Strip je talen. Leren met een andere (beeld)taal



Dovnload 110.18 Kb.
Datum14.08.2016
Grootte110.18 Kb.
Strip je talen. Leren met een andere (beeld)taal

Leraren werken en leren samen/Teachers working and learning together/Les enseignants travaillent et apprennent ensemble
Op 24 september 2010, de Europese Dag van de Talen, is ons nieuw tweejaarlijks initiatief voor de leerlingen gestart. We kozen dit jaar als thema: Strip je talen. Leren met een andere (beeld)taal.
Wat houdt dit precies in?

We nodigen leerkrachten van zaakvakken en van talen uit om de handen ineen te slaan en samen een les(senreeks) uit te werken waarbij ze gebruikmaken van anderstalig materiaal al dan niet ondersteund met beeld om de inhouden uit het zaakvak aan te brengen. Niet alleen omdat we graag samenwerken, maar bovendien en vooral omdat dit een verantwoorde benadering is. Informatie in een andere taal kan nuttig en relevant zijn in het onderwijzen van zaakvakken. Om de toegankelijkheid van anderstalige informatie te verhogen is het gebruik van beeld zeer geschikt. Het merendeel van onze leerlingen (70%) is immers visueel ingesteld (naast 20% auditief en 10% kinetisch). Het gebruik van beeldmateriaal is met andere woorden niet enkel in taalvakken belangrijk, maar ook in humane en positief-wetenschappelijke zaakvakken. In het kader van de Europese Dag van de Talen nodigen wij de zaakleerkrachten uit om met dit gegeven aan de slag te gaan en, in samenwerking met een taalleerkracht, zaakvak en taal te verenigen door ook anderstalig (beeld)materiaal in te zetten in hun lessen.


Wens je deel te nemen met een project met je klas, vakgroep of school?

Dat kan! Tot 28 februari 2011 kun je interessante praktijkvoorbeelden aanleveren van hoe je werkt met (beeld)taal in niet-taalvakken. De beste voorbeelden worden bekroond. De winnaar maken we bekend op het Talenfeest in april 2011 (een jaarlijks initiatief van de vzw Talenanimatie waarbij leerkrachten, leerlingen en hun families de gelegenheid krijgen om talen op een heel andere manier te beleven). En misschien komt jouw voorbeeld wel aan bod tijdens één van de workshops op het EDT-symposium op 26 september 2011.


Vanaf 24 september 2010 is op www.ond.vlaanderen.be/edt de volledige uitleg (met de verwachte vorm van de les(senreeks), beoordelingscriteria enz.) beschikbaar, alsook links naar ondersteunende info en projecten, ter inspiratie! Vanaf die datum kun je je ook aanmelden via het inschrijvingsformulier.
We rekenen op je enthousiasme! Bekijk onze website: www.ond.vlaanderen.be/edt voor opvolging en beoordelingscriteria.
EDT - platform
Waarom dit initiatief?

Boeiend beeldmateriaal in een andere taal dan het Nederlands blijft in veel vakken ongebruikt en dat is jammer. Beelden spreken immers en vreemde talen zijn een noodzaak voor elke Europese burger. Vandaar het initiatief Strip je talen. Leren met een andere (beeld)taal.


Wat zijn de voordelen voor je leerlingen bij dit project?

  • Je stimuleert de interesse voor je onderwerp, ongeacht de taal. Leerlingen laten hun interesse of onderzoeksdrang niet fnuiken door een vreemde taal..

  • Je bereidt ze voor op hogere studies, waar ze teksten in vreemde talen zullen moeten verwerken en opstellen en in contact zullen komen met anderstaligen.

  • Je bereidt ze voor op het feit dat ze in een toekomstige werksituatie mogelijk geconfronteerd worden met verschillende talen.

  • Je verlaagt de koudwatervrees voor vreemde talen. Je verruimt hun blik. Leerlingen zien hoe bepaalde leerinhouden benaderd worden in andere taalculturen.

  • Je laat leerlingen hun vreemde taalkennis functioneel gebruiken, wat motiverend is voor hun interesse voor talen.

Waarom is dit project nodig?

  • omdat interessant (les)materiaal zich niet tot één taal beperkt;

  • omdat beelden aansluiten bij de visuele ingesteldheid van het 70%l van de huidige leerlingen;

  • omdat een vreemde taal in het onderwijs geen beperking is, maar een kans;

  • omdat de beeldcultuur een maatschappelijke realiteit is en zal blijven;

  • omdat meertaligheid een maatschappelijke realiteit is en zal blijven.



Voor wie

Voor leraren uit het basisonderwijs, secundair onderwijs (alle vakken, ook praktijkvakken), permanente vorming en voor docenten van de lerarenopleiding.

Ook leraren-in-opleiding worden uitgenodigd om deel te nemen aan de wedstrijd!

Eventueel kan er samengewerkt worden met collega-studenten uit andere richtingen in het kader van een vakoverschrijdende stage?


Wat en hoe

Het gaat erom in een niet-taalvak ook (beeld)materiaal in een andere taal dan het Nederlands te gebruiken om je lesdoelen te bereiken. Leerkrachten in het secundair werken samen met een collega taalleerkracht. In september 2011 worden de beste inzendingen voorgesteld en beloond


Het samenwerken en leren kan concreet gebeuren

  • binnen de school: een zaakvakleerkracht werkt samen met een taalleerkracht;

  • in samenwerking met (een) leerkracht(en) uit een Europese School (International School) in België;

  • via het digitale platform (o.a. KlasCement, de EDT-website en blogsites);

  • op het symposium in 2011, waar toelichting zal worden gegeven bij goede voorbeelden.

Je gaat als volgt te werk:

1. Zoek beeldmateriaal in een vreemde taal voor je zaakvak of praktijkvak en overleg met je collega taalleerkracht. Is het materiaal qua taalniveau geschikt? Welke taalondersteuning is er nodig bij dit materiaal?

2. Werk je project uit.

3. Maak een blog aan. Vlaamse leraren (met lerarenkaartnummer) kunnen op www.classy.be een gratis weblog aanmaken. Daarvoor moet je wel geregistreerd zijn op KlasCement (dit is gratis, maar verplicht, www.klascement.be). Je bent natuurlijk vrij om je blog via een ander kanaal aan te maken.

4. Materiaal dat bruikbaar is voor anderen, publiceer je op www.klascement.be. Zo deel je je werk met de andere leraren in Vlaanderen en rendeert je inspanning ook elders en later.

Informatie over je document die je in elk geval moeten geven (zowel op je blog als op KlasCement) is:


  • titel van je les(sen);

  • omschrijving (inhoud en educatief nut);
     omschrijf objectief, neutraal, geef de inhoud algemeen en niet-tijdsgebonden weer (dus niet schitterend, deze school, vorige week);

  • waar het beeldmateriaal te vinden is;
     voeg het beeldmateriaal zelf enkel toe als dat mag volgens de auteursrechten;

  • vak of leergebied;

  • onderwijstype.

Aanbevolen informatie:

  • didactische tips;

  • eindtermen.

KlasCement zal je bijdrage bekijken en na goedkeuring publiceren. Je vindt ze dan onder "Mijn leerobjecten".
5. Om geldig deel te nemen aan de wedstrijd, mail je de link naar je blog (en eventueel naar je bijdrage op KlasCement) naar els.vermeire@ond.vlaanderen.be. Vergeet dit niet, want alleen zo kun je een prijs winnen!
Wanneer

De link naar de blog moet tegen 28 februari 2011 ingediend zijn bij els.vermeire@ond.vlaanderen.be.

Op het Talenfeest in mei 2011 (organisatie van het Animatiecentrum voor Talen, vzw) wordt de winnaar bekendgemaakt. Het winnende project wordt in de kijker gezet op de Europese Dag van de Talen 2011.

Beoordeling

Het EDT-platform zal de blogs beoordelen (en prijzen toekennen) op basis van onderstaande criteria:


Respect voor de opdracht:

  • blog makkelijk te raadplegen

  • samenwerking tussen een zaakleerkracht en een taalleerkracht

  • relevantie van de gekozen documenten

  • gebruik van de documenten in het zaakvak

  • duurzaamheid: mogelijkheid tot verderzetting/herhaling van het project


Inhoud van de blog :

  • de blog geeft het ontstaan van het project aan

  • de blog geeft aan hoe het project in zijn werk ging

  • de blog koppelt terug over verschillende aspecten van het project: welke moeilijkheden ondervonden de leerkrachten, en hoe hebben ze die opgelost; de houding (en de verandering van houding) van de leerlingen én leerkrachten tegenover vreemde talen, tegenover het zaakvak, tegenover de nieuwe technologieën,

  • de blog geeft mogelijke vervolgprojecten aan


Vorm van de blog :

  • kwaliteit van de presentatie

  • diversiteit van de documenten

  • diversiteit van de standpunten (leerlingen, zaakleerkracht, taalleerkracht)


Pedagogisch-didactische ondersteuning
1. Is het wel zinvol om beeldmateriaal te gebruiken in mijn les ?

Zeer zeker! De traditionele manier van lesgeven is vooral woordelijk. Als leerkracht zijn we zelf veel aan het woord en de interactie die we proberen te creëren tijdens onze lessen is vooral mondeling. Toch is dit niet de meest aantrekkelijke manier van werken voor veel leerlingen.


Onderzoek naar leerstijlen toont aan dat we grofweg een onderscheid kunnen maken tussen drie types leerlingen: (1) leerlingen met een kinetisch dominante leerstijl; (2) leerlingen met een auditief dominante leerstijl en (3) leerlingen met een visueel dominante leerstijl. Het woordje ‘dominant’ is belangrijk. In de meeste gevallen is er geen een-op-eenrelatie tussen een leerling en een leerstijl, maar incorporeert een en dezelfde leerling meerdere leerstijlen.
Leerlingen met een kinetisch dominante leerstijl zijn het minst talrijk. Het gaat om 10% van de leerlingenpopulatie. Deze leerlingen hebben beweging nodig om leerinhouden te integreren of te memoriseren. Ze leren ‘al doende’: ze stappen rond, gebruiken hun handen om zaken beter in te prenten enz. Leerlingen met een auditief dominante leerstijl maken 20% van de leerlingenpopulatie uit. Gezien zij in hun leerproces vooral een beroep doen op hun linkerhersenhelft (waarin zich de hersenfuncties bevinden voor o.a. woordbegrip, analyse, logica), zijn zij geholpen met auditieve input. Bij het studeren zullen ze vaak de inhouden hardop herhalen. Deze leerlingen worden het meest bevoordeeld bij een traditionele manier van lesgeven. De grootste groep van onze leerlingen, namelijk 70% (!) heeft een visueel dominante leerstijl. Om zaken te leren en te memoriseren, doen zij beroep op hun rechterhersenhelft (waar we functies aantreffen met betrekking tot symbolen, humor, ruimtelijk inzicht, fantasie enz.). Zij hebben in het bijzonder nood aan visuele input. Het zijn ‘beeldende’ denkers in plaats van ‘talige’ denkers. Zij zullen zaken opschrijven, kleuren gebruiken, schema’s uitwerken enz.
We kunnen hieruit concluderen dat ons onderwijs vaak te eenzijdig gericht is op de auditieve leerstijl en dat we weinig aandacht hebben voor de visuele (en kinetische) leerders. Dat het belangrijk is om te variëren in leermateriaal wisten we al. Het bovenstaande onderstreept echter des te meer het belang om ook voldoende gebruik te maken van beeldmateriaal in onze lessen om de grote groep visuele leerders niet uit het oog te verliezen.
2. Wat vinden we in de eindtermen?

Het gebruik van beeldmateriaal is niet alleen belangrijk voor de taalvakken, maar ook voor de zaakvakken, zowel in humane als in positiefwetenschappelijke richtingen.

De algemene uitgangspunten die geformuleerd zijn in de eindtermen sporen aan om ‘recht te doen aan verschillen tussen leerlingen’. Dit kan enerzijds breed, met name op schoolniveau, geïnterpreteerd worden. Maar ook op klasniveau dient hier rekening mee gehouden te worden, o.m. ‘door leerling-gerichte begeleiding, gedifferentieerde leerwegen en gedifferentieerde doelstellingen’. Het onderwijs dient ‘alle leerlingen kansen te geven om zich optimaal te ontwikkelen’. De uitgangspunten vermelden expliciet dat ‘dit consequenties heeft voor de structurele en inhoudelijke vormgeving van het secundair onderwijs’. Differentiatie in leerstijlen maakt hier inherent deel van uit. Het gebruik van beeldmateriaal situeert zich ook op het niveau van de ontwikkeling van een krachtige leeromgeving.
Het belang van beeldmateriaal wordt bovendien bevestigd in de eindtermen zelf. De eindtermen (moderne vreemde) talen spreken in de beoogde taalgebruiksituaties van visuele ondersteuning en het gebruik van (digitale) media. In de eindtermen aardrijkskunde, natuurwetenschappen, fysica, chemie, biologie en wiskunde komen termen als ‘voorbeelden’ en ‘illustreren’ frequent voor. De eindtermen geschiedenis gaan nog een stap verder en vermelden het gebruik van beeldmateriaal, schema’s, cartoons enz.
Met de vakoverschrijdende eindtermen (VOET) biedt de overheid scholen de gelegenheid om de eigen visie gestalte te geven. De VOET van de tweede generatie - die vanaf 1 september 2010 van toepassing zijn - vragen van de scholen immers een inspanningsverplichting voor o.m. sleutelcompetenties en contexten. Een aantal sleutelcompetenties (bv. het communicatief vermogen, de mediawijsheid,  het samenwerken, de zelfredzaamheid…) en contexten (bv. de sociorelationele ontwikkeling, socioculturele samenleving…) worden ongedwongen nagestreefd als taal- en zaakvakleraren samenwerken in projecten met beeldondersteuning.

3. Waarom documenten in het Frans of het Engels (of een andere taal) gebruiken in de zaakvakken?

Het leren van vreemde talen heeft in het Vlaamse onderwijs voornamelijk een functioneel doel: ‘Het hoofddoel is niet wat leerlingen over taal weten, maar wat ze ermee kunnen doen’ (uitgangspunten eindtermen Frans lager onderwijs). Het onderwijs moet er naar streven dat leerlingen bereidheid en durf tonen om te luisteren, te lezen, te spreken, gesprekken te voeren en te schrijven in het Frans/Engels. Leerlingen zouden belangstelling moeten ontwikkelen voor de aanwezigheid van moderne vreemde talen in hun leefwereld, ook buiten de school, en voor de socioculturele wereld van de taalgebruikers ervan (cf. de attitudinale eindtermen in het secundair onderwijs).

Het is zinvol om ook in zaakvakken leerlingen in contact te brengen met documenten/ondersteunend materiaal in het Frans of het Engels. Uiteraard moet de vreemde taal voor de leerlingen toegankelijk zijn. Wanneer dit (anders)talig materiaal de inhoud van de zaakvakken illustreert of ondersteunt, wordt de belangstelling van de leerlingen gewekt. Ze krijgen de kans om wat ze in de taalklas hebben geleerd (luisteren, lezen, spreken, schrijven) doelgericht toe te passen in een andere context. Een dergelijke goed begeleide leeractiviteit ondersteunt hen in het leren leren, meer bepaald in het ontwikkelen van hun competentie om informatie te verwerven. Ook in het kader van de specifieke eindterm onderzoekscompetentie (ASO) kan het integreren van relevante bronnen in het Frans of het Engels een meerwaarde betekenen.

Tot slot laat deze manier van werken toe om een positieve attitude naar vreemde talen aan te kweken. Na afloop van het project zullen de leerlingen anderstalige documenten niet meer als angstaanjagende obstakels beschouwen, maar eerder als rijke bronnen aan informatie. Bovendien hopen we dat dit project voor sommige leerlingen zelfs de drempel zal wegnemen om in een krantenkiosk een anderstalig magazine te kopen als het onderwerp hem/haar interesseert.



Inspiratiebronnen
1. Lesvoorbereidingen

Hier volgen enkele lesvoorbereidingen, bij wijze van voorbeeld en/of inspiratie. Zoals je ziet, zijn deze lesvoorbereidingen opgesteld in het systeem van de “contact zone” (zie Mottart & Vanhooren (2006). "Onderwijs als contact en confrontatie", p. 254).


Genetische manipulatie

Kruistochten



De representatie van de Romeinse architectuur in computergames
2. Links naar ondersteunende info en projecten

  1. graphic novel

zie http://www.stichtingbeeldverhaal.nl/725/hoe-gebruik-je-grafische-romans-in-de.htm


  1. talen en vakken op het web


In het Duits (alle vakken):

  • http://www.medienportal.siemens-stiftung.org/

Portaal met lesmateriaal voor verschillende vakken (Duits). Je moet gratis registreren.

  • http://www.lehrer-online.de/

  • http://www.goethe.de/kue/deindex.htm

Veel interessant materiaal rond kunst in Duitsland.

  • http://www.goethe.de/ges/pok/deindex.htm

Veel interessant materiaal o.a. voor geschiedenis.

  • http://www.bpb.de/

Website van de ‘Bundeszentrale für politische Bildung‘ met o.a. ‚Chronik der Mauer‘, rijk aanbod aan beeld- en geluidsmateriaal. ‘Themenblätter im Unterricht’ zijn werkblaadjes rond actuele politieke of maatschappelijke problemen, met achtergrondinformatie en didactische wenken voor leraren. Interessant zijn ook de ‘Filmhefte’ met een uitgebreide analyse van recente Duitse of buitenlandse films. Je kan al het materiaal gratis als PDF downloaden.

  • http://www.tatsachen-ueber-deutschland.de

Actuele informatie over Duitsland (politiek, economie, milieu, cultuur, …)

  • http://www.dw-world.de/

Actuele teksten en videofragmenten rond verschillende thema’s (wetenschap, sport, politiek, cultuur, economie).
In het Frans (alle vakken)

  • http://platea.pntic.mec.es/~cvera/hotpot/exos/index.htm

Een bijzonder goed uitgewerkte site voor Frans vreemde taal! De laatste rubriek op de homepagina (ontroller): ‘Ca pourrait vous intéresser’. Je klikt op ‘Francophonie sur internet’, dan kies je ‘Ressources didactiques”. Heel wat leuke lessen, onder meer ook over geschiedenis (Histoire de Paris bv), over ecologie enz.

  • www.ccdmd.qc.ca/

Een goede Canadese (Québec!) site met veel didactisch materiaal voor Frans vreemdetaal maar ook voor allerlei zaakvakken: klikken op ‘ressources disciplinaires’. Niet alle rubrieken zijn ingevuld...

  • www.francparler.org

Buiten het rijke aanbod voor het aanleren van de taal zelf, kun je ook rechtstreeks vertrekken van de lijst hieronder om je vak of domein te vinden: op http://www.francparler.org/parcours.htm vind je onder de hoofding “Culture et société” volgende links:

  • L'art et la Toile

  • Le sport sur la Toile

  • Décrypter l'actualité politique

  • Enseigner l'histoire en français

  • Enseigner la géographie en français

  • Enseigner les sciences en français

  • www.francparler.org/fiches.htm

Klikken op de pedagogische fiches: een rijk aanbod aan lessuggesties en ideeën.

  • http://www.developpement-durable.gouv.fr/

Veel interessante onderwerpen over ecologisch denken en handelen.

  • www.culture.fr/sections/collections/histoire-arts

Kunstgeschiedenis

  • www.asapfrance.info

In vier talen... Allerlei info over geschiedenis, economie, gastronomie enz.

  • www.cavilamenligne.com

De pedagogische fiches bieden allerlei onderwerpen aan: mode, schilders, ontdekkingen (Corsica). Ook ‘TV5 apprendre’ biedt heel wat suggesties en fiches aan.

  • www.canalacademie.com/apprendre/

‘Histoire, géographie, arts, gastronomie, littérature’ zijn de aangeboden onderwerpen.

  • www.rfi.fr/

Klikken op ‘langue française’, dan in de rubriek ‘Enseigner’ kies je voor ‘Dossiers pour la classe’.

  • www.lefildubilingue.org

Verschillende rubrieken over tweetalig onderwijs (bijvoorbeeld een zaakvak in het Frans).

Leerkrachten en leerlingen getuigen over hun ervaringen.

De Rubriek ‘Enseigner’ biedt fiches aan uit een uitgebreide lijst van landen: klik op een vak en een land, bijvoorbeeld ‘Histoire’ en ‘Allemagne’... Jammer genoeg leveren echter niet alle combinaties iets op.

In de rubrieken ‘Se former’ en ‘Echanger’, vind je meer theoretische info en een uitwisselingsplatform voor leerkrachten.



  • http://www.planete-education.com/

Lessenpakketten en materiaal voor verschillende vakken (o.a. aardrijkskunde, geschiedenis, wetenschappen, wiskunde en gezondheidszorg).

  • http://www.enseignement.be/ en http://www.enseignons.be/

Op bovenstaande sites vind je lesmateriaal voor (CLIL-)lessen met instructietaal Frans. Bovendien kun je op de sites partnerschappen met Franstalige scholen zoeken. Het is wel even zoeken…

  • http://www.bemberg-educatif.org/index.html

Frans en kunst; leuke site voor jongeren, kunst in spelvorm

  • http://www.statcan.ca/francais/kits/trade/trade1_f.htm

Frans en economie (thema is Canadese economie, maar kan als inspiratiebron nuttig zijn)

  • http://www.frans-documentatiecentrum.be

  • www.weekvandefransefilm.org

Op deze site vind je pedagogische fiches van films die in zaakvakken kunnen dienen, o.a. voor

geschiedenis:



  • Les Brigades du tigre

  • Germinal

  • Indigènes

  • Lucie Aubrac

  • Lumumba

  • La Reine Margot

  • Le Roi danse

communicatiewetenschappen

  • Caché

maatschappelijke problematiek

  • Ca commence aujourd’hui

  • L’enfant

  • Le Fils

  • Holy Lola

  • Il y a longtemps que je t’aime

  • Mauvaise foi

  • Le Silence de Lorna

  • Violence des échanges en milieu tempéré



In het Engels

Biologie

http://www.education.unisa.edu.au/sciencelo/LearningObjects/science_oac/foodchain.htm

http://www.eyeofscience.com/

http://www.denniskunkel.com/

www.gcarlson.com/

http://www.factworld.info/materials/papers/CLIL_tasks.htm: lessen biologie in het Engels, ontwikkeld voor CLIL
Geschiedenis

www.mapsofwar.com/

www.fulgerica.com/en/2007/10/08/world-war-2-in-colors/

www.laughtergenealogy.com/bin/histprof/misc/iceman.html

www.eyewitnesstohistory.com/mefrm.htm

www.georgetown.edu/labyrinth/

www.fsmitha.com/h1/

www.bbc.co.uk/history/ancient/romans/

www.mesopotamia.co.uk/menu.html

www.crystalinks.com/seven.html

www.bbc.co.uk/history/ancient/

www.digitalhistory.uh.edu/timeline/timelineN.cfm

www.ww2incolor.com/

http://www.archives.gov/education/lessons/: deze website van de National Archives bevat uitgewerkte lesvoorbereidingen voor geschiedenis. Iedere les gaat uit van een historisch document. De leerlingen bespreken dit document aan de hand van werkblaadjes.
Aardrijkskunde

www.rethinkingschools.org/just_fun/games/mapgame.html

http://scienceray.com/earth-sciences/the-worlds-extremes/

www.lizardpoint.com/fun/geoquiz/usaquiz.html
Wiskunde

www.mathworld.wolfram.com

www.wolframalpha.com

www.pomonahistorical.org/12times.htm

www.vvc.edu/ph/TonerS/mathpi.html

http://www.nga.gov/education/classroom/new_angles/lessons_lewitt.shtm: lessenreeks esthetica en wiskunde
Verschillende vakken

  • www.teach-nology.com

Engels; materiaal voor verschillende disciplines, betalend materiaal, maar toch ook heel wat werkbladen gratis te downloaden

  • http://www.onestopclil.com

Engels, voor aardrijkskunde, geschiedenis en wetenschappen

  • www.bbc.co.uk/schools/gcsebitesize/

Op deze website van de BBC vind je ook lesvoorbereidingen voor diverse onderwerpen (kunst, economie, talen, aardrijkskunde, geschiedenis, ICT…)

  • http://open2.net/learning.html

deze website is de Open University website van BBC. Hierop kun je heel wat lesvoorbereidingen, visueel materiaal en interactieve web quests terugvinden rond diverse onderwerpen.



  1. Project “Film en/als geletterdheid”, UGent, Lerarenopleiding, o.l.v.: Bruno De Wever & Ronald Soetaert

De website wordt eind januari 2011 gelanceerd en is pas vanaf dan publiek toegankelijk.

Het project ‘film en/als geletterdheid’ is een praktijkgericht onderzoeksproject waarin binnen de vakdomeinen Nederlands en geschiedenis wordt nagegaan wat kan worden geleerd uit/via film, hoe films geïmplementeerd kunnen worden binnen leeromgevingen en welke specifieke kennis- en betekenisconstructies hierbij tot stand komen. In het project worden voorbeelden van goede praktijk verzameld van werken met film binnen diverse disciplines. Verder wordt een nieuwe, eenvoudig toepasbare filmdidactische werkwijze ontwikkeld, aangevuld met concrete leermiddelen en onderwijsmaterialen. Daartoe is een complementaire samenwerking opgezet tussen diverse lerarenopleidingen.


De materialen worden gepubliceerd op een speciaal voor het project ontwikkelde website (www.schoolfilm.be) met een databank met (besprekingen) van interessante filmfragmenten over diverse schoolvakken/leerinhouden die ingezet kunnen worden als illustratie van leerinhouden of ter ondersteuning van het leerproces in verschillende kennisdomeinen.


  1. Europese sites

  • www.europarltv.europa.eu/youngEurope.aspx

Een bron van video-documenten in verschillende talen voor zaakvakken als geschiedenis, ecologie, maatschappelijke problemen, enz. Klik op de taal van je keuze en de ondertitels verschijnen op het beeldmateriaal. Toffe site.

  • http://www.didacticlang.eu/

Hier kan je kiezen tussen Frans en Engels: klik op ‘Enter the training program’, dan op ‘Non-didactical resources. Idem voor het Frans: ‘Formez-vous en ligne’, dan ‘Utiliser des ressources non-didactisées’. Men biedt je een reeks modules aan (klik op module A) in verschillende talen (Portugees, Zweeds ...) over gevarieerde onderwerpen: recepten, het weer enz.

  • www.unilearning.eu

Een uitwisselingsplatform voor universeel bruikbaar lesmateriaal. Wij noemen dat lesmateriaal ‘that travels well’. In de praktijk betekent dat met veel visuele elementen. (Gratis) registratie is verplicht. `

Opgelet: KlasCementleden kunnen zich aanmelden met hun KlasCementgegevens. De zoekmogelijkheden: zoeken op trefwoord, filteren per vak, per land van inzending, per taal, per categorie, per auteur enzovoort. Op dit ogenblik staan er bijna 400 bijdragen op de site. Meer info over deze site op: http://www.klasse.be/leraren/blog.php?q=15531-Lesmateriaal-uit-Litouwen-in-Vlaamse-klassen



  • http://lreforschools.eun.org

De databank van European Schoolnet: learning resources for schools. Lesmateriaal in verschillende talen aangeboden in een omgeving in een taal naar keuze. Voor deze databank moet je je ook registereren, maar je kan de databank ook doorzoeken vanop KlasCement. Daarvoor kies je in de zoekrobot rechts de databank LRE.
3. Nog meer inspiratie

De meeste zaakvakken (kunst, technische- en praktijkvakken incluis) en de meeste studiegebieden lenen zich tot het integreren van anderstalig (beeld)materiaal. Totnogtoe zijn er nog maar een beperkt aantal uitgewerkte voorbeelden te vinden voor een beperkt aantal vakken. We hopen dat we binnenkort dankzij nieuwe initiatieven een ruimer gamma inspirerende voorbeelden kunnen aanbieden. Hier is alvast een eerste reeks geschikte voorbeelden.




  1. GESCHIEDENIS en KUNSTGESCHIEDENIS

Databank, ontwikkeld aan de Ugent, met gratis beschikbare lesvoorbereidingen in het Nederlands rond thema’s uit de geschiedenis en de kunstgeschiedenis, aangebracht aan de hand van besprekingen van geselecteerde scènes uit films. Zie: http://www.film-en-geschiedenis.ugent.be/.

Omwille van copyright worden op de website geen filmfragmenten aangeboden, maar worden interessante scènes beschreven. Wie effectief met de beelden aan de slag wil, moet de films huren. De databank wordt blijvend uitgebreid.


Leraren Geschiedenis en kunstgeschiedenis kunnen een selectie maken uit dit pakket. Andere zaakvakleraren kunnen dit als model gebruiken voor de ontwikkeling van eigen voorbeelden. Wie daartoe bereid is, kan ook zelf een lesvoorbereiding maken en indienen voor publicatie op de databank.


  1. BIOLOGIE, WISKUNDE en FYSICA

Aanbod:

een lijst van films en scènes die vrij gebruikt kunnen worden voor specifieke thema’s binnen de zaakvakken biologie, wiskunde en fysica.

Noot: een selectie van de lijst met films/fragmenten wordt ook toegevoegd aan de website www.schoolfilm.be (beschikbaar vanaf januari 2011).



  1. Lezen en schrijven verbeeld in film en in stripverhalen

Cumps, J. & K. Morrisens, 2007, “Laat ze strips lezen. Informatie en suggesties voor school, thuis en bibliotheek”, Leuven, Acco.

In Laat ze strips lezen hebben Jan Cumps en Kurt Morrisens het over de functie van strips in de klas. De auteurs geven ook vele praktische suggesties voor het gebruik van het beeldverhaal in het onderwijs.

Over strips lezen werd in het verleden vaak denigrerend gedaan omdat ze niet echt leerzaam zouden zijn en vooral tijdverlies. Ze dienden louter ter ontspanning, waren ‘lichte’ lectuur en zouden zelfs geleid hebben tot leesluiheid. Literair betekenden ze weinig en taalkundig werden ze zelfs als verarmend beschouwd. Nu vinden opvoeders dat jongeren best strips kunnen lezen, bij voorkeur als onderdeel van een ruimer leespakket. Jongeren van nu zijn opgevoed in een nieuwe leescultuur: ze zijn sterker visueel ingesteld en ‘zappen’ van het ene beeld naar het andere. Visuele ondersteuning motiveert hen meer om te lezen en het beeld kan een extra dimensie toevoegen aan het verhaal. Wie strips leest, ontdekt daardoor vaak heel wat interessante aspecten die andere lezers ontgaan. Strips hebben een eigen code en daardoor zijn ze wel niet altijd gemakkelijk: je moet het samenspel van perspectief, beeld, taal, kleur, tempo,… leren kennen.

Cumps en Morrisens wijzen op de didactische context waarin strips kunnen worden gelezen. Zo kunnen jongeren bijvoorbeeld Frans leren via Kuifje/Tintin, al wijzen de auteurs ook op de soms gebrekkige taal van de verhalen.

In het kader van literatuurlessen kan naast originele beeldverhalen als Persepolis (M. Satrapi) ook ‘verstripte literatuur’ worden gelezen, bijvoorbeeld Kaas en Dwaallicht van Elsschot/Mantena.

De auteurs wijzen ook op het Europese en wereldperspectief van strips. Titels als Bobbie bij de Joden en Döner Kebab spreken voor zichzelf, maar verder komen ook historische namen en plaatsen in de verhalen aan bod.

Strips lezen in de klas betekent vaak een meerwaarde, maar Cumps en Morrisens pleiten ook voor een kritische visie op het genre.

Zie ook


  • http://taalunieversum.org/onderwijs/conferentie_het_schoolvak_nederlands/bundels/23/207/

  • www.stichtingbeeldverhaal.nl

  • “De meerwaarde van strips in jouw klas” (Hilde Van den Bossche, 2007): http://taalunieversum.org/onderwijs/conferentie_het_schoolvak_nederlands/bundels/21/189/

  • handleiding voor werken met strips in de klas, ontwikkeld door Bazar:

http://www.bazarweb.nl/uploads/DHL-LJ-2_2006_Strips_in_de_klas.pdf


4. Inspiratie uit het CLIL-onderwijs

De volgende CLIL-scholen (Content and Language Integrated Learning) hebben veel ervaring met gelijkaardige projecten. Zij zijn op de hoogte van ons initiatief en zijn bereid om leerkrachten die een project willen uitwerken, te ondersteunen vanuit hun ervaring.




  • Jean Buckinx

Collège Épiscopal du Sartay

Directeur

Rue Pierre Henvard 64

4053 Embourg

04/361.69.50 - 04/361.69.51

j.buckinx@sartay.be


  • Christian Mans

Préfet des études

Athénée communal Léonie de Waha – Liège



christian.mans@skynet.be


  • An Jacobs en André Léonard

Collège du Christ-Roi

Coordinatie taalbad Nederlands

Rue de Renivaux 25

1340 Ottignies-LLN

010/42.04.75

an.c.jacobs@gmail.com

andre.leonard@telenet.be
Meer informatie over CLIL kun je overigens vinden in het juni-nummer van Impuls voor onderwijsbegeleiding (Acco, Leuven, 40 jg. nr. 1, juni 2010), namelijk in volgende artikels:


    • Geïntegreerd taal- en zaakvakonderwijs in het 9-voud. Een voorlopige balans van 3 proeftuinjaren (Lies Sercu & Lies Strobbe, p. 147-155)

    • Vijf jaar Content Language Integrated Learning in het Onze-Lieve-Vrouwe-instituut Popering (Lieven Delvoye, p. 156-159)

    • Content Language Integrated Learning in de proeftuin van het St.-Lodewijkscollege Brugge, een casus (Johan Delbaere, p. 160-169)

Zeer nauw verbonden met het thema van de Europese Dag van de Talen ('Strip je talen. Leren met een andere (beeld)taal') wijs ik ook op de bespreking (in hetzelfde Impulsnummer, p. 192) van het stripalbum: BONGERS, E. 'Verborgen ramp' (Luxemburg, Bureau voor publicaties van de Europese Unie, 2010). In die bespreking wordt gewezen op de mogelijkheden van dit album in het onderwijs.


Neem ook een kijkje op deze sites:

  • www.eurydice.org

Uitgebreid pakket over meertalig onderwijs in Europa. De verschillende projecten worden er voorgesteld met op het einde een algemene evaluatie. Aandacht voor het rekruteringsprobleem.

Zeker te lezen !



  • www.tibem.be

Drietalige site (Nederlands, Frans en Duits) met info over CLIL en meertalig onderwijs. Klikken op ‘Meertalig onderwijs’ en ‘Praktische info’.

  • http://www.ccn-clil.eu/

Engelstalige site met achtergrondinfo over CLIL, stand van zaken CLIL in verschillende Europese landen, links naar sites die lesmateriaal bevatten.

  • www.slo.nl

Op de site van SLO Nederland vind je ook pdf documenten over CLIL (Publicaties + zoekfunctie gebruiken).

  • http://www.goethe.de

De algemene site van het Goethe Instituut. Klikken op ‘lehren’ en dan op ‘Dossier: CLIL’ (onderaan rechts). Hier krijg je achtergrondinformatie over CLIL, over de stand van zaken CLIL in Duitsland en in Europa. De informatie is in zeven talen beschikbaar.

  • http://www.piusx.nl/TTO/Nieuws/tabid/145/Default.aspx

Film TTO in Pius X College Almeloo, (op de openingspagina ga je naar Film tto). Het fimpje geeft een idee van – in dit geval – tweetalig onderwijs.

5. Aan de slag met een website in een andere taal
www.wordchamp.com/lingua2/Reader.do

Hoe werkt het? Je kiest de brontaal van de anderstalige website (bijv. Frans) die je wil gebruiken en de doeltaal (bijv. Nederlands). Dan zie je de Franse website en als je over een moeilijk Frans woord zweeft met je muis, dan verschijnt er een Nederlandse vertaling.

Voor grote talen is er meer beschikbaar dan voor andere, maar deze site kan drempelverlagend zijn bij het gebruik van anderstalige websites in de klas.

6. Samenwerken met een Europese of Internationale School
Vlaamse scholen die dit wensen, kunnen een partnerschap vragen met leerkrachten uit een Europese School in België of een Internationale School om hen te ondersteunen bij het inlassen van (beeld)taal in andere talen. Leerkrachten aardrijkskunde, geschiedenis, economie in de ES zijn native speakers en onderwijzen hun vak in de 2de taal van de leerlingen. Zij hebben dus ervaring met het hanteren van anderstalige bronnen.

De Europese Scholen zijn geïnteresseerd in het bezoeken van Vlaamse scholen en vooral van het cultureel patrimonium in de omgeving van de school. Als wederdienst voor de hulp bij het project kan de Vlaamse school voor haar partnerschool een bezoek organiseren met een rondleiding voor de leerlingen. De samenwerkende scholen komen in aanmerking voor een aparte prijs (namelijk een cheque om de uitstap te financieren).








De database wordt beschermd door het auteursrecht ©opleid.info 2017
stuur bericht

    Hoofdpagina