Sébastien Baudart 2e licentie geschiedenis Eindverhandeling Stripverhalen in de Belgische dagbladpers



Dovnload 3.95 Mb.
Pagina83/158
Datum22.07.2016
Grootte3.95 Mb.
1   ...   79   80   81   82   83   84   85   86   ...   158

15.3.2. Het fenomeen Marc Sleen


De overname van 't Vrije Volksblad brengt dus mee dat ook Het Nieuws van den Dag de Van Zwam-verhalen van Marc Sleen gaat publiceren. Voor de bespreking ervan, verwijs ik naar het deel over De Nieuwe Gids, waarin de verhalen ook blijven verschijnen.

De reeks wordt heel belangrijk voor de krant, zodat vanaf mei 1949 de tweede reeks wegvalt en er alleen nog Van Zwam-verhalen gepubliceerd worden. Marc Sleen en zijn figuren krijgen een sterke band met de krant. In het najaar van 1949 verschijnen regelmatig advertenties1 voor abonnementen op Het Nieuws van den Dag, die geïllustreerd worden met tekeningen van Nero, Van Zwam of andere figuren van Sleen.

Het Nieuws van den Dag gaat qua stripbeleid zo'n beetje op automatische piloot varen, maar een andere overname zou de krant wakker schudden. Begin 1950 wordt De Nieuwe Gids, die in moeilijkheden verkeerd, namelijk overgenomen door Het Volk. Dit betekent ook dat Marc Sleen vanaf dan alleen nog in De Nieuwe Gids en Het Volk zou publiceren en niet meer in Het Nieuws van den Dag – 't Vrije Volksblad.

De krant zat dus met een probleem en probeerde blijkbaar Marc Sleen in eigen stal te houden. Gaston Durnez, die toen op Het Nieuws van den Dag werkte, zegt hierover : "Toen ontstond en eerste betwisting over het auteursrecht, die echter niet naar de rechter leidde. Het Nieuws van den Dag zag met lede ogen het populair geworden stripverhaal naar de concurrentie verdwijnen. Ik herinnerde mij hoe de directie zich inspande om getuigenissen te verzamelen bij ons, oud-collega's van Marc Sleen, om te kunnen betogen, dat zijn figuren en verhalen eigenlijk een soort van gemeenschappelijke creatie waren en "dus" geestelijke eigendom van die krant! Die argumentatie sneed geen hout en Marc Sleen bleef goed en wel bij Het Volk."2



15.4. Luc Droek en Raf Van Dijck in stripland

15.4.1. De interim


Er moest dus ingegrepen worden, want blijkbaar had de publicatie van Van Zwam wel enige invloed op het lezersbestand. Maar hoe ? Allereerst wordt de publicatie van het laatste Van Zwam-verhaal, De man met het gouden hoofd, gerekt. Het verhaal eindigt vier dagen later dan in De Nieuwe Gids, die op dat moment al de eerste stroken van het volgende verhaal publiceert. Maar dat kan natuurlijk geen oplossing zijn.

Dan maar de aanpak van De Nieuwe Gids na het vertrek van Vandersteen : anders en beter. Van Zwam naar Het Volk ? Wel, dan krijgen de lezers twee verhalen in de plaats ! Verschillende tekenaars werden blijkbaar aangezocht om Marc Sleen te vervangen, waaronder de schilder Octave Landuyt1, die een verhaal over de koningskwestie voorbereidde, maar uiteindelijk niet op het aanbod inging2.

Twee andere tekenaars werden wel bereid gevonden een verhaal af te leveren : het werden Raf Van Dijck en Luc Droek. Met een ongezien aantal aankondigingen worden hun verhalen voorgesteld. De tekenaars worden voorgesteld als "een geroutineerde, zeer befaamde kunstenaar, alsook een nieuwe, bottende, talentvolle kracht"3. De reputatie van de krant blijkt op die manier gered, want "Zijn traditie getrouw, blijft aldus ons blad het Vlaams dagblad dat U de meeste en de beste tekenverhalen biedt."4

Op respectievelijk 23 en 24 maart, dus anderhalve week voor het einde van Van Zwam, gaan de nieuwe verhalen van start. Raf Van Dijck creëert als hoofdpersonages Kwik en Filidoor, een spook en een slungelachtige kerel, en levert hiermee een verhaal af in een goed verzorgde en een eenvoudige stijl. En hij heeft blijkbaar goed naar zijn voorbeelden gekeken, want het verhaal steekt vol met politieke elementen.

Hetzelfde geldt, alhoewel in mindere mate, voor Luc Droek en zijn Klawieter, die even later "De strijd om het uranium"5 als extra titel krijgt. Droek tekent in een veel slordigere stijl dan zijn collega, en ook het verhaal is minder verzorgd, het lijkt nogal snel in elkaar gestoken te zijn.

Luc Droek is meer dan waarschijnlijk een pseudoniem voor de "tekenaar-illustrator-garficus-aquarellist" Lucien De Roeck. Deze kunstenaar, die later onder andere bekend zou worden door het ontwerp van het "expo '58"-logo, was na de Tweede Wereldoorlog verantwoordelijk voor lay-out en illustratiewerk bij verschillende Belgische kranten, waaronder het Brusselse La Lanterne.6 Zoals hiernaast te zien is, komt het Klawieter-verhaal qua stijl perfect overeen met ander werk van De Roeck. Zijn collega Raf Van Dijck blijkt verder onbekend te zijn.



15.4.2. De avonturen van Kwik en Filidoor : Anna Bouzilowna


"Te Moska, stad in Ruzië aan het hof van de Tzaar een paar dagen vóór de Tzaarverkiezing … ".1 Zo begint "Anna Bouzilowna", het eerste en enige verhaal van Kwik en Filidoor. Hoofdpersonages zijn, naast de titelhelden, Tzaar Bouzilow, zijn dochter Anna Bouzilowna, zijn eerste minister Chandellow en de mysterieuze zevende colonne. Het verhaal speelt zich af in 1950.

Tzaar Bouzilow laat zijn eerste minister Chandellow ontbieden om het kiesprogramma voor te lezen : "1e punt afschaffing van ministerie van arbeid, oprichting van ministerie van werkloosheid. Punt 2 …"2, "3e punt nationalisatie van de gruyèrekaasmijnen …"3 Waarop Bouzilow en Chandellow beginnen te discussiëren over de uitslag : "… als ik 42 % behaal ?", vraagt Bouzilow. Chandellow antwoordt : "met 42 % op m'n examen kreeg ik thuis een pak slagen". Maar de Tzaar is nog straffer : "met 42 % zou ik niet naar huis durven gaan !"4 Waarna het gesprek onderbroken wordt door een bomaanslag : de Tzaar en zijn eerste minister liggen onder het puin, maar zijn verder ongedeerd. De paleiswachten worden blijkbaar slecht betaald : als twee wachters de Tzaar vanonder het puin wegdragen, zegt één van hen : "als onze pree zo zwaar woog als onze Tzaar he Jefski …"5

Even later "komen twee soldaten terug uit een ver land waar zij met een speciale opdracht waren belast …"6 Ze hebben twee zakken mee, en daar blijken mensen in te zitten. De ontvoerden komen tevoorschijn : het blijken Teun Schlamm, een geleerde, en "Filidoor uit de gazet"7 te zijn. Tzaar Bouzilow weet echter niet wat een geleerde is. Hij vraagt dan ook uitleg aan Prof. Schlamm, die antwoordt : "… heu, ineenzetten, maar eerder weinig … veel uiteendoen."8

En daarop krijgt eerste minister Chandellow een idee : "Majesteit, dat is de man die we moeten hebben ! Hij moet een procédé zoeken voor de splitsing van gruyèrekaas in kaas en gaten …"9 Bouzilow vindt het goed en laat de prof. opsluiten in een laboratorium. Met Filidoor wil hij liever kaarten, maar als blijkt dat deze daar niets van kan, mag hij Prof. Schlamm gezelschap gaan houden.

De lezer komt nu eindelijk meer te weten over de mysterieuze bommenlegger, die zich verbergt achter een witte kap en een wit gewaad. "In de avond gaat de gestalte die de bom had gelegd naar 'n huisje waar 4 verstokte doppers ondergedoken leven in vreze voor de werkpolitie en in deugdelijk en zuiver tijdverdrijf hun uren slijten."10 Ze zitten namelijk te dobbelen … En aangezien de bommenlegger hen vertelt dat de Tzaar dood is, lossen ze (met een glas in de hand) vreugdekreten : "leve de 7e ko .. ko .. kolonne", "de Tz .. tzaar is d .. dood !"11

Deze doppers blijken de vijanden van het regime van Bouzilow te zijn. Doppen is hun levensdoel en hun bron van rijkdom, zoals onder andere blijkt uit de uitspraak : "Ik ben nog niet zo rijk als gij, ik dop nog maar 14 dagen."12 En ze deinzen er blijkbaar niet voor terug geweld te gebruiken : de bommenlegger noemt de bom zelfs zijn "visitekaartje".

Ondertussen slaat Filidoor in het laboratorium aan het experimenteren, tot plots uit een fles het spook Kwik tevoorschijn komt. Samen slagen ze erin te ontsnappen. Even krijgen ze de "kazakken-keurtroepen van de Tzaar"13 achter zich aan, maar ze kunnen toch de vrije natuur bereiken. Na een lange tocht komen ze aan bij het huisje van de doppers. Deze slaan op de vlucht voor Kwik omdat ze denken dat het de geest van de Tzaar is : "Geen twijfel mannen. Het is de geest van de Tzaar, hij eet zich weer dik op onze kosten. Onze pap opeten, akkoord, onze kelder leegdrinken nooit !"14 Dat laatste – hun wijnkelder redden - zet hen aan om toch terug naar binnen te gaan, maar nu nemen ze Filidoor voor een spion van de "GéPéRoe".

Het komt echter allemaal goed als Kwik en Filidoor hun verhaal vertellen. Alhoewel, goed ? De doppers komen zo te horen dat de Tzaar nog leeft en gooien de mislukte bommenwerper buiten. Waarna de drie overgebleven doppers samen met Kwik en Filidoor besluiten een tweede aanslag op de Tzaar te plegen. Het lot wijst Filidoor aan om de klus te klaren. Hij trekt terug naar Moska en gaat aan een wachter het dodelijke pakje afgeven : "Dat is voor de Tzaar, mijnheer, met de complimenten van de 7e kolonne !.."15 Maar de aanslag mislukt weer : Anna, de dochter van de Tzaar, maakt het pakje onschadelijk.

Maar Filidoor denkt dat de klus geklaard is en gaat uitrusten bij een fonteintje. Daar wordt hij echter opgemerkt door de "werkpolitie die steeds op ronde is"16. De politiemannen overmeesteren hem en nemen hem mee naar een "somber gebouw", het Ministerie van Arbeid17. Filidoor wordt verplicht tewerkgesteld, hij moet "Stemt voor Bouzilow"-affiches plakken voor de volgende Tzaarverkiezingen. Maar de doppers houden hem in de gaten : hij was nog maar pas bezig met plakken, of er kwam al een pijl naast hem aangevlogen, met een briefje aan : "… gij zult uw verraad met uw leven bekopen … de 7e kolonne … zeg Kwik, menen die dat nu serieus ??"18

De doppers schijnen het inderdaad te menen : "Een geheimzinnige stem zendt de Tzaar langs de telefoon een ultimatum !". De doppers eisen een statuut, maar dat ziet eerste minister Chandellow niet zitten : "Ha neen, dat kan niet kunnen, ze hebben al genoeg pretentie."19 Bouzilow wilt na de verkiezingen een klopjacht houden !

Die nacht proberen de doppers trouwens ook een aanslag op Filidoor uit te voeren, maar die mislukt natuurlijk. Ze slagen echter wel in een ander plan : de ontvoering van Anna, waarna ze de dochter van de Tzaar naar hun schuilplaats brengen, waar het wachtwoord luidt : "doppen of sterven !"20.

Ondanks de ontvoering van zijn dochter wordt het toch nog een goede dag voor Tzaar Bouzilow : hij behaalt een overweldigende verkiezingsoverwinning21 én hij krijgt Filidoor te pakken. Bouzilow wilt hem "als voorbeeld voor de andere 7e kolonners"22 op de grote markt levend villen. Maar Filidoor kan zich redden : hij belooft samen met Kwik naar Anna te gaan zoeken. De doppers hebben namelijk weer iets laten horen : als ze geen statuut krijgen zal Anna nooit meer terugkomen.

Ondertussen wordt de toestand in de Ruzische gruyèrekaasmijnen heel zorgwekkend. Niet alleen worden de gaten in de kaas groter en groter23, ook op sociaal vlak loopt het uit de hand : er breekt een "wilde staking" los waarbij werkloosheid het hoofddoel schijnt te zijn. Als een spreker de menigte toespreekt en zegt dat hij 365 dagen verlof per jaar eist, roept een man in het publiek : "Lelijke reactionair ! Gij wilt ons foppen voor 1 dag alle 4 jaar !"24

Kwik en Filidoor werden op hun zoektocht naar Anna gevangen genomen, maar kunnen zich bevrijden en gaan de Tzaar waarschuwen. Deze roept zijn troepen bijeen en "onder het zingen van het nationaal strijdlied25 trekt het leger op weg …"26

En terwijl de doppers zich klaarmaken voor de strijd, proberen de regeringstroepen nog te "onderhandelen" : "In naam van de Tzaar, vader van alle Ruzies, geef u over !"27 Maar daar heeft de tegenpartij geen oren naar zodat de strijd ingezet wordt. "Na een vreselijk gevecht met wisselende kansen moeten de doppers eindelijk het onderspit delven."28

Anna wordt bevrijd en vindt, na een "triomfantelijke intrede" van het leger in Moska, haar vader terug. Tzaar Bouzilow veroordeelt de leden van de 7e kolonne tot "levenslang werken in de gruyèrekaasmijnen !"29, waarna hij Filidoor uit dank de hand van zijn dochter schenkt. Maar Filidoor wijst het aanbod af : "Majesteit, ik verkies de vrijheid. Ik zou liever niet trouwen."30 Anna trouwt dan met Popotski, een groothandelaar in ijzeren gordijnen31.

En daarmee loopt het verblijf in Ruzië op zijn einde. Filidoor heeft namelijk net een brief gekregen, die hij voorleest : "… u te verzoeken u, voorzien van deze oproepingsbrief en uw identiteitskaart … amaai zondag gaan kiezen !"32 Te voet keren Kwik en Filidoor dan weer naar huis, maar onderweg zit Filidoor met een probleem : "ik weet niet voor wie ik moet stemmen." Kwik weet echter raad : "Er is maar 1 partij die 100 % voldoening geeft … de liberalen geven 25 % vermindering van belastingen en 75 % vermindering van zetels; welke kiezer zou daarmee niet tevreden zijn ?"33 Waarna ze thuisgekomen in de huiskamer zitten uit te rusten …



1   ...   79   80   81   82   83   84   85   86   ...   158


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina