kerk van het klooster is.

  • In de Kleine kathedraal vinden erediensten plaats.

  • De trapesa en de klokkentoren werden er later aan toegevoegd.

  • Aan het eind van de 17de eeuw ontwikkelde het kleine verdedigingsklooster zich tot een politiek centrum van het rijk Roes en onderhield levendige betrekkingen met andere staten.

  • In deze periode, 1684-1693, ontstond de Grote kathedraal (Bolsjoj Sobor), een schitterend gebouw in de Moskouse barok.

  • Er staan vijf koepels op het vierkante gebouw, dat aan alle vier zijden halfronde absides heeft.

  • De oostelijke apsis heeft bovendien aan weerszijden nog twee kleinere absides, als diakonikon en prothesis.

  • Drie trappen leiden naar de galerij rondom en naar het interieur van de kerk.

  • In de gesloten galerij van twee verdiepingen is een permanente tentoonstelling van bouwtekeningen, ontwerpen en modellen ondergebracht.

  • Hier krijgt een ieder die zich voor de Russische architectuur van de 10de tot de 19de eeuw interesseert een uitstekend overzicht.

  • Men leert de werken kennen van de grote architecten en de stadsplanologen, die voor een deel uit het Westen kwamen en in Rusland zijn gebleven, alsook de meesters van de Russische late barok en het classicisme zoals Bartolomeo Rastrelli (ca. 1700-1771), Charles Cameron (1730/40-1812), Vassilij Basjenov (1737-1799), Matvej Kasakov (1738-1812), Giacomo Quarenghi (1744-1817), Andrej Voronichjin (1759-1814), Andrejan Sacharov (1761-1811), Karel Rossi (1775-1849), Afanassij Grigorjev (1782-1868), Ossip Bowe (Beauvais) (1784-1834) en Domenico Gilardi (Dementij Sjiljardi) (1788-1845).

  • In de kerk staat een kunstig uitgesneden iconostase, een schepping van meesters van de Moskouse wapenkamer (1693-1699).

  • Vassilij Basjenov creëerde in de tweede helft van de 18e eeuw de muurfresco's.

  • Binnen het Donskojklooster zijn ook de Sint-Michaelkerk (1809), de grafkerk van de vorstenfamilie Golitsu met grafmonumenten en sarcofagen en de kapel van de Moeder Gods van Tichjvin (1713-1714) de moeite waard.

  • De westelijke poort wordt bekroond met een klokkentoren (1730-1753).

  • Het kerkhof van het Donskojklooster werd vanaf de tweede helft van de 18de eeuw het kerkhof van de belangrijke Moskovieten.

  • Hier vonden de architect Ossip Bowe (Beauvais), de schilder Vassilij Perov, de promotor van de Russische luchtvaart Nikolaj Sjoekovskij en andere grote Russen hun laatste rustplaats.

Samengesteld door BusTic.nl






De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2019
stuur bericht

    Hoofdpagina