Sociale en emotionele ontwikkeling: zelfbeeld en sociaal gedrag



Dovnload 83.3 Kb.
Datum24.08.2016
Grootte83.3 Kb.




ZML SO Leerlijn Sociale en emotionele ontwikkeling: zelfbeeld en sociaal gedrag

SOCIALE EN EMOTIONELE ONTWIKKELING: ZELFBEELD EN SOCIAAL GEDRAG


Leerlijnen

Kerndoelen



1.1. Jezelf presenteren

1.2. Een keuze maken

1.3. Opkomen voor jezelf

1.4. Omgaan met gevoelens


  1. Zelfbeeld: De leerlingen leren met behoud van het gevoel voor zelfvertrouwen en zelfwaardering omgaan met de eigen mogelijkheden en beperkingen



2.1. Ervaringen delen

2.2. Aardig doen

2.3. Omgaan met ruzie


2. Sociaal gedrag: De leerlingen leren omgaan met anderen



Kerndoel 1: Zelfbeeld: De leerlingen leren met behoud van het gevoel voor zelfvertrouwen en zelfwaardering omgaan met de eigen mogelijkheden en beperkingen


1.1. Jezelf presenteren








5

6

7

8

Maakt oogcontact als hij een ander iets vertelt

Kijkt een ander aan als hij diegene bedankt




Doet een voorstel aan een mede-leerling voor een gezamenlijke activiteit

Durft zichzelf te laten zien in een bekende situatie (komt zeker de klas inlopen, kijkt niet weg)

Stelt zichzelf voor in een bekende omgeving (ik ben Wouter Smit, geeft een hand, maakt oog-contact)


Oppert een idee aan medeleerlingen (zullen we dit spel doen, het gaat zo)

Benoemt dingen waarvan hij vindt dat hij ze goed kan

Stelt zichzelf netjes voor in een onbekende omgeving (andere klas)

Neemt beleefd afscheid van ande-ren door te groeten en/of een hand te geven (is niet zomaar verdwenen)




Legt een ander uit waarom hij ‘nee’ zegt (met oogcontact)

Benoemt een goede eigenschap van zichzelf (kan goed voetballen, vrolijk)

Benoemt een goede eigenschap van een ander


9

Voor hogere doelen raadpleeg de leerlijnen VSO Mondelinge en schriftelijke taal: 3.2. en 3.3.

Oppert een idee aan onbekenden (leerlingen uit andere klas)

Durft zichzelf te laten zien in een onbekende situatie (loopt zeker een winkel in, kijkt caissière aan)

Stelt zich voor aan een groep (onbekende) mensen







1.2. Een keuze maken

1

2

3

4

Maakt met geluid en/of gebaar duidelijk dat hij iets wel of niet wil (nee schudden, ja knikken)

Kiest tussen twee concreet aangeboden voorwerpen (bal – pop, jam – kaas)



Maakt met ja en nee duidelijk dat hij iets wel of niet wil

Kiest tussen drie concreet aangebo-den voorwerpen of pictogrammen



Kiest uit meer dan drie concreet aangeboden voorwerpen of pictogrammen (gedekte tafel, activiteitenpictogrammen)

Geeft zijn keuze aan op een keuze-bord

Kiest tussen genoemde mogelijk-heden, zonder concreet voorbeeld (verven of plakken)


Maakt een (vrije) keuze zonder genoemde keuzemogelijkheden (wat wil jij gaan doen?)

5

6

7

8

Maakt een bewuste keuze (komt niet steeds terug op zijn besluit)

Beseft dat een keuze definitief kan zijn



Vertelt dat niet iedereen dezelfde keuze als hijzelf maakt

Vertelt dat hij een andere keuze wil maken dan een ander (hij wil naar buiten, ik niet)



Houdt bij samen kiezen rekening met de voorkeur van een ander (traktatie, spelmaterialen)


Schat in welke keuze een bekende zal maken (Jim kiest een bal, hij houdt van voetbal)

Legt een bekende zijn keuze uit (ik ga liever niet, omdat)



9




Houdt bij het kiezen rekening met de voorkeuren van een ander (cadeautje kopen, taken verdelen)

Legt een onbekende zijn keuze uit (ik koop toch maar niets, omdat)









1.3. Opkomen voor jezelf

1

2

3

4

Laat niet zomaar een voorwerp van zich afpakken

Gaat in tegen een verzoek van een ander (heeft een eigen wil)


Zegt ‘nee’ tegen een zeer onredelijk verzoek, ook na aandringen (de regen in zonder jas)

Zegt het tegen een medeleerling


als die iets doet wat hij niet leuk vindt (niet doen, mag niet)

Zegt tegen een medeleerling dat


hij iets van hem wil hebben (Sanne pop)


Vertelt of hij een activiteit alleen of samen wil doen en met wie als de leerkracht hiernaar vraagt


5

6

7

8

Vertelt of hij een activiteit alleen of samen wil doen en met wie


Zegt het als hij wordt overgeslagen of als iets dat beloofd is, vergeten wordt

Komt voor zijn mening uit in een één op één gesprek zonder een reden te geven (ik vind voetbal stom)

Zegt het de ander als diegene onaardig doet



Vertelt de reden als hij een voorstel van een medeleerling afslaat (ik heb er geen zin in, ik vind dat spel te moeilijk/niet leuk)

Benoemt dat hij iets per ongeluk heeft gedaan



9

Voor hogere doelen raadpleeg de leerlijn VSO leergebiedoverstijgend: 5.1.

Komt voor zichzelf op wanneer hij onjuist behandeld wordt

Geeft een motivatie voor zijn mening in een één op één gesprek (ik vind kamperen leuk omdat het buiten is)









1.4. Omgaan met gevoelens

1

2

3

4

Reageert zichtbaar op een prettige of onprettige ervaring

Uit op een zichtbare manier blijd-schap (lachen, zingen of huppe-len)




Uit passief en/of actief zijn gevoe-lens en wijst naar de aanleiding

Toont blijdschap zonder anderen daarmee vervelend te storen



Uit gevoelens van angst

Uit gevoelens van verdriet en vraagt om te getroost te worden



Geeft aan of een andere leerling zich boos, blij, bang of verdrietig voelt

Reageert na voordoen op een blij, verdrietig, boos of angstig gevoel van een ander




5

6

7

8

Troost op eigen initiatief een verdrietige medeleerling

Verplaatst zich in de gevoelens van een ander (toont medeleven, lacht mee, troost)

Geeft adequaat aan dat hij zich wel of niet prettig voelt (vertelt het, blijft rustig)

Gaat adequaat om met gevoelens van verlegenheid en onzekerheid

Gaat adequaat om met zijn gevoelens van jaloezie (herkent jaloezie, doet geen gemene dingen)

Vertelt wat liegen en eerlijk zijn is




Toont verschil in omgang met familie, vrienden, kennissen, collega’s en vreemden (aanspreektoon, vertrouwen)

9

Voor hogere doelen raadpleeg de leerlijn VSO leergebiedoverstijgend: 8.1.

Gaat adequaat om met gevoelens van verliefdheid (uit verliefdheid, valt een ander er niet mee lastig)

Gaat adequaat om met gevoelens van verlies en rouw (uit zich, praat erover als hij daar behoefte aan heeft)

Gaat adequaat om met gevoelens van nervositeit en onrust (heeft geduld, zoekt oplossing om rustig te worden)






Kerndoel 2: Sociaal gedrag: De leerlingen leren omgaan met anderen


2.1. Ervaringen delen

1

2

3

4

Trekt met geluid, gebaar of mimiek actief aandacht als hij iets wil zeggen

Wijst naar of benoemt een voor-werp dat hij een ander wil laten zien (bal, mooi)

Noemt een naam om de aandacht van de ander op iets te vestigen (Tim, kijk!)

Vertelt in de kring over iets dat hij zojuist op school heeft mee-gemaakt (korte tijd ertussen)

5

6

7

8

Vertelt in de kring (aan het einde van de dag) wat hij die dag op school heeft meegemaakt

Vertelt een ander iets als een geheimpje

Vraagt een bekende naar zijn gevoelens (waarom huil je?)


Vertelt van welke specifieke situaties hij boos, verdrietig of bang wordt (bang voor een hond, verdrietig omdat papa niet thuis is)

Vertelt over iets dat hij heeft beleefd en hoe hij zich daarbij voelde (ik zag een spin en was bang)



Vertelt over een buitenschoolse ervaring

Deelt een soortgelijke ervaring met anderen (ik ben daar ook wel eens geweest)



Legt zijn gevoel richting een ander uit (ik vind jou lief, omdat je me helpt; ik ben boos, omdat …)

Schat juist in of een ander een situatie grappig vindt of niet

Vraagt een ander naar een (buiten)schoolse ervaring
(hoe was het in de dierentuin?)


9

Voor hogere doelen raadpleeg de leerlijn VSO leergebiedoverstijgend: 1.1.

Vertelt wat hij die week op school heeft gedaan






2.2. Aardig doen

1

2

3

4

Troost een ander wanneer die ver-drietig is met een aai of kus


Deelt iets met een ander als hem dit gevraagd wordt (schuift op, staat speelgoed af)

Zegt sorry wanneer iemand hem er op wijst

Bedankt een ander als hij iets krijgt



Zegt sorry wanneer dit gepast is


5

6

7

8

Geeft een complimentje over het uiterlijk of een werkje (mooie jas, mooie tekening)

Kent meerdere manieren om iemand te troosten (stil maar, arm omslaan, zakdoek halen)

Nodigt een vriendje uit om mee te doen

Deelt uit zichzelf iets met een ander (schuift op, deelt iets lekkers)


Vertelt waarom het aardig is om een ander te troosten

Zegt als een medeleerling wordt overgeslagen (hij heeft nog niets gehad)

Doet soms waar een medeleerling zin in heeft (stelt eigen wensen even uit)


Komt voor een ander op (hij heeft het niet gedaan, hij heeft gelijk)

Trekt zich terug (accepteert) als een ander met rust gelaten wil worden of geen hulp wil

Vraagt een bekende naar zijn wensen (wat wil jij doen?)

Betrekt een leerling die alleen is bij een activiteit




9

Voor hogere doelen raadpleeg de leerlijn VSO leergebiedoverstijgend: 9.1.

Houdt rekening met de voorkeur van een ander

Geeft een complimentje over een handeling of gedrag (dat heb je goed gedaan)

Reageert op een complimentje







2.3. Omgaan met ruzie




3

4




Beheerst zich als hij boos is, wan-neer dit van hem gevraagd wordt


Benoemt waarom hij een ander geen pijn mag doen

Laat non-verbaal merken dat ruzie voorbij is (hand geven, lachen, aankijken)



5

6

7

8

Biedt zijn excuses aan wanneer dit gevraagd wordt (met oogcontact)

Luistert naar een ander als die zijn excuses aanbiedt

Uit zijn boosheid zonder anderen fysiek pijn te doen

Geeft verbaal aan dat de ruzie voor-bij is (sorry, over?, vrienden?)




Biedt zijn excuses aan (met oog-contact) en past zijn gedrag daarna aan

Vertelt waarom hij boos is op een ander

Aanvaardt excuses van een ander

Benoemt manieren om rustig te blijven als hij boos is (diep ademhalen, weglopen)



Vertelt waarom een ander boos
op hem is bij het vertonen van ongewenst gedrag

Vertoont spijt en maakt het goed met een ander

Laat een ander uitpraten bij het oplossen van een ruzie

Vertelt na een ruzie waarom hij iets heeft gedaan



Weet welke gedragingen bij ande-ren boze reacties oproepen

Corrigeert zijn gedrag als hij weet dat hij ongewenst gedrag vertoont (houdt op met mopperen)

Gaat bij een ruzie in op wat de ander zegt

Verzint een oplossing bij ruzie




9

Voor hogere doelen raadpleeg de leerlijn VSO leergebiedoverstijgend: 9.2.

Benoemt de oorzaak en het gevolg van eigen (agressief) gedrag

Vermijdt gedragingen die bij anderen boze reacties oproepen



Benoemt verschillende oorzaken en oplossingen bij ruzie










De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina