Sébastien Baudart 2e licentie geschiedenis Eindverhandeling Stripverhalen in de Belgische dagbladpers



Dovnload 3.95 Mb.
Pagina63/158
Datum22.07.2016
Grootte3.95 Mb.
1   ...   59   60   61   62   63   64   65   66   ...   158

9.4.13. De staat van de wegen, compassiebons, het bewijs van burgertrouw en andere alledaagsheden …


Lambiorix, 54 v.C., Suske vraagt aan Wiske waar ze ergens zouden zitten : "Aan de slechte wegen te zien nog altijd in België Suske !"1

In hetzelfde verhaal zet Lambik bij het dobbelen heel zijn "dop" en al zijn "compassiebons" in. "Maar het spel is Lambik niet gunstig gezind en hij verliest zelfs het mandaat van zijn frontstrepen en zijn tramkaart !2

En nog gaat hij door met dobbelen : "Allee, nog één spelleke met de teerlingskes ! 'k Heb nog iets heel zeldzaam en kostbaar !", "Ik draag het aan een lintje op mijn borst en 't is ingekaderd ! Laten wij er om dobbelen !.. 't is mijn bewijs van burgerdeugd !" Maar tegenspeler Arrivix moet er niet van weten : "Ik ken dat niet ! Ik speel alleen voor iets dat waarde heeft !"3 Het bewijs van burgerdeugd, dat voor Belgen anno 1949 zo veel betekent, heeft voor buitenstaanders dus geen enkele waarde. Vandersteen geeft op die manier zijn kritiek op de maatregel. In Prinses Zagemeel vergelijkt Sidi-ben-Moka trouwens het "fantastische" verhaal van de pop Schalulleke met "de geschiedenis van een bewijs van burgertrouw !"4 En bij een ondervraging in De Witte Uil vraagt Arthur : "Moet ge soms mijn bewijs van apendeugd zien ?"5

De kathedraal van Antwerpen en haar stelling zijn nog zoiets. Bij de voorstelling van de plannen voor de kathedraal van Amoras, merkt Lambik op dat het voornaamste ontbreekt : "Een stelling, makker !!.. Een gebinte van zware balken moet jaar in jaar uit aan de slanke toren hangen !!… Met eeuwfeesten en zo kunt ge die wel eens binnen pakken !… Maar anders is het slagwoord …… Een kathedraal !!… Een stelling !"6 Het is misschien een traditie, maar Lambik schijnt ze niet erg te appreciëren. Op het einde van het verhaal neemt hij een zaag mee naar Antwerpen "om in Antwerpen de stelling van de kathedraal te zagen !"7

Tenslotte worden de woekeraars en hamsteraars aangepakt. "Lambikske, er is geen suiker in uw koffie, hoor ! De woekeraars zijn weer aan 't stockeren !", zegt Sidonie. En de reactie van Lambik is verre van mals : "Is 't weer zo, ja ? Die bloedzuigers moesten een nek hebben als ik ! Daar kunnen vijf stroppen ineens rond !"8


9.4.14. Rusland en Amerika


"Saluut ! .. Ik verkies de vrijheid !!"1, roept Lambik al vluchtend voor een oude Indiaanse die met hem wil trouwen. Deze verwijzing naar het bekende boek is ongeveer het enige wat er over Rusland te lezen valt.

De Verenigde Staten komen veel meer aan bod. De import van Amerikaans voedsel, een belangrijk thema in de eerste verhalen, duikt nog eens op, deze keer in de woestijn, met "de oase van Cacocalo".2 Ook de Amerikaanse kolen worden vermeld3, en ze blijken van zeer slechte kwaliteit te zijn. "Hij zal ons in een betoverde vuurhaard werpen waarin zelfs Amerikaanse kolen zouden branden !" 4, wordt er in Prinses Zagemeel gezegd.

Verder komt in Bibbergoud vooral een traditioneel Far West-beeld van de VS naar boven. En Vandersteen neemt het daarbij blijkbaar op voor de Indianen. Zo zegt Wiske vanuit het vliegtuig dat ze dacht dat het New Yorkse vrijheidsbeeld een "grafzerk was voor de uitgeroeide Indianen !"5

9.4.15. … en de rest


"Vene ! Vindi ! Vichy "1, roept Lambik uit in De Stierentemmer. Het Latijnse "vici" kan in moderne uitspraak als "vichy" uitgesproken worden, maar ondertussen staat het woord "Vichy", hoofdstad van het collaborerende Frankrijk, er toch maar. En de link naar de collaboratie wordt nog duidelijker als Lambik enkele stroken verder aan Wiske uitlegt wat voor een land Spanje is. Hij begint natuurlijk over appelsienen, Carmen, enzovoort en zegt dan "Dat is al wat ik … … er van weet ! .. Ha, ja … Er komen toeristen, die soms Leon heten !"2 De familienaam van die Leon is soms ook Degrelle, en soms is die persoon in België ter dood veroordeeld voor collaboratie …

In De Stalen Bloempot komt Wiske bij het zien van een vogel op het idee een luchtbrug te maken om materiaal voor de kathedraal aan te voeren.3 En in De Witte Uil heeft de vredesvogel vertraging omdat hij uit het Westen komt : "De luchtcorridor, waar hij door moet, is nog niet geschuurd !"4



9.5. Vandersteen en de politiek


Zoals we hebben kunnen zien, zijn de Suske en Wiske-verhalen van Vandersteen zeer politiek geladen. Hij klaagt de te strenge repressie aan, verdedigt zelfs de collaborateurs, kiest de kant van Leopold III in de koningskwestie, ontleedt de oorlog als een groot propagandaspel, enz. Verschillende verhalen draaien echt rond een politiek thema, in andere blijft het bij allerlei knipogen en situaties.

Politici worden afgeschilderd als leugenaars die de mensen vanalles "wijsmaken", belastingen worden als barbaars en veel te hoog beschouwd, maatregelen als het bewijs van burgertrouw worden amper belachelijk gemaakt, de IJzertoren moet duidelijk heropgebouwd worden, de oorlog wordt afgekeurd en de geallieerden bekritiseerd, de "beschaving" van de mens wordt in twijfel getrokken en enige godsdienstige elementen zijn nooit ver weg.

In de repressie-, de konings- en andere kwesties volgt de auteur duidelijk de lijn van de krant De Standaard. Vandersteenkenners houden zich dan ook bezig met de vraag of Vandersteen zelf echt zo politiek geëngageerd was, of gewoon de geest van de krant volgde.

Peter van Hooydonck, biograaf van Vandersteen, vertelt in een interview dat het feit dat de tekenaar in 1947 voor de "zwarte gazet" De Standaard ging werken, helemaal niet zo evident was. Maar toch relativeert hij het politiek engagement van de auteur zeer sterk : "Ik denk dat je Vandersteen veel meer moet zien als iemand die op dat moment zijn broodheer dient en zegt : dat is het standpunt van de krant, we gaan daarin mee.", "Dat is trouwens ook zo met de koningskwestie. Hoe meer mensen ik gesproken heb die hem goed gekend hebben, hoe meer me duidelijk werd dat hij zelf volledig a-politiek was. Eigenlijk had hij geen echte gefundeerde standpunten, of toch geen echte op literatuur en nadenken gebaseerde overtuiging. Hij was volledig gedesinteresseerd in alles wat politiek was, trouwens ook wat godsdienst betreft. Hij was een workaholic, hij wou creëren, vertellen van 's morgens tot 's avonds en daarna pintelieren. Ik stel het karikaturaal voor, maar daar komt het in essentie op neer. Hij is nooit partijgebonden geweest. Je kan hem misschien kwalijk nemen dat hij zich bepaalde zaken in de mond heeft laten leggen, maar ik denk dus dat je het moet zien in de context van de krant waarin zijn strips verschenen. Het gaat tenslotte om commentaartjes tussendoor, die passen in de krant van die dag."1

Over de koningskwestie, waaraan toch enkele verhalen gewijd werden zegt hij dat dit onderwerp blijkbaar toch wel dieper zat : "Ik denk dus dat die zaak hem persoonlijk meer aangegrepen heeft en ik kan me nauwelijks inbeelden dat zoiets in opdracht zou geweest zijn, dat de Standaard zou zeggen : "maak eens een Suske en Wiske rond de koningskwestie"."2

Ook Patrick Vranken schrijft de politieke stellingnamen in de verhalen vooral toe aan de invloed van de krant. Vandersteen bleek namelijk twee gezichten te hebben : in De Standaard publiceerde hij kritiek op de repressie en de geallieerden, in het tijdschrift "Franc Jeu" leverde hij in 1945 pro-geallieerde en anti-collaboratietekeningen. Zijn stelling is dan ook dat Vandersteen zich gemakkelijk aanpaste aan zijn werkgever, en in De Standaard dus de standpunten van "rechts katholiek Vlaanderen" volgde. Maar dat verhinderde niet dat hij zich daar dan echt voor engageerde.3

Vandersteen zelf gaf in een interview uit 1984 toe vroeger politiek geëngageerd geweest te zijn : "Ik heb wel zo'n periode gehad, zoals elke jonge mens. Ik was zeer Vlaams gericht in de tijd. Maar je komt daar vlug van terug."4

Wat ook de precieze ideeën van Vandersteen en de invloed van de krant waren, doet er al bij al niet zo veel toe. Veel belangrijker is dat deze politiek zwaar geladen verhalen in De Standaard en Het Nieuwsblad gepubliceerd werden en zo via fictie de standpunten van de krant versterkten.





1   ...   59   60   61   62   63   64   65   66   ...   158


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina