Spreekbeurt over frietjes Van aardappel tot frietjes



Dovnload 24.86 Kb.
Datum24.08.2016
Grootte24.86 Kb.

Spreekbeurt over frietjes

Van aardappel tot frietjes

door

Jason Joannes



Groep 7

Inhoudsopgave





Inleiding 3

Geschiedenis van de aardappel 3

De aardappelplant 3

Soorten en rassen 4

Het meest gegeten in Europa 4

En dan de frietjes 5

Hoe worden de frietjes gemaakt 5

Vragen / Quiz (win een computer spelletje) 8


Inleiding



Wie weet hoeveel aardappelen wij in Nederland gemiddeld eten?
Wij eten in Nederland gemiddeld 81 kg aardappels per jaar, dat is inclusief friet, en chips.
Wist je dat:
Er 250 verschillende soorten aardappelrassen zijn.

Het bekendste ras is het bintje, genoemd naar een schoolmeisje. Een school-meester had een nieuw soort aardappel gekweekt en deze naar een meisje in zijn klas genoemd.




Geschiedenis van de aardappel

De aardappel komt oorspronkelijk niet uit Nederland, maar Spaanse ontdekkingsreizigers zagen omstreeks 1536 in Zuid-Amerika dat de Inca's kleine ronde bollen aten die ze uit de grond haalden. De ontdekkingsreizigers namen de bollen, de aardappelen dus, mee naar Spanje. In Europa raakten de mensen eerst in de war. Veel mensen dachten dat ze de besjes van de plant of de plant zelf moesten eten. Maar die zijn giftig! Dus die mensen werden ziek en deden de aardappel in de ban in plaats van in de pan. Pas later kwamen ze er achter dat ze de knollen uit de grond moesten eten. De aardappel werd daarna in korte tijd populair. Omdat de aardappel niet duur was, werden ze in het begin alleen door arme mensen in Europa gegeten. Daarna ontdekten ook de rijke mensen de lekkere groente. Zelfs de Franse koning. Ook de zeevaarders namen de aardappel mee aan boord. In een aardappel zit namelijk veel vitamine C. Daarmee zorgden ze dat ze tijdens hun verre reizen geen scheurbuik kregen, een enge ziekte die ontstaat als je te weinig vitamine C krijgt.




De aardappelplant

De aardappel behoort tot de familie planten als de tomaat, aubergine, paprika en rode peper. De aardappel is trouwens geen fruit, ook al doet de naam dat misschien wel vermoeden. Het is een groente.

In april worden de pootaardappelen in de grond gestopt. Uit de pootaardappel groeit een nieuwe plant en ontstaan nieuwe aardappelen.

In juni staat het veld vol met planten en gaan de planten bloeien. Ze krijgen dan witte of paarse bloemetjes. In de zomer, na het bloeien, krijgen de planten besjes. Deze besjes zijn ook giftig. Eind juli sterven de planten langzaam af.

In september worden aardappelen gerooid (met een machine) uit de grond gehaald. Aan één plant groeien wel twaalf knollen!

Soorten en rassen

Tegenwoordig zijn er drie soorten aardappelen:




  1. Aardappelen om te eten

  2. Aardappelen voor de fabriek

  3. Aardappelen om te poten




  1. Aardappelen om te eten
    Deze aardappelen worden consumptieaardappelen genoemd (consumeren betekent eten, gebruiken). Hiervan zijn er verschillende rassen, die allemaal hun eigen kenmerken hebben als je ze kookt. De ene aardappel wordt kruimelig (ook wel bloemig genoemd) en de andere blijft mooi stevig (vast kokend). De bekendste rassen in Nederland zijn Bintjes, Eigenheimers en Dore's. Er zijn ook aardappelen met een rode schil.




  1. Aardappelen voor de fabriek
    In een aardappel zit zetmeel. Als er veel zetmeel in een aardappel zit, zijn ze niet zo lekker om op te eten. Deze aardappelen gaan dan naar een aardappelmeelfabriek. Hier halen ze het zetmeel uit deze zogenaamde fabrieksaardappelen. Van het zetmeel wordt van alles gemaakt: plaksel, vla, inkt, verf, snoep, lippenstift, pillen, visvoer, katoen en papier.




  1. Aardappelen om te poten
    De derde soort aardappelen zijn de pootaardappelen. Deze zijn ook niet bedoeld om te eten, maar om nieuwe aardappelen mee te kweken. Er zijn pootaardappelen die uitgroeien tot consumptieaardappelen, pootaardappelen die uitgroeien tot fabrieksaardappelen en pootaardappelen die uitgroeien tot weer nieuwe pootaardappelen.

    Alleen al in Nederland zijn er ruim 250 verschillende aardappelrassen. Daarvan zijn ongeveer 90 rassen consumptieaardappelen, om op te eten dus.




Het meest gegeten in Europa

De aardappel is één van de meest gegeten voedingsmiddelen in Europa. Dat komt omdat de aardappel niet duur is, lekker is en omdat je er heel veel mee kunt variëren. Denk alleen maar eens aan de gekookte aardappelen, gebakken aardappelen, gepofte aardappelen, aardappelpuree en natuurlijk frietjes en chips.


Niet overal in de wereld worden veel aardappelen gegeten. In Azië eten mensen bijvoorbeeld rijst in plaats van aardappelen.
Aardappelen zijn gezond. Ze bevatten Vitamine B en C en geen grammetje vet.

En dan de frietjes

De 81 kilo aardappelen die we jaarlijks per persoon eten kun je nog onderverdelen in 53 kilo aardappelen en 28 kilo aardappelproducten zoals friet, Rösti en chips.



Hoe worden de frietjes gemaakt

Ik ben bij Aviko in de fabriek geweest en heb daar een rondleiding gehad. Ik heb toen gezien hoe de frietjes gemaakt worden. Bij Aviko worden frietjes gemaakt in negen stappen. Bij andere bedrijven die ook frietjes maken zal dat ongeveer hetzelfde zijn. Ik zal elke stap kort uitleggen. Het hele productie proces neemt ongeveer een uur in beslag.





  1. Controle bij aankomst

Bij aankomst van de aardappelen bij de fabriek wordt eerst een monster genomen. Deze aardappelen worden gekeurd om te kijken of ze geschikt zijn om er friet van de maken. Als ze goed gekeurd zijn, worden de aardappelen eerst gewassen om de resten modder en stenen te verwijderen voordat ze verwerkt kunnen worden. De schone aardappelen gaan daarna naar de productieruimte. Dit transport vindt plaats met water, om zoveel mogelijk beschadigen aan de aardappel te voorkomen.




  1. Schillen eraf stomen

Na het wassen wordt de schil verwijderd, dit gebeurt in een drukvat met stoom. In dit vat worden de aardappelen in korte tijd met stoom onder druk behandeld. Na het verminderen van de druk laat de schil los. Op deze manier gaat binnen enkele seconden de schil van de aardappel af. Dan gaan ze in een borstel machine en worden ze nog eens schoon geborsteld.




  1. Snijden

De aardappelen worden met een watermes gesneden in staafjes van de gewenste afmetingen. In een watermes worden de aardappelen met hoge snelheid in een water stroom door een buis met een mes geschoten. Dit gaat met wel 100 km per uur.




  1. Sorteren

Na het snijden worden de aardappelstaafjes op lengte gesorteerd. Dit gebeurt op verschillende sorteer machines. Daarop worden te korte stukjes en snippers verwijderd.




  1. Voorgaren

Na het sorteren worden de aardappelstaafjes geblancheerd. Blancheren betekend dat de aardappelstaafjes heel even worden gekookt.




  1. Voordrogen

Voor dat de staafjes gebakken worden moeten ze eerst worden gedroogd met warme lucht. Door het drogen ontstaat een “huidje” waardoor de friet krokanter wordt.




  1. Voorbakken

In de Bakoven gevuld met olie (Zonnebloem- of olijfolie) worden de staafjes bij hoge temperatuur in korte tijd voorgebakken. Dit gebeurt om het afbakken thuis of in de cafetaria snel met het lekkerste resultaat mogelijk te maken.




  1. Koelen en invriezen

De voorgebakken frietjes gaan nu de koeltunnel in. Hier worden ze in een koude luchtstroom snel afgekoeld. Bij de productie van verse voorgebakken frietjes wordt het afgekoeld tot 2 graden Celsius wanneer de frietjes ingevroren moeten worden gaan ze nog in de vriestunnel en worden ze bij –40 graden snel ingevroren.




  1. Verpakken

De laatste stap is het verpakken, de verse en ingevroren frietjes worden verpakt.

De verse friet gaat in dozen en de diepvries friet wordt in plastic zakken verpakt en daarna in dozen. Nu is het product klaar om vervoerd te worden naar Cafetaria’s, supermarkten en restaurants in Nederland en in de rest van de wereld.

Vragen / Quiz (win een computer spelletje)

1. Wie weet er nog hoeveel aardappelen mensen in Nederland gemiddeld eten?


81 kg (53kg gekookte aardappelen en 28 kg friet en chips)
2. Welke 3 soorten aardappelen kennen we?
Aardappelen om te eten

Aardappelen voor de fabriek


Aardappelen om te poten
3. In Welk jaar werd de aardappel ontdekt?
In 1536 ontdekte Spaanse ontdekkingsreizigers de aardappel.
4. Welke vitaminen zitten er in een aardappel?
Vitamine B en C
5. Bij hoeveel graden wordt de friet ingevroren?

Bij –40 graden Celsius snel ingevroren.


Ik heb van Aviko voor iedereen nog een ballon en een pen gekregen.



Jason Joannes Pagina /




De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina