Staak de bemande ruimtevaart (artikel uit de Volkskrant)



Dovnload 11.65 Kb.
Datum21.08.2016
Grootte11.65 Kb.
Staak de bemande ruimtevaart (artikel uit de Volkskrant)

© Govert Schilling


Waar moet het heen met de bemande ruimtevaart? Niemand weet wanneer de spaceshuttle weer vliegt. Niemand weet wat het rampzalige ongeluk met de Columbia afgelopen zaterdag voor gevolgen heeft voor het internationale ruimtestation. En wie kan uitleggen waarom er überhaupt mensen de ruimte in moeten, mag z’n vinger opsteken.

De hoogtijdagen van het Apollotijdperk – een exponent van de Koude Oorlog – liggen ver achter ons. De spaceshuttle komt niet hoger dan een paar honderd kilometer, en een op de vijftig vluchten loopt uit op een catastrofe. Het ruimtestation is zo bespottelijk duur dat er eigenlijk geen geld is om er straks ook nog zinvol onderzoek in te doen. Bemande ruimtevaart is een onveilige, bodemloze put.

 

De tragische dood van zeven astronauten en het verlies van een kwart van NASA’s shuttlevloot drukt iedereen weer even met de neus op de feiten. Toegegeven, alles kost geld, en waar gehakt wordt, vallen spaanders. Maar bemande ruimtevaart is minstens tien keer zo duur als onbemand onderzoek, en levert – behalve meer risico – nauwelijks iets extra’s op. Geen enkele ondernemer zou hier geld in blijven pompen.



 

Natuurlijk, we kunnen niet meer zonder ruimtevaart. Internetten, tv kijken, het weer voorspellen, het milieu in de gaten houden, de weg vinden – het is allemaal mogelijk dankzij ruimtevaart, zoals Nederlands eerste astronaut Wubbo Ockels afgelopen weekend regelmatig voor microfoon en camera heeft uitgelegd. Maar Ockels vergat erbij te vertellen dat dat allemaal onbemande toepassingen zijn – relatief goedkoop, commercieel interessant, en niet levensbedreigend.

 

Ik kan het Wubbo Ockels en zijn jongere collega André Kuipers moeilijk kwalijk nemen dat ze zo enthousiast zijn over bemande ruimtevaart. Als ik morgen gebeld zou worden, zou ik ook zo meegaan: het lijkt me fantastisch om gewichtloos in een baan om de aarde te draaien. Maar de vraag is natuurlijk of de belastingbetaler daar een boodschap aan heeft. Wat heeft de maatschappij eraan?



 

Wetenschappelijk onderzoek is altijd de belangrijkste rechtvaardiging geweest van bemande ruimtevaart. Vijfentwintig jaar geleden zag NASA nog een toekomst voor zich waarin elke maand een shuttlelancering zou plaatsvinden met de een of andere wetenschappelijke kunstmaan aan boord. Maar het ruimteveer werd veel duurder dan gepland, en het shuttleproject is de Challenger-ramp in 1986 nooit helemaal te boven gekomen.

 

De lancering van de Hubble Space Telescope in 1990, en de spectaculaire reparatie van de telescoopspiegel een paar jaar later, krikten het geloof in het wetenschappelijk nut van de shuttle weer enigszins op. Maar de opvolger van de Hubble wordt over een jaar of zes gewoon met een onbemande raket gelanceerd, net als de meeste andere wetenschappelijke kunstmanen. Véél goedkoper.



 

De laatste jaren ontleent het ruimteveer zijn bestaansrecht aan de bouw van het International Space Station, dat na een jarenlange uitloop en budgetoverschrijdingen van tientallen miljarden dollars nog steeds niet af is. En hoewel ook het ruimtestation wordt ‘verkocht’ als wetenschappelijk onderzoekslaboratorium, hebben honderden vooraanstaande wetenschappers zich tegen de bouw uitgesproken, om de eenvoudige reden dat de kosten bij lange na niet opwegen tegen de baten.

 

Bezuinigingen aan zowel Russische als Amerikaanse zijde hebben er al toe geleid dat er voorlopig niet meer dan drie astronauten tegelijk aan boord van het ruimtestation zullen zijn – net voldoende om de boel draaiende te houden. Geld en tijd voor het uitvoeren van grote wetenschappelijke onderzoeksprojecten is er momenteel niet. Zo blijft het nut van het exorbitant dure ruimtestation voorlopig gehuld in vage toekomstbeloftes.



 

Tijd voor wat cijfers. Elke shuttlelancering kost een kleine 500 miljoen dollar. Voor een grote onderhoudsbeurt, zoals de onfortuinlijke Columbia in 1999 nog onderging, moet bijna honderd miljoen worden neergeteld. De totale kosten voor het ruimtestation worden momenteel geraamd op honderd miljard. Wat heeft dat tot nu aan meerwaarde opgeleverd ten opzichte van het veel goedkopere onbemande ruimteonderzoek? Veertien doden en een paar biologische proefjes waar je in de wetenschappelijke literatuur met een vergrootglas naar op zoek moet.

 

Na zaterdag ziet het er bepaald niet rooskleuriger uit. Twee miljard dollar voor de bouw van een vervanger van de Columbia is er niet, dus NASA’s shuttlevloot telt sinds eergisteren nog maar drie toestellen. En als gevolg van bezuinigingen is er de komende tien à vijftien jaar geen serieus alternatief voor de shuttle, tenzij het nieuw te ontwerpen, kleinere Orbital Space Plane een aantal taken kan overnemen – een mogelijkheid waarop Apollo-astronaut en ex-senator Harrison Schmitt dit weekend wees.



 

De gevolgen voor het internationale ruimtestation zijn minstens zo ingrijpend. De voltooiing van het station loopt in elk geval enorme vertraging op. Zonder spaceshuttle krijg je de grote modules nooit in een baan om de aarde, en het lijkt zeer onwaarschijnlijk dat er dit jaar nog shuttlelanceringen plaats zullen vinden. Na het Challenger-ongeluk lag het ruimteveerprogramma ook ruim tweeënhalf jaar stil.

 

De drie huidige bewoners van het ruimtestation hebben voldoende eten aan boord voor een halfjaar. Ze keren naar alle waarschijnlijkheid dit voorjaar naar de aarde terug met de Russische Sojoezcapsule die als een soort reddingssloep aan het station is gekoppeld. Daarmee komt er een voortijdig einde aan de permanente bewoning van het station, met alle mogelijke gevolgen van dien: het ruimtestation is helemaal niet ontworpen om lange tijd onbemand te zijn.



 

In principe kunnen er nieuwe driekoppige bemanningen op en neer pendelen met Sojoezcapsules, maar die kunnen maar één keer gebruikt worden, en Rusland heeft al nauwelijks geld om er twee per jaar te bouwen, zoals met de andere partners in het ruimtestationproject overeengekomen is. De Europese en Japanse onderzoeksmodules voor het station staan voorlopig aan de grond; de vlucht van André Kuipers wordt in het gunstigste geval uitgesteld en mogelijk zelfs afgelast, en straks draait het duurste lab uit de geschiedenis misschien leeg en donker in een baan om de aarde.

 

NASA heeft de afgelopen jaren tientallen miljarden uitgegeven aan een jongensdroom met een hoog Thunderbirds-gehalte. De onwaarschijnlijk hoge kosten en de onacceptabele risico’s maken duidelijk dat we nog lang niet toe zijn aan grootschalige bemande ruimtevaart. Bovendien kunnen de wetenschappelijke beloftes niet worden waargemaakt, waarmee de belangrijkste rechtvaardiging wegvalt.



 

De droom van de bemande ruimtevaart ligt tijdelijk aan diggelen; de scherven liggen verspreid over Texas. Natuurlijk krabbelt NASA weer overeind, natuurlijk gaat de shuttle ooit weer vliegen, en natuurlijk verovert de mens de ruimte. Ron Dittemore, de projectmanager van het shuttleprogramma, zei het zaterdag al: ‘Human spaceflight is not our job, it’s our passion.’ Maar passie verblindt. Misschien is het tijd om gewoon aan het werk te gaan.



 

 OPDRACHT 1



 

Schrijf tien argumenten op om een ander te overtuigen, dat stoppen met bemande ruimtevaart verstandig is.



De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina