Special purpose entities: duidt verslaggeving op jaarrekeningbeleid?



Dovnload 228.86 Kb.
Pagina2/11
Datum18.08.2016
Grootte228.86 Kb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11

1.3Doelstelling


In deze scriptie wordt onderzocht in hoeverre de aangepaste regelgeving daadwerkelijk heeft geleid tot meer transparantie in de verslaggeving van SPE’s en in hoeverre jaarrekeningbeleid via SPE’s wordt uitgesloten. Hierbij zal de focus liggen op de bankensector aangezien deze veel gebruikt maakt van SPE’s. Dit leidt in eerste instantie tot de centrale onderzoeksvraag:
Zijn er aanwijzingen voor jaarrekeningbeleid bij het gebruik van special purpose entities door de grootste Nederlandse banken?
Echter wanneer blijkt dat dit onderzoek niet te realiseren valt zal de onderzoeksvraag worden aangepast naar:
In hoeverre wordt informatie verschaft over special purpose entities in de jaarrekeningen van de grootste Nederlandse banken en is deze informatie toereikend?
Het antwoord op de onderzoeksvraag zal volgen uit een theoretisch kader dat wordt geschetst om het onderzoek optimaal te laten verlopen en de bevindingen zo goed mogelijk te kunnen interpreteren. Allereerst wordt gedefinieerd wat jaarrekeningbeleid is, waarom het bestaat, in welke vormen het voorkomt en hoe het kan worden uitgevoerd. Vervolgens wordt uitgelegd wat special purpose entities zijn, waarvoor ze worden opgericht, hoe ze gebruikt kunnen worden voor jaarrekeningbeleid en hoe de regelgeving luidt met betrekking tot SPE’s. Hierna zal het praktijkgedeelte plaatsvinden waarin de jaarrekeningen worden onderzocht op de verslaggeving met betrekking tot special purpose entities. Ten slotte worden de bevindingen geïnterpreteerd en beoordeeld.
De scriptie zal worden afgesloten met een conclusie op de algehele inhoud van de scriptie.

2Jaarrekenigbeleid




2.1Inleiding


Jaarrekeningbeleid is een veel omvattend begrip. Het gaat om het beleid dat wordt gevoerd met betrekking tot de opstelling van de jaarrekening. Er zijn vele synoniemen voor jaarrekeningbeleid zoals creative accounting cosmetic accounting. In dit hoofdstuk wordt de eerste deelvraag beantwoord “wat is jaarrekeningbeleid?”. Eerst wordt jaarrekeningbeleid uitgelegd aan de hand van een aantal definities. Vervolgens wordt een theoretisch kader uiteengezet dat het bestaan ervan verklaart, waarna de motieven voor jaarrekeningbeleid worden gegeven en wordt bepaald welke gegevens van invloed zijn op de gebruikers van de jaarrekening. Ten slotte wordt jaarrekeningbeleid onderscheiden in earnings management en balansbeleid.

2.2 Definitie Jaarrekeningbeleid


Hoogendoorn (2004) spreekt over jaarrekeningbeleid indien de ondernemingsleiding bij de keuzen tussen de diverse alternatieven bewust in aanmerking neemt de gevolgen van de keuzen voor het beeld dat de jaarrekening oproept. Van Herck (2003) heeft een soortgelijke definitie waarin hij beschrijft dat het beleid dat managers uitvoeren ten doel heeft de cijfers van de jaarrekening te beïnvloeden. Hij omschrijft creatief accounting als“het door het management nemen van maatregelen om de financiële positie en/of de financiële resultaten zoals die uit de jaarrekening blijken, te beïnvloeden.” Donker en Bos (2005) sluiten zich aan bij deze definities en noemen jaarrekeningbeleid “het beleid van managers t.a.v. financiële rapportages dat rekening houdt met de consequenties van de keuzes t.a.v. de financiële verslaggeving.”

De bovengenoemde definities zijn ondanks andere bewoording vrij gelijk aan elkaar. Het komt erop neer dat leidinggevenden invloed kunnen uitoefenen op de jaarrekening met als doel bepaalde economische zaken te beïnvloeden. Jaarrekeningbeleid wordt in het vervolg van deze scriptie gedefinieerd als het door het management nemen van beslissingen die van invloed zijn op de jaarrekening, waarbij bewust rekening wordt gehouden met de economische gevolgen daarvan.


2.3Positive Accounting Theory


Het bestaan van jaarrekeningbeleid is afgeleid uit de Positive Accounting Theory (PAT). PAT is een theorie die de keuzen van het accountingbeleid van bedrijven voorspelt en voorspelt hoe managers zullen reageren op nieuw voorgestelde accounting standaarden (Scott 2006). PAT deed de vorige eeuw haar intrede als tegenhanger van normatieve theorieën. Het houdt zich bezig met het beschrijven, verklaren en voorspellen van bepaalde fenomenen, daar waar normatieve theorieën voorschrijven hoe bepaalde zaken gedaan zouden moeten worden. Dit verschil ten opzichte van normatieve theorieën wordt gevangen in de omschrijving van PAT in het belangrijke artikel van Watts and Zimmerman (1986): “Positive Accounting Theory is concerned with explaining accounting practice. It is designed to explain and predict which firms will and which firms will not use a particular method … but it says nothing as to which method a firm should use.”

2.3.1Nexus of contracts


In de positive accounting theory wordt een onderneming beschouwd als een ‘nexus of contracts’. “Most organizations are simply legal fictions which serve as a nexus for a set of contracting relationships among individuals” (Jensen and Meckling 1976). Een onderneming kan gezien worden als een netwerk waarin allerlei individuele partijen met elkaar verbonden zijn via contracten. Zo zijn er contracten met werknemers, leveranciers, afnemers, kapitaalverschaffers, etc. Een aantal van deze individuele partijen voert het gezag binnen de onderneming. Voor het gemak worden deze partijen onderverdeeld in de eigenaren en de bestuurders van de onderneming. De eigenaren hebben zeggenschap, maar bemoeien zich niet met het dagelijkse bestuur, de bestuurders (vanaf nu ‘managers’) besturen de onderneming.

2.3.2Efficiëntie vs opportunisme


Positive Accounting Theory kent twee perspectieven waar vanuit geredeneerd kan worden. PAT neemt ofwel het efficiëntie perspectief aan, ofwel het opportunistische perspectief. Volgens het efficiëntie perspectief, ook wel stakeholder perspectief, kiezen managers accountingmethoden die de onderliggende waarde van de onderneming het best weergeven. Volgens het opportunistische perspectief zou de manager accountingmethoden kiezen die het beste zijn eigen belangen behartigen. Kort gezegd, binnen de ruimte die accounting biedt voor professional judgement heeft een manager de keuze de belangen van de onderneming te behartigen of die van zichzelf. Het efficiëntie perspectief wordt vaak het ex-ante perspectief genoemd, omdat dit perspectief voorafgaand aan de implementatie van accountingmethoden wordt gevolgd. Het opportunistische perspectief wordt vervolgens het ex-post perspectief genoemd omdat deze relevant wordt in navolging op de implementatie. Wanneer bijvoorbeeld een manager een bonuscontract krijgt aangeboden, wordt dat gedaan uit efficiëntie overwegingen. Op deze manier worden de belangen van de eigenaren en de manager verenigd, wat goed is voor de onderneming. Wanneer vervolgens het contract is afgesloten, wordt het opportunistische perspectief relevant. Immers, de manager zal binnen de grenzen van het contract zijn eigen welvaart willen maximaliseren.


1   2   3   4   5   6   7   8   9   10   11


De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina