Schelle In de schaduw van de abdij en het tolhuis



Dovnload 5.24 Kb.
Datum26.08.2016
Grootte5.24 Kb.
Schelle

In de schaduw van de abdij en het tolhuis

Als bezit van de abdij van Lobbes, een Henegouwse benedictijnenabdij die meerdere eigendommen had langsheen de Schelde, bleef Schelle vooral een landbouwgebied waar tienden werden geïnd. In het midden van de 12de eeuw gingen de rechten van het dorp over naar het kapittel van de Sint-Romboutskerk te Mechelen. Veel veranderde er niet, de opbrengst van de tienden ging nu naar Mechelen in plaats van naar Lobbes. Het kapittel droeg zijn bezit over aan de heren van Mechelen, de familie Berthout.


Allicht was het de familie Berthout die aan de graven van Vlaanderen een stuk van hun grond in Schelle in pacht gaven om er een tolkantoor te vestigen. Een tolhuis langsheen de rivier was eenvoudiger en goedkoper dan een varend tolschip in de monding van de Rupel en de Schelde te moeten laten liggen of de tol effectief te laten innen in het grafelijk kasteel van Rupelmonde.
Tegelijkertijd paste deze overeenkomst in de machtsstrijd van de Berthouts met de graven van Leuven. Zo verkregen ze de stille steun van de graven van Vlaanderen. De cisterciënzerabdij van Hemiksem, met bezittingen aan beide kanten van de Schelde en de Rupel, kreeg in 1264 eveneens tolvrijheid van de Berthouts om de Rupel te gebruiken. Zonder tolvrijstelling dienden alle boten, ook vissersboten, aan te meren om tol te betalen. Die doorgangsbelasting werd bepaald volgens de aard van de vervoerde goederen.
Eind 13de eeuw werden de heren van het Hertogdom Gelre eigenaar van het tolhuis, om uiteindelijk in de 15de eeuw bezit van de hertogen van Brabant te worden, nadien Bourgondisch en Habsburgs. Vanaf 1430 zijn de graaf van Vlaanderen en de hertog van Brabant dezelfde persoon. Hierdoor waren er geen politieke strubbelingen meer om op een enclave van het graafschap Vlaanderen in het hertogdom Brabant tol te innen voor de graaf van Vlaanderen.
Gezien zijn strategische plaats werd het tolhuis in oorlogstijd geregeld versterkt. Dat was niet zo moeilijk omdat de gebouwen reeds omgeven waren door een walgracht. Nadat het fort Sint-Margriet gebouwd werd, werd het voor het tolhuis in oorlogsperiodes gevaarlijk wanneer het fort in vijandelijke handen viel en het geschut tegen het tolhuis werd gebruikt.
Het tolhuis verloor alle belang na de confiscatie van onze gewesten door Frankrijk in 1795. Alleen het veer, de aloude schipperskapel en de herbergen in de buurt van het tolhuis bleven het goed doen tot midden de jaren 1960.



De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina